Kamulaştırmasız El Atılan Taşınmaz Bedelinin Tahsili Davasında, İstinaf Başvurusunun Reddi ve Emsal Karşılaştırmalı Değer Tespitinin Onanması.
Özet: Davacının, imar planında resmi kurum alanı olarak belirlenen ancak bedeli ödenmeksizin fiilen el atıldığı iddia edilen taşınmazı için kamulaştırmasız el atma tazminatı talebiyle açtığı davada; ilk derece mahkemesi davanın kabulüne karar vermiş, davalı idarenin istinaf başvurusu bölge adliye mahkemesince, taşınmaza arsa olarak emsal kıyaslamasıyla değer biçilmesi ve tazminatın hesaplanmasında usulsüzlük bulunmadığı gerekçesiyle esastan reddedilmiş, davalı idare vekilinin temyizi üzerine Yüksek Mahkemece de bölge adliye mahkemesinin kararı, taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak bedel biçilmesi ve davalı idareden tahsiline karar verilmesinin yerinde olduğu belirtilerek onanmıştır.
5. Hukuk Dairesi         2025/10299 E.  ,  2026/1796 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/272 Esas, 2025/222 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/295 Esas, 2023/577 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsiline ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından davacı ... yönünden temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Antalya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 3 23... parsel sayılı taşınmazın yapılan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı ile “ resmi kurum alanı” olarak düzenlendiğini, ancak aradan yıllar geçmesine rağmen davalı idare tarafından taşınmaz bakımından herhangi bir bedel ödenmediğini ve müvekkilinin mülkiyet hakkının ihlal edildiğini, kamulaştırmasız el atma tazminatının dava tarihinden karar tarihine kadar işleyecek yasal faizi, karar tarihinden itibaren kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazın kamulaştırılmasına karar verildiğini, iş bu davanın açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, müvekkili belediye tarafından dava konusu taşınmaza yapılmış bir el atmanın olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; öncelikle müvekkili belediyenin dava konusu taşınmaza fiili el atması bulunmaması sebebiyle davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, kamulaştırma sürecinin devam ettiğini ve taşınmaza yönelik fiili bir el atmanın bulunmadığını, bilirkişi raporuna karşı itirazlarının değerlendirilmediğini, emsalin uygun olmadığını ve emsal mukayesesinin hatalı yapıldığını, dava konusu taşınmazın değerinin yüksek belirlendiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu taşınmazın arsa olarak kabul edilmek suretiyle 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde usulsüzlük bulunmadığı, dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatının 28.04.2023 dava tarihi itibarıyla 8.179,00 TL/m² olarak tespit edildiği, davacının payı oranında kamulaştırmasız el atma tazminatının hesaplandığı hesaplanan tazminat miktarının taşınmazın konum ve özelliklerine uygun olduğu, davalı vekili her ne kadar taşınmazın kamulaştırılmasına karar verildiğini davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını ileri sürmekte ise de kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil istemi ile açılan bir davadan bahsedilmediği anlaşıldığından davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili davacı ... yönünden temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; yönünden istinaf dilekçesindeki sebeplerini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir.
3. Hukuken el atılan dava konusu taşınmaza davacı payına düşen tazminat bedeli yönünden 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 4'ün üçüncü fıkrası uyarınca Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiş ise de davalı idare vekilinin bu hususta temyiz başvurusu bulunmadığından eleştirilmekle yetinilmiştir.
4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
09.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.