Resmi belgede sahtecilik suçunda, Bölge Adliye Mahkemesinin kanunda sınırlı belirtilen bozma nedenlerine aykırı bozma kararı sonucu oluşan mahkumiyetin temyiz incelemesi.
Özet: Yüksek Mahkeme, resmi belgede sahtecilik suçundan beraat eden sanık hakkında, bölge adliye mahkemesinin kanunda sınırlı olarak belirtilen bozma nedenlerine uymadan ve duruşma açmadan eksik inceleme gerekçesiyle hükmü bozarak mahkumiyet kararı verilmesini sağlamasının usul hukukuna aykırı olduğuna hükmetmiş, bu hukuka aykırı bozma kararı neticesinde ilk derece mahkemesince verilen mahkumiyet hükmünü usulsüz bulmuştur.
11. Ceza Dairesi         2024/2009 E.  ,  2026/4033 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2023/2294 E., 2023/2780 K.
SUÇ : Resmi belgede sahtecilik
HÜKÜM : Esastan ret
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Düzeltilerek onama
Yapılan ön inceleme neticesinde; sanık hakkında kurulan hükmün temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle;
I. HUKUKİ SÜREÇ
A. İlk Derece
Erzurum 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 04.03.2021 tarihli ve 2020/741 Esas, 2021/230 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan, 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının a bendi gereğince beraatine karar verilmiştir.
B. İstinaf
Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 18.04.2023 tarihli ve 2021/704 Esas, 2023/935 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik katılan vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmekle, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 289/1. maddesi uyarınca hükmün eksik inceleme yapıldığı ve mahkumiyet kararı verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.
C. Bozmadan Sonraki Yargılama Süreci
1. Bozma üzerine, Erzurum 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 14.09.2023 tarihli, 2023/356 Esas ve 2023/609 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 204/1, 62,51 maddeleri uyarınca neticeten 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hapis cezasının ertelenmesine karar verilmiştir.
2. Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 05.12.2023 tarihli ve 2023/2294 Esas, 2023/2780 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince resmi belgede sahtecilik suçundan kurulan hükme yönelik sanık müdafinin istinaf başvurusunun, 5271 sayılı Kanun’un 280/1-a. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
II. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Sanık müdafinin temyizi, müvekkilinin suça konu çeki düzenlenmediğine, isnat edilen suç ile ilgili somut ve yeterli delil bulunmadığına, mahkumiyet kararının hukuka aykırı olduğuna ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde, Bölge Adliye Mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği haller sınırlı olarak şu şekilde belirlenmiştir:
''Bölge adliye mahkemesi, dosyayı ve dosyayla birlikte sunulmuş olan delilleri inceledikten sonra; e) İlk derece mahkemesinin kararında 289 uncu maddenin birinci fıkrasının (g) ve (h) bentleri hariç (g-Hükmün 230. madde gereğince gerekçeyi içermemesi, h-Hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararı ile savunma hakkının sınırlandırılmış olması) diğer bentlerinde belirtilen bir hukuka aykırılık nedeninin bulunması hâlinde hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü bozulan ilk derece mahkemesine veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği diğer bir ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
f) Soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmediğinin veya önödeme ve uzlaştırma usulünün uygulanmadığının anlaşılması ya da davanın ilk derece mahkemesinde görülmekte olan bir dava ile birlikte yürütülmesinin zorunlu olması hâlinde hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü bozulan ilk derece mahkemesine veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği diğer bir ilk derece mahkemesine gönderilmesine.... karar verir.''
Belirtilen mevzuat hükümleri ve Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararı ile ilk derece mahkemesi kararlarının hangi hallerde bozulabileceği kanuni düzenleme ile sınırlı şekilde belirlenmiş olup, Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 18.04.2023 tarihli ve 2021/704 Esas, 2023/935 Karar sayılı bozma kararının 5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenlerine uygun olmadığı, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi tarafından, Erzurum 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 04.03.2021 tarihli ve 2020/741 Esas, 2021/230 Karar sayılı kararına yönelik katılan vekilinin istinaf başvurusu üzerine, 5271 sayılı Kanun’un 280/1-g maddesi uyarınca duruşma açılarak ve taraflar çağırılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan maddenin ikinci fıkrasına göre hüküm kurulması gerektiği halde, kanunda sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri göz ardı edilerek dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde verilen bozma kararı kanun yoluna başvuru hakkını da etkileyerek 5271 sayılı Kanun’un 284. maddesi uyarınca direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince bu karara uyularak yeniden kurulan 14.09.2023 tarihli, 2023/356 Esas ve 2023/609 Karar sayılı mahkumiyet kararı ve bu hükme yönelik sanık müdafinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 05.12.2023 tarihli ve 2023/2294 Esas, 2023/2780 Karar sayılı kararı hukuka aykırı bulunmuştur.
III. KARAR
Değerlendirme ve gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle sanık müdafinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden, başkaca yönleri incelenmeyen Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 05.12.2023 tarihli ve 2023/2294 Esas, 2023/2780 Karar sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi uyarınca Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nin 304. maddesi uyarınca Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
15.04.2026 tarihinde karar verildi.