t.c. ankara 2. fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinde, güneş enerji santrali taşıyıcı çelik kazık endüstriyel tasarımının gerçek tasarımcısının tescili ve tazminat davası.

T.C. Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde, güneş enerji santrali taşıyıcı çelik kazık endüstriyel tasarımının gerçek tasarımcısının tescili ve tazminat davası.

Özet: Davacı, davalı şirketlerde çalışırken yarattığı "güneş enerji santrali kurulumu için taşıyıcı çelik kazık" adlı endüstriyel tasarımın gerçek tasarımcısı olduğunu, ancak tasarımın kendi rızası ve bilgisi dışında davalılardan biri adına tescil edildiğini iddia ederek, şirket içi yazışmalar ve e-postalarla tasarımcılığının sabit olduğunu belirtmektedir; bu gerekçeyle, tasarımcı olarak kendi isminin tescilini ve söz konusu haksız tescil ile uğradığı maddi zararların karşılanması amacıyla tazminat ödenmesini talep etmektedir.

T.C. ANKARA 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/327 Esas - 2025/261

T.C.

ANKARA

2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

KARAR TÜRK MİLLETİ ADINA

Esas No : 2023/327

Karar No : 2025/261

....

Dava : Tasarım Tescil Talebi İle Tazminat

Dava Tarihi : 12/12/2018

Karar Tarihi : 09/07/2025

Gerekçeli Kararın

Yazıldığı Tarih : 09/07/2025

Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan Tasarım Tescil Talebi İle Tazminat istemli davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

DAVA :

Davacı vekili dilekçelerinde özetle; davalı....., elektrik ve enerji sektöründe olan ..... yüklenicisi, mühendislik, satış ve pazarlama şirketlerinden birisi olduğunu.... şirketlerin genel müdürü ve yönetim kurulu üyesi olduğunu, müvekkili ...’in, önce Girişim şirketinde, daha sonra diğer davalı şirkette sigortalı gösterildiğini, davacının her iki şirkete de aynı zamanda hizmet ettiğini, davacının en son olarak sigorta kayıtlarında inşaat ustası olarak gösterildiğini, sigortasnın 2013 yılı 9. Aydan itibaren başlatıldığı, 2005 yılından 2018 yılının 8. ayına kadar davalı şirketlere ait işyerlerinde, şirketin inşaat işlerinde organizasyon yapmak, fabrikaların imalatının yapılması sürecine ekiplerin oluşturulmasını sağlamak, ürünlerin imal sürecine destek olma işlerini yürüttüğünü, tasarımcı olarak ya da görevi gereği tasarlama işi yapan bir çalışan olarak çalışmadığını; Davalılardan ....kod numaralı başvuraki bilgiler doğrultusunda tescil edildiğini, tasarımın tasarımcısı olarak ...’in tescil edildiğini, aslında söz konusu endüstriyel tasarımın tasarımcısının müvekkili ... olduğunu; Davalılardan ...... tarafından, söz konusu tasarımın başvuru tarihi olan 05.01.2017 tarihinden öncesinde, davalılardan .....'nde, mekanik tasarım ve ürün geliştirme mühendisi olarak çalışan .... başlıklı tasarımın son halinin mail atıldığı, 29.12.22016 tarihinde saat 19:22’de davalı şirketlerde iş geliştirme ve satış müdürü olan ..... başlıklı tasarımın son halinin mail atıldığı, 29.12.22016 tarihinde saat 19:25'de, davalı şirketlerin reklam işlerinden bazılarını yapan ..... başlıklı tasarımın son halinin mail atıldığını, bu mailin, bilgi olarak davacı ...’in mail adreslerine ve davalı şirketlerde iş geliştirme ve satış müdürü olan ..... de gönderildiğini, bahsi geçen bu mailler ve pdf formatlı 2 adet eklerindeki görsellerden anlaşılacağı üzere, .....tescil numaralı "güneş enerji santrali (...) kurulumu için taşıyıcı çelik kazık" endüstriyel tasarımının gerçek tasarımcısının müvekkili .... tarafından yukarıda belirtilen kişilere mail atılmış olduğunu, mail eklerinden de anlaşılacağı üzere şirket içi tüm yazışmalarda dava konusu tasarımın tasarımcısının müvekkili ... olarak gösterilmiş ve kabul edilmiş olduğunu, ..... tescil numaralı "güneş enerji santrali (...) kurulumu için taşıyıcı çelik kazık" endüstriyel tasarımının tasarımcısı ...... tarafından müvekkilinin haberi ve onayı olmadan şirket genel müdürü ... olarak gösterilmiş olduğunu, tescil için başvuru tarihi olan 05.01.2017 tarihinden sonra dahi şirket içi tüm yazışmalarda tescile ait tasarımın tüm belgelerinde tasarımcı olarak davacının gösterildiğini; Davalılardan .....'nde, mekanik tasarım ve ürün geliştişme mühendisi olarak çalışan .... başlıklı tasarımın son halinin mail atıldığını, bu mailin bilgi olarak davacıya, ..... Müdürü ...’e gönderildiğini, 12 Ocak 2017 tarihinde saat 17:50’de davalıların kalıp işlerinin bazılarını yapan .... başlıklı kalıplar ve tasarıma ait çizimler gönderildiğini, bu mailin bilgi olarak davacıya, ..... şirketi çelik konstrüksüyon üretim genel müdürü makine mühendisi ...’e gönderildiğini, 7 Nisan 2017 tarihinde saat 9:26’da davalıların kalıp işlerinin bazılarını yapan ..... Şirketine .... başlıklı kalıplar ve tasarıma ait çizimler gönderildiğini, bu mailin bilgi olarak davacıya, ...şirketi çelik konstrüksüyon üretim genel müdürü makine mühendisi ...’e, ..... Konstrüksiyo Müdürü İnşaat Mühendisi ....’e gönderildiğini, bu mailler ve pdf formatlı görsellerden anlaşılacağı üzere, güneş enerji santrali (...) kurulumu için taşıyıcı çelik kazık tasarımının tasarımcısının davacı ... çizenin ise maili gönderen.... olduğunu, tasarımları müvekkiline ait olan on binlerce dava konusu güneş enerji santrali (...) kurulumu için taşıyıcı çelik kazığın fabrikanın içerisinde hazır halde olduğunu ifade ederek, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunun m. 74 gereğince belirlenecek bedel için şimdilik 25.000,00.-TL’nin, davalılar .... nezdinde güneş enerji santrali (...) kurulumu için taşıyıcı çelik kazık tasarımında, tasarımcı olarak yer alan ... isminin silinerek yerine davacının isminin tasarımcı olarak tescil edilmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

CEVAP :

Davalılar vekili cevap dilekçelerinde özetle; Fortune 500 listesinde yer alan, enerji ve elektrik sektöründe liderlik misyonunu devam ettiren, ülkemizin önde gelen işletmelerinden olduğunu, diğer davalı ve şirketler grubunun imalatçı şirketi olan müvekkili ....çalışmaları ile dünya standartlarına uygun, tamamen yerli, birinci sınıf teknoloji ve bilgi gerektiren ürünler üreten ve öz tasarıma önem vererek gelişen bir kuruluş olduğunu, davalı şirketlerin, gerek güneş enerjisi gerekse rüzgar ve hidroelektrik enerjisi üretim tesisleri kurulumunda Türkiye'nin en büyük taahhüt ve üretici firmalarının başında geldiğini, müvekkili ...'in ise 1991 yılında .....yi de içine alan imalatın yönetim ve tasarımı olduğunu, davaya konu çelik kazığın, güneş enerjisi santrallerinde kullanılan sabit tip taşıyıcı sehpaları meydana getiren 214 parçadan sadece 4'ünü oluşturduğunu, l MWlık bir üretim tesisinde toplam ortalama 38.948 adet parçadan 728 adetinin yani %2’sinin kazıkayak olduğunu, bahsedilen parçaların; özellikle kazık, kiriş, aşık, çapraz payanda ve bağlantı parçalarının bir araya getirilmesiyle güneş enerji panellerini taşıyan sehpalar meydana getirildiğini, güneş enerji santrallerinde kullanılan kazıkların "C" profil, "I" profil, "U" profil, kare profil, dikdörtgen profil, yuvarlak (bom) profil ve vidalı gibi bir çok alternatiflerden oluştuğunu, davalı şirketlerce oluşturulan sehpalarda şirkete özgü bir oluşum elde edebilmek gayesiyle müvekkili ...'in görüşleri, tasarım mühendislerinin ve statik hesapları yapan mühendislerin takım çalışmaları, kalıpçı alt yüklenicilerin tavsiyeleri ile seçenekler arasından kare profilin tercih edilmesinin bu avantajları sağlayabileceğinin belirlendiğini, bu fikirlerin bütünlüğü neticesinde mızrak ve akabinde de yıldız tornavida ilham kaynağı olarak benimsendiğini ve dava konusu ürünün tasarımının ortaya çıktığını, güneş enerji santrali (...) kurulumu için taşıyıcı çelik kazığın müvekkili ...’in tasarımı olduğunu, bu tasarımın müvekkili ..... numara ile tescil edildiğini, davacının 6769 sayılı SMK'nun 67. maddesine göre 3 ay içerisinde söz konusu tescile itiraz etmediğini, davacının tasarımın tescil edilmesinden sonra da müvekkili şirket bünyesinde çalışmaya devam ettiğini, durumu zımnen kabul etmiş olduğunu, müvekkili şirketin ve tasarım ekibinin yönetmeni yine müvekkili ...'e bağlı olmak üzere müvekkili ..... Enerji A.Ş. bünyesinde 10'un üzerinde mekanik tasarım ve çizim mühendisi bulunduğunu, bu mühendislerin, kullanmış oldukları üç boyutlu katı model tasarım, çizim ve statik dinamik analiz programları ile sürekli olarak .....’nin ürün gamında yer alan tüm ürünlerin tasarımının müvekkili ... başkanlığındaki bu tasarım takımı tarafından oluşturulduğunu, dava konusu tasarım ihtiyacının, müvekkili ...... tarafından dile getirildiğini, teknik tasarım fikrinin müvekkili ... tarafından ortaya atıldığını, kendisi önderliğinde tasarım ekibi tarafından geliştirildiğini, müvekkili şirketlerde çalışan ziraat makinaları mühendisliği bölümü mezunu ..... ile 40 yıllık imalat ve tesis müdürlüğü tecrübesine sahip makine mühendisi olan, çelik konstrüksiyon üretim müdürü ... ve ..... tarafından imalata esas çizim haline getirildiğini, davacının, müvekkili şirketlerin kendi yatırımlarına dönük inşaat işlerinde çalışan emekli teknik öğretmen olduğunu, davacının iki boyutlu autocad programı kullanabildiğini ancak üç boyutlu programlar kullanamadığının bilindiğini, ..... gibi programlarda tasarlanmış, S2000 programı ile statik hesapları oluşturulmuş olan dava konusu ürünü kendisinin tasarladığını iddia etmesinin mümkün olmadığını, davacının iddiasına müstenit tek dayanağının bir takım elektronik postalar olduğunu, söz konusu elektronik postaların, şirket çalışanı ve tasarım ekibinden, mekanik tasarım ve ürün geliştirme mühendisi olan .... tarafından üçüncü kişilere gönderildiğini, bu elektronik postaların hiç birinin muhatabının davacı olmadığı gibi davacı tarafından da gönderilen elektronik posta olmadıklarını, asli görevi tasarım çalışması olan ....ün kendi çalışmalarının yanı sıra davacının inşaat çalışmaları ile ilgili 3 boyutlu çizim anlamında kendisine yardım ettiğini, bu çalışmalar sırasında davacının, hiçbir yönetici onayı alınmadan çizim antetlerini değiştirtmek suretiyle kendini tasarımcı olarak göstertmiş olduğunu ve şirket içi veya şirkete hizmet veren alt firmalara atılan elektronik postalarda bu anteti kullandırarak, çok önceden planladığı olmayan bir hak iddia etme girişimine mesnet oluşturmaya çalıştığını, müvekkili şirket gibi kurumsal yapıya sahip kuruluşta tasarım içeren her bir antetli kağıdın onay makamı tarafından onaylanmak suretiyle işlevsellik kazandığını, davacı tarafından dosyaya sunulan, elektronik postada mevcut çizimlerin hiç birinin herhangi bir yönetici tarafından imzalanmış veya onaylanmış, olur kazanmış belgeler olmadığını, söz konusu yazışmaların hiç birinde gerçek hak sahibi ve tasarım ekibinin başında bulunan müvekkili ...’in ilgi tutulmadığını, böyle bir ihtimalde müvekkili ...'in duruma karşı çıkacağının davacı tarafından bilindiğini, altında hiçbir yönetici imzası ve onayı olmayan şirket personelinin diğer şirket personeline veya şirketin iş yaptırdığı üçüncü kişiye gönderilen, üzerinde bir takım oynamalar yapılmaya müsait ve oynama yapılan elektronik postalara istinaden bir ürünün tasarımcısı olduğunun iddia edilmesinin mümkün olmadığını, davacının bu davranışıyla kötüniyetli olduğunu, şirket politikası ve uygulaması gereği antetli kağıtlarda tasarımcı başlığı bulunmadığını, bu tür tasarım içerikli yazışmalarda tasarımcı bölümünün olmadığını, basit bir çizim tekniğiyle davacının bu içeriği kendisinin oluşturduğunu, müvekkili ...'in fikrinin hayata geçmesi için gerekli olan kalıpların üretimi esnasında, her zaman olduğu gibi .....'ın, bu firmaya alt taşeronluk yapan ..... üretime dayalı tavsiyeleri ve hidrolikte.... firmasının tavsiyeleri göz önüne alındığını, tasarlama işlemleri sırasında dava konusu ürüne benzer yirmiye yakın ürünün de tasarlandığını, şirketin takdir hakkını kullanarak dava konusu ürünün kullanılmasına karar verdiğini, davacının hiçbir iddiasında tasarlanan diğer ürünlerden bahsetmediğini, dava konusu ürünün tasarım ekibince tasarlanan diğer ürünlerden biri olduğunu, davacının, söz konusu ürünün satışından kaynaklı tazminat talebinde de bulunduğunu, söz konusu ürünün kendi başına satışının mümkün olmadığını, söz konusu ürünün müvekkili şirketler tarafından satış konusu da yapılmadığını ifade ederek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davanın açılmasını müteakip yargılamaya katılımı olan tarafların dava, cevap, cevaba cevap, ikinci cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yazı İşleri Yönetmeliği'nin 41/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraf vekillerine tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

GEREKÇE :

Mahkememizin 05.11.2020 tarih, ...... sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili istinaf etmiştir.

..... sayılı kararıyla mahkememiz kararını; "... Davacı .... sayılı tasarımın tasarımcısının müvekkili olduğunu ileri sürmüş, ilk derece mahkemesi tarafından dosya arasında bulunan mail yazışmaları dikkate alınmak suretiyle yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, taraflarca delil olarak sunulan mail yazışmaları yanında tarafların tanıkları da dinlenmiş ve davacı tarafça dosyaya mütalaa sunulmuş ise de bu tanık beyanları ile mütalaa gerekçeli kararda hiç tartışılmamıştır. Yine, davacı tarafça dosyaya sunulan ve içerisinde davalı şirketin çelik konstrüksiyon müdürünün davaya konu tasarımın tasarımcının davacı olduğuna dair beyanının bulunduğu iddia edilen CD hiç incelenmemiştir. Davalı şirket yetkilileri hakkında Kahramankazan..... Mahkemesinin ..... Esas sayılı dosyasında işbu davada dinlenen tanıklara ilişkin olarak "adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs" suçundan kamu davası açıldığı anlaşılmış olup bu davanın akıbeti de araştırılmamış, böylece ilk derece mahkemesince, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli deliller toplanmamış ve toplanan bazı deliller de değerlendirilmemiştir." şeklindeki gerekçe ile, KALDIRILMASINA karar vermiştir.

Mahkememizce kaldırma kararı gereğince dosya yeniden esasa kaydedilmiştir.

Toplanan delillere, benimsenen bilirkişi raporu, usul ve yasaya uygun .... ilamı ve tüm dosya kapsamına göre;

CD ÇÖZÜMÜ;

21/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda fotoğraflara yer verilmiştir.

SES ÇÖZÜMÜ;

... : (Kameramana) Burası. Kaynak... .........

.....: Reklamlar mı?

... : Reklamlar. Reklama... Buranın müdürü..... Bey.

.... :Esas... ..., kaşif, herşey...

... : Şurayı çeksene...

... : Ne dedin Abi?

.... : Tasarımcı.

.... :Tasrımcı

• Dosya ekinde bulunan ve incelenmesi istenilen bir adet CD içeriğinde “mızrak kazık fabrika müdürü röpotajı.mp4” adlı 00:01:36 süreli video kayıt bulunmaktadır.

• Video kayıtta ekranda tarih görünmemektedir.

• Kişi adları varsa konuşmada geçtiği gibi yoksa tarafımdan verilmiştir.

• Video kayıtta yer alan seslerin çözümleri yapılmış, anlaşılmayan yerler sıra noktalarla (.........) belirtilmiştir.

21/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda, Görüntülerde yer alan ve konuşan şahıslar fotoğrafta gösterilmiş ve adları fotoğraf üzerine yazılmıştır.

Dosya İçerisinde Mevcut Prof. Dr.....tarafından hazırlanan 06.01.2020 Tarihli Hukuki Mütalaada; ..... tarafından gönderilen mail eklerindeki çizimler incelendiğinde, ilgili çizimlerin tasarım tescil tarihinden önce oluşturulduğu, tasarımcının ... olarak görüldüğü tespit edilmiş ve bu tespitler neticesinde dava konusu tasarımın gerçek tasarımcısının kuvvetle muhtemel şekilde davacı ... olduğu, Mahkeme’nin aynı kanaate ulaşması durumunda, hak sahipliğinin SMK m.73/2 hükmü kapsamında değerlendirilmesinin daha uygun düşeceği sonucuna ulaşılmıştır.

..... sayılı yazısı;

Sanıklar hakkında devam eden adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs suçuna ilişkin ceza yargılamasının, huzurda görülmekte olan dava dosyası içerisinden tespit edilen son aşamasında, ses kayıtlarının sanıklara dinletilmesine, ses kaydının kendilerine ait olup olmadığının sorulmasına, ait olmadığı yönünde savunma yapılması hâlinde sanıkların ses örnekleri alınarak ....Kurumunda ses analizi yaptırılarak rapor alınmasına karar verilmiştir.

Davacı tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan ve 21.08.2024 tarihinde bilirkişi marifetiyle çözümü yapılan CD içeriği;

CD içeriğinde 3 no.lu davalı bünyesinde Makine Mühendisi olarak görev yapan ...’in, kameramana karşı, dava konusu tasarımın uygulandığı ürünleri göstererek ... hakkında “... … Bunların imalatını yapan, mucitliğini yapan ... Bey aslında …”, “Tasarımcı” ifadelerini kullandığı, videoda tasarıma konu ürünlerin göründüğü, videonun zaman damgasının bulunmadığı anlaşılmıştır.

TANIK BEYANLARI:

Tanık ....de çalıştığını, tarafları oradan tanıdığını, çalıştığı sırada ... projesinin kazık kısmı ile ilgili tasarımın kim tarafından yapıldığını bilmediğini, ancak çalışmaların tamamen ... tarafından yapıldığını, hatta bir kaç deneme yapıldığını, kazıklar yamulduğunda ...’in bu sefer farklı bir şekilde yapalım şeklinde talimatlar verdiğini, depo kısmında çalışan biri olarak bunlara şahit olduğunu, ...’i tanıdığını, genelde ... ile birlikte çalışmalarını yaptıklarını, ... ayrıldıktan sonra imalat ve sevkiyat kısmına tamamen ...’in baktığını, ...’in ağzından bu ürünü ...’in tasarladığı şeklinde ifadeyi duyduğunu, göbek adının Selçuk olduğunu, kendini üçüncü kişilere böyle tanıttığını ifade etmiştir.

Tanık ....: Kalıpçı olduğunu, 3 no.lu davalıdan iş aldığını, aldığı işlerle ilgili görüşmeyi ...’le yaptığını, daha sonra ...’in kendisine nasıl bir çözüm yapabileceğini sorduğunu, görüşünü ...’e anlattığını, daha sonra ...’le görüştüğünü, fikirlerini ona da anlattığını, 3 no.lu davalının talebi üzerine daha sonra farklı kalıplar yaptıklarını, dava konusu tasarımın ...’e ait olmadığını, muhataplarının 3 no.lu davalı olduğunu ve oradan talimat aldıklarını ifade etmiştir.

Tanık ...: Tasarımın ...’e ait olduğunu, ...’in her zaman değişik bir şey yapmak isteyen bir yapısı olduğunu, dava konusu parçanın çizimini de kendisinin yaptığını, ...’in sadece bu işte görevlendirildiğini, ayrıca bu işin ...’in yan işi olduğunu, asıl işinin inşaat işi olduğunu, bu işin tanıdığı eniştesine verilmesini istediğini, eniştesinin bu tasarım hakkında ...’den farklı düşüncelerin olduğunu, ancak en son ...’in yaptığı çizim doğrultusunda tasarımın belirlendiğini, kendisinin şirketin, dışarıda mali müşavir olduğunu, ancak bütün mesaisine şirkete harcadığını, kendisini dışarıda başka bir işinin olmadığını, bu nedenle şirkette olan bitenden haberdar olduğunu,.... tarafından şirkete gönderilen çizimlere ilişkin maillerden haberdar olduğunu, bu çizimlerin yapılması için ...’in şirketteki mühendislere talimat verdiğini ve o şekilde çizim yapıldığını, bu çizimlerin ....’e ait olmadığını, şirketin işlemlerinde hiçbir zaman yapılan çizimlerin altına tasarımcı şeklinde ibare konulmadığını, ancak ne hikmetse dava konusu mailde tasarımcının ... olarak yazıldığını, bunun altında yöneticilerin imzasının olmadığını, bunun hakkında da dava açıldığını, bu belgenin sahte olduğunu ifade etmiştir.

Tanık .... İş geliştirme direktörü olduğunu, sadece davaya konu ürün değil bir çok ürünü üreten bir firma olduklarını, üretilen ürünlerin ... bölümündeki mühendisler tarafından tasarlandığını, bir şahsa sahip olmadığını, dava konusu tasarımda ....nın çok fazla katkısının olduğunu, ancak tek kişiye ait olmadığını, ...tarafından gönderilen maili hatırladığını, ancak bu mailde tasarımcı olarak ... yazılmışsa da buna dikkat etmediğini ifade etmiştir.

....3 no.lu davalı bünyesinde çalıştığını, tarafları bu yüzden tanıdığını, uluslararası ilişkiler kısmında çalıştığı için dava konusu tasarımın kimin tarafından yapıldığına ilişkin bilgisi olmadığını....’e söylediğini, ancak .... vazgeçmeyeceğini söylediğini,...’ün tasarımı ...’in yaptığını düşündüğünü, ...’in işten çıkarılırsa iş bulmasına yardım edeceğini söylediğini, şirketin tanıklık yapıp yapmaması konusunda ...e baskı yapmadığını, hatta haberlerinin bile olmadığını ifade etmiştir.

....no.lu davalıyı müşterisi olduğundan tanıdığını, ..... yöneticisi olduğunu, 3 no.lu şirketten hidrolik konusunda sipariş aldıklarını, ancak bütün aşamalarda ... ile muhatap olduğunu, dava konusu tasarımı kime ait olduğu konusunda bilgisinin bulunmadığını ifade etmiştir.

Tanık .....: 3 no.lu davalı ile iş yaptığı için tarafları tanıdığını, dava konusu tasarımın kime ait olduğu konusunda bir bilgisi bulunmadığını, ancak teknik konularda tamamen ...’le muhatap, onunla birlikte çalıştığını, bu tasarımı güneş enerjisi sistemlerinin üzerine oturtulacağı kazık sistemi ile ilgili olduğunu söylediğini, tasarım yapıldığında, 3 no.lu davalı ile yapılan mail yazışmalarında tasarımcı kısmının altında davacı ...’in isminin yazdığını, bu maillerin şahsi mailler olmadığını, 3 no.lu davalı ile kendi şirketleri arasında yapıldığını, daha önce de davalılarla başka işler yap yaptıklarını, bu işlerde de teknik konularda hep ...’le çalıştıklarını, ... ile ... projesi ile ilgili fiyat konusunda konuştuklarını, anlaştıktan sonra proje üzerinde çalışmaya başladıklarını ifade etmiştir.

Tanık ...: Davacıyı aynı iş yerinde çalıştığından dolayı tanıdığını, dava konusu tasarımı davacının yaptığını, çünkü kendisini çizdiğini, davacının kendisine ne şekilde çizileceğini söylediğini kendisini de çizdiğini, bu çizimi çalıştıkları şirkette yaptıklarını, bu çizimden ilk başta davaların haberinin olmadığını, daha sonra davacının çizimin çıktısını aldığını ve davalara gösterdiğini, daha sonra bu tasarımın tescilini davalılardan ... üzerine yapıldığını, daha sonra tasarım tescilini öğrenmesinin ardından davacının kendi ismini de geçmesini talep ettiğini, altında tasarımcı olarak ...’in adının yer aldığı tasarımın doğru tasarım olduğunu, ayrıca askere gitmeden önce tazminatını istediğini, kendisini şirkete çağırdıklarını, bir odaya davet ettiklerini, orada tasarımın davacıya değil, ...’e ait olduğuna dair elyazısı ile ve imzalı bir dilekçe vermesini istediklerini, bunu yapmazsa başka bir yerde iş bulamayacağını ve kendisi için iyi olmayacağını söylediklerini, korkarak belirtilen şekilde beyanları içeren dilekçeyi verdiğini, Savcılık’ta da aynı şekilde beyanda bulunduğunu, bunları da tekrar ettiğini ayrıca bu tasarımın hem maliyetin ucuz olması hem de sağlam olması nedeniyle diğer tasarımlardan farklı olduğunu, bu tasarım yapılırken başka bir tasarım ekibi olmadığını, bu tasarımı sadece ...’in yaptığını ifade etmiştir.

Davacının İddialara Mesnet Maillerin Değerlendirilmesi;

Davacının iddialarına dayanak olarak gösterdiği, şirket içi ve dışına gönderilen altı adet mailin metninde hak sahipliğine ilişkin bir bilginin yer almadığı, mailin ekinde yer alan teknik çizim dokümanlarının sağ alt kısmında “....” ibaresinin yer aldığı; söz konusu teknik çizimlerin dava konusu tasarıma ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

DEĞERLENDİRMELER:

Dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden, davacı tarafından sunulan e-postaların ana ... kısımlarında davacının hak sahipliğine ilişkin herhangi bir beyan yer almamaktadır. Mail ekinde yer alan dava konusu tasarımın teknik çizimlerinin; bilgisayar ortamında değiştirilebilir nitelikte olması, evrakın bir imza ya da başkaca şekilde onaylanmak suretiyle uygunluğunun ve geçerliliğinin teyit edilmemiş olması, evrakın geçerliliği ve sonradan oluşturulmuş olması konusunda taraflar arasında ihtilaf bulunması, davalı tarafından sunulmuş bir başka örnekte tasarımcı bilgisinin bulunmaması ve evrakın imza ve kaşe ile kapatılmış olması nedeniyle davalı tarafından sunulan söz konusu mail eklerinin, dava konusu tasarımın tasarımcısının; objektif olarak yanlışlanamaz şekilde davacı olduğu sonucuna ulaşmaya elverişli olmadığı,

Dosya içerisinde yer alan Prof. Dr..... tarafından hazırlanan Mütalaa’daki tespitler yukarıda değerlendirilen mail ve ekleri üzerinden sonuca ulaştığı için Mütalaa’nın değerlendirmeyi değiştirmeyeceği,

....sayılı dosyasının, değerlendirmeyi değiştirmeyeceği, sanıklar için Adil yargılamayı etkileme suçundan ceza çıksa bile davacı lehine ve davalı lehine tanıkların beyanları olduğu ve tanık beyanlarının tek başına davacının davasını ispatlamaya yeterli olmadığı dolayısıyla bu dosyanını beklenmesine gerek olmadığı,

Dosya içerisinde yer alan CD ve CD içeriğinin çözümüne ilişkin bilirkişi raporuna bakıldığında, 3 no.lu davalı bünyesinde Makine Mühendisi olarak görev yapan .... ....in, dava konusu tasarımların tatbiki ile üretilen ürünleri göstererek davacı ... hakkında “... … Bunların imalatını yapan, mucitliğini yapan ... Bey aslında …”, “Tasarımcı” ifadelerini kullandığı,

Dosya içerisinde yer alan tanık beyanlarının bir kısmında tasarımın tasarımcısının ...’e ait olduğu belirtilirken, bir kısmında tasarımın tasarımcısının ... olmadığı belirtilmekte, bir kısmında ise tasarımcının kim olduğu konusunda bilgi sahibi olunmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.

CD içerisindeki beyan ve tanık beyanları hem davacının iddialarını hem de davalının savunmalarını destekler nitelikte olup, tamamı sözel ifadelerden ibarettir. Beyanların bu şekilde farklı olması nedeniyle söz konusu sözel beyanlar esas alınarak, bağlayıcı ve objektif olarak yanlışlanamaz bir değerlendirme yapılması mümkün değildir. Bu aşamada CD içerisindeki yukarıda belirtilen beyanlar ile tanık beyanlarının değerlendirilmesi neticesinde, tasarımcının davacı olduğunun ispatlanamadığı, tasarımın gaspı koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.

Davacı vekili tarafından 21 Kasım 2016, 25 Kasım 2016, 1 Aralık 2016 tarihli e-postaların incelenmediği beyan edilmiştir. İtiraz üzerine ıslah dilekçesiyle dayanılan ve dosyaya celp olunan söz konusu e-postaların incelendiği; yapılan inceleme neticesinde, e-posta metinlerinin hiçbirinde hak sahipliğine ilişkin ibare bulunmadığı, e-posta ekinde yer alan teknik çizim dokümanlarının sağ alt kısmında “.... ibaresinin yer aldığının tespit edildiği;

Davacı vekili tarafından e-postaların değiştirilemez nitelikte olduğu ifade edilmiş, bu değerlendirmeyle bağlantılı olarak kök rapordaki tespitlerin hatalı olduğu yönünden itirazda bulunulduğu; kök raporda e-postaların değiştirilebilir nitelikte olduğu yönünde herhangi bir görüş ve değerlendirmede bulunulmamıştır. Kök raporda; maillerin değil, mail ekinde yer alan dava konusu tasarımın teknik çizimlerinin; bilgisayar ortamında (e-postaya eklenmeden) değiştirilebilir nitelikte olması, evrakın bir imza ya da başkaca şekilde onaylanmak suretiyle uygunluğunun ve geçerliliğinin teyit edilmemiş olması, evrakın geçerliliği ve sonradan oluşturulmuş olması konusunda taraflar arasında ihtilaf bulunması, davalı tarafından sunulmuş bir başka örnekte tasarımcı bilgisinin bulunmaması ve evrakın imza ve kaşe ile kapatılmış olması nedeniyle davalı tarafından sunulan söz konusu mail eklerinin, dava konusu tasarımın tasarımcısının; objektif olarak yanlışlanamaz şekilde davacı olduğu sonucuna ulaşmamıza elverişli olmadığı değerlendirilmiştir. Kök raporda yapılan değerlendirmeler; e-posta ve eklerinin sonradan değiştirildiğine ilişkin olmayıp, e-posta ekinde yer alan belgelerin e-posta oluşturulmadan önce değiştirilip, yeniden oluşturulma ihtimaline dayanmaktadır.

Davacı vekili tarafından, delil içeriklerinin daha sonradan değiştirildiğine dair davalı tarafın bir iddiasının bulunmadığı ifade edilmektedir. Cevap dilekçesinde "Altında hiçbir yönetici imzası ve onayı olmayan şirket personelinin diğer şirket personeline veya şirketin iş yaptırdığı üçüncü kişiye gönderilen, üzerinde bir takım oynamalar yapılmaya müsait ve oynama yapılan elektronik postalara istinaden bir ürünün tasarımcısı olduğunun iddia edilmesi mümkün değildir. Davacı, bu davranışıyla kötüniyetli olduğunu açıkça ortaya koymuştur." şeklinde bu hususa ilişkin savunmada bulunulduğu ve belirtilen durumun ihtilaflı olduğu anlaşılmıştır.

Neticede, bilirkişi raporu, toplanan delillerden ve tüm dosya kapsamından;

Davacı tarafından sunulan mail yazışmaları ve eklerinin davacının tasarımcı olduğunu ispata elverişli olmadığı,

CD içerisindeki beyan ve tanık beyanları hem davacının iddialarını hem de davalının savunmalarını destekler nitelikte olup, tamamı sözel ifadelerden ibaret olduğu, beyanların bu şekilde farklı olması nedeniyle söz konusu sözel beyanlar esas alınarak, bağlayıcı ve objektif olarak yanlışlanamaz bir değerlendirme yapılmayacağı,

Bu aşamada CD içerisindeki yukarıda belirtilen beyanlar ile tanık beyanlarının değerlendirilmesi neticesinde, tasarımcının davacı olduğunun ispatlanamadığı değerlendirilmiş olup, tasarımın gaspı koşullarının oluşmadığı kanaatine varıldığından ve dolayısıyla, davacının tazminat taleplerininde yerinde olmadığı anlaşıldığından, davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M :

Davanın Reddine,

Alınması gereken 615,40.-TL harçtan, peşin alınan 426,94.-TL harcın mahsubuyla, eksik kalan 188,46.-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,

Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,

Davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan takdiren maddi tazminat için 25.000,00.-TL nispi, diğer maddi istem için 40.000,00.-TL maktu olmak üzere iki ayrı ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

Davalıların yapmış olduğu yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen yatıran tarafa iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ..... Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.09/07/2025

Kâtip Hâkim 41072

✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır