5. asliye ticaret mahkemesinde görülen, trafik kazası sonucu vefat eden kişinin yakınlarının destekten yoksun kalma tazminatı davasında kusur ve sigorta sorumluluğu uyuşmazlığı.

5. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazası sonucu vefat eden kişinin yakınlarının destekten yoksun kalma tazminatı davasında kusur ve sigorta sorumluluğu uyuşmazlığı.

Özet: Bu maddi tazminat davası, trafik kazasında vefat eden bir yayanın yakınları tarafından, sigorta şirketi aleyhine, daha önce ödenen kısmi tazminata rağmen destekten yoksun kalma zararlarının tamamının karşılanması talebiyle açılmış olup, davada sunulan farklı bilirkişi raporları ve henüz kesinleşmeyen ceza mahkemesi kararı, olayda yayanın asli kusurlu, sigortalı araç sürücüsünün ise kusursuz bulunduğunu göstererek, davalının ek sorumluluğunun belirlenmesini karmaşık hale getirmektedir.

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/200 Esas - 2026/202

T.C.

...

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/200

KARAR NO : 2026/202

GEREKÇELİ KARAR

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

DAVA : Maddi tazminat

DAVA TARİHİ : 27/03/2023

KARAR TARİHİ : 31/03/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 22/04/2026

Davacılar tarafından davalı hakkında açılan maddi tazminat davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda ;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TALEP ;

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle davacı ... ile davacı ...'nun babası, davacı ... ile davacı ...'nun oğlu ...'nun 08/02/2022 tarihinde karşıdan karşıya geçmekte iken davalıya karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın kusurlu olarak çarpması sonucunda oluşan trafik kazasında öldüğünü, davacıların desteklerinden yoksun kaldıklarını, davalının 29/12/2022 tarihinde 97.417,89 TL tazminat ödediğini, davacıların zararlarının daha fazla olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik davacılar için ayrı ayrı 500,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının trafik kazası tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

02/12/2025 tarihli celsenin 2 numaralı ara kararı ile davacılar vekiline aynı celsedeki talebi doğrultusunda davasını ıslah etmesi için süre verilmesine karar verilmiştir.

Davacılar vekili ıslah dilekçesi sunmamış, 31/03/2026 tarihli celsede kusura yönelik daha önceki tüm itirazlarını tekrar etmiş ve mevcut duruma göre karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP ;

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle yargılama sonucunda sigortalı araç sürücüsünün kusurlu bulunması ve sorumluluğu yönünde karar verilmesi durumunda davalının sorumluluğunun poliçe teminatından sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranı ile sınırlı olacağını, davacının başvuru dava şartın yerine getirmeden dava açtığını, Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının soruşturma dosyasında alınan 28/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu trafik kazasının oluşumunda ...'nun asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, bilirkişi raporu doğrultusunda sigortalı araç sürücüsü % 25 kusurlu bulunduğunu, sigortalının kusur oranı, ölenin muhtemel yaşam süresi, geliri ve mirasçıların destek görecekleri süre dikkate alınarak davalı tarafından 29/12/2022 tarihinde 97.417,89 TL ödeme yapıldığını, davalının tüm sorumluluklarını yerine getirdiğini savunarak davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER ;

Mahkememizin 30/03/2023 tarihli kararı ile davacı ... ile davacı ...'nun adli yardım taleplerinin kabulüne, davacı ... ile davacı ...'nun adli yardım taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Davalı 30/03/2023 tarihli cevabi yazısı ekinde ... plakalı aracın 12/01/2022-12/01/2023 tarihleri arasında davalı tarafından karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalandığını gösterir poliçeyi ve hasar dosyasını sunmuştur.

Esenyurt Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğü 06/10/2023 tarihli cevabi yazı ile dava konusu trafik kazasından dolayı davacılar ..., ... ve ...'na ölüm aylığı bağlandığını bildirmiştir.

Küçükçekmece 6. Asliye Ceza Mahkemesinin getirilen 2022/841 Esas 2024/288 Karar nolu dosyasında soruşturma evresinde hazırlanan 28/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu trafik kazasının oluşumunda ...'nun asli kusurlu, ...'ın tali kusurlu olduğu bildirilmiş, Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının 21/11/2022 tarih ve 2022/10434 Esas nolu iddianamesi ile sanık ... hakkında 08/02/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ...'nun ölümüne sebep olduğu iddiası ile taksirle öldürme suçundan cezalandırılması talebi ile kamu davası açılmış, yargılama sırasında hazırlanan 22/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu trafik kazasının oluşumunda ...'nun asli kusurlu, ...'ın tali kusurlu olduğu bildirilmiş, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin 04/01/2024 tarihli raporunda dava konusu trafik kazasının oluşumunda sevk ve idaresindeki otomobil ile seyir halinde iken gece vakti sağ tarafında bariyerleri geçerek kaplama alanına giren müteveffa yayaya çarpan sürücü ...'ın kusurunun bulunmadığı, bariyer ile kapalı olan alanda karşıdan karşıya geçmemesi gerekirken bu hususa riayet etmeyen, kendi can güvenliğini tehlikeye atarak geçişini sürdürdüğü esnada solundan seyirle gelen otomobilin çarpması sonucu meydana gelen olayda dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışları ile asli kusurlu olan yaya ...'nun asli kusurlu olduğu bildirilmiş, yargılama sonunda 29/03/2024 tarih ve 2022/841 Esas 2024/288 Karar nolu karar ile sanığın kusurunun bulunmadığı gerekçesi ile beraatine karar verilmiş, karar kesinleşmemiştir.

Aktüer bilirkişi ... 28/05/2024 tarihli raporunda davalının sorumlu olduğunun kabul edilmesi durumunda hesaplanan tazminattan davalı tarafından her bir davacıya yapılan ödeme miktarlarının rapor tarihine kadarki faiz güncellemesi yapılarak ödenen faiz dahil toplam tutarın tazminattan mahsup edilmesi ile poliçe llimiti nedeni ile gareme hesabı sonrasında poliçe limiti dahilinde talep edebilecekleri tutarın davacı ...'nun toplam zararının 367.289,11 TL olduğunu ve gareme hesabı sonrasında davalının poliçe limit sorumluluğunun 143.658,82 TL olduğunu, davacı ...'nun toplam zararının 552.716,35 TL olduğunu ve gareme hesabı sonrasında davalının poliçe limit sorumluluğunun 216.185,49 TL olduğunu, davacı ...'nun toplam zararının 272.275,66 TL olduğunu ve gareme hesabı sonrasında davalının poliçe limit sorumluluğunun 106.495,94TL olduğunu, davacı ...'nun toplam zararının 86.057,07 TL olduğunu ve gareme hesabı sonrasında davalının poliçe limit sorumluluğunun 33.659,74 TL olduğunu bildirmiştir.

Aktüer bilirkişi ... 26/08/2024 tarihli tarihli ek raporunda bilirkişi raporuna yapılan itirazların değerlendirilmesi sonucunda rapordaki görüşlerinin değişmediğini bildirmiştir.

Makine mühendisi bilirkişi... 21/02/2025 tarihli raporunda dava konusu trafik kazasının oluşumunda dikkatsiz ve tedbirsizce davranarak yolun karşısına geçmeye çalışan yaya ...'nun % 100 oranında kusurlu olduğunu, yaya beklentisi bulunmayan olay yerinde yeterli zaman ve mesafe önceden yaya fark edip tedbir alması pek mümkün olmayan sürücü ...'ın kusurunun bulunmadığını bildirmiştir.

Makine mühendisi bilirkişi... 27/03/2025 tarihli ek raporunda bilirkişi raporuna yapılan itirazların değerlendirilmesi sonucunda rapordaki görüşlerinin değişmediğini bildirmiştir.

İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi Ulaştırma Birimi öğretim üyeleri.... .... .... .... .... .... .... nolu istinabe evrakına sunduğu 20/08/2025 tarihli raporunda dava konusu trafik kazasının oluşumunda trafik kurallarına aykırı, dikkatsiz ve tedbirsiz davranarak can güvenliğini tehlikeye atan yaya ...'nun asli ve tam % 100 oranında kusurlu olduğunu, yaya girişi bulunmayan, olay yerinde önceden yayayı fark edip önlem almasının pek mümkün olmayan sürücü ...'ın kusurunun bulunmadığını bildirmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE ;

Dava, trafik kazasından dolayı uğranılan destekten yoksun kalma zararlarının karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortacısı tarafından tazmini talebi ile açılan maddi tazminat davasıdır.

Davacılar, davacı ... ve davacı ...'nun babası, davacı ... ve davacı ...'nun oğlu olan ...'nun davalıya karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı aracın sürücüsü ...'ın kusurlu olarak sebep olduğu trafik kazasında öldüğünü, desteklerinden yoksun kaldıklarını vakıasını ileri sürmüş, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik her bir davacı için 500,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep etmişlerdir.

Davalı, davacının Karayolları Trafik Kanununun 97. maddesindeki başvuru dava şartını yerine getirmediğini ileri sürmüş, 29/12/2022 tarihinde sigortalı aracının sürücüsünün kusuruna dek gelen tazminatı, 97.417,89 TL'yi ödemeyerek sorumluluğunu yerine getirdiğini savunmuş, davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava dilekçesinin ekindeki belgeler ile davalı vekilinin 30/03/2023 tarihli dilekçesi ekindeki hasar dosyasına göre davacıların dava tarihinden önce Karayolları Trafik Kanununun 97. maddesine göre başvuru dava şartını yerine getirdikleri kabul edilmiştir.

Türk Medeni Kanununun 6. maddesi gereğince kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 190. maddesine göre ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer, davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir.

Davacılar ve davalı arasında uyuşmazlık konusu olan vakıalara göre dayandığı vakıayı ispat yükü davacılardadır.

Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan delillerden 08/02/2022 günü saat 22:40 sıralarında sürücü ...'ın yönetimindeki, davalıya karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı otomobil ile Masko istikametinden Hürriyet bulvarı yönüne doğru Tem kuzey yan yolu üzerinde seyir halinde iken Hürriyet bulvarı yol ayrımına geldiği esnada aracın ön sağ kısımlarıyla, istikametine yolun göre sağ tarafından kaplamaya girerek karşıdan karşıya geçmek isteyen yaya ...'na çarptığı, ...'nun kazada öldüğü, kazanın oluşumunda trafik kurallarına aykırı, dikkatsiz ve tedbirsiz davranarak can güvenliğini tehlikeye atan yaya ...'nun % 100 oranında kusurlu olduğu, yaya girişi bulunmayan, olay yerinde önceden yayayı fark edip önlem almasının mümkün olmayan sürücü ...'ın kusurunun bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Küçükçekmece 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 2022/841 Esas 2024/288 Karar nolu dosyasında hazırlanan 22/09/2023 tarihli bilirkişi raporu, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin 04/01/2024 tarihli raporu, makine mühendisi bilirkişi...'un 21/02/2025 tarihli raporu, makine mühendisi bilirkişi...'un 27/03/2025 tarihli ek raporu ve İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi Ulaştırma Birimi öğretim üyeleri Prof. Dr. Abdullah Hilmi LAV, Prof. Dr. Zübeyde ÖZTÜRK ve Prof. Dr. ...'ndan oluşturulan bilirkişi kurulunun 20/08/2025 tarihli raporundaki dava konusu trafik kazasının oluşumu ve kusur durumu ile ilgili görüşlerin birbirleri ile uyumlu olması nedenleri ile dava konusu trafik kazasının yukarıda belirtilen şekilde gerçekleştiği kabul edilmiştir.

Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesinin 1. fıkrası gereğince bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.

Karayolları Trafik Kanununun 96. maddesi gereğince göre karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası aynı Kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa işletenin, zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğu karşılar.

İşletenin Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesine göre sorumluluğunun doğmaması durumunda, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortacısının da sorumluluğu doğmaz.

Karayolları Trafik Kanununun 92. maddesinde zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar sayılmış ve 1. fıkrasının j bendinde destekten yoksun kalan hak sahibinin, destek şahsının kusuruna denk gelen tazminat talepleri de bunlar arasında belirtilmiştir.

Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesine göre işletenin sorumluluğunun doğmaması durumunda karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortacısının da sorumluluğu doğmaması, Karayolları Trafik Kanununun 92. maddesinin 1. fıkrasının j bendinde destekten yoksun kalan hak sahibinin destek şahsının kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumluluk alının dışında bırakılması, mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan delillerden davacının ileri sürdüğü vakıanın aksinin, dava konusu trafik kazasının oluşumunda davacıların destekleri ...'nun tamamen kusurlu olduğunun tespit edilmesi nedenleri ile davaların reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;

1-Davaların REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu 2023 ve 2026 yılları Harçlar Tarifesinin 1 sayılı Yargı Harçları Tarifesinin A,III/2-a maddesi gereğince alınması gereken 179,90 TL başvurma harcı ile 732,00 TL karar ve ilam harcının mahkememizin 30/03/2023 tarihli ara kararı ile davacı ... ile davacı ...'nun adli yardım taleplerinin kabulüne, davacı ... ile davacı ...'nun adli yardım taleplerinin reddine karar verildiğinden davacı ... ile davacı ... tarafından davanın açılması sırasında ödenmemesi ve davanın reddine karar verilmesi nedenleri ile Hukuk Muhakemeleri Kanununun 326. maddesinin 1. fıkrası ve 339. maddesinin 1. fıkrasının 1. cümlesi gereğince 179,90 TL başvurma harcı ile 732,00 TL karar ve ilam harcının davacı ...'ndan, 179,90 TL başvurma harcı ile 732,00 TL karar ve ilam harcının davacı ...'ndan, davacı ... tarafından yatırılan 179,90 TL peşin harcın mahsubu ile alınması gereken 552,10 TL karar ve ilam harcının davacı ...'ndan, davacı ... tarafından yatırılan 179,90 TL peşin harcın mahsubu ile alınması gereken 552,10 TL karar ve ilam harcının davacı ...'ndan alınarak Hazine'ye gelir KAYDINA,

3-Mahkememizin 30/03/2023 tarihli ara kararı ile davacı ... ile davacı ...'nun adli yardım taleplerinin kabulüne karar verilmesi üzerine Devlet tarafından yapılan bilirkişi ücreti 29.500,00 TL yargılama giderinin tüm davacılar için ortak yapılması nedeni ile Hukuk Muhakemeleri Kanununun 326. maddesinin 3. fıkrası ve 339. maddesinin 1. fıkrasının 1. cümlesi gereğince davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir KAYDINA,

4-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 326. maddesinin 1. fıkrası gereğince kendi üzerlerinde BIRAKILMASINA,

5-Davalı tarafından yapılan 2 adet vekalet harcı 86,40 TL ve 2 adet vekalet pulu 136,30 TL olmak üzere toplam 222,70 TL yargılama giderinin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 326. maddesinin 3. fıkrası gereğince davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalıya VERİLMESİNE,

6-Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Kanununun 168. maddesinin son fıkrası gereğince hüküm verildiği tarihte geçerli olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13. maddesinin 1. ve 2. fıkralarına göre red edilen miktar dikkate alınarak hesaplanan 2.000,00 TL vekalet ücretinin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 326. maddesinin 3. fıkrası gereğince davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalıya VERİLMESİNE,

7-Arabuluculuk bürosu tarafından yapılıp Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk giderinin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 326. maddesinin 3. fıkrası, 339. maddesinin 1. fıkrasının 1. cümlesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 13. ve 14. fıkraları gereğince davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir KAYDINA,

Davacılar vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341. maddesinin 1. fıkrasının a bendi ve 345. maddesinin 1. fıkrası gereğince gerekçeli kararın tebliğinden başlayarak iki haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.31/03/2026