çalışma olgusunun ispatlanamaması gerekçesiyle reddedilen işçilik alacakları davasında delil değerlendirmesi, tanık beyanı geçerliliği ve usul hatalarının temyiz mahkemesince incelenmesi.

Çalışma olgusunun ispatlanamaması gerekçesiyle reddedilen işçilik alacakları davasında delil değerlendirmesi, tanık beyanı geçerliliği ve usul hatalarının temyiz mahkemesince incelenmesi.

Özet: Bu hukuki evrak, yurt dışı şarap satış danışmanı olarak sigortasız ve yabancı para üzerinden çalıştığını iddia ederek kıdem tazminatı, ücret, prim, fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ile yıllık izin alacaklarını talep eden davacının başvurusunun temyiz incelemesini konu almaktadır. İlk derece ve istinaf mahkemeleri, davacının çalışma olgusu ile alacaklarını bordro, banka kaydı gibi resmi belgelerle ispatlayamadığına ve tanık beyanlarının yetersiz kaldığına hükmederek davayı reddetmiştir. Davacının işyeri ilanları, fotoğraflar ve WhatsApp yazışmaları gibi informal delillerle çalışmasını kanıtlama çabasına rağmen, Yargıtay tarafından yapılan ön değerlendirmede, davacı vekilinin bu konudaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

9. Hukuk Dairesi 2026/1794 E. , 2026/4321 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/2596 E., 2025/3537 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 3. İş Mahkemesi

SAYISI : 2023/123 E., 2025/220 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işyerinde 09.01.2022-10.02.2023 tarihleri arasında yurt dışına yapılan şarap satışında satış danışmanı olarak 650,00 Euro sabit ücret, sigorta ve satış üzerinden%20-30 arası prim karşılığında çalıştığını, müvekkilinin sabit ücretinin tam olarak ödenmediğini, satışlar üzerinden primlerinin tam olarak ödenmediğini, sigortasının yapılmadığını, davacının çalışmış olduğu toplam süre içerisinde yapmış olduğu satışlar nedeniyle kendisine ödenenler dışında ödenmeyen 8.199,75 Euro prim ücretine ve 13 aylık sabit ücrete hak kazandığını, bu alacaklarının ödenmemesi nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini, fazla çalışma yaptığını, resmî bayram tatillerinin tamamında, dinî bayramlarda ramazan bayramının 1. gününden kurban bayramının ise 2. gününden sonra çalıştığını, hafta tatillerinde çalıştığını, yıllık izinlerinin kullandırılmadığını belirterek kıdem tazminatı, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ile yıllık ücretli izin ve ücret alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ile müvekkili Şirket arasında herhangi bir iş sözleşmesi ve iş ilişkisinin bulunmadığını, davacının tüm taleplerini Euro üzerinden istediğini, ancak Türkiye'de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri iş sözleşmelerinin yabancı para üzerinden kararlaştırılmasının yasaklanmış olması nedeniyle davanın öncelikle bu yönden reddi gerektiğini, taraflar arasında bir iş sözleşmesinin olduğunun kabulü hâlinde dahi ilgili sözleşme baştan beri kesin hükümsüz olacağından davacının müvekkili Şirketten herhangi bir işçilik alacağının bulunmadığını, davacının iddia ettiği ücret ile iş sözleşmesi yapmış olsaydı dahi 1 yıldan fazla süre boyunca sadece 200,00 Euro alarak çalışmaya devam etmesinin mümkün olmadığını, davacının anlaştığını iddia ettiği ücret ve primin fahiş olduğunu, bu hususta hiçbir belge sunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamında ücret bordrosu, banka hesap hareketi, işyeri yazışma örnekleri gibi davacının çalışma olgusunu ispatlar delil bulunmadığı, dinlenen tanıklardan...'nin davalı yanında herhangi bir sigorta bildirimi olmadığı, tanık ...'nin davalı yanında çalışmadığı, tanık ...'nin davacının kardeşi olduğu ve davalıya karşı davasının bulunduğu, buna göre davacının davalı yanındaki çalışmasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden yerinde olduğu gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Müvekkilinin davalı işyerinde çalıştığını, bu hususun dava dilekçesi ekinde sunulan işyeri ilanları, işyerinde çekilen fotoğrafları, satış rakamlarını gösteren bilgisayar dökümleri ve davalı Şirket sahibiyle yapılan WhatsApp yazışmaları ile ispatlandığını,

2. Yargılama aşamasında hizmet tespiti davası açılmamasının talebin reddine gerekçe yapılamayacağını,

3. Mahkemece tanık...nin davalı yanında sigorta kaydının olmaması sebebiyle beyanının hükme esas alınmayacağı belirtilmiş ise de dosya içerisinde bulunan belgelerden bu tanığın sigortasız olarak çalışmasına rağmen işten ayrıldıktan sonra birtakım işçilik haklarınını davalı Şirketten arabuluculuk yoluyla aldığına ilişkin tutanak olduğunu,

4. Müvekkili aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, çalışma olgusunun ispatı ile davacının talep ettiği tazminat ve alacaklara hak kazanıp kazanmadığına ve vekâlet ücretine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İş hukukunda çalışma olgusunu ve hizmet süresini ispat yükü, bunu iddia eden işçiye düşer. Çalışma olgusu her türlü delille kanıtlanabilir. Çalışmanın ispatı konusunda, ... Kurumu ve işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir.

İşçinin çalışma olgusunun tespitinde işyerinde veya komşu işyerlerinde çalışanların tanıklığı önemli olduğu gibi tanık olarak dinlenecek kişinin tanıklığına güveni etkileyebilecek bir durumun olup olmadığı da araştırılmalıdır. Tanıklar belirli bir dönem çalışmışlarsa ve başkaca delil yok ise beyanlarının belirttikleri dönemle sınırlandırılması gerekir.

Somut uyuşmazlıkta; davacı vekili müvekkilinin davalı işyerinde, yurt dışına yapılan şarap satışında satış danışmanı olarak 650,00 Euro sabit ücret, sigorta ve satış üzerinden %20-30 oranında prim karşılığında 09.01.2022-10.02.2023 tarihleri arasında çalıştığını, alacaklarının ödenmemesi nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini belirterek dava konusu tazminat ve alacaklarının tahsilini talep etmiştir. Davalı ise taraflar arasında herhangi bir iş sözleşmesi veya iş ilişkisinin bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; dosyada ücret bordrosu, banka hesap hareketi ve işyeri yazışması gibi çalışma olgusunu kanıtlar nitelikte belge bulunmadığı, tanık ...nin davalı nezdinde sigorta bildiriminin yapılmamış olduğu, tanık ...'nin davalı yanında çalışmadığı, tanık ...'nin davacının kardeşi ve davalıya karşı davası bulunduğu gerekçesiyle davacının çalışma olgusunu ispatlayamadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Ne var ki varılan bu sonuç dosya kapsamıyla örtüşmemektedir. Şöyle ki Mahkemece dinlenen tanık..., davalı işyerinde çalıştığını, ücretini elden aldığını ve sigorta kaydının yapılmadığını ifade etmiş olup beyanlarından, işyerinin işleyişi hakkında da bilgi sahibi olduğu açıkça anlaşılmıştır. Bunun yanı sıra dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden davalı işyeri ile tanık.... arasında 23.02.2023 tarihinde arabuluculuk tutanağı düzenlendiği ve bu tutanakla işçilik alacakları konusunda anlaşmaya varıldığı görülmektedir. Bu veriler birlikte değerlendirildiğinde; tanık...'nin davalı işyerinde sigorta kaydı yapılmaksızın çalıştığı açıktır. Mahkemece tanık...'nin beyanları esas alınarak, davacının çalışma süresi ve talep edilen alacakların değerlendirilmesi gerekirken aksi yönde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.