t.c. antalya bölge adliye mahkemesi 14. hukuk dairesi kararı: denizlideki ölümlü otobüs kazası sonrası destekten yoksun kalma ve manevi tazminat taleplerinin istinaf incelemesi.

T.C. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi Kararı: Denizlideki ölümlü otobüs kazası sonrası destekten yoksun kalma ve manevi tazminat taleplerinin istinaf incelemesi.

Özet: Bu hukuki evrak, 01/08/2014 tarihinde kırmızı ışıkta geçen bir otobüsün karıştığı trafik kazasında meydana gelen ölüm nedeniyle, maktulün eşi, oğlu ve anne-babasının destekten yoksun kalma ve manevi tazminat taleplerini konu almakta; davacılar, sigorta şirketinin yaptığı ödemelerin yetersiz olduğunu iddia ederek bakiye destekten yoksun kalma tazminatı ile belediyeden manevi tazminat talep etmekte; davalı belediye, otobüsün işletilmesi sorumluluğunun yüklenici şirkete ait olduğunu belirterek husumet yokluğu savunması yapmakta; sigorta şirketi ise aktüeryal hesaplamalara göre gerekli ödemeyi zaten yaptığını savunmaktadır.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

KARAR TARİHİ : 24/04/2026

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ: 28/02/2024

DAVA: Ölüm Sebebiyle Açılan Tazminat

GEREKÇE TARİHİ: 24/04/2026

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 01/08/2014 günü, davalı ... A.Ş.'ye ait dava dışı sürücü ... yönetimindeki ... plakalı otobüs ile ... caddesi istikametinden kampüs istikametine doğru seyir halinde iken kırmızı ışıkta geçerek ... plakalı araçla çarpışmaları sonucunda trafik kazası meydana geldiğini, kaza esnasında ... plakalı otobüs sürücüsü ... "kırmızı ışık işaretinden geçme" ve " kavşaklara yaklaşırken hızını azaltmamak" kusuru işlediğinden asli ve tam kusurlu bulunduğunu, 21/08/1980 doğumlu müteveffa ...'in 01/08/2014 tarihinde ölümüyle 27/07/1997 doğumlu eşi ... eşini, 05/08/2009 doğumlu oğlu ... annesini, 01/01/1958 doğumlu babası ... ile 19.03.1962 doğumlu annesi ...'ün kızlarının desteğinden yoksun kaldığını bu nedenlerden dolayı, trafik kazasında ayrı ayrı anne, eş ve kızlarını yitiren davacıların davalı sigorta şirketinin davacılardan ... ve ...'e yapmış olduğu yetersiz ödemesine ilişkin ibranamenin 2918 sayılı KTK'nın 111/2 maddesi uyarınca iptali ile davacılardan ... , ... , ... ve ...'nin destekten yoksun kalma tazminatlarına ilişkin bakiye zararlarının 6100 sayılı Kanunun 107.maddesi uyarınca toplanacak delillere göre davalı sigorta şirketi açısından temerrüt tarihi eksik ödeme tarihinden işletilecek yasal faizi, davalı ... Belediyesi açısından ise kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücretiyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine, tüm davacılar için toplam 500.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... Sigorta hariç olmak üzere kaza tarihinden işletilecek faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücretiyle birlikte davalı ... Belediyesi'nden alınarak davacılara ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davalı Belediye vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından açılan iş bu davanın haksız ve yersiz olduğnu, öncelikle davaya konu taleplerin zamanaşımı, husumet yokluğu vs usulü nedenlerle reddini talep ettiklerini, davacıların idareleri açısından isteyebileceği bir hak ya da alacağın olmadığını, dava konusu ve kazaya karışan ... plaka sayılı otobüsün ruhsat sahibi idareleri olması yanında idare tarafından şehir içi toplu taşıma işini yapmak üzere ... ve Ticaret A.Ş. ile 01/07/2014 tarihinde yapılan ve 5 yıl süreli olan sözleşmenin "Hukuki Sorumluluk" başlıklı 18. maddesinde "halk otobüsleri ve personelinin her eyleminden ve taşımacılıktan doğan ve doğacak her türlü vergi, sigorta, harç ve giderlerle mali, hukuk ve cezai sorumluluk ve tazminatlar yürleniciye aittir. İdare ile yüklenici arasında bu konuda hiçbir ilişki olmayıp, idare hiçbir şekilde kefil olamaz. Üçüncü kişilere karşı hiçbir taahhüt altına giremez" hükümlerinin bulunduğunu, bu nedenle ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından işletilen ... plakalı sayılı aracın yapmış olduğu 01/08/2014 tarihli kaza nedeni ile sonucu tazmin yükümlülüğü ... San. Ve A.Ş'ye ait olup davanın idareleri yönünden esasa girilmeden husumet nedeni ile reddi gerektiğini, bu nedenlerden dolayı izah gibi haksız ve dayanaksız davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından kazada vefat eden ...'in mirasçıları tarafından iletilen talep neticesinde hasar dosyası açılmış ve taraflarına iletilen evraklar kapsamında dosya aktüere gönderilmiş ve ödenmesi lazım gelen tazminat miktarının hesaplatıldığını, aktüer tarafından hesaplanan tazminat miktarının eşi ... için 91.636,94 TL oğlu ... için ise 11.995,30 TL olarak belirlendiğini, iş bu tutarın davacı yanlara 24/10/2014 tarihinde ödendiğini, destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanmasındaki gerekli kriterler bağımsız aktüer tarafnıdan ele alınarak bildirilen tazminat tutarı belirlendiğini bu nedenlerden dolayı müvekkili şirket hakkındaki davanın reddini, aksinin kabulü halinde ise sorumluluğun azami poliçe teminatı ile sorumlu tutulmasını, temerrüde düşmemiş veya dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkili şirket aleyhine vekalet ücreti yargılama giderleri ve faize karar verilmemesini, kabul anlamına gelmemek üzere aleyhe hüküm kurulması halinde ise poliçe limiti ve sigortalının kusur oranı dikkate alınarak hüküm kurulması gerekliliğine reddedilen kısım için ise yargılama ücreti ve ücreti vekaletin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda ... Esas, ... Karar sayılı, 17/05/2017 tarihli karar ile sigorta şirketi hakkındaki davanın feragattan reddine, ... yönelik davanın ise, pasif husumet yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi tarafından ... esas, ... karar sayılı, 05/12/2017 tarihli kararı ile, "...kazaya karışan ... plakalı otobüs ... aittir. Üzerinde ...'nin adı yazılıdır. Otobüsün ... tarafından Ulaşım Aş.'ye kiralanmış olması belediyenin sorumluluğunu ve işletenlik sıfatını ortadan kaldırmaz. Çünkü otobüs üzerinde büyükşehir belediyesinin gözetim ve denetimi aynen ve olduğu gibi devam etmektedir. Kaldı ki ... Ulaşım Aş.'nin tüm sermayesi de ... aittir. Aralarında organik bir birlik vardır. Nitekim Yargıtay da bu hallerde büyükşehir belediyesinin sorumluluğunun devam edeceğini kabul etmektedir. (örneğin, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 22/02/2010 gün ve 2010/956-1743 E.K.; 01/01/2004 gün ve 2003/13238 Esas, 2004/2440 Karar; Yargıtay 11.Hukuk Dairesi 18/06/2009 gün ve 2009/3126-7497 E.K.). Bu açıklamalar uyarınca, mahkemece aksi düşünce ile yazılı gerekçelerle davalı belediye hakkında pasif husumet yokluğundan usulden red kararı verilmiş olması hatalı olmuştur..." şeklindeki gerekçe ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Kaldırma kararı sonrasında mahkemece ... esas, ... karar sayılı, 17/06/2020 tarihli karar ile yeni bilirkişi raporları dosyaya kazandırılmak suretiyle, davalı sigorta şirketi yönünden önceki karar kesinleştiğinden bu konuda yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... Belediyesi aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 274.743,07 TL maddi, 20.000,00 TL manevi, davacı ... için 90.583,42 TL maddi, 15.000,00 TL manevi, davacı ... için 39.804,64 TL maddi, 20.000,00 TL manevi ve davalı ... için 56.533,56 TL maddi, 20.000,00 TL manevi tazminatların 01/08/2014 kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş, karar davacılar vekili, davalı ... Belediyesi Başkanlığı ve feri müdahil ... A.Ş. vekili tarafından ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi tarafından ... esas, ... karar sayılı, 18/04/2023 tarihli karar ile, özellikle kaza tarihine bakıldığında, öngörülen 15 yıllık ceza zamanaşımı süresinin dolmamış olmasına, soruşturma dosyası içeriğinden davalı sürücünün kırmızı ışıkta geçmekle tam kusurlu olduğunun açıkça anlaşılmasına, anne ve babası yüksek tahsil görmüş olan ve ailenin tek çocuğu olan davacı ...'in 25 yaşına kadar anne ve babasından destek alacağının kabul esilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına, talepte bulunulduğu halde mahkemece olumlu olumsuz hiç karar verilmemesi hali kamu düzeninden olup, ek istinaf dilekçesiyle ifade edilmesine bir engel bulunmamasına göre davalı ... sair itirazlarının reddine karar verilerek, "...desteğin kaza tarihinde çalışmadığı sabit olduğundan, bu tarihten itibaren 2 yıl sonrasında iş bularak mesleğini icra edeceği kabul edilerek, kazadan sonraki ilk iki yıl, hesaplamada asgari ücret kullanılmalıydı. Ayrıca desteğin geliri kamuda çalışan bir öğretmene göre belirlenmiştir. Oysa okul öncesi öğretmenlerinin çoğunun özel sektörde istihdam edildikleri ve özel sektör ücretlerinin kamu ücretlerinin çok aşağısında kaldığı da herkesin malumudur. Üstelik kamu hizmetine girmede yaş sınırı da vardır. Destek öldüğü tarihte 34 yaşındadır. O halde mahkemece özel sektör ücretlerinin de araştırılarak, kamu sektörü ile özel sektör maaşının ortalaması alınarak desteğin muhtemel gelirinin belirlenmesi ve kazadan 2 yıl sonrasından itibaren aktif devre sonuna kadar bu ücretin hesaplama baz alınması gerekirdi" gerekçeleri ile davalı ... Başkanlığı'nın istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiştir. Davacılar vekilinin ise, davacı ... için dava dilekçesi ile manevi tazminat talep edilmesine rağmen bu talep hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmediğini, davacılarca talep edilen manevi tazminat miktarlarının makul olup tam kabulü gerektiğinden bahisle davacılar vekilinin istinaf başvurusu da kabul edilerek dosya mahkemesine iade edilmiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; kaldırma kararı doğrultusunda eksik hususlar giderilerek alınan 10/01/2024 tarihli aktüerya raporu hükme esas alınmak suretiyle; "1-Davalı sigorta şirketi yönünden davacıların davasının feragat nedeniyle reddine,

2-a-Davacıların davalı ... Belediyesi aleyhine açtıkları maddi tazminat davasının KABULÜ ile; davacı ... için 2.001.497,15 TL davacı ... için 422.423,16 TL davacı ... için 338.610,27 TL , davacı ... için 550.126,35 TL destek zararlarının kaza tarihi olan 01/08/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine,

3-a-Davacıların davalı ... Belediyesi aleyhine açtıkları manevi tazminat davasının KABULÜ ile, davacı ... için 100.000,00 TL, davacı ... için 100.000,00 TL, davacı ... için 100.000,00 TL, davacı ... için 100.000,00 TL ve davacı ... için 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 01/08/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Karara karşı, davalı ... Başkanlığı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davalı ... Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketinin yapmış olduğu ödemenin mahsup edilmemesinin usul ve yasalara aykırı olduğunu, sigorta şirketinin sorumluluğunun devam ettiğini, dava konusu olayın gerçekleşmesinde üçüncü kişilerin dahili ve etkisi olduğunu, müteveffanın ölüm tarihinde geliri varmış gibi hesaplama yapılmasının yerinde olmadığını, gelecekteki pasif dönem hesabında asgari ücret ile emeklilik maaşı arasındaki ücret farkının gözetilmemiş olduğunu, yaşam süresinin belirlenmesi ve çocuğun destekten yararlanma süresinin hatalı olduğunu, çocuğun müteveffaya destek olacağı tutarların indirilmemesinin hukuka aykırı olduğunu, dul kalan eşin aile bağlarına, sosyal ve ekonomik durumuna, kişiliğine, çocuk sayısına, yörenin töresel koşullarına bakılarak bir sonuca varılmadan evlenme şansı hesaplanmış olduğunu, çalışmayan müteveffanın anne ve babasına destek olduğundan söz edilemeyeceğini, çocuğun yoksul duruma düşmedikleri sürece anne ve babasına destek olma zorunluluğu da bulunmadığını, beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava, ölümle sonuçlanan trafik kazasına dayalı destekten yoksun kalma maddi tazminatı ile manevi tazminat istemine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, sigorta şirketince yargılama devam ederken ödenen tazminatın hesaplanan sonuç tazminat miktarından düşülmesinin yerleşik Yargıtay uygulamasına uygun olmasına, davacı eş için AYİM tablosu kullanılmak suretiyle evlenme ihtimalinin hesaplanmasının yerinde bulunmasına, pasif dönemde asgari ücret üzerinden yapılan hesaplamanın Yargıtay tarafından belirlenen hesaplama ilkeleri doğrultusunda olmasına, davalı idarenin sorumluluğu ve kusura ilişkin istinaf itirazlarının önceki kaldırma kararları ile değerlendirilerek kesinleşmesine, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı ... Başkanlığı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı ... Başkanlığı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Maddi tazminat yönünden;

2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 226.287,59 TL nispi istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 56.571,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 169.715,69 TL istinaf karar harcının davalı ... Başkanlığı'ndan tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA, harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince YAZILMASINA,

Manevi tazminat yönünden;

3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 34.155,00 TL nispi istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 8.538,75 TL harcın mahsubu ile bakiye 25.616,25 TL istinaf karar harcının davalı ... Başkanlığı'ndan tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA, harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince YAZILMASINA,

4-Davalı ... Başkanlığı'nın istinaf başvurusu nedeniyle yaptığı yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

5-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,

6-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

7-Kararın Dairemiz tarafından taraflara TEBLİĞİNE,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle 6100 sayılı HMK’nın 361/1 maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 24/04/2026

...