etlik entegre sağlık kampüsü alüminyum dış cephe giydirme işleri bedelinin eser sözleşmesi uyarınca ödenmemesi nedeniyle açılan itirazın iptali davası.

Etlik Entegre Sağlık Kampüsü alüminyum dış cephe giydirme işleri bedelinin eser sözleşmesi uyarınca ödenmemesi nedeniyle açılan itirazın iptali davası.

Özet: Bir sağlık kampüsü projesine ilişkin alüminyum dış cephe giydirme işleri kapsamında taahhütlerini tamamlayan davacı şirket, iş ortaklığı halindeki davalıların sözleşme bedellerini vadesinde ödememesi ve yapılan ihtar ve görüşmelere rağmen mutabık kalınan 77.875,35$ + 2.338,36€ + 259.630,15TL tutarındaki bakiye alacağın tahsil edilememesi üzerine başlattığı icra takibine yapılan itirazların iptali ile alacağın tahsili talebinde bulunmuştur.

T.C. ............. 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/272 Esas - 2026/272

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

.............

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/272 Esas

KARAR NO : 2026/272

.......................

...........................

....................................

..................................................

.............................................................

.....................................................................

DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 25/04/2024

KARAR TARİHİ : 02/04/2026

KARAR Y. TARİHİ : 23/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketlerin oluşturduğu İş Ortaklığı taahhüdü altındaki ............. Etlik Entegre Sağlık Kampüsü Projesi İnşaatı Yapımı İşine ilişkin olarak; müvekkili şirketle T2-T3 Bloklar için 17.02.2017 tarihinde, RH Binası için 30.10.2017 tarihinde, ......... Binası için 13.12.2017 tarihinde olmak üzere üç ayrı “Alüminyum Dış Cephe Giydirme işlerine ilişkin sözleşme” imzaladığını, müvekkili şirketin bu sözleşmeler kapsamında taahhüt ettiği işleri tamamlayarak teslim ettiğini ve yapılan işlerin kesin kabulleri de yapılmış olduğu halde davalı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının T2-T3 blok sözleşmesi ödeme maddesinde ödemelerin %50'sini 30 gün, %50'sini ise 60 gün vade ile RH binası ile HT Otel hakedişlerinin 60 gün vadeli ödeneceği belirtildiği halde sözleşmede belirtilen sürelerde ödeme yapmamış olduğunu, müvekkili şirketin en son 16.05.2023 tarihinde düzenlediği fatura tarihinde 77.875,35$+2.338,36 € ve 259.630,15 TL muaccel alacağı bulunduğu hususunda tarafların mutabık olmasına rağmen iş ortaklığınca sözleşmede belirtilen şekilde ödeme gerçekleştirmemesi nedeniyle müvekkili şirketin, davalıların ortağı olduğu ortak girişime 24.07.2023 tarihinde iadeli taahhütlü olarak vadesi dolan borcun temerrüt tarihinden itibaren işlemiş avans faizleri ile birlikte ödenmesi için yazı gönderdiğini, davalı iş ortaklığının müvekkili şirketin 24.07.2023 tarihli ödeme talebi içeren dilekçesine rağmen ödeme yapmadığını, iş Ortaklığının müvekkilinin ödeme talep eden dilekçesine (temerrüt ihtarına) rağmen ödeme yapmaması üzerine, ............. 16. Noterliği aracılığı ile 24.08.2023 tarih ve 16241 yevmiye numaralı ihtarname gönderilerek, 24.07.2023 tarihli ödeme talebi içeren dilekçeye rağmen, vadesi dolan borcun ödenmediği bildirilerek müvekkili şirket alacağının temerrüt tarihinden itibaren işlemiş avans faizleri ile birlikte ihtarnamenin tebliğinden itibaren üç gün içerisinde ödenmesinin ihtar edilmiş olduğunu, İş Ortaklığınca ihtarnameye cevaben ............. 64. Noterliği aracılığı ile 28.08.2023 tarih 26389 yevmiye numaralı ihtarnameyi keşide ettiğini, davalı iş ortaklığının daveti üzerine yapılan görüşmede; İş Ortalığınca 18.08.2023 tarihli e mail ekindeki 04.07.2023 tarihli “Asansör Tadilatları Yansıtma” faturasına müvekkilince yapılmış itirazdan vazgeçilmesi ve bu e mail ekinde müvekkiline gönderilen faturanın müvekkili kayıtlarına alınması, İş Ortaklığının da 2023 yılı Eylül ayı sonunda başlamak ve 2023 Aralık ayında borcun tamamen ifasına yönelik bir ödeme takvimi hazırlayarak sunması, İş Ortaklığı hesapları incelenerek müvekkili şirketin 77.875,35 $ + 2.338,36 € + 259.630,15 TL tutarında muaccel alacağı olduğu hususunda mutabakata da varıldığı halde, müvekkili şirkete gönderileceği kararlaştırılan ödeme takviminin gönderilmediği ve herhangi bir ödeme de gerçekleşmemesi nedeniyle İş Ortaklığı vekili ile irtibat kurulduğunu, gerçekleşen görüşmede müvekkili şirketin hakediş alacaklarından %30 indirim yapması halinde 10 gün içinde borcun ödeneceğinin bildirilmiş olduğunu, müvekkili şirketin bu talebi uygun bulmadığını, ancak ilk taksit 25.10.2023 tarihinde ödenmek ve alacağının üç eşit taksit halinde 25.12.2023 tarihine kadar tamamen ifa edilmesi halinde alacağın taksit ile ödenmesinin kabul edileceğini 25.10.2023 tarihinde ödeme yapılmaması halinde ise yasal takip başlatılacağının ............. 16 Noterliği aracılığı ile keşide edilen 13.10.2023 tarih ve 19373 yevmiye nolu ihtarname ile İş Ortaklığına bildirildiğini, müvekkili şirketin tüm ihtar ve taleplerine rağmen İş Ortaklığınca herhangi bir ödeme yapılmaması üzerine müvekkili alacağının tahsili amacıyla iş ortaklığını oluşturan davalı şirketler aleyhine sözleşmelerden kaynaklanan bakiye alacağın tahsili talebiyle ............. 2. Genel İcra Dairesi 2023/247894 E. sayılı takip dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını ve davalılara tebliğ edildiğini davalı şirketlerden .................. İnş. Tur. Mad. Enerji Üretim Tic. ve San. A.Ş. vekilinin 17.11.2023 tarihinde, .............. ........... (Merkezi İtalya) Türkiye ............. Şubesi vekilinin ise 20.11.2023 tarihinde borca itiraz ettiklerini, borca itirazla takibin durdurulması kararı üzerine işbu dava açılmadan önce 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu gereğince uyuşmazlığın arabuluculuk yoluyla çözümlenmesi amacıyla taraflarınca ............. Arabuluculuk Bürosuna başvurulduğunu, 25.12.2023 tarihinde yapılan arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığından davalıların itirazlarında haksız ve kötü niyetli olduğunun açıkça görüleceğini, beyan ederek davalı şirketlerin borca yönelik itirazlarının iptaline, haksız ve kötü niyetli olarak borca itiraz eden davalı-borçlu şirketlerden fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak ve %20'den aşağı olmamak üzere icra-inkâr tazminatı alınmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı-borçlu şirketlere yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA:

Davalı .............. ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirkete 30.04.2024 tarihinde tebliğ edilen itirazın iptaline yönelik dava dilekçesinde öncelikle ............. 2.Genel İcra Müdürlüğü 2023/247894 E. Sayılı dosyası ile belirtilen borç ve fer'iler ile aleyhlerine olan hiçbir hususu kabul etmediklerini, davacının takip talebinde dayanmadığı belgelere huzurdaki itirazın iptali davasında delil olarak dayanmasının mümkün olmadığını, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 11.02.2020 tarihli, 2017/2076E., 2020/117 K. sayılı ilamı belirtildikten sonra, davacı şirketin takip talebi ekinde sunmadığı belgelere dava dilekçesinde delil olarak dayanmasının hukuka aykırı olduğunu ve taraflarınca muvafakat edilmediğini, müvekkilinin davacı firma ile olan iş ilişkisi çerçevesinde sözleşme gereği tüm edimlerini eksiksiz yerine getirdiğini, sözleşme gereği ortaya ve yerine getirmekte çıkan tüm ödemeleri Sözleşmede yer alan şartlar doğrultusunda yerine getirdiğini ve yerine getirmekte olduğunu, müvekkili ile davacı arasında Varlık Mahallesi ................/............. adresinde bulunan ............. Etlik Entegre Sağlık Kampüsü Projesi kapsamında; 17.02.2017 tarihli ve 02-2017.02 numaralı T2-T3 Kule Blokları Giydirme Cephe, Panjurlar, Icu Pencereler, Podyum Pencereleri ve Ana Giriş İşlerine ilişkin Sözleşmesi, 30.10.2017 tarihli ve 10-2017.03 numaralı Rehabilitasyon Hastane Binası Giydirme Cephe Sistemleri İşine ilişkin Sözleşmesi ve 13.12.2027 tarihli ve 11-2017.05 numaralı Klinik Otel Binası Giydirme Cephe Sistemleri İşine ilişkin Sözleşmesinin imzalanmış olduğunu, anılan sözleşmelerde yüklenici tarafından altyükleniciye yapılacak ödemelerde gecikme olması durumunda herhangi bir gecikme faizi/cezası ödeneceğine ilişkin bir düzenlemenin yer almadığını, bu nedenle taraflar arasında gecikme halinde belirlenmiş bir faiz oranı ve hangi tarih itibari ile borçlunun temerrüte düşeceği ve faizin uygulanacağı vs. gibi hususlarda bir anlaşmanın söz konusu olmaması nedeniyle öncelikle ödeme emrinde belirtilen ve huzurdaki dava ile talep edilen faizi kabul etmediklerini, davaya konu sözleşmelere ilişkin yapım işleri geçici kabul tutanakları incelendiğinde davacının işi bitirdiği tarihlerin, Sözleşmelerin ekinde yer alan İş Programına göre Sözleşmelere konu iş kalemlerinin sözleşme şartlarına uygun olarak tamamlama sürelerinin her bir Sözleşme için ayrı ayrı belirlendiğinin görüleceğini, her bir Sözleşme ile ilgili firmaya yapılan yer teslimlerine göre değerlendirme yapıldığından işlerin gecikmeli olarak tamamlandığının anlaşılacağını, sözleşme m.29/1 hükmü kapsamında firmaya esasen bir gecikme cezası uygulanması gerektiğini, bu sebeple davacının talep ettiği tutarlar tamamıyla hatalı olduğunu ve kabulünün mümkün olmadığını, huzurdaki hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile kötü niyetli olarak takip başlatan davacı aleyhine 2004 sayılı İİKnun 67/2 hükmü uyarınca reddolunan meblağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ettiklerini, açıklanan sebeplerle ödeme emrine ve fer'ilerine itirazlarını tekrarlayarak huzurdaki davanın reddine karar verilmesini yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşın taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı .................. İnş.Tur.Mad.Enerji Üret.Tic.Ve San.A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı ve davacı iddia ve beyanlarını kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkili şirkete; 05/05/2024 tarihinde tebliğ edilen itirazın iptaline yönelik dava dilekçesinde öncelikle ............. 2. Genel İcra Müdürlüğü 2023/247894 E. Sayılı dosyası ile belirtilen borç ve fer'ileri ile aleyhlerine olan hiçbir hususu kabul etmediklerini, davacının dava dilekçesinde ve ............. 2. Genel İcra Müdürlüğü 2023/247894 E. Sayılı dosyasında talep ettiği borç ve fer'ilerinin zamanaşımına uğramış olduğunu, yasal süre içinde yapılan zamanaşımı itirazlarının kararda dikkate alınmasını talep ettiklerini davacının takip talebinde dayanmadığı belgelere huzurdaki davada delil olarak dayanmasının mümkün olmadığını, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 11.02.2020 tarih, 2017/2076E., 2020/117 K. sayılı ilamı hükmü belirtildikten sonra, davacı şirketin takip talebi ekinde sunmadığı belgelere dava dilekçesinde delil olarak dayanmasının hukuka aykırı olması nedeniyle taraflarınca muvafakat edilmediğini, müvekkili şirketin davacı firma ile mevcut iş ilişkisi çerçevesinde sözleşme gereği tüm edimlerini eksiksiz yerine getirdiğini, sözleşme gereği ortaya çıkan tüm ödemeleri Sözleşmede yer alan şartlar doğrultusunda yerine getirdiğini ve getirmeye devam ettiğini, müvekkili ile davacı arasında Varlık Mahallesi Halil Sezai Erkut Caddesi No:5 Etlik/............. adresinde bulunan ............. Etlik Entegre Sağlık Kampüsü Projesi (Bundan sonra “Proje” olarak anılacaktır.) kapsamında; 17.02.2017 tarihli ve 02-2017.02 numaralı T2-13 Kule Blokları Giydirme Cephe, Panjurlar, Icu Pencereler Podyum Pencereleri ve Ana Giriş İşlerine ilişkin Sözleşmesi, 30.10.2017 tarihli ve 10-2017.03 numaralı Rehabilitasyon Hastane Binası Giydirme Cephe Sistemleri İşine ilişkin Sözleşmesi ve 13.12.2027 tarihli ve 11-2017.05 numaralı Klinik Otel Binası Giydirme Cephe Sistemleri İşine ilişkin Sözleşmesinin imzalanmış olduğunu, anılan sözleşmelerde yüklenici tarafından altyükleniciye yapılacak ödemelerde gecikme olması durumunda herhangi bir gecikme faizi/cezası ödeneceğine ilişkin bir düzenlemenin yer almadığını, bu nedenle taraflar arasında gecikme halinde belirlenmiş bir faiz oranı ve hangi tarih itibari ile borçlunun temerrüde düşeceği ve faizin uygulanacağı vs. gibi hususlarda bir anlaşmanın söz konusu olmadığını, bu nedenle öncelikle ödeme emrinde belirtilen ve huzurdaki dava ile talep edilen faizi kabul etmediklerini, davaya konu sözleşmelere ilişkin yapım işleri geçici kabul tutanakları incelendiğinde davacının işi bitirdiği tarihlerin, Sözleşmelerin ekinde yer alan İş Programına göre Sözleşmelere konu iş kalemlerinin sözleşme şartlarına uygun olarak tamamlama sürelerinin her bir Sözleşme görüleceğini, her bir Sözleşme ile ilgili firmaya yapılan yer teslimlerine göre değerlendirme yapıldığından işlerin gecikmeli olarak tamamlandığının anlaşılacağını, sözleşme m.29/1 hükmü kapsamında firmaya esasen bir gecikme cezası uygulanması gerektiğini, bu sebeple davacının talep ettiği tutarlar tamamıyla hatalı olduğunu ve kabulünün mümkün olmadığını, itirazın iptali davası kapsamında icra inkâr tazminatına hükmedilmesi için alacak miktarına ilişkin bir. hak tartışmasının bulunmaması gerektiğini, açıklamalarından da anlaşılacağı üzere, huzurdaki davada davacının herhangi bir alacağı bulunmadığını, bu hususun yargılama sonucu ortaya çıkacağından, anılan icra takibine itiraz nedeniyle müvekkili şirket aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilmesinin hukuka aykırı olacağını, Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 24.10.2016 tarih, 2016/34248 E. ve 2016/17264 K. sayılı kararına göre müvekkili şirketin icra takibine itirazı nedeniyle aleyhine icra inkâr tazminatı talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, huzurdaki hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile kötü niyetli takip başlatan davacı aleyhine 2004 sayılı İKnun 67/2 hükmü uyarınca reddolunan meblağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ettiklerini, yargılama Giderleri ile vekâlet ücretinin karşın tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:

Taraflar arasında imzalanan 17.02.2017 Tarihli ve 02-2017.02 Sözleşme Numaralı T2-T3 Kule Blokları Giydirme Cephe, Panjurlar, İçi Pencereler, Podyum Pencereleri ve Ana Giriş İşlerine ilişkin Sözleşmenin incelenmesinde; sözleşmede ..............-.................. ortak girişimi Yüklenici, ............. Alüminyum San ve Tic. A.Ş Altyüklenici sıfatıyla yer aldığı, Anahtar Teslimi Götürü Bedel Sözleşme olduğu, sözleşmenin;

"Md:2.5.-Sözleşmeyi oluşturan dokümanların yorumlama bağlamındaki öncelik sırası

Sözleşmenin özel şartlar (varsa)

Sözleşme

Varsa sözleşmenin ekinde olan ihale sonrası açıklamalar ve zeyilnameler Teknik şartname, özel şartnameler ve çizimler

Komple keşif özetleri ve fiyat tarifleri

İsteklilere talimatlar (varsa)

Sözleşmenin parçası olan diğer dokümanlar.

Md:6.Sözleşme Bedeli ve Ödeme Yöntemi:

6.1. İş bu Alt Yüklenici Sözleşmesi Anahtar Teslim Götürü Bedel bir sözleşmedir.

6.2. İş bu alt yüklenici sözleşmesinin toplam bedeli (Sözleşme Bedeli) 6.050.000,00 USD (AltımilyonellibinABDdoları) KDV'dir. Ödemeler Türk Lirası ve Amerikan Doları cinsinden yapılacak olup anahtar teslim götürü bedelin Türk Lirası ve Amerikan Doları ödenecek kısımları EK 1-A'da gösterilmiştir. Anahtar teslim götürü bedelin Türk Lirası cinsinden ödenecek kısmının Türk Lirası karşılığı 1 USD-3,7847 TL sabit kur kullanılarak belirlenmiştir. Anahtar teslim götürü bedelin Amerikan Doları cinsinden ödenecek kısmı ise, ABD doları tutarının ödemenin yapıldığı tarihte geçerli TCMB Döviz Alış Kuru kullanılarak Türk Lirasına çevrilmesi suretiyle Türk Lirası ödenecektir. Türk Lirası ve Amerikan Doları olarak ödenecek miktarların iş kalemleri bazında ayrıştırılması EK-1-B'de yer alan pursantaj tablosunda gösterilmiştir

Md: 7. Ödeme Koşulları

7.1-Yüklenici, Alt Yüklenici'nin iş bu sözleşmede ek olarak verilen hakediş modeline (EK-I-B) uygun olarak Yüklenici yetkililerince imzalı “İmalat Tespit Tutanağı”na göre hazırlayacağı aylık hakedişi ilgili ayın 25'ine kadar Yükleniciye sunacaktır. Yüklenici'ye sunulan hakedişler, en geç 8 (sekiz) iş gününde Yüklenici tarafından incelenerek varsa gerekli düzeltme ve kesintiler yapılarak onaylanacaktır. Hakedişin onaylanmasını müteakip Alt Yüklenicinin tanzim edeceği faturanın Yüklenici'ye tesliminden itibaren 30 (otuz) gün içinde hakediş bedelinin yarısı, 60 (altmış) gün içinde kalanı, Alt Yüklenici Sözleşmesi'nden kaynaklı engelleyici bir durum yoksa Alt Yüklenici'nin bildireceği Banka hesabına ödenir. Yüklenici'nin ödemeyi yukarıda belirtilen sürede yapmaması durumunda Alt yüklenici iş bu Sözleşme'nin 17. Maddesi'ne uygun olarak bildirim ver talepte bulunabilir.

7.3.Alt Yüklenici faturalandırma sürecini uzatır veya aksatırsa, ödemeler de bu aksamalara paralel olarak uzayacaktır.

7.6. Sözleşme konusu işler için Alt Yükler Türk Lirası cinsinden 942.315,53 TL (dokuzyüzkırkikibinüçyüzonbeşTürkLirasıelliüçKuruş) ve ABD doları cinsinden 890.049,39 USD (sekizyüzdoksanbinkırkdokuzAmerikanDolarıotuzdokuzsent) tutarında avans; Geçici kabule kadar geçerli olacak ve avans tutarları ile aynı miktarda ve para biriminde düzenlenmiş ve Kesin Teminat mektubunda aranan şartlara uygun Avans Teminat Mektuplarının Yüklenici'ye teslimi karşılığı verilecektir.

7.9.Alt Yükleniciye yapılacak tüm ödemelerden teminat akçesi olarak % 5 kesinti yapılacaktır.

Teminat akçesi;

a) Alt Yüklenici işlerinin eksiksiz tamamlanarak kabul edildiğine dair Geçici Kabul Tutanağı'nın, Kesin Hesap ve Kesin Hakedişi'in tanziminden ve imzasından,

b) Faaliyet devresine ilişkin S.G.K. prim belgeleri ile işsizlik Sigortası Ödeme Makbuzlarının eksiksiz olarak Yüklenici'ye tesliminden,

c) Alt Yüklenici'nin bu işten dolayı Yüklenici'ye herhangi bir borcunun olmadığının tespit edilmesinden ve Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksizlik belgesi getirilmesinden ve Alt Yüklenici'nin Yüklenici'yi ibra etmesinden sonra, 'ye yapılacak tüm ödemelerden teminat akçesi olarak %5 kesinti yapılacaktır.

Md.17, Bildirim ve Süre Uzatım Talepleri;

* 17.1. Alt Yüklenici, tüm talepleri ortaya çıktığı tarihten itibaren 7 (yedi) gün içerisinde tebliğ etmek ve yüklenicinin Ana Sözleşme çerçevesindeki talepleri gözetmesini sağlamak için gerekli bildirim ve detayları sunmakla yükümlüdür.

* 17.3. Alt Yüklenici, bahsi geçen 7 (yedi) günlük süre içerisinde talep bildirinde bulunmadığı takdirde, süre uzatımı ve/veya ilave ödeme hakkı kazanamayacak ve her türlü talep hakkından feragat etımiş sayılacak ve Yüklenici'de buna karşılık söz konusu talebe ilişkin tüm yükümlülükten kurtulacaktır. Yalnızca İşverenden ödeme alındığı takdirde Yüklenici kendi masraflarına eşit bir yüzdelikte kesinti yaptıktan sonra Alt Yüklenici'ye ait kısmı Alt Yüklenici'ye ödeyecektir. Yüklenicinin İşverenden ilgili ödemeyi almasının Alt Yüklenici'nin Alt Yüklenici Sözleşmesi ile bağlantılı her türlü talebe hak kazanmasının ön koşulu olduğu kabul edilmektedir

Md.18. Geçici Kabul ve Kesin Kabul Tutanakları

* 18.1. Alt Yüklenici Sözleşmesi İşlerinin Yüklenicinin uygun gördüğü biçimde ver iş bu Alt Yüklenici Sözleşmesiyle ve Ana Sözleşmede yer alan şart ve hükümlere uygun olarak tamamlanması üzerine Yüklenici Alt Yüklenici Sözleşmesi İşleri için Geçici Kabul Tutanağı düzenleyecektir.

* 18.2. Kusur Sorumluluk Süresinin sona ermesinin ardından Yüklenici Alt Yükleniciye Kesin Hesap Tutanağı düzenleyecektir.

Md.19 Kusur Sorumluluk Süresi

19.1. Yüklenici Sözleşmesi İşlerine ilişkin Kusur Sorumluluk süresi, işin Alt Yüklenici Sözleşmesi İşlerine ait kısmı için Yüklenici tarafından Geçici Kabul belgesinin düzenlemesi ile başlayarak, İşveren tarafından Nihai Tamamlanma Belgesinin düzenlenmesine kadar geçen süredir.

19.2.Kusur Sorumluluk Süresi içerisinde Alt Yüklenici Alt Yüklenici Sözleşmesi İşlerinin her hangi bir kısmında ortaya çıkan tüm eksiklik, kusur, arıza ve Alt Yüklenici'den kaynaklanan hasarları, masrafları kendisine ait olmak üzere giderecektir." şeklinde düzenlendiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasında imzalanan 30.10.2017 tarihli ve 10-2017.03 Sözleşme Numaralı Rehabilitasyon Hastane Binası Giydirme Cephe Sistemleri İşine Ait Alt Yüklenici Sözleşmenin incelenmesinde; sözleşmede ..............-.................. ortak girişiminin yüklenici, ............. Alüminyum San ve Tic. A.Ş alt yüklenici sıfatıyla yer aldığı, sözleşme türünün Birim Fiyat Sözleşme olduğu, sözleşmenin olayda uygulanması gereken hüküm ve hüküm başlıkları itibariyle;

"Md.3. Sözleşme'nin konusu ve Kapsamı

3.1.'de sözleşme konusu işlerin Kapsamı ve detayının Özel Şartlar Madde (1)'de belirtildiğinden Ayrıca ( - Sözleşme Özel Şartlar'ının

Sözleşme Konusu ve Kapsamı başlıklı 1.maddesinde;

1.1. Sözleşme'nin konusu Yüklenici tarafından yürütülen proje kapsamında bulunan “Rehabilitasyon Hastane Binası Giydirme Cephe Sistemleri İşi”nin (bundan böyle “İş” olarak anılacaktır) Altyüklenici tarafından, iş bu Sözleşme'ye ve Eklerine, Altyüklenici tarafından iş bu Sözleşme'ye, Yüklenici ve/veya İşveren ve/veya İdare talimatlarına İş bu Sözleşme eki ve/veya İdare tarafından onaylanmış teknik şartname ve standartlara (mevzuat ya da İdare tarafından zaman içerisinde bunlar üzerinde yapılacak ilaveler dâhil olmak üzere), ilim ve fen kurallarına uygun olarak eksiksiz, kusursuz, zamanında ve Yüklenici ve/veya İşveren ve/veya İdare tarafından kabule uygun tamamlanarak kusurlarının giderilmesidir.

1.2. Altyüklenici'nin Sözleşme kapsamında yapacağı İşler yukarıda belirtilenlerle sınırlı olmayıp, geçici işler de dâhil, İş'in gerektirdiği her türlü işler ile İş kapsamında Yüklenici ve İşveren tarafından talep edilen işleri de kapsayacaktır. )

Md.5 Sözleşme Bedeli

5.1.İşbu Sözleşme, birim fiyat bir Sözleşme olup; Ek 2' de Keşif Bedeli Tablosu, Sorumluluk Tablosu, Birim Fiyat Tarifleri ve Kesintiler Tablosu'nda tariflendiği şekli ile tahmini olarak verilen Sözleşme Bedeli 3.192.892,25 USD KDV. ve 8.795.596,01 TRY * KDV'dir. Ödemeler Türk Lirası (TRY) ve Amerikan Dolar (USD) cinsinden yapılacak olup birin fiyat bedelin Türk Lirası (TRY) ve Amerikan Doları (USD) olarak ödenecek kısımları Ek 2-A” da gösterilmiştir Birim fiyat bedelin Türk Lirası (TRY) olarak ödenecek karşılığı, 1 (bir) USD 3,5137 TL sabit kur kullanılarak Sözleşme imza tarihinde sabitlenmiştir. Birim fiyat bedelin Amerikan Doları (USD) cinsinden ödenecek miktarın ödenmesinde ödenecek tutarlar Fatura tarihinde geçerli olan TCMB Döviz Alış Kuru kullanılarak Türk Lirasına çevrilecek ve Türk Lirası (TRY) olarak ödenecektir. İş kalemlerine ait keşif listeleri Sözleşme Ek 2-A Keşif Özeti'nde verilmiştir.

5.2. Ek-2 de yer elan Keşif Bedeli, Birim Fiyat Tarifleri, Sorumluluk Tablosu, Hakediş Kesintileri'nde herhangi bir iş kaleminin öngörülmüş, miktarının ve birim fiyatının ve/veya bedelinin gösterilmiş olması Altyüklenici'ye, mutlaka o nev'i işi yapma hakkını ve/veya Ek-2 Keşif Bedeli, Birim Fiyat Tarifleri, Sorumluluk Tablosu, Hakediş Kesintileri'nde belirtilen miktarda iş yapma hakkını vermez. 5.3. Altyüklenici “den; İş'e ilişkin hazırlanan ihale şartnamesi kapsamında “Sabit Birim Fiyat” esası üzerinden teklif alınmıştır. “Sabit Birim Fiyat” esaslı Sözleşme Bedeli'nin detaylı dökümüne birim fiyata dâhil unsurlar Ek-2 Keşif Bedeli, Birim Fiyat Tarifleri, Sorumluluk Tablosu, Hakediş Kesintileri'nde belirtilmiştir.

5.4. İşbu Sözleşme Bedeli” ne; İş'in tam, kusursuz ve eksiksiz olarak tamamlanması için gerekli (işçilik, Makine, alet, edevat, malzeme, hizmet, bakım, test, tamir dâhil) her türlü giderler ile Altyüklenicinin tüm genel giderleri ve kârı da dâhildir Bu nedenle Altyüklenici her ne ad altında olursa olsun Yüklenici 'den başkaca bir bedel talebinle bulunamaz.

Md.10. Avans Ve İhzarat

10.1.Özel Şartlar Madde (5)' de aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde, Altyüklenici'ye ihzarat verilmeyecektir. Sözleşme konusu İşler için Alt Yükleniciye Türk Lirası cinsinden 2.198.899,00 TRY (ikimilyonyüzdoksansekizbinsekizyüzdoksandokuzTürklirası) ve Amerikan Doları cinsinden 798.223,06 — USD (yediyüzdoksansekizbinikiyüzyirmiüçAmerikanDolarıalt ıSent) tutarında avans Geçici Kabule kadar geçerli olacak ve avans tutarları ile aynı miktarda ve para biriminde düzenlenmiş ve Kesin Teminat Mektubunda aranan şartlara uygun Avans Teminat Mektupları'nın Yüklenici'ye teslimi karşılığında verilebilir.

10.3. Avanslar, Avansın verildiği tarikten itibaren, her bir hakedişte Amerikan Doları olarak ödenecek tutarın %25"i (yüzde yirmibeş) ve Türk Lirası (TRY) olarak ödenecek tutarın %25'İ (yüzde yirmibeş) oranında, Alt Yüklenici'nin hakedişinden kesilir. Eğer varsa, avans bakiyesi Kesin Hesap Hakedişi' nden önceki son hakedişten yüzde nispetine bakılmaksızın tamamen kesilir. Hakediş tutarı yetmediği takdirde farkı, Alt Yüklenici 30 (otuz) gün içinde nakden öder, aksi takdirde Avans Teminatı nakde çevrilerek veya nakit olarak kesilen tutardan söz konusu tutar mahsup edilir.

* 10.4. Avans Teminat Mektubu, avans tutarının tamamının mahsubunu müteakip ve/veya duruma göre bakiye tutarı Yüklenici tarafından Alt Yüklenici” ye iade edilir. Alt Yüklenici'nin yazılı talebi halinde herhangi bir zamanda mahsup edilen avans tutarı kadar Avans Teminat Mektubu serbest bırakılabilir" şeklinde olduğu anlaşılmıştır

Taraflar arasında imzalanan 13.12.2017 tarihli ve 11-2017.05 sözleşme numaralı Klinik Otel Binası Giydirme Cephe Sistemleri İşine ilişkin sözleşmenin incelenmesinde; sözleşmede ..............-.................. ortak girişimi yüklenici, ............. ALüminyum San. Ve Tic. A.Ş'nin alt yüklenici sıfatıyla bulundğuu, sözleşme türünün birim fiyat sözleşmesi olduğu, sözleşmenin; olayda uygulanması gereken hüküm ve hüküm başlıkları itibariyle;

"Md.3. Sözleşme'nin konusu ve Kapsamı:

İşbu Sözleşmenin konusu; içeriği ve kapsam detaylı olarak Özel Şartlar Madde (1)'de belirtilen ve Yüklenici'nin işyeri'nde yürüttüğü proje'nin bir bölümü olan ve yapılacak işin gereği olarak teknolojik nedenlerle ve/veya tecrübe, deneyim, altyapı ve uzmanlık gerektiren İşlerin, Altyüklenici tarafından İşbu Sözleşme'ye, Yüklenici ve/veya İşveren ve/veya idare talimatlarına, işbu Sözleşme eki ve/veya idare tarafından onaylanmış teknik şartname ve standartlara (mevzuat ya da İdare tarafından zaman içerisinde bunlar üzerinde yapılacak değişiklikler ve/veya bunlara yapılacak ilaveler dâhil olmak üzere), ilim ve fen kurallarına uygun olarak eksiksiz, kusursuz, zamanında ve Yüklenici, İşveren ve İdare tarafından geçici kabulü yapılmış şekilde en geç iş Tamamlanma Tarihi'nde bitirilmesi, kabulüne uygun şekilde tamamlanarak kusurlarının giderilmesi ve buna mukabil işbu Sözleşme ve eklerinde belirtilen şartlar dâhilinde Altyüklenici 'ye sözleşme bedelinin ödenmesidir.

Md.5 Sözleşme Bedeli

* 5.1. İşbu Sözleşme, birim fiyat bir Sözleşme olup; Ek 2' de Keşif Bedeli Tablosu, Sorumluluk Tablosu, Birim Fiyat Tarifleri ve Kesintiler Tablosunda tariflendiği şekli ile tahmini olarak verilen Sözleşme Bedeli 552.263,87 USD (beşyüzellikibinikiyüzaltmışüçAmerikanDolarıseksenyediSent) *KDV ve 1.425.227,93 TRY (birmilyondörtyüzyirmibeşbinikiyüzyirmiyedi TürkLirasıdoksanüçKuruş) *KDV'dir.

Ödemeler Türk Lirası (TRY) ve Amerikan Dolar (USD) cinsinden yapılacak olup birin fiyat bedelin Türk Lirası (TRY) ve Amerikan Doları (USD) olarak ödenecek kısımları Ek 2-A” da gösterilmiştir * Birim fiyat bedelin Amerikan Doları (USD) cinsinden ödenecek miktarının ödenmesinde, ödenecek tutarlar fatura tarihinde geçerli olan TCMB Döviz Alış Kuru kullanılarak Türk Lirasına çevrilecek ve Türk Lirası (TRY) olarak ödenecektir.

* İşkalemlerine ait keşif listeleri Sözleşme Ek 2-A Keşif Özeti'nde verilmiştir.

* 5.2. Ek-2' de yer elan Keşif Bedeli, Birim Fiyat Tarifleri, Sorumluluk Tablosu, Hakediş Kesintileri'nde herhangi bir iş kaleminin öngörülmüş, miktarının ve birim fiyatının ve/veya bedelinin gösterilmiş olması Altyüklenici'ye, mutlaka o nev'i işi yapma hakkını ve/veya Ek-2 Keşif Bedeli, Birim Fiyat Tarifleri, Sorumluluk Tablosu, Hakediş Kesintileri'nde belirtilen miktarda iş yapma hakkını vermez.

* 5.3. Altyüklenici den; İş'e ilişkin hazırlanan ihale şartnamesi kapsamında “Sabit Birim Fiyat” esası üzerinden teklif alınmıştır. “Sabit Birim Fiyat” esaslı Sözleşme Bedeli'nin detaylı dökümüne birim fiyata dâhil unsurlar Ek-2 Keşif Bedeli, Birim Fiyat Tarifleri, Sorumluluk Tablosu, Hakediş Kesintileri'nde belirtilmiştir.

* 5.4. İşbu Sözleşme Bedeli'ne; İş'in tam, kusursuz ve eksiksiz olarak tamamlanması için gerekli (işçilik, Makine, alet, edevat, malzeme, hizmet, bakım, test, tamir dâhil) her türlü giderler ile Altyüklenici'nin tüm genel giderleri ve kârı da dâhildir Bu nedenle Altyüklenici her ne ad altında olursa olsun Yükleniciden başkaca bir bedel talebinle bulunamaz.

Md.10 Avans ve İhzarat

10.1.Özel Şartlar Madde (5) de aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde, Altyükleniciye ihzarat verilmeyecektir.

10.2.Sözleşme konusu İşler için Alt Yüklenici'ye Türk Lirası cinsinden 356.306,98 TRY (üçyüzellialtıbinüçyüzaltıTürklirasıdoksansekizKuruş) ve Amerikan Dolan cinsinden 138.065,96 USD (yüzotuzsekizbinaltmışbeşAmerikanDolarıdoksanaltıSent) tutarında avans; Geçici Kabule kadar geçerli olacak ve avans, tutarları ile aynı miktarda ve para biriminde düzenlenmiş ve Kesin Teminat Mektubunda aranan şartlara uygun Avans Teminat Mektupları'nın Yüklenici” ye teslimi karşılığında verilebilir.

10.3.Avanslar, Avansın verildiği tarihten itibaren, her bir hakedişte Amerikan Doları olarak ödenecek tutarın %25"i (yüzde yirmi-be ş) ve Türk Lirası (TRY) olarak ödenecek tutarın %25"i (yüzde; yirmi-beş) oranında, Alt Yüklenici'nin hakedişinden kesilir. Eğer varsa, avans bakiyesi Kesin Hesap Hakedişi'nden önceki son hakedişten yüzde nispetine bakılmaksızın tamamen kesilir. Hakediş tutarı yetmediği takdirde farkı, Alt Yüklenici 30 (otuz) gün içinde nakden öder, aksi takdirde Avans Teminatı nakde çevrilerek veya nakit olarak kesilen tutardan söz| konusu tutar mahsup edilir.

10.4. — Avans Teminat Mektubu, avans tutarının tamamının mahsubunu müteakip ve/veya durama göre bakiye tutarı Yüklenici tarafından Alt Yüklenici” ye iade edilir. Alt Yüklenici” nin yazılı talebi halinde herhangi bir zamanda mahsup edilen avans tutarı kadar Avans Teminat Mektubu serbest bırakılabilir.

Md.11 Geçici ve Kesin Hakediş Ve Ödemeler

11.1. Altyüklenici'nin yaptığı işler, metrajlara gere hesaplanarak Sözleşme hükümleri uyarınca kesin ödeme niteliğinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere aylık düzenlenen Geçici Hakediş raporları ile ödenir,

11.2. Altyüklenici her ayın 25. (yirmi beşinci) gününde hakediş raporunu hazırlayarak Yüklenici 'ye teslim edecektir. Altyüklenici'nin bu süre içerisinde hakedişini teslim etmemesi durumunda, Yüklenici hakediş raporunu düzenleyip düzenlememekte serbesttir. Düzenlediği takdirde Altyüklenici'nin bu husustaki itirazları kabul edilmez.

11.3.Hakedişler, en geç 15 (onb eş) iş gününde Yüklenici tarafından incelenerek varsa gerekli düzeltme ve kesintiler yapılarak onaylanacaktır. Hakediş raporunun Yüklenici tarafından onaylanmasını müteakip, Altyüklenici hakediş raporunu imzalayarak faturasını düzenleyecektir. Altyüklenici, hakediş raporunu Yüklenici tarafından onaylanmasını müteakip 3 (üç) iş günü içinde imzalamaktan imtina ederse İlgili hakedişlerin onayında ve ödemelerindeki gecikmelerden dolayı Yüklenici'den zarar, ziyan, faiz, tazminat veya başka bir ad altında herhangi bir talepte bulunamaz. Altyüklenici, herhangi bir ihtirazı kayıt koymadan imzalamış olduğu hakedişlerde belirtilen kesinti tutarları için sonradan herhangi bir itiraz ya da talepte bulunamaz.

11.6. Hakediş ödemelerinde yasal kesintiler, Nakdi Teminat kesintileri, varsa avans ödemeler ve ceza tutarları kesintileri ile Altyüklenici adına yapılmış yemek, yakıt, enerji, barınma, mobilizasyon, sigorta, Malzeme, SGK, vergi, maaş ve diğer ücret ödemeleri İSG ve çevre kesintileri, iş bu Sözleşme'de düzenlenen diğer kesintiler yapıldıktan sonra kalan net tutarın ödemesi yapılır.

11.8. İşin Geçici Kabulü yapıldıktan sonra, kesin hakediş raporunun düzenlenmesine esas olacak kesin metraj ve hesapların tamamlanmasına başlanır. Altyüklenici'nin kesin hakediş raporunun düzenlenmesinde geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmez ve kesin metraj ve hesaplar sonucunda bulunan miktarlar esas alınır. Kesin Hesap Hakedişi sırasında yapılan hesaplar nihaidir.

11.9. Kesin Hesap Hakediş bedeli, Altyüklenici'ye kesin hesabın Yüklenici tarafından onaylandıktan sonra Altyüklenici tarafından fatura kesilmesini müteakip 30 (otu) gün içerisinde ödenir." şeklinde olduğu anlaşılmıştır.

............. 25. Noterliği'nin 24/03/2020 tarih ve 04588 yevmiye numaralı ihtarnamesinin incelenmesinde; ihtarnamenin davacı tarafından davalı iş ortaklığı adına keşide edildiği, ihtarnamede ".................-.................. Ortak Girişimi'nin ............. Etlik Entegre Sağlık Kampusu Projesi İnşaatı Yapımı İşi ile ilgili olarak müvekkili ile T2 - T3 Bloklar için 17.02.2017, RHB Binası için 30.10.2017, HT Binası için ise 13.12.2017 tarihinde Alüminyum Dış Cephe Giydirme işleri in sözleşmeler imzalanmış olduğunu, sözleşmeler gereğince yer teslimi yapılan işlerin Müvekkilince tamamlandığını ve yaklaşık 18 aydır Geçici kabul ve yer teslimi yapılamadığını, müvekkilince yer teslimi yapılmadığı gibi yer tesliminin ne zaman yapılacağı konusunda bilgi de verilmediğinden müvekkilinin çalışanlarını boşta bekletmesi nedeniyle gereksiz işçilik bedeli ödemesine neden olduğunu,... vadesi gelen borçların ileri tarihe ertelenmesi ve döviz bazındaki malzeme kur artışından kaynaklanan müvekkili zararlarının ciddi boyutlara ulaştığını;.... Eksik imalatlarınızdan kaynaklı olarak yapılamayan işlerin bitirilememesi nedeniyle kesin kabul ve kesin hakedişi yapılamayan müvekkilinin ilgili teminat mektup masrafı ödemelerinin devam ettiğini, müvekkili alacaklarının sözleşmeye uygun olarak ödenmemesinin zararların artmasına neden olduğunu, tüm bu durumlar göz önüne alındığında müvekkil şirketin toplam muaccel alacağının; 3.110.918,39 $ , 4.558.599,40 TL Açıklanan nedenlerle 17.02.2017, 30.10.2017 ve 13,12.2017 tarihli sözleşmelere ilişkin olarak yer teslimi yapılmayan işlerin yer teslimlerinin, hakedişi yapılan fiili 95'i geçen işlerinin geçici kabullerinin yapılmasını, hakedişi faturalandırılmış alacaklarının ödenmesini, bekleyen hakedişlerinin onaylanmasını, yer teslimlerinin 5 gün içerisinde yapılmasını, sözleşme gereği yükümlülüklerinizin yerine getirilmesini, sözleşmelerin iyi niyet çerçevesinde sürdürülmesini talep ettiklerini, aksi halde tabloda açıklanan bedeller yönünden temerrüde düşmüş olunacağını, fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili şirket alacaklarının tahsili için yasal yollara başvurmak zorunda kalınacağının" ihtar edildiği görülmüştür.

............. 16. Noterliği'nin 24/08/2023 tarih, 16241 yevmiye numaralı ihtarnamesinin incelenmesinde; davacı şirket tarafından davalı iş ortaklığı adına keşide edildiği, ihtarnamede "...müvekkili şirket ile ............. Etlik Entegre Sağlık Kampusu projesi kapsamında 17/02/2017 tarihinde T2-T3 blok, 30/10/2017 tarihinde RH blok, 13/12/2017 tarihinde de ......... binası ile ilgili sözleşmelerin imzalanmış olduğunu, bu sözleşmeler kapsamında müvekkilinin taahhüt ettiği işleri tamamlayarak teslim ettiğini ve kesin kabullerinin de yapılmış olduğunu, sözleşmelerden T2-T3 blok ödemelerinin 96.50'sinin 30 gün 9650 sinin ise 60 gün vade ile RH binası ile HT otel hakedişlerinin 60 gün vadeli ödeneceğinin belirtilmiş olduğunu ve son faturanın 16.05.2023 tarihinde düzenlenmiş olduğu halde müvekkili şirketin kayıtlarınığa da mutabakatı sağlanan 77.875,35 $ (yetmişyedibindekizyüzyetmişbeşdolar otuzbeşcent), 2.338,36 € (ikibinüçyüzotuzsekizeurootuzaltıcent) ve 259.630,15 TL (ikiyüzellidokuz binaltıyüzotuzliraonbeşkuruş) tutarındaki muaccel alacaklarının müvekkili şirketin 24.07.2023 tarihli ödeme talebini içeren dilekçesine rağmen ödenmediğinin tespit edildiğini, vadesi dolan borçlarınızın temerrüt tarihinden ii işlemiş avans faizleri ile birlikte acilen ödenmesi için işbu ihtarın keşide edilmesinin zorunlu olduğunu, işbu ihtarın tebliğinden itibaren 3 gün içinde müvekkil şirket muaccel alacaklarının temerrüt tarihinden itibaren işlemiş avans faizleri ile birlikte ödenmesini, aksi takdirde alacağın tahsili için yasal yollara başvurulacağının" ihtar edildiği görülmüştür.

............. 64. Noterliği'nin 28/08/2023 tarih 26389 yevmiye numaralı ihtarnamesinin incelenmesinde; davalı .................. İnşaat Turizm Madencilik Enerji Üretim Tic.Ve San.A.Ş. Tarafından davacı ............. Alüminyum San.Ve Tic.A.Ş. Adına keşide edildiği, ihtarnamede; "tarafınızca ............. 16. Noterliği aracılığı ile keşide edilen 24.08.2023 tarih 16241 Yevmiye nolu ihtarname ile Müvekkili şirketin ortağı olduğu ..............&.......... Ortak Girişimi'nden ihtarnamenizde ifade edilen alacak kalemlerinin talep edilmiş olduğunu, tarafınızca keşide edilen ihtarnamede talep edilen alacak kalemlerinin sözleşme ve diğer belgeler çerçevesinde varlığı ve olası tutarları hakkında muhasebe ve finans birimlerinin bilgilendirildiğini ve ilgili birimlerin çalışmalarının hali hazırda devam ettiğini, müvekkili ile ortağı olduğu ortak girişim ile devam eden ticari ilişki bakımından tarafların sağlık bir şekilde çözüm bulabilmesi adına, ihtarnamede talep edilen hususlarla ilgili şirket merkezleri "................ Dumlupınar Bul. Mahall ............. B Blok No-.27/767 Çankaya/............." adresinde görüşmek üzere 01.09.2023 - 15.09.2023 tarihleri arasında uygun bir gün ve saatte davet ettiklerinin” ihtar edildiği görülmüştür.

............. 16. Noterliği'nin 13/10/2023 tarih, 19373 yevmiye numaralı ihtarnamesinin incelenmesinde; ihtarnamenin davacı tarafından davalı iş ortaklığı adına keşide edildiği, ihtarnamede; " ............. 16. Noterliğinden 24.08.2023 tarihinde gönderdikleri borcun ödenmesi talepli ihtar akabinde tarafınızca ............. 64. Noterliğinden 28.08.2023 tarihinde gönderilen cevabı ihtar ile ihtardaki ödeme taleplerini görüşmek üzere davet edildiklerini, bu kapsamda yapılan görüşmede şirketinizin 2023 yılı Eylül ayı sonundan başlamak ve 2023 Aralık ayında borcunuzun tamamen ifasına yönelik bir ödeme takvimi hazırlayarak sunması hususunda mutabakata varılmış olduğunu, ortak girişimle gerçekleştirilen bu görüşmede 18.08.2023 tarihinde gönderdiğiniz e mail ekindeki 04.07.2023 tarihli "Asansör Tadilatları Yansıtma" faturanıza yönelik itirazdan vazgeçilmesi ve bu maildeki faturanın müvekkil şirket kayıtlarına alınması halinde "mutabık olacağınıza" ilişkin beyanınızın müzakere edildiğini, şirketiniz hesapları incelenerek borç mutabakatı sağlanmış olduğunu, Müvekkili şirketin 77.875,35 $ * 2.338,36 € * 259.630,15 TL tutarındaki muaccel alacağı hususunda mutabakatın kabul edilmiş olmasına rağmen, müvekkili şirkete gönderileceği bildirilen ödeme takvimi gönderilmediği gibi herhangi bir ödeme de gerçekleşmeyince bugün şirketiniz vekili ile müvekkili şirket adına telefonla irtibat kurulduğunu, gerçekleştirilen görüşmede müvekkili şirket hakediş alacaklarından %30 indirim yapılması halinde 10 gün içinde borcun ödeneceğinin ifade edilmiş olduğunu, müvekkili şirketin bu talebi uygun bulmadığını ancak ilk taksit 25.10.2023 tarihinde ödenmek ve alacağının üç eşit taksitte 25.12.2023 tarihine kader tamamen ifa edilmesi kaydıyla alacağının taksit ile ödenmesini kabul edebileceği bildirdiğinden bu teklifi ilettiklerini, 25.10.2023 tarihinde ödeme yapılmaması halinde yasal takip başlatacaklarını, müvekkili şirket muaccel alacaklarının 25.10.2023 tarihinden başlamak üzere ve temerrüt tarihinden itibaren işlemiş faizleri ile birlikte ödenmesini, aksi taktirde alacağın tahsili için yasal yollara başvurulacağı" hususunun ihtar edildiği görülmüştür.

............. 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/82 Değişik İş sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tespit isteyen ............. Alüminyum San.ve Ticaret A.Ş. tarafından, tespit isteyenin ............. Etlik Entegre Sağlık Kampüsü Proje- ait T2-73 Blokları ile ............ binalarının “Alüminyum Dış Cephe Giydirme İşleri”ni 3 ayrı sözleşme ile üstlendiğini, üstlendiği işleri yapabilmesi için sözleşmelere konu işyerlerinin, sözleşmeye uygun ve hazır bir şekilde dış cephe giydirme işlerini yapmak üzere tespit isteyen şirkete teslim edilip edilmediğinin tespitinin talep edildiği, Mahkemece talep üzerine alınan bilirkişi heyeti raporunda; " Keşif tarihi itibariyle ............. Etlik Entegre Sağlık Kampüsü şantiyesinde tüm inşaat faaliyetlerinin durduğu, keza keşfe konu olan T2 -T3 Bloklar ile ............ Binalarında da; hiçbir inşaat faaliyetinin yapılmadığı, inşaat imalat faaliyetlerinin tamamen durmuş olduğunun tespit olunduğu, tespit isteyen firmanın, sözleşme gereği yükümlü olduğu işleri büyük ölçüde tamamladığı, tespit isteyen firmanın sözleşme gereği yükümlü olduğu yerlerde üstlendiği işi yapıp tamamlayamamasının temel nedeninin, işveren ..............-.................. tarafından alüminyum dış cephe giydirme işlerine başlanılmadan önce tamamlanması gereken imalatların yapılmaması (Üst tablolarda açıklandığı üzere) ve bazı fiziksel engellerin kaldırılmaması olduğunun tespit olunduğu, tespit isteyen ............. Alüminyum San. ve Tic. A.Ş.'nin henüz sözleşme gereği tamamlayamadığı mahallerde imalat için malzemeleri hazır bulundurduğu, kendisine yer teslimi yapılması halinde, işe başlayıp tamamlamaya hazır olduğu" hususlarının bildirildiği görülmüştür.

............. 2. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2023/247894 sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı iş ortaklığı hakkında 09.11.2023 tarihinde, 259.630,15 TL asıl alacak, 12.867,70 TL faiz alacağı olmak üzere 272.497,85 TL toplam Alacak; 77.875,35 USD Fiili ödeme tarihi Dolar asıl alacak, 3.893,87 USD faiz alacağı olmak üzere 81.769,22 USD fiili ödeme tarihi toplam alacak, 2.338,36 EUR Fili ödeme tarihi EURO alacağı Asıl Alacak 116,94 EUR Faiz Alacağı üzerinden takip başlatıldığı, TL alacak için Avans Faizi, Euro ve Dolar alacağının ise fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden ve yabancı para alacaklarına kamu Bankalarının Tevdiat Azami faiz oranı uygulanarak masraf ve vekâlet ücreti ile tahsili ile kısmı ödemelere BK.100'e göre işlem yapılmasının talep edilmiş olduğu, davalı borçluların icra takibine, ödeme emrine, tüm alacak kalemlerine, işlemiş ve işleyecek tüm faizlere ve faiz oranlarına, borcun tüm ferilerine itiraz etmeleri üzerine takibin durduğu, takip dayanağının "Astaldı-.................. Ortak Girişiminin Ortakları olan borçlulardan ............. Etlik Entegre Sağlık Kampüsü projesi kapsamında 17/02/2017 tarihinde T2-T3 blok; 30/10/2017 tarihinde RH blok; 13/12/2017 tarihinde de ......... binası ile ilgili olarak yapılan tip sözleşmelerden kaynaklı euro,dolar ve tl alacağı" olarak belirtildiği, İİK 67 maddesi uyarınca eldeki davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce dosya ve evraklar üzerinde inceleme yapmak üzere İnşaat Mühendisi ............. ve Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı .............'den oluşan bilirkişi heyetinden alınan 22/05/2025 tarihli bilirkişi raporunda; davacının ............. 2. Genel İcra Md. 2023/247894 E. sayılı icra dosyasından talep ettiği alacakların 259.630,15 TL, 77.875,35 USD ve 2.338,36 EUR olduğu, dosyada davacıya yer teslimi ve iş programına ilişkin delil bulunmadığı gibi işin davacı tarafından davalıya teslimine ve kesin kabule ilişkin bir delil de bulunmadığı, ancak davacıya yer teslimi yapıldığı ve davacının da davalılara işi teslim ettiği konusunda dosyada uyuşmazlık bulunmadığı, zira davalıların cevap dilekçelerinde davacının iş teslim etmediği veya ayıplı veya eksik ifa ettiği yolunda bir savunma yapmadığı, sadece işi gecikmeli teslim ettiğini ve gecikme cezası uygulanması gerektiğini ileri sürdükleri, ancak davalılarca gecikme cezasına ilişkin olarak bir ihtar ve gecikme cezası uygulama ve hesabına ilişkin bir delilin dosyada olmadığı gibi bu sadece bir savunma olarak ileri sürülmüş gecikme cezasına ilişkin olarak bir takas itirazı veya karşı dava ileri sürülmediğini, davacının icra takibinde istediği alacak tutarları davalının kendi ticari defterlerinde kayıtlı olan alacak tutarları olup davalının kendi defter kayıtlarında davacının icra takibindeki asıl alacak tutarları kadar alacaklı olduğu, nitekim taraflar arasında e-posta ile mutabakatın da yapıldığının görüldüğü, bu nedenle, mevcut dosya içeriği itibariyle işin davacı tarafından davalılara eksiksiz ve ayıpsız olarak süresinde teslim edildiği kabulüyle hesaplamaların sonuçlandırılması ve icra takibinde talep edilen tutarların da davalının ticari defterleriyle uyumlu olduğu ve mutabakat e-postasında da yer aldığı görülmekle davacının icra takibinde davalıdan 259.630,15 TL, 77.875,35 USD ve 2.338,36 EUR asıl alacak tutarlarını talep edebileceği, davacının takipte ayrıca işlemiş faiz de talep ettiği, taraflar arasındaki sözleşmelerde bir vade tespit edilemediği, TBK'nun 117.maddesi uyarınca muaccel borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla mütemerrit olduğu, dacının icra takibinde 24.07.2023 tarihinden itibaren faiz istediği, davacının davalıya gönderdiği 24.07.2023 tarihli iadeli taahhütlü yazı tarihini temerrüt tarihi olarak almakta ve bu tarihten itibaren faiz işlettiği, davacının dosyaya sunduğu bu iadeli taahhütlü yazının üzerine yapıştırılmış olan barkod numarası ile https: //gönderitakip.ptt.gov.tr adresinden sorgulama yapıldığında muhatabına 26.07.2023 tarihinde teslim edildiğinin görüldüğü, mevcut dosya içeriği itibariyle işin davacı tarafından davalılara eksiksiz ve ayıpsız olarak süresinde teslim edildiği kabulüyle hesaplamaların sonuçlandırılması ve icra takibinde talep edilen tutarların da davalının ticari defterleriyle uyumlu olduğu ve mutabakat e-postasında da yer aldığı davacının ............. 2. Genel İcra Md. 2023/247894 E. sayılı icra takibinde davalıdan talep edebileceği alacak tutarının 259.630,15 TL asıl alacak 8.221,03 TL işlemiş faiz 77.875,35 USD asıl alacak 736,08 USD işlemiş faiz 2.338,36 EUR asıl alacak 15,47 EUR işlemiş faiz olarak hesaplandığı bildirilmiştir.

Taraf itirazları üzerine alınan bilirkişi kurulunun 19/12/2025 tarihli ek raporunda ise; davalının itirazlarının teknik ve mali yönden incelenip değerlendirildiğinde, itirazlar üzerine görüş değişikliği veya yeniden hesaplama gerektirir bir husus bulunmadığı tespit edilmediği, davacı tarafça rapordan sonra dosyaya ihtarnamenin tebliğ şerhi sunulmuş olup sunulan tebliğ şerhine göre 24.08.2023 tarihinde keşide edilen ihtarnamenin davalılara (Ortak Girişime) 25.08.2023 tarihinde tebliğ edilmiş, ihtarnamede tanınan 3 günlük sürenin dolduğu 28.08.2023 günü temerrüdün gerçekleştiği, buna göre, 28.08.2023 temerrüt tarihinden itibaren takipte talep edilebilecek işlemiş faiz tutarları aşağıdaki gibi yeniden hesaplandığı, sonuç olarak işin davacı tarafından davalılara eksiksiz ve ayıpsız olarak süresinde teslim edildiği kabulüyle hesaplamaların sonuçlandırılması gerekmesi ve icra takibinde talep edilen tutarların da davalının ticari defterleriyle uyumlu olduğu ve mutabakat e-postasında da yer aldığı görülmekle hukuki takdiri Mahkemeye ait olmak üzere davacının ............. 2. Genel İcra Md. 2023/247894 E. sayılı icra takibinde davalıdan talep edebileceği alacak tutarının 259.630,15 TL asıl alacak 8.697,61 TL işlemiş faiz 77.875,35 USD asıl alacak 864,42 USD işlemiş faiz 2.338,36 EUR asıl alacak 23,38 EUR işlemiş faiz olarak hesaplandığı bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, taraflar arasında akdedilen eser sözleşmesinden dolayısıyla ortaya çıkan alacağın tahsili amacıyla davacı tarafından başlatılan takibe davalıların yaptığı itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dosyaya ibraz edilen dilekçeler ve tüm dosya tetkikinden; uyuşmazlığın Davalı şirketlerin oluşturduğu İş Ortaklığı taahhüdü altındaki ............. Etlik Entegre Sağlık Kampüsü Projesi İnşaatı Yapımı İşine ilişkin olarak; davacı şirketle T2–T3 Bloklar için 17.02.2017 tarihinde, RH Binası için 30.10.2017 tarihinde, ......... Binası için 13.12.2017 tarihinde olmak üzere üç ayrı “Alüminyum Dış Cephe Giydirme işlerine ilişkin sözleşme” imzalandığı bu sözleşmeler kapsamında davacı şirketin taahhüt ettiği işleri tamamlayarak teslim ettiği ve yapılan işlerin kesin kabulleri de yapılmış olduğu halde bir kısım alacaklar bakımından davalı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı tarafından davacı şirketin tüm ihtar ve taleplerine rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığından ileri sürülerek tahsili bakımından ............. 2. Genel İcra Müdürlüğünün 2023/247894 Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe davalının yaptığı itirazın iptali ve icra inkar tazminat istemi ile davalının da kötüniyet tazminat istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Davadaki uyuşmazlık; taraflar arasında yazılı sözleşme olup olmadığı, varsa Sözleşmede tarafların yükümlülükler ve sorumlulukları devredildiği ileri sürülen hisse nedeni ile tarafların yükümlülükleri ve sorumlulukları, muacceliyet ve temerrüdün gerçekleşip gerçekleşmediği, hangi tarihlerde gerçekleştiği, akdi ve temerrüt faiz oranlarının sözleşmeye uygun olup olmadığı, talep edilen asıl alacak ve işlemiş faizin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı noktasında toplanmaktadır.

Türk Hukukunda kural olarak her dava, dava tarihindeki durum ve koşullara göre karara bağlanır. Ancak itirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlı davalardan olduğundan tarafların alacak borç durumu ve haklılık durumu icra takip tarihi itibariyle tespit edilir. (Yargıtay 19. HD.11.11.2015 tarih, 2015/5365 Esas, 2015/14528 K.; 14.11.2019 tarih, 2017/4726 E, 2019/5144 K.).İİK. 67. maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasında; usulüne uygun yapılmış ve itiraz edilmiş icra takibinin bulunması dava şartıdır. İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı).

Tam iki tarafa borç yükleyen “Eser sözleşmesi’’ 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 470. maddesinde, "Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir” şeklinde tanımlanmıştır. Taraflara karşılıklı borç yükleyen eser sözleşmelerinde; “eser” ve “bedel” olmak üzere iki temel unsur bulunmaktadır. Bu sözleşmelerde yüklenici, iş sahibine karşı yüklendiği özen borcu nedeniyle eseri yasa ve sözleşme hükümlerine, fen, teknik ve sanat kurallarına uygun olarak yaparak ve zamanında tamamlayarak iş sahibine teslim etmekle; iş sahibi de bu çalışma karşılığında yükleniciye bedel ödemekle yükümlüdür. Eser sözleşmeleri açısından teslim; yüklenici tarafından, sözleşmenin amacına uygun olarak meydana getirilen ve nesnel ölçüler içerisinde kullanılabilir durumda bulunan sonucun (eserin), ifa zamanında (vâdede-süresinde) iş sahibinin zilyetliğine ve kullanımına sunulması veya varsa zilyetliğe ve kullanılmaya engel hâlin kaldırılmasıdır (Selimoğlu, Yaşar Engin. : Eser Sözleşmesi, ............. 2017, s. 138). Başka bir deyişle eser sözleşmelerinde teslim, yüklenicinin tamamladığı eseri, sözleşmeyi ifa etmek niyeti ile iş sahibinin fiili hâkimiyetine geçirmesi olarak da tanımlanabilir. TBK 471. maddesinde düzenlenen hüküm uyarınca yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınır. Yüklenici, basiretli bir tacir, iş adamı ve işinin ehli bir teknik adam gibi davranıp, eser sözleşmesi ilişkisine girerek bir işi üstlenirken ekonomik gücünü, ekipmanını ve uzmanlığını en iyi biçimde değerlendirip, yeterli görmemesi durumunda o işi üstlenmekten kaçınmak zorundadır. Aksi hâlde, bunun sonuçlarına katlanır ve meydana gelen zarardan sorumlu tutulur. Eser sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda karine olarak akdî ilişkinin devam ettiği, yüklenicinin işi bırakmadığı, işyerini terk edip gitmediği sürece gerçekleştirilen iş ve imalatların yüklenici tarafından yapıldığı kabul edilmektedir. yüklenicinin işi teslim etmesi ya da eksik olarak bırakıp gitmesi veya sözleşmenin feshinden sonra bu tarihler itibariyle eksik ve kusurlu imalatlar belirlenmiş ise, bunları da karine olarak iş sahibinin giderdiği; teslim, fesih ya da terkten sonra yüklenicinin saptanan eksik ve ayıpları işe devam ederek giderdiği iddiasını yasal delillerle ispatlaması gerektiği kabul edilmektedir. Buna göre teslim, terk ya da fesih tarihine kadar karine yüklenici lehine olup, aksinin ispatı iş sahibinin yükümlülüğündedir. Teslim, fesih ya da terkten sonra ise karine iş sahibi lehinedir ve bunun aksini ispat külfeti yükleniciye ait olduğu belirtilmiştir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun -YHGK- 10/06/2021 tarih ve 2017/15-2331 Esas, 2021/739 Karar sayılı kararı).

Sözleşme hukukunda temel koşul, sözleşmenin kurulmasından sonra tarafların sözleşmeden doğan yükümlülüklerini, kararlaştırılan şekilde ve zamanda yerine getirmek zorunda olmalarıdır. Sözleşme kurulduktan sonra, şartlarda değişiklik ortaya çıksa bile, taraflar sözleşme gereğini aynen yerine getirmek zorundadır. Temel kural budur ve bu kurala “ahde vefa” (söze bağlılık) ilkesi denilmektedir. Eser sözleşmesinin iki tarafa borç yükleyen sözleşme olması özelliğinden dolayı temerrüt halinde, temerrüdün sonuçları bakımından BK. m.106-108’deki düzenlemelere tabidir. Çünkü anılan maddelerde genel hükümlerden ayrılarak (BK. m.102), iki tarafa borç yükleyen sözleşmelere özgü, özel hükümler getirilmiştir. BK’nun 106-108 maddeleri birlikte değerlendirildiğinde, iki tarafa borç yükleyen sözleşmeyle temerrüde düşen borçluya karşı, alacaklıya üç ayrı seçimlik hak tanındığı görülmektedir. Bunlar; aynen ifa ve gecikmeden dolayı tazminat isteme hakkı; aynen ifayı reddederek ademi ifa sebebiyle müspet zararını talep hakkı; sözleşmeyi feshederek menfi zararını isteme hakkı olarak sayılabilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun -YHGK- 24/02/2016 tarih ve 2014/23-724 Esas, 2016/168 Karar sayılı kararı).

Geçerli şekilde kurulmuş bir özel hukuk sözleşmesinde, tarafların sözleşmeye uygun hareket etmeleri, edimlerini sözleşmeye uygun olarak yerine getirmeleri, edimin ifasını imkânsız hâle getiren her türlü davranıştan kaçınmaları zorunludur. Tarafların sözleşmeyle üstlendiği borcun hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesi hâlinde ifa etmeme sonucu meydana gelir.

Eser sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda karine olarak akdî ilişkinin devam ettiği, yüklenicinin işi bırakmadığı, işyerini terk edip gitmediği sürece gerçekleştirilen iş ve imalatların yüklenici tarafından yapıldığı kabul edilmektedir. yüklenicinin işi teslim etmesi ya da eksik olarak bırakıp gitmesi veya sözleşmenin feshinden sonra bu tarihler itibariyle eksik ve kusurlu imalatlar belirlenmiş ise, bunları da karine olarak iş sahibinin giderdiği; teslim, fesih ya da terkten sonra yüklenicinin saptanan eksik ve ayıpları işe devam ederek giderdiği iddiasını yasal delillerle ispatlaması gerektiği kabul edilmektedir. Buna göre teslim, terk ya da fesih tarihine kadar karine yüklenici lehine olup, aksinin ispatı iş sahibinin yükümlülüğündedir. Teslim, fesih ya da terkten sonra ise karine iş sahibi lehinedir ve bunun aksini ispat külfeti yükleniciye ait olduğu belirtilmiştir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun -YHGK- 10/06/2021 tarih ve 2017/15-2331 Esas, 2021/739 Karar sayılı kararı).

TBK'daki 471 inci maddesinde düzenlenen hüküm uyarınca yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınır. yüklenici, basiretli bir tacir ve iş adamı ve işinin ehli bir teknik adam gibi davranıp, eser sözleşmesi ilişkisine girerek bir işi üstlenirken ekonomik gücünü, ekipmanını ve uzmanlığını en iyi biçimde değerlendirip, yeterli görmemesi durumunda o işi üstlenmekten kaçınmak zorundadır. Aksi hâlde, bunun sonuçlarına katlanır ve meydana gelen zarardan sorumlu tutulur (YHGK 07.06.2022 tarih ve E. 2020/3-688 ve K. 2022/846, 28.09.2021 tarih, E. 2017/3-2615, K. 2021/1102).

Götürü bedelin kanunda tanımı yapılmamış olup, Yargıtayın yerleşik içtihatları ve uygulamaları ile doktrinde, götürü bedel, sözleşmede yapılacak işin tamamı için kararlaştırılan toplam bedel olarak ifade edilmektedir. Başka bir anlatımla önceden ve kesin olarak tayin edilmiş ücrete “götürü ücret” denilmektedir. İş bedeli TBK m. 480 uyarınca bedel götürü olarak belirlenmiş ise yüklenici işi kararlaştırılan bedel ile yapmak zorundadır. Götürü bedelli sözleşmelerde yüklenicinin hakettiği imalat bedeli, “fizikî oran yöntemi” ile, sözleşme kapsamında gerçekleştirilen imalatın eksik ve ayıplar da dikkate alınarak işin tamamına göre fizikî oranı tespit edilerek bulunacak bu oran götürü iş bedeline uygulanmak suretiyle belirlenen rakamdan, yapıldığı tespit edilmiş olan ödemeler düşülüp hesaplanması gerekmektedir.

Eser sözleşmelerinde kural sözleşmenin ayakta bulunduğu ve hukuken varlığını muhafaza ettiği sürece gerçekleştirilen imalâtın, yapımı üstlenen yüklenici ya da taşeron tarafından ifa edilmiş ve gerekçeleştirilmiş olmasıdır. Bunun aksini ileri süren iş sahibi, yüklenicinin işi bırakıp kalan işi başkalarına tamamlattığı ya da kendisinin tamamladığını yasal delillerle kanıtlamak zorundadır. (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, 2016/5175 Esas, 2018/1303 Karar).

Eser sözleşmelerinde sözleşmenin haksız feshedildiğinin tespiti halinde yüklenici bakiye iş bedeli ile birlikte tamamlanmayan kısma ilişkin kâr kaybını talep edebilecektir. kâr kaybı hesabında da yerleşik içtihat ve uygulamalarda kâr kaybının 6098 Sayılı TBK'nın 408. maddesinde( mülga 818 sayılı BK'nın 325) düzenlenen kesinti yöntemine göre hesaplanacağı kabul edilmektedir. Buna göre hesaplamanın, dönme zamanında yapılmayan/kalan iş bedeli ya da işe hiç başlanmamışsa iş bedelinin tamamından, işin yapılmaması veya tamamlanmaması nedeniyle yüklenicinin yapmaktan kurtulduğu, işçilik, malzeme, vergi, sigorta, amortisman vs. giderleri ile kalan sürede başka bir iş yaparak kazandığı veya kazanmaktan bilerek kaçındığı yararların düşülmesi suretiyle yapılması gerekmektedir. ( Yargıtay (kapatılan ) 15. HD. 11.04.2007 tarih 2006/4955 E. 2007/2372 K.sayılı, 09.05.2013 tarih 2012/7521 E. 2013/3029 K.sayılı, 20.07.2011 tarih 2011/864 E. 2011/4787 K.sayılı ve18.12.2019 tarih 2019/312E. 2019/5246 K. sayılı ilamları). Sözleşmenin iş sahibi tarafından haklı olarak feshi veya tarafların ortak kusuru nedeniyle feshi halinde ise yüklenici tarafından sözleşme kapsamında bakiye iş bedeli talep edilebilecek, müspet zarar kapsamındaki kâr kaybını ise talep edemeyecektir.

Davaya konu alacak bakımından ispat yükü davacı tarafta olmakla birlikte ticari davalarda, ya da iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarı ispatlanmalıdır. Ticarî defterlerin ibrazı ve delil niteliği, HMK’nın 222. maddesinde düzenlenmiş olup maddenin 1. fıkrasında mahkemenin, ticarî davalarda tarafların ticarî defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebileceği ve aynı maddenin 2. fıkrasında ise ticarî defterlerin, ticarî davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması gerektiği düzenlenmiştir. Ticarî defter kayıtları ikinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan tarafın, ticarî defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticarî defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticarî defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir (HMK m. 222/3). Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticarî defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olurlar. (HMK m. 222/4).

Dava, taraflar arasında akdedilmiş olan “............. Etlik Entegre Sağlık Kampüsü Projesi İnşaatı Yapımı İşine ilişkin olarak; davacı şirketle T2-T3 Bloklar için 17.02.2017 tarihinde, RH Binası için 30.10.2017 tarihinde, ......... Binası için 13.12.2017 tarihinde olmak üzere üç ayrı “Alüminyum Dış Cephe Giydirme işlerine ilişkin sözleşme”ler uyarınca davacının yükümlendiği imalatları yerine getirdiği halde bu imalatların ve sözleşmeden kaynaklı davacı alacağının davalılar tarafından ödenmediği iddiasıyla ileri sürülen davacı alacaklarının tahsili talebiyle başlatılmış olan ilamsız takibe yapılan itirazın iptali davasının süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasında davacı şirketin alt yüklenici, davalı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının yüklenici olarak yer aldığı, ............. Etlik Entegre Sağlık Kampüsü Projesi İnşaatı Alüminyum Giydirme Dış Cephe Kaplaması yapım işine ilişkin olarak T2-T3 Bloklar için 17/02/2017 tarihinde, Rehabilitasyon binası için 30/10/2017 tarihinde, Klinik otel binası için 13/12/2017 tarihinde olmak üzere 3 ayrı Alüminyum Giydirme Dış Cephe Kaplamaları işlerine ilişkin olarak 3 sözleşme imzalandığı dosya kapsamı ile sabittir. Eldeki dosyada taraflar arasında imza altına alınmış hiçbir hakediş bulunmamaktadır. Davalı iş ortaklığı cevap dilekçelerinde davacı şirketin işlerinin tamamlanmasını geciktirdiğini ve gecikme cezası almaları gerektiğini belirtirken bu iddiasını ispatlayacak davacı firmaya yazmış olduğu bir yazı ve ihtarnameyi dosyaya sunmamıştır.

Davacı şirket, iş bu davayı açmadan önce ............. 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/82 sayılı dosyasında, ............. Etlik Entegre Sağlık Kampüsü Proje- ait T2-73 Blokları ile ............ binalarının Alüminyum Dış Cephe Giydirme İşleri”ni 3 ayrı sözleşme ile üstlendiği işleri yapabilmesi için sözleşmelere konu işyerlerinin, sözleşmeye uygun ve hazır bir şekilde dış cephe giydirme işlerini yapmak üzere tespit isteyen şirketine teslim edilip edilmediğinin tespitini talep etmiş, tespit dosyasında alınan bilirkişi raporunda davacı şirketin sözleşme gereği yükümlü olduğu işleri büyük ölçüde tamamladığı, üstlendiği işleri tamamlayamamasının temel nedeninin ise davalı işveren ortak girişim tarafından alüminyum giydirme dış cephe işlerine başlanılmadan önce tamamlanması gereken inşaat imalatlarının yapılmaması ve bazı fiziksel engellerin kaldırılmamasından kaynaklandığı, davacı şirketin henüz sözleşme gereği tamamlayamadığı mahallerde imalat için malzemeleri hazır bulundurduğu, tespit isteyene yer teslimi yapılması halinde işe başlayıp tamamlamaya hazır olduğunun tespiti yapılmış olup, davacı şirketin işlerinin gecikmesinde davalı iş ortaklığının neden olduğu davalı iş ortaklığının iddia ettiği gibi davacı firmadan kaynaklı bir gecikmenin olmadığı mahkememizce değerlendirilmiştir. .

Mahkememizce atanan bilirkişiler tarafından taraf defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılmış olup, taraflara ait BA-BS formlarının birbirini teyit ettiği, davacı şirkete ait 2017-2024 yılları arası ticari defter ve belgelerin VUK ve TTK'da belirlenen usul ve esaslara uygun olarak tutulmuş olduğu, lehe delil taşıyacağı, taraflar arasında akdedilmiş sözleşmelere göre davacı şirketçe yapılacak işlerin bir kısmının bedelinin TL, bir kısmının bedelinin ise USD-EURO olarak ödeneceğinin kararlaştırıldığı, davacı şirket ticari defterlerine göre 2023 yılı itibariyle davalı şirketten olan bakiye alacak tutarının, 571.399,89 TL, 40.654,64 USD ve 2.338,36 EURO olarak tespit edilmiştir.

Davalı iş ortaklığına ait defter ve belgeler üzerinde yapılan incelemede, şirketin 2017-2024 yılları arası ticari defter ve belgelerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yaptırılmış olduğu, VUK ve TTK'da belirlenen usullere uygun olarak tutulmuş olduğu, lehe delil taşıyacağı, davalı iş ortaklığı defter ve kayıtlarına göre 2023 yılı itibariyle bakiye alacak tutarının 259.630,15 TL, 88.875,35 USD ve 2.338,36 EURO olarak tespit edilmiştir.

Bilirkişi marifetiyle taraf ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda taraf defterlerinin birbirini teyit etmediği anlaşılmaktadır. Bilirkişi marifetiyle yapılan tespitte bu durumun döviz bazlı düzenlenmiş faturalar ile bu faturalar nedeniyle ödenen, tahsil edilen TL tutarların farklı kurlar kullanılarak muhasebeleştirildiğinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında 2017-2023 yılları arasında sürdürülen ticari ilişki nedeniyle borç/alacak hususunda yapılan mutabakat çalışmalarının 31/05/2013 tarihli hesap bakiyesi esas alınarak yapılmış olduğu, dava dosyasında mutabakatın sonuçlandığına ve karşılıklı imza altına alındığına ilişkin herhangi bir belgenin mevcut olmadığı, ancak tarafların mutabık olduklarını teyit eden e-posta yazışmalarının mevcut olduğu, 2023 yılında yürütülmüş mutabakat çalışmaları nedenyile karşılıklı e-mail yazışmalarında aynen;

"............. Alüminyum A.Ş. (info Dankaraaluminyum.com.tr) adresinden 17 Ağustos 2023 Perşembe saat 10:57'de, “...........c..........' adresine gönderilen “Etlik Şehir Hastanesi Şantiyesi Hk” konulu e mailde;

Merhabalar .......... Hanım;

............bey ile görüşme talebimiz için telefon görüşmüştük.

Konuyu özetlemek gerekirse;

Etlik Entegre Sağlık Kampüsü Projesi kapsamında 4 ayrı sözleşme ile 2017'den beri birlikte çalışmaktayız.

2018-2019 duraklama döneminde ............Bey ile görüşmelerimiz olmuş ve kendisi bu olumsuz süreçte değerli yardımlarını esirgememişti.

2020 yılının şubat ayında sözleşmelerin Geçici Kabulleri tamamlanmış olup fiili işler 2022 Nisan ayı gibi bitmiştir 2022 yılı ve 2023 yılının ilk 5 ayı evrak işleri, kesin kabul işlemleri, iç denetim süreci ile geçmiş tüm sözleşmeler eksiksiz bitirilmiş İş Bitişleri alınmış, kesin hesap faturaları kesilmiştir. Bizim tarafımızdan tüm işlemler tamamlanmış şuan mevzu sadece olan cari ödemelerinin yapılmasıdır.

Defalarca Etlik Şehir Hastanesi Şantiye kısmı sorumluları ile görüşülmüş cari ödemeleri konusunda sözler verilmiş, gelecek paralara göre ödemelerin çıkarılacağı söylenmiş ve her seferinde ertelenmiştir.

Firmamızın bugün itibari ile kümülatif:

77.875,35$

2.338,36 £

259.630,15 TL

Cari alacağı bulunmaktadır. Sözleşme gereği ödeme yapılması gereken dönemde carinin ödenmemesi şirketimizi büyük nakit sıkıntısına sokmuştur. Bulunduğumuz mağduriyetin giderilmesi açısından ............Bey'in değerli yardımlarını beklemekteyiz.

Daha önce yaşanan aksaklıklar da olduğu gibi yine karşılıklı iyi niyet çerçevesinde çözüleceğine Mağduriyetimizin giderileceğine inanmaktayız.

İş birliğiniz için teşekkür eder, iyi çalışmalar dileriz.” şeklindedir.

................ adresinden 18 Ağustos 2023 Cuma saat 14:38'de in...........m.tr adresine gönderdiği, bilgi olarak da gok................com.tr adresine faturamız konulu ve 247 ............. ALÜMİNYUM, pdf eklerini ihtiva eden e mailde;

"Sayın ilgili;

Kesinti faturamız ektedir

Kayıtlara aldığınızda mutabık olacağımızı düşünüyorum, Saygılarımla” şeklinde olduğu, anılan e mail ekinde yer alan faturanın incelenmesinde; fatura tarihinin 04.07.2023, fatura açıklamasının; “Asansör Tadilatları Yansıtması”, fatura tutarının ise KDV dâhil 19.541,89 TL olduğu, anılan e-mail ekinde yer alan ve 31.05.2023 tarihi itibariyle borç/alacak tutarlarını gösterir hesap ekstrelerinin tetkikinde davacı şirketin davalı iş ortaklığından 259.630,15 TL, 77.875,35 USD ve 2.338,36 EURO alacaklı olduğu anlaşılmıştır.

Davacının ............. 2. Genel İcra Md. 2023/247894 E. sayılı icra dosyasından talep ettiği alacakların 259.630,15 TL, 77.875,35 USD ve 2.338,36 EUR olduğu, dosyada davacıya yer teslimi ve iş programına ilişkin delil bulunmadığı gibi işin davacı tarafından davalıya teslimine ve kesin kabule ilişkin bir delil de bulunmamakla birlikte davacıya yer teslimi yapıldığı ve davacının da davalılara işi teslim ettiği konusunda dosyada uyuşmazlık bulunmadığı, davalılar cevap dilekçelerinde davacının iş teslim etmediği veya ayıplı veya eksik ifa ettiği yolunda bir savunma yapmadığı, sadece işi gecikmeli teslim ettiğini ve gecikme cezası uygulanması gerektiğini ileri sürdükleri, davalılarca gecikme cezasına ilişkin olarak bir ihtar ve gecikme cezası uygulama ve hesabına ilişkin bir delil ibraz olunmadığı gibi bu sadece bir savunma olarak ileri sürülmüş olan gecikme cezasına ilişkin olarak bir takas veya karşı dava ileri sürülmediği, davacının icra takibinde istediği alacak tutarları davalının kendi ticari defterlerinde kayıtlı olan alacak tutarları olduğu, davalının kendi defter kayıtlarında davacının icra takibindeki asıl alacak tutarları kadar alacaklı olduğu, taraflar arasında e-posta ile yapılan yazışmalarda da mutabakat da yapıldığı, bu nedenlerle mübrez tüm deliller değerlendirildiğinde mevcut dosya içeriği itibariyle işin davacı tarafından davalılara eksiksiz ve ayıpsız olarak süresinde teslim edildiği kabulüyle hesaplamaların sonuçlandırılması ve icra takibinde talep edilen tutarların da davalının ticari defterleriyle uyumlu olduğu ve mutabakat e-postasında da yer aldığı görülmekletakipte talep edilebilecek faizlerin ihtarnamenin tebliğ şerhi mevcut olmadığı için dosyadan tespit edilebilen cevabi ihtarname tarihi olan 28.08.2023 tarihinden itibaren hesaplandığı, TBK'nun 117.maddesi uyarınca muaccel borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla mütemerrit olduğu, dacının icra takibinde 24.07.2023 tarihinden itibaren faiz istediği, davacının davalıya gönderdiği 24.07.2023 tarihli iadeli taahhütlü yazı tarihini temerrüt tarihi olarak almakta ve bu tarihten itibaren faiz işlettiği, davacının dosyaya sunduğu bu iadeli taahhütlü yazının üzerine yapıştırılmış olan barkod numarası ile https: //gönderitakip.ptt.gov.tr adresinden sorgulama yapıldığında muhatabına 26.07.2023 tarihinde teslim edildiğinin görüldüğü, ancak iadeli taahhütlü mektubun içeriğinin ne olduğunun belirgin olmadığını, davacı davalıya daha sonra ............. 16. Noterliği'nin 24.08.2023 tarihli ihtarnamesini gönderdiği ve ihtarnamede 259.630,15 TL, 77.875,35 USD ve 2.338,36 EUR tutarındaki alacakların 3 gün içinde faizleri ile birlikte ödenmesi hususunu ihtaren bildirdiği, İhtarnamenin davalıya hangi tarihte tebliğ edildiği tespit edilememiş olmakla birlikte davalının bu ihtarı ilgi tutarak bu ihtara 28.08.2023 tarihinde cevabi ihtarname gönderdiği görülmekle tebliğ tarihinin en geç 28.08.2023 olabileceği kabulüyle 28/08/2023 temerrüt tarihinden itibaren bilirkişi kurulu ek raporda belirlenen işlemiş faiz hesaplamasına itibar edildiği , davacının icra takibinde davalıdan 259.630,15 TL, 77.875,35 USD ve 2.338,36 EUR asıl alacak tutarlarını talep edebileceği kanaatine varılmakla ............. 2. Genel İcra Dairesi’nin 2023/247894 Esas sayılı dosyasına davalılar (takip borçluları) tarafından yapılan itirazın 259.630,15 TL asıl alacak ve 8.697,61 TL işlemiş faizi, 77.875,35 USD (ABD Doları) asıl alacak ve 864,42 USD işlemiş faizi, 2.338,36 EUR (Euro) asıl alacak ve 23,38 EUR işlemiş faizi üzerinden iptali ile icra takip tarihinden itibaren, Türk Lirası alacağın avans faizi işletilmek suretiyle, Euro alacağı yönünden 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının işletilmek suretiyle, ABD Doları alacağı yönünden 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının Amerikan Doları ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının işletilmek suretiyle devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının icra inkar tazminat talebinin alacak, hakkediş alacağına ilişkin olup varlığı yargılama gerektirdiğinden ve likit olarak kabul edilemeyeceğinden reddine, davalıların kötüniyet tazminat taleplerinin davacı kısmen de olsa icra takibinde haklı olduğu ve kötüniyetin bulunmadığı anlaşılmakla yasal koşulları bulunmayan davalıların kötüniyet tazminat taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davanın kısmen kabulüne göre karar ve ilam harcı hesaplanmasında nispi harç belirlenirken ............. Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi'nin 01/03/2024 tarih, 2022/330 Esas, 2024/164 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere hükmolunan yabancı para alacağın efektif satış kurundaki TL karşılığı 25/04/2024 olan dava tarihindeki 1 USD (Amerikan Doları) 32,58 TL, 1 EUR (Euro) 34,82 TL olup, 78.739,77 USD'nin TL karşılığı 2.565.341,70 TL, 2.361,74 Euro'nun TL karşılığı 82.235,78 TL üzerinden hesaplanması gerekmiştir.

Vekalet ücreti hesaplamasında Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 05/05/2016, 2015/3934 Esas, 2016/2610 Karar sayılı, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 14/09/2022 tarihli 2021/5743 Esas 2022/4103 Karar sayılı kararı, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 11/05/2023 tarih, 2022/852 Esas, 2023/1803 Karar sayılı, 24/09/2024 tarih, 2023/1605 Esas, 2024/2907 Karar sayılı kararları; ............. Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi'nin 16/01/2025 tarih, 2024/726 Esas, 2025/30 karar sayılı kararında belirtildiği üzere dava değerinin yabancı para olarak (USD: Amerikan Doları) gösterilmesi halinde Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre, dava tarihindeki (25/04/2024) kura göre TCMB efektif satış kuru üzerinden (1 USD: 32,58 TL) hesaplanacak Türk Lirası üzerinden hüküm tarihindeki Tarifeye göre davacı lehine (78.739,77 USD x 32,58 = 2.565.341,70 TL (1 EURO = 34,82 TL) hesaplanacak Türk Lirası üzerinden hüküm tarihindeki Tarifeye göre davacı lehine (2.361,74 EURO x 34,82 = 82.235,78 TL) üzerinden nispi vekalet ücreti hesaplanması sonucu aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM: Ayrıntılı gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;

1-............. 2. Genel İcra Dairesi’nin 2023/247894 Esas sayılı dosyasına davalılar (takip borçluları) tarafından yapılan itirazın 259.630,15 TL asıl alacak ve 8.697,61 TL işlemiş faizi, 77.875,35 USD (ABD Doları) asıl alacak ve 864,42 USD işlemiş faizi, 2.338,36 EUR (Euro) asıl alacak ve 23,38 EUR işlemiş faizi üzerinden iptali ile icra takip tarihinden itibaren, Türk Lirası alacağın avans faizi işletilmek suretiyle, Euro alacağı yönünden 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının işletilmek suretiyle, ABD Doları alacağı yönünden 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının Amerikan Doları ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının işletilmek suretiyle devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-Davacının icra inkar tazminat talebinin alacak, hakkediş alacağına ilişkin olup varlığı yargılama gerektirdiğinden ve likit olarak kabul edilemeyeceğinden reddine,

3- Davalıların kötüniyet tazminat taleplerinin yasal koşulları oluşmadığından reddine

4-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 199.185,48-TL olduğundan peşin alınan 30.315,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 168.869,88-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,

5-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.200,00-TL'nin red ve kabul oranına göre 3.072,00 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, geriye kalan 128,00 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

6-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul ve red oranına göre hesaplanan 421.067,68-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

7-Davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul ve red oranına göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,

8-Davacı tarafından yapılan 45.440,00-TL (bilirkişi ücreti, tebligat ve posta gideri olmak üzere) yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 43.622,40 TL ile davacı tarafından dava açılırken ödenen 30.315,60-TL peşin harç, 427,60 TL başvurma harcı, 60,80 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 74.426,40-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

9-Davalılar tarafından yapılan 15.000,00 TL bilirkişi ücretinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 600,00 TL'nin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine,

10-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ............. Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.02/04/2026