Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun, esnaf ve sanatkarların kademeli kayıt ve yıllık aidat uygulamasını maktu ücrete çeviren yönetmelik değişikliğinin iptali istemini değerlendirmesi.
Özet: Bir erkek berberi olan davacı, esnaf ve sanatkarların ödeyecekleri kayıt ücreti ve yıllık aidatların belirlenme yöntemini değiştiren 31/12/2018 tarihli Yönetmelik değişikliğinin iptalini talep etmektedir. Önceki sistemde ücretler, asgari ücretin belirli bir oranına ve iş yeri sınıflandırmasına göre oransal olarak hesaplanırken, yeni düzenleme ile sabit ve coğrafi gruplamalara dayalı maktu ücretlendirmeye geçilmiştir. Davacı, bu değişikliğin, kendi yıllık aidatında önemli bir artışa yol açtığını ve belediyelerce yapılan iş yeri sınıflandırmalarını dikkate almayarak eşitlik, hakkaniyet, hukuki güvenlik ve mesleki özellikler gibi ilkelere aykırılık teşkil ettiğini ileri sürmektedir.
T.C.
D A N I Ş T A YİDARİ DAVA DAİRELERİ KURULUEsas No : 2024/1819Karar No : 2025/1056 TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): 1- ... Bakanlığı VEKİLİ: Av. ...2- ... Konfederasyonu VEKİLİ: Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU: Danıştay Sekizinci Dairesinin 14/12/2023 tarih ve E:2019/3434, K:2023/7208 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Erkek berberi olarak faaliyette bulunan davacı tarafından, 14/07/2005 tarih ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'yla yürürlüğe konulan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında sınıflandırılmaları belediyelerce yapılan iş yerlerine göre kademeli olarak kayıt ücreti ve yıllık aidat belirlemesi yapan Esnaf ve Sanatkarların Ödeyecekleri Kayıt Ücreti ve Yıllık Aidat Hakkında Yönetmelik'in 7. maddesinin 3. fıkrasında yer alan düzenlemenin kaldırılmasına ilişkin 31/12/2018 tarih ve 30642 sayılı (4. mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmelik'in 1. maddesi ile yapılan değişikliğin iptali istenilmiştir.Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 14/12/2023 tarih ve E:2019/3434, K:2023/7208 sayılı kararıyla;Davalı Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonunun usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyerek işin esasına geçilmiş,Esnaf ve Sanatkarların Ödeyecekleri Kayıt Ücreti ve Yıllık Aidat Hakkında Yönetmelik'in dava konusu Yönetmelik ile değiştirilmeden önceki 7. maddesi incelendiğinde, esnaf ve sanatkarlar odalarının ülke genelinde kurulu bulunduğu il ve ilçeler itibarıyla (Ankara, İstanbul, İzmir illeri birinci grup, kalkınmada öncelikli iller dışında kalan iller ikinci grup ve kalkınmada öncelikli iller üçüncü grup şeklinde) kademeli olarak mevcut asgari ücretin belirli bir oranı üzerinden (%25, %20, %15 ve %10 şeklinde) esnaf ve sanatkarlardan kayıt ücreti ve yıllık aidatın tahsil edileceğinin öngörüldüğü, söz konusu düzenlemede sınıflandırılmaları belediyelerce yapılan iş yerleri için de ayrıksı hükümler getirildiği, yine bazı meslek grupları tadadi olarak belirlenerek herhangi bir il veya ilçe ayrımı yapılmaksızın ülke genelinde bu meslek sahiplerinden asgari ücretin %10'u oranında kayıt ücreti ve yıllık aidat tahsil edileceğinin düzenlendiği,31/12/2018 tarih ve 30642 (4. mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Esnaf ve Sanatkârların Ödeyecekleri Kayıt Ücreti ve Yıllık Aidat Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 1. maddesiyle aynı Yönetmelik'in 7. maddesinde yapılan değişiklik sonucu; yıllık asgari ücret tarifesinin belirli bir oranı üzerinden "nispi" olarak hesaplanan kayıt ücreti ve yıllık aidatın belirlenme usulünden vazgeçilerek üç ayrı grup şeklinde belirlenen odalara yönelik düzenleme korunmak suretiyle kayıt ücreti ve yıllık aidatın, gruplara ve grupları temsil eden illerin özelliğine göre "merkez ilçe", "büyükşehir belediyesi sınırlarına dahil ilçe", "büyükşehir statüsünde bulunan il" ve "diğer illerin merkez ve ilçeleri" gibi kriterler esas alınarak "maktu" olarak (birinci grup odalar için 350,00 TL; ikinci grup odalar için 300,00 TL ve 256,00 TL; üçüncü grup odalar için 256,00 TL şeklinde) belirlendiği, Öte yandan, önceki düzenlemeyle bazı meslek grupları yönünden ülke genelinde bu meslek sahiplerinden asgari ücretin %10'u oranında kayıt ücreti ve yıllık aidat tahsil edileceği belirtilmiş iken; anılan düzenlemenin uygulamada birtakım belirsizliklere sebebiyet vermesi nedeniyle yeni düzenlemeyle meslek ismi zikredilmeksizin daha genel nitelikte ve korunması ve mali yönden desteklenmesi amacıyla bazı esnaf ve sanatkarlar lehine ülke genelinde uygulanmak üzere yine maktu ve asgari hadden (256,00 TL) kayıt ücreti ve yıllık aidat belirlenmesine yönelik bir düzenlemeye yer verildiği,Davacı tarafından, İstanbul ili Fatih ilçesinde tek koltuklu, üçüncü sınıf erkek berberi olarak çalıştığı, İstanbul Erkek Berberleri Usta ve Kalfalar Esnaf ve Sanatkarlar Odası üyesi olduğu, 2018 yılında Odaya ödediği 203,00 TL yıllık aidatın %73 oranında artırılarak 2019 yılı için 350,00 TL olarak belirlenmesinin hukuka aykırı olduğu, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında sınıflandırılmaları Belediyelerce yapılan iş yerlerinin özelliklerine göre kademeli yıllık aidat ödenmesini öngören istikrar kazanmış yerleşik uygulamaya aykırı olarak iş yerinin sınıfına bakılmaksızın tek tip ve tamamına aynı kayıt ve yıllık aidat ücreti öngören dava konusu düzenlemenin, ülkenin ekonomik ve sosyal koşulları ile mesleğin doğasından kaynaklı özelliklere, eşitliğe, hakkaniyete, düzenli idare ve hukuki güvenlik ilkelerine aykırılık teşkil ettiğinin ileri sürüldüğü,Davalı idarelerce, 5362 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri gereğince kayıt ücreti ve yıllık aidatların asgari ve azami hadleri dahilinde Konfederasyon tarafından Yönetmelik'le yapılan değişikliğin hukuka uygun olduğu, uygulama birliğinin sağlanması açısından, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik çerçevesinde yapılan sınıflandırmaya yer verilmediği, asgari ücrette yapılan artış oranı üzerinden esnaf ve sanatkarların ödeyecekleri ücretlerin her yıl zorunlu olarak artırılması gerekmekte iken 2016 yılı asgari ücretinde yapılan artışın, esnaf ve sanatkarlara doğrudan yansıtılmaması için 2015 yılı için uygulanan kayıt ücreti ve yıllık aidatın aynen 2016 yılında da uygulanmasına yönelik Yönetmelik'e Geçici 1. maddenin eklendiği, aynı düzenlemenin 2017 ve 2018 yılları için de yapıldığı, düzenlemenin hukuka uygun olduğunun savunulduğu,5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu'nun dava konusu Yönetmelik'in dayanağını oluşturan 61. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde, üye esnaf ve sanatkarların odalara ödeyecekleri kayıt ücreti ve yıllık aidatların asgari ücretin onda birinden az, yarısından fazla olamayacağının düzenlendiği, 75. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde ise, kayıt ücreti ve yıllık aidatlara ilişkin tarifelerin 61. maddede belirtilen sınırlar içinde kalmak kaydıyla iller ve meslek gruplarının özellikleri de dikkate alınarak Konfederasyon tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle belirleneceğinin hüküm altına alındığı,İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik incelendiğinde ise, sıhhi müesseselerin sınıflandırılması ile ruhsatlandırma sürecinde iş yerlerinin ve personelin birtakım özelliklere sahip olması, hizmetin belirli bir standart ve düzen içerisinde vatandaşlara sunulmasının amaçlandığının görüldüğü, aynı hizmetin verildiği iş yerleri ile ilgili olarak yapılan sınıf ayrımının ise ilgili esnaf işletmesinin koşullarına (mekan, lokasyon, personel ile ilgili mesleki yeterlilik şartları vs.) bağlı olduğunun anlaşıldığı, bu itibarla söz konusu sınıflandırmaya göre üçüncü sınıf bir esnaf işletmesinin gerek koşulları gerekse bulunduğu konum itibarıyla aynı hizmeti gören diğer sınıflarda bulunan esnaf işletmelerine oranla kazanç oranının da düşük olacağını söylemenin mümkün olduğu, 5362 sayılı Kanun'da -davalı TESK'in savunma dilekçesinde de belirttiği üzere- kayıt ve yıllık aidat ücretlerinin belirlenmesi hususunda İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'e herhangi bir atıfta bulunulmadığı, bununla birlikte Yönetmelik hazırlanırken 5362 sayılı Kanun'un 75. maddesinde belirlenen kriterlere uygunluğun sağlanması amacıyla İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'te sıhhi müesseselerin sınıflandırılmasına ilişkin usulün esnaf ve sanatkarların aidatlarının belirlenmesi konusunda da referans alındığı ve uygulamanın uzun yıllardır bu şekilde sürdürüldüğünün görüldüğü,Davalı idarece, dava konusu Yönetmelik değişikliğinin daha kolay, anlaşılır ve belirgin olması, günümüzün ekonomik ve sosyal koşullarına uygun hale getirilmesi amacıyla yapıldığının belirtildiği ve belirlenen maktu ücretler kanunda belirtilen asgari ve azami hadlere uygun ise de; önceki düzenlemede uygulanan sınıflandırma usulünün, illere göre ayrım yapılmadan brüt asgari ücretin yüzde onu oranında kayıt ve aidat ücreti ödenmesini öngörmesi bakımından, özellikle üçüncü sınıf esnaf işletmelerini koruyucu nitelikte olup bu açıdan esnaf ve sanatkarların mesleki ve teknik ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlerine uygun olarak gelişmesini sağlamak amaçları gözetildiğinde davalı meslek kuruluşunun kuruluş amacına da uygun düştüğü,Buna göre; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'te belirtilen iş yerlerinin sınıflandırılması usulüne göre belirlenen kayıt ve yıllık aidat tarifesinin uzun yıllardır uygulanageldiği de dikkate alındığında söz konusu düzenlemenin kaldırılmasının özellikle üçüncü sınıf iş yerleri bakımından haklı bir gerekçesinin bulunmadığı sonucuna varıldığından dava konusu düzenlemede kamu yararına ve hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:Davalı idarelerden Ticaret Bakanlığı tarafından, 5362 sayılı Kanun'un 61. ve 75. maddeleri kapsamında kayıt ücretleri ve yıllık aidatlar ile esnaf ve sanatkarlar meslek kuruluşlarının düzenleyecekleri belgeler ve yaptıkları hizmet karşılığında tahsil edilecek ücretlerin Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu tarafından düzenlenecek olan yönetmelikle belirleneceği, önceki düzenlemenin uygulamada belirsizlik ve eşitsizliklere sebebiyet verdiği, esnaf ve sanatkarların icra ettiği 1592 ekonomik faaliyetin dahil olduğu 184 meslek kolu göz önüne alındığında, mesleklere göre aidat tespitinin hakkaniyetli bir şekilde yapılmasının imkan dahilinde bulunmadığı, Kanun maddesindeki sınırlar çerçevesinde değişiklik yapıldığı, maddede kayıt ücreti ve yıllık aidatlar ile ilgili üçlü bir ayrıma gidilmiş olduğundan buna ilave olarak İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik çerçevesinde yapılan sınıflandırmaya ayrıca yer verilmediği, Yönetmelik'in 7. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarındaki ayrımlar ele alındığında uygulamada hakkaniyete aykırılık ortaya çıkaracak bir durumun bulunmadığı, tam tersine birinci fıkradaki üçlü ayrım ve ikinci fıkradaki pozitif ayrımcılığa ilişkin hükümler birlikte değerlendirildiğinde hakkaniyetin sağlanmasına yönelik olarak bir düzenleme yapıldığı ileri sürülmektedir.Davalı idarelerden Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu tarafından, usule ilişkin olarak, davanın süresinde açılmadığı, davacının hukuki menfaatinin bulunmadığı, hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiği, Dairenin yerindelik denetimi yaparak Yönetmelik'e ilişkin müdahalede bulunmasının hukuk devleti ilkesine aykırı olduğu; esas yönünden, iptal edilen Yönetmelik maddesinin, 5362 sayılı Kanun'un taraflarına verdiği yetki çerçevesinde ve dayanak Kanun sınırlarında yapıldığı, kamu yararı ilkesinin göz ardı edildiği ve eşitlik ilkesinin ihlaline sebebiyet verildiği, dava konusu Yönetmelik değişikliğinin üst hukuk normlarına aykırı olmadığı ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarelerin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,b) Hukuka aykırı karar verilmesi,c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddine,2.Dava konusu düzenlemenin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Danıştay Sekizinci Dairesinin temyize konu 14/12/2023 tarih ve E:2019/3434, K:2023/7208 sayılı kararının ONANMASINA, 3. Kullanılmayan ... TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davalı idarelerden Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonuna iadesine,4. Kesin olarak, 14/05/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.KARŞI OY X- Dava, erkek berberi olarak faaliyette bulunan davacı tarafından, 14/07/2005 tarih ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'yla yürürlüğe konulan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında sınıflandırılmaları belediyelerce yapılan iş yerlerine göre kademeli olarak kayıt ücreti ve yıllık aidat belirlemesi yapan Esnaf ve Sanatkarların Ödeyecekleri Kayıt Ücreti ve Yıllık Aidat Hakkında Yönetmelik'in 7. maddesinin 3. fıkrasında yer alan düzenlemenin kaldırılmasına ilişkin 31/12/2018 tarih ve 30642 sayılı (4. mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmelik'in 1. maddesi ile yapılan değişikliğin iptali istemiyle açılmıştır.5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu'nun 14. maddesinde, kayıt ücreti ve yıllık aidat Odaların gelirleri arasında düzenlenmiş; 61. maddesinde, "Üyelerin odalara, odaların birlik ve federasyonlara, birlik ve federasyonların Konfederasyona ödeyeceği kayıt ücreti, yıllık aidat ve katılma payları ile esnaf ve sanatkarlar meslek kuruluşlarının düzenledikleri belge ve yaptıkları hizmet karşılığı ücretler şunlardır:a) Üyenin sicile ilk kayıt yapılması sırasında ödeyeceği kayıt ücreti, asgari ücretin onda birinden az, yarısından fazla olamaz. Kayıt ücreti, esnaf ve sanatkarların sicil kaydı esnasında sicil müdürlüğü tarafından tahsil edilir; kayıt ücretinin yarısı sicil ihtiyacında kullanılmak üzere birlik adına açılacak banka hesabına, diğer yarısı ise ilgili odanın banka hesabına aktarılır.b) Üyenin odaya ödeyeceği yıllık aidat, asgari ücretin onda birinden az, yarısından fazla olamaz. Kayıt ücretinin alındığı yıl için ayrıca yıllık aidat alınmaz.(...)Kayıt ücreti kayıt esnasında, yıllık aidat nisan ve ekim aylarında iki eşit taksitte ödenir. Oda kaydını sildiren üyelerin aidatı üye kaydının silindiği ay itibarıyla alınır. Süresi içinde ödenmeyen yıllık aidat ve katılma payları için esnaf ve sanatkarlar meslek kuruluşları yönetim kurullarınca verilen kararlar ilam hükmünde olup icra dairelerince yerine getirilir. Gecikme zammı, yıllık aidatın ve katılma payının bir mislini geçemez.Yıllık aidatlarını ödemeyen üyelere, ödeme yapılıncaya kadar odaca yapılacak hizmetler ile düzenlenecek ve onanacak belgeler verilmez." hükmü; "Yönetmelikler" başlıklı 75. maddesinde ise, "Bu Kanunun; (...) e) 61 inci maddesindeki, kayıt ücretleri ve yıllık aidatlar ile esnaf ve sanatkarlar meslek kuruluşlarının düzenleyecekleri belgeler ve yaptıkları hizmet karşılığında anılan maddede belirtilen hadler içinde kalmak kaydıyla iller ve meslek gruplarının özellikleri dikkate alınarak belirlenecek tarifelere göre tahsil edecekleri ücretler Konfederasyon tarafından, (...) üç ay içerisinde çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir. Konfederasyon tarafından hazırlanması öngörülen yönetmelikler Bakanlık onayı ile yürürlüğe konulur." hükmü yer almıştır.5362 sayılı Kanun'un 61. ve 75/1-e maddeleri dayanak alınarak 14/02/2008 tarih ve 26787 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Esnaf ve Sanatkarların Ödeyecekleri Kayıt Ücreti ve Yıllık Aidat Hakkında Yönetmelik'in 31/12/2018 tarih ve 30642 (4. mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile değiştirilmeden önceki "Kayıt ücreti ve yıllık aidat tarifesi" başlıklı 7. maddesinde, "(1) Kayıt ücreti ve yıllık aidat tarifesi aşağıda belirtilmiştir.a) Birinci grup odalar: Ankara, İstanbul ve İzmir illerindeki odalardır. Kayıt ücreti; bu gruptaki illerin merkez ilçelerinde ve büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçelerinde asgari ücretin yüzde yirmibeşi, büyükşehir belediyesine dahil olmayan ilçelerinde asgari ücretin yüzde onudur.b) İkinci grup odalar: Ankara, İstanbul, İzmir ve kalkınmada öncelikli iller dışında kalan illerdeki odalardır. Kayıt ücreti; bu gruptaki illerin merkez ilçelerinde ve büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçelerinde asgari ücretin yüzde yirmisi, merkez ilçe haricindeki ilçelerinde ve büyükşehir belediyesine dahil olmayan ilçelerinde asgari ücretin yüzde onudur.c) (Değişik bend: 21/03/2008 - 26823 s. R.G. Yön./1. md.) Üçüncü grup odalar: Kalkınmada öncelikli illerde bulunan odalardır. Kayıt ücreti; bu gruptaki büyükşehir statüsünde bulunan illerin merkez ilçelerinde ve büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçelerinde asgari ücretin yüzde onbeşi, bu illerin diğer ilçelerinde asgari ücretin yüzde onudur. Üçüncü grup odaların bulunduğu diğer illerin merkez ve ilçelerinde asgari ücretin yüzde onudur.ç) Kayıt ücreti; terzi, kunduracı, mobilyacı, mobilya döşemecisi, demirci, sobacı ve benzerlerinin tamircileri, milli piyango seyyar bayileri, seyyar satıcılar ve pazarcılar gibi mesleklerde, ülke genelinde, asgari ücretin yüzde onudur.(2) Bakanlar Kurulunca, kalkınmada öncelikli il statüsü değiştirilen iller ile kalkınmada öncelikli il statüsü kapsamına yeni dahil edilen iller hakkında, birinci fıkrada belirtilen gruplandırma esas alınır ve bu durum Konfederasyon tarafından oda, birlik ve federasyonlara bildirilir.(3) 14/07/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında sınıflandırılmaları belediyelerce yapılan işyerlerinde;a) Birinci sınıf işyerleri için; birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen ücretlerin aynısı,b) İkinci sınıf işyerleri için;1) (Değişik alt bend: 21/03/2008 - 26823 S. R.G. Yön./1. md.) Birinci grup odaların bulunduğu illerin merkez ve büyükşehire dahil ilçelerinde asgari ücretin yüzde yirmisi, diğer ilçelerinde asgari ücretin yüzde onu,2) (Değişik alt bend: 21/03/2008 - 26823 S. R.G. Yön./1. Md.) İkinci grup odaların bulunduğu illerin merkez ilçeleri ile büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçelerinde asgari ücretin yüzde onbeşi, diğer ilçelerinde asgari ücretin yüzde onu,3) Üçüncü grup odaların bulunduğu illerin merkez ve diğer ilçelerinde asgari ücretin yüzde onu,c) Üçüncü sınıf işyerleri için; ülke genelinde, asgari ücretin yüzde onu,uygulanır. (...)(5) Kayıt ücretinin veya yıllık aidatın hesaplanmasında ortaya çıkan kuruşlar tama iblağ edilir.(6) Asgari ücrette değişiklik olması halinde, belirlenen yeni tarifeler, esnaf ve sanatkarlar meslek kuruluşlarına Konfederasyon tarafından bir genelgeyle duyurulur." hükmüne yer verilmiştir. 31/12/2018 tarih ve 30642 (4. mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Esnaf ve Sanatkârların Ödeyecekleri Kayıt Ücreti ve Yıllık Aidat Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 1. maddesiyle aynı Yönetmelik'in 7. maddesi, başlığıyla birlikte değişikliğe uğramış; "Kayıt ücreti ve yıllık aidat" başlıklı 7. maddesinde, "(1) Kayıt ücreti ve yıllık aidatlar aşağıda belirtilmiştir.a) Birinci grup odalar: Ankara, İstanbul ve İzmir illerindeki odalardır. Kayıt ücreti ve yıllık aidat; bu gruptaki iller ve büyükşehir belediyesi sınırlarına dâhil tüm ilçelerinde 350,00 TL’dir.b) İkinci grup odalar: Ankara, İstanbul, İzmir ile kalkınmada öncelikli iller dışında kalan illerdeki odalardır. Kayıt ücreti ve yıllık aidat; bu gruptaki illerin merkez ilçelerinde ve büyükşehir belediyesi sınırlarına dâhil tüm ilçelerinde 300,00 TL, merkez ilçe haricindeki diğer ilçelerinde 256,00 TL’dir.c) Üçüncü grup odalar: Kalkınmada öncelikli illerde bulunan odalardır. Kayıt ücreti ve yıllık aidat; bu gruptaki büyükşehir statüsünde bulunan iller ve büyükşehir belediyesi sınırlarına dâhil tüm ilçelerinde 256,00 TL’dir. Üçüncü grup odaların bulunduğu diğer illerin merkez ve ilçelerinde 256,00 TL’dir.(2) Kayıt ücreti ve yıllık aidatlar aşağıda belirtilen esnaf ve sanatkârlar için ülke genelinde 256,00 TL olarak uygulanır.a) 30/3/2013 tarihli ve 28603 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğe göre özürlü sayılanlar.b) Gaziler, şehit, gazi dul ve yetimleri.c) 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa göre vergiden muaf sayılan esnaf ve sanatkârlar.ç) Esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı kadın esnaf ve sanatkârlar.(3) Birinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentleri ile ikinci fıkrada belirtilen ücretler; 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununun 61 inci maddesinde belirlenen hadler içerisinde kalmak kaydıyla, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranını aşmamak kaydıyla her yıl Konfederasyon Yönetim Kurulunca yeniden belirlenebilir. Konfederasyon Yönetim Kurulu tarafından aidatın yeniden tespit edilmesi halinde keyfiyet onaylanmak üzere Ticaret Bakanlığına bildirilir, ayrıca esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarına da bir genelgeyle duyurulur." hükmüne yer verilmiştir. 10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 14. maddesinde, "Sıhhi işyerlerinin ruhsatlandırılması sırasında bu Yönetmelikte belirtilen genel şartların yanı sıra sınıflarına ve özelliklerine göre Ek 1’de belirtilen şartlar aranır." hükmü yer almakta olup aynı Yönetmelik'in "Ek-1 Sıhhi Müesseseler İçin Sınıflarına ve Özelliklerine Göre Aranacak Nitelikler" başlıklı kısmında ise; a- lokanta, ayakta yemek yenilen yerler, kafeterya, yemeği pakette satan yerler ve benzeri işyerleri; b- kahvehane, kır kahvesi, oyun salonu, internet salonu, çay bahçesi, çay ocağı ve benzeri işyerleri c- pastaneler; d- gazino, dans salonu, diskotek, pavyon, taverna, açık hava gazinosu, bar, kokteyl salonu ve benzeri eğlence yerleri; e- tiyatro, sinema, düğün salonu, sirk, lunapark, gösteri merkezi ve diğer parklar; f- otel ve pansiyonlar; g-berber ve kuaförler şeklindeki esnaf ve sanatkarlar birinci, ikinci ve üçüncü sınıf şeklinde sınıflandırılmıştır.Esnaf ve Sanatkarların Ödeyecekleri Kayıt Ücreti ve Yıllık Aidat Hakkında Yönetmelik'in dava konusu Yönetmelik ile değiştirilmeden önceki 7. maddesi incelendiğinde, esnaf ve sanatkarlar odalarının ülke genelinde kurulu bulunduğu il ve ilçeler itibarıyla (Ankara, İstanbul, İzmir illeri birinci grup, kalkınmada öncelikli iller dışında kalan iller ikinci grup ve kalkınmada öncelikli iller üçüncü grup şeklinde) kademeli olarak mevcut asgari ücretin belirli bir oranı üzerinden (%25, %20, %15 ve %10 şeklinde) esnaf ve sanatkarlardan kayıt ücreti ve yıllık aidatın tahsil edileceği öngörülmüştür. Söz konusu düzenlemede sınıflandırılmaları belediyelerce yapılan iş yerleri için de ayrıksı hükümler getirilmiş, yine bazı meslek grupları tadadi olarak belirlenerek herhangi bir il veya ilçe ayrımı yapılmaksızın ülke genelinde bu meslek sahiplerinden asgari ücretin %10'u oranında kayıt ücreti ve yıllık aidat tahsil edileceği düzenlenmiştir.31/12/2018 tarih ve 30642 (4. mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Esnaf ve Sanatkârların Ödeyecekleri Kayıt Ücreti ve Yıllık Aidat Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 1. maddesiyle aynı Yönetmelik'in 7. maddesinde yapılan değişiklik sonucu; yıllık asgari ücret tarifesinin belirli bir oranı üzerinden "nispi" olarak hesaplanan kayıt ücreti ve yıllık aidatın belirlenme usulünden vazgeçilerek üç ayrı grup şeklinde belirlenen odalara yönelik düzenleme korunmak suretiyle kayıt ücreti ve yıllık aidat, gruplara ve grupları temsil eden illerin özelliğine göre "merkez ilçe", "büyükşehir belediyesi sınırlarına dahil ilçe", "büyükşehir statüsünde bulunan il" ve "diğer illerin merkez ve ilçeleri" gibi kriterler esas alınarak "maktu" olarak (birinci grup odalar için 350,00 TL; ikinci grup odalar için 300,00 TL ve 256,00 TL; üçüncü grup odalar için 256,00 TL şeklinde) belirlenmiştir. Öte yandan, önceki düzenlemeyle bazı meslek grupları yönünden ülke genelinde bu meslek sahiplerinden asgari ücretin %10'u oranında kayıt ücreti ve yıllık aidat tahsil edileceği belirtilmiş iken; anılan düzenlemenin uygulamada birtakım belirsizliklere sebebiyet vermesi nedeniyle yeni düzenlemeyle meslek ismi zikredilmeksizin daha genel nitelikte ve korunması ve mali yönden desteklenmesi amacıyla bazı esnaf ve sanatkarlar lehine ülke genelinde uygulanmak üzere yine maktu ve asgari hadden (256,00 TL) kayıt ücreti ve yıllık aidat belirlenmesine yönelik bir düzenlemeye yer verilmiştir. Diğer taraftan, 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ve bu Kanun'da değişiklik yapan Kanun'lar ile; toplam nüfusu 750.000'den fazla olan illerin, il belediyelerinin Büyükşehir Belediyesi yapıldığı, yeni ilçe ve belediyelerin oluşturulduğu, diğer yandan büyükşehir belediye sınırlarına ilişkin yeni düzenlemeler yapılmak suretiyle büyükşehir belediye sınırları, "il mülki sınırları", Büyükşehir belediyesi içinde kalan ilçe belediye sınırları da "ilçe mülki" sınırları olarak değiştirilmiş ve dolayısıyla dava konusu değişiklik öncesi düzenlemede yer verilen büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler ile büyükşehir belediyesine dahil olmayan ilçeler ayrımının uygulanma imkanının kalmadığı görülmektedir.Ayrıca, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamındaki iş yerlerinin sadece bir kısmının 5362 sayılı Kanun'un 63. maddesi uyarınca oluşturulan Kurul tarafından belirlenen esnaf ve sanatkar listesinde yer aldığı ve bu listede yer alan pek çok esnaf ve sanatkarın İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamına girmediği; dolayısıyla uygulamada birtakım belirsizliklere sebebiyet vermesi nedeniyle yeni düzenlemeyle meslek ismi zikredilmeksizin daha genel nitelikte ve korunması ve mali yönden desteklenmesi amacıyla bazı esnaf ve sanatkarlar lehine ülke genelinde uygulanmak üzere yine maktu ve asgari hadden kayıt ücreti ve yıllık aidat belirlenmesine yönelik bir düzenlemeye gidildiği anlaşılmaktadır.Bu durumda, 5362 sayılı Kanun'un 61 ve 75. maddesinde belirtilen sınırlar ve yukarıda yer verilen hususlar dikkate alınarak yapılan dava konusu değişiklikte hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, davalı idarelerin temyiz istemlerinin kabulü ve temyize konu kararın bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.