Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında alt yüklenicinin edimlerini yerine getirmemesi üzerine sözleşmenin feshiyle teminat ve zararların tahsili talebi.
Özet: Davacı şirket, davalı alt yüklenicinin 02.05.2019 tarihli taşeronluk sözleşmesindeki yükümlülüklerini hiç veya gereği gibi yerine getirmediği, ihtara rağmen eksiklikleri gidermediği ve bu nedenle sözleşmenin haklı feshedildiği iddiasıyla, sözleşme gereği düzenlenen 150.000 TL bedelli teminat senedi alacağının, cari hesaptan ve üçüncü kişilere iş yaptırmaktan kaynaklanan zararlara ilişkin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL alacağının, toplamda 160.000 TLnin davalıdan tahsilini talep etmektedir.

T.C. ...5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2020/431 Esas
KARAR NO : 2026/157
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 22/09/2020
KARAR TARİHİ : 12/03/2026
GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 09/04/2026
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 02.05.2019 tarihli Alt Yüklenici (Taşeronluk) Sözleşmesi imzalandığını, işbu Sözleşmenin “Sözleşmenin Feshi Başlıklı” 13. Maddesi; “Alt yüklenici sözleşme ve eklerinde tayin olunan vecibelerden herhangi birine kısmen veya tamamen riayet etmediği takdirde işveren kendisine ihbarname göndererek bir süre tanır. Bu süre içerisinde Alt yüklenici ihbarnamede belirtilen sürede vecibelerini yerine getiremezse başka bir hüküm almaya ihtiyaç kalmaksızın işveren tarafından ihbarnamede belirtilen süre sonunda sözleşmeyi fesih eder ve teminatı tahsile konur." hükmüne amir olduğunu, işbu Sözleşme hükümlerine göre davalı taraf üzerine düşen yükümlülüklerini hiç ve gereği gibi yerine getirmediğini, bu nedenle müvekkili şirketin maddi ve manevi anlamda mağdur olduğunu, bu hususun müvekkili şirket tarafından ...Noterliği’nin 27 Mart 2020 tarih ve 01548 Yevmiye Numaralı İhtarnamesi ile davalı tarafa açıkça bildirildiğini, davalı tarafa yükümlülüklerini yerine getirmesi adına süre de verildiğini, Sözleşmenin “Sözleşmeye Aykırılık” başlıklı 16. Maddesi; “İşveren iş bu sözleşme hükümlerine aykırı davrandığı ve işi saptanan süre içinde bitirmediği takdirde işveren herhangi bir ihbarda bulunmaksızın sözleşmeyi fesih ederek Taşeronun Hakediş ve Teminatlarına el koyarak gelir kaydeder. Geriye kalan işleri Taşeron adına ve hesabına yapabilir veya yaptırabilir. Yapılan bu işler sonunda işveren aleyhinde bir fark doğarsa bu farkı Taşeron ödemekte yükümlüdür. Gelir olarak kayıt edilen teminatlar taşeronun borcuna mahsup edilemez.” hükmüne amir olduğunu, yine Sözleşme’nin “Kesin Teminat ve Diğer Teminatlar” başlıklı 12. Maddesi; “İşbu anlaşma hükümlerine göre Alt Yüklenici her türlü vecibelere karşılık olmak üzere; 150.000,00 TL (yüzellibin türklirası) teminat senedi vermiştir. Alt yüklenicinin herhangi bir nedenle işi bırakması, yapmaktan vazgeçmesi, fen ve sanat kurallarına uygun iş yapmaması veya kusuruna binaen ana sözleşmenin feshedilmesi halinde işveren tarafından tahsile konulacaktır.” şeklinde olduğunu, ihtarnamede belirtilmiş olan sürede davalı tarafça işin tamamlanmamış olması ve eksik olan malzemelerin davalı tarafça şantiye alanına getirilmemesi sebebi ile müvekkili şirket ile davalı taraf arasında akdedilmiş olan 02.05.2019 tarihli Alt Yüklenici (Taşeronluk) Sözleşmesi, Sözleşme hükümleri gereği müvekkili şirket tarafından haklı olarak feshedildiğini, Sözleşme maddesinde de açıkça belirtilmiş olduğu gibi; davalı tarafından Sözleşme gereği; yükümlülüğünde olan edimler hiç ve gereği gibi yerine getirilmemiş olduğundan, işbu Sözleşme gereği müvekkili şirket adına düzenlenmiş olan 150.000,00 TL bedelli teminat senedine ilişkin miktarın tarafların ödenmesi gerektiğini, ayrıca davalı taraf üzerine düşen yükümlülükleri hiç ve gereği gibi yerine getirmemiş olduğundan müvekkili şirket tarafından belirtilen işin, üçüncü kişilere yaptırılmak durumunda kalındığını, müvekkilinin bu anlamda da zarara uğradığını, müvekkil şirketin bu anlamda da karşı taraf davalıdan alacağı bulunduğunu, sözleşme gereği davalı tarafından yapılması gereken edimlerin hiç ve gereği gibi yerine getirilmediğini, bu nedenle; davalı tarafça Sözleşmeden doğan edimlerin hiç ve gereği gibi yerine getirilmemesi nedeni ile Sözleşme'nin müvekkili şirket tarafından haklı olarak feshedilmiş olduğundan; müvekkil şirketin işbu sözleşme gereği karşı taraftan doğmuş olan(cari hesapta dahil olmak üzere) fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5.000 TL bedelli alacağının, Sözleşme gereği müvekkili şirket adına düzenlenmiş olan 150.000 TL bedelli teminat senedine ilişkin alacağının, Sözleşme konusu işin müvekkili şirket tarafından 3. Kişilere yaptırılmak durumunda kalındığından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5.000 TL uğranılan zararın tahsili istemleri ile fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak şimdilik toplam 160.000 TL bedelli işbu alacak davasının açılması zorunluluğunun hasıl olduğunu belirterek müvekkili şirketin işbu sözleşme gereği karşı taraftan doğmuş olan (cari hesapta dahil olmak üzere) fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5.000 TL alacağının tahsiline, Sözleşme gereği müvekkili şirket adına düzenlenmiş olan 150.000 TL bedelli teminat senedine ilişkin alacağının tahsiline, Sözleşme konusu işin müvekkili şirket tarafından 3. kişilere yaptırılmak durumunda kalındığından fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5.000 TL uğranılan zarara ilişkin alacağının tahsiline, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile şimdilik 160.000 TL alacağının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 27/05/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile cari hesaptan kaynaklı alacağı talebini 347.097,12 TL olarak, eksik işlerin üçüncü kişilere yaptırılması bedeli talebini 60.420,94 TL olarak ıslah etmiştir.
Davalı şirket davaya cevap vermemiş, yargılamaya katılmamıştır.
Dava, taraflar arasındaki eser sözleşmesi nedeniyle teminat senedinin bedelinin, cari alacağın ve üçüncü kişiye yaptırılan işlerin bedelinin tazmini istemlerine ilişkindir.
Davacı yüklenici FY FER Yapı ile davalı alt yüklenici ...Grup arasında 02.05.2019 tarihinde tanzim edilen “Alt Yüklenici (Taşeronluk) Sözleşmesi” imzalandığı, bu sözleşmenin 13. maddesine göre işverenin eksikliğin giderilmesi için yükleniciye süre tanıyacağının, sürenin sonunda ise sözleşmeyi feshedeceğini ve teminatı işleme koyacağını yine 16. maddesi uyarınca yüklenici sözleşme yükümlerine aykırı davrandığı ve işi saptanan sürede bitirmediği takdirde işverenin ihbarda bulunmaksızın sözleşmeyi feshedeceği, teminatları gelir kaydedeceği, kalan işleri taşeron adına 3. kişilere yaptıracağının kabul edildiği görülmüştür.
...Noterliği’nin 27 Mart 2020 tarih ve 01548 Yevmiye Numaralı İhtarnamesi incelendiğinde; taahhüdü altında yapımı devam eden ... ...250 Kişilik Yurt Yapım işi 02.05.2019 tarihli elektrik alt yüklenici sözleşme kapsamında yapılması gerekli elektrik imalatları idare ile olan sözleşme süresinin 10 Mart 2020 tarihinde bitmiş olmasına rağmen AG kablosu, iç ve dış tüm kameralar, UPS cihazı, çevre aydınlatma direk ve armatürleri ile kamera direkleri, topraklama örgü bakır kablo vs. imalatların henüz yapılmadığı, malzemelerin şantiye sahasına indirilmediği, ayrıca, bazı montaj imalatlarının tamamlanmadığının belirlendiği, Sözleşme hükmü gereği yapılması gereken imalatların bu ihtarın tebliğini izleyen gün itibari ile ivedilikle başlanılıp, 10 gün içinde geçici kabule hazır hale getirilerek imalatların tamamlanması, aksi takdirde sözleşmenin 13 ve 16. maddelerine göre hukuki süreç başlatılacağı ihtaren bildirilmiş, ihtarname 30/03/2020 tarihinde davalı Fy Fer Yapı Mimarlık Mühendislik Müşavirlik Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye tebliğ edilmiştir.
Davacı FY FER Yapı vekili tarafından, davalı ...gruba gönderilen “Sözleşmenin fesih bildirimidir.” başlıklı yazıda, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 13.09.2018 tarihli “... ...250 Kişilik Yurt Yapım işi” kapsamında elektrik tesisat işlerinin yapımına ilişkin 02.05.2019 tarihli alt yüklenici (Taşeronluk) sözleşmesi imzalandığı, Sözleşmenin fesih başlıklı 13. Maddesi gereğince sözleşme ve eklerindeki hükümler çerçevesinde edimlerinin yerine getirilmemesi nedeni ile müvekkili şirketin mağdur olduğu, bu husus müvekkili şirket tarafından ... ...Noterliğinin 27.03.2020 tarih ve 01548 yevmiye no.lu ihtarnamesi ile davalıya bildirildiği ve ihtarnamede belirtilen sürede işin tamamlanmaması ve eksik malzemelerin şantiye alanına getirilmemesi nedeni ile 02.05.2019 tarihli sözleşmenin fesih edildiği hususunun ihtaren bildirildiği belirtilmiş, bu ihtarın tebliğ bilgilerini sunmak üzere davacı vekiline süre verilmiş, davacı vekili 07/06/2022 tarihli beyan dilekçesiyle ilgili fesih bildiriminin barkoduna ulaşılamadığından tebliğ belgesinin bulunmadığını beyan etmiş, bu haliyle davacı işverenin fesih bildiriminin davalı yükleniciye ulaşmadığı, tebliğ edilmediği anlaşılmıştır.
Kredi Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... ...250 kişilik yurt yapım işine ait ihale dosya örneği ile ihale kapsamında düzenlenmiş geçici ve kesin kabul tutanakları, hak ediş belgeleri varsa eksik ve ayıplı imalata ilişkin belge ve tutanak örnekleri celp edilmiş, mahkememizce aldırılan 13/08/2021 tarihli bilirkişi heyeti kök raporunda özetle; 05.06.2019 tarihli 1 no.lu hakkediş; yapılan hakkediş tutarı 51.716,11 TL, KDV tutarı 9.308,90 TL, tahakkuk tutarı 61.025,01 TL, Kesintiler toplamı (KDV tevkifatı (3/10) 2.792,67 TL, geçici kabul noksanları kesintisi, 10 5.171,61 TL) Alt Yükleniciye ödenecek tutar 58.232,34 TL olarak belirtildiği, (%10 kesinti düşülmediği), 05.07.2019 tarihli 2 no.lu hakkediş; yapılan hakkediş tutarı 127.257,15 TL, Bir önceki hakkediş tutarı 51.716,11 TL, bu hakkediş tutarı 75.541,04 TL, KDV tutarı 13.597,39 TL, tahakkuk tutarı 89.138,43 TL, kesintiler toplamı (KDV tevkifatı (3/10) 4.079,39 TL, SGK Kurum kesintisi 5.522,76 TL) Alt Yükleniciye ödenecek tutarın 79.536,45 TL olarak belirtildiğini, 05.08.2019 tarihli 3 no.lu hakkediş; yapılan hakkediş tutarı 181.169,33 TL, Bir önceki hakkediş tutarı 127.257,15 TL, bu hakkediş tutarı 53.912,18 TL, KDV tutarı 9.704,19 TL, tahakkuk tutarı 63.616,37 TL, kesintiler toplamı (KDV tevkifatı (3/10) 2.911,26 TL, SGK Kurum kesintisi 8.331,93 TL) Alt Yükleniciye ödenecek tutar 52.373,18 TL olarak belirtildiğini, 05.09.2019 tarihli 4 no.lu hakkediş; yapılan hakkediş tutarı, 189.354,08 TL, bir önceki hakkediş tutarı 181.169,33 TL bu hakkediş tutarı 8.214,75 TL, KDV tutarı 1.478,66 TL, tahakkuk tutarı 9.693,41 TL, kesintiler toplamı (KDV tevkifatı (3/10) 443,60 TL, SGK Kurum kesintisi 7.444,26 TL) Alt Yükleniciye ödenecek tutar 1.805,55 TL olarak belirtildiğini, 05.10.2019 tarihli 5 no.lu hakkediş; yapılan hakkediş tutarı, 237.816,62 TL, Bir önceki hakkediş tutarı 189.354,08 TL bu hakkediş tutarı 48.432,54 TL, KDV tutarı 8.717,86 TL, tahakkuk tutarı 57.150,40 TL, kesintiler toplamı (KDV tevkifatı (3/10) 2.615,36 TL, SGK Kurum kesintisi 5.728,15 TL) Alt Yükleniciye ödenecek tutar 48.806,89 TL olarak belirtildiğini, 05.11.2019 tarihli 6 no.lu hakkediş; yapılan hakkediş tutarı, 310.999,56 TL, Bir önceki hakkediş tutarı 237.816,62 TL bu hakkediş tutarı 73.182,94 TL, KDV tutarı 13.172,93 TL, tahakkuk tutarı 86.355,87 TL, kesintiler toplamı (KDV tevkifatı (3/10) 3.951,88 TL, SGK Kurum kesintisi 7.122,03 TL) Alt Yükleniciye ödenecek tutarın 75.281,96 TL olarak belirtildiğini, 05.12.2019 tarihli 7 no.lu hakkediş; yapılan hakkediş tutarı, 398.212,52 TL Bir önceki hakkediş tutarı 310.999,56 TL, bu hakkediş tutarı 87.212,06 TL, KDV tutarı 15.698,33 TL, tahakkuk tutarı 102.911,29 TL, Kesintiler toplamı (KDV tevkifatı (3/10) 4.709,50 TL, SGK Kurum kesintisi 6.591,60 TL) Alt Yükleniciye ödenecek tutar 91.610,19 TL olarak belirtildiğini, 05.02.2020 tarihli 8 no.lu hakkediş; yapılan hakkediş tutarı, 604.318,56 TL, Bir önceki hakkediş tutarı 398.212,52 TL, bu hakkediş tutarı 206.106,04 TL, KDV tutarı 37.099,09 TL, tahakkuk tutarı 243.205,13 TL, kesintiler toplamı (Kurumlar vergisi, 6.183,18 TL, KDV tevkifatı (3/10) 11.129,73 TL, SGK Kurum kesintisi 12.700,89 TL) Alt Yükleniciye ödenecek tutar 213.191,32 TL olarak belirtildiğini, 05.03.2020 tarihli 9 no.lu hakkediş; yapılan hakkediş tutarı, 849.328,68 TL, Bir önceki hakkediş tutarı 604.318,56 TL, bu hakkediş tutarı 245.010,12 TL, KDV tutarı 44.101,82 TL, tahakkuk tutarı 289.111,94 TL, kesintiler toplamı (Kurumlar vergisi, 7.350,30 TL, SGK Kurum kesintisi 6.555,09 TL) Alt Yükleniciye ödenecek tutar 275.206,55 TL olarak belirtildiğini, 08.05.2020 tarihli 10 no.lu hakkediş; yapılan hakkediş tutarı 1.137.958,11 TL, bir önceki hakkediş tutarı, 849.328,68 TL, bu hakkediş tutarı 288.629,43 TL, KDV tutarı 51.953,30 TL, tahakkuk tutarı 340.582,73 TL, kesintiler toplamı (Kurumlar vergisi, 8.658,88 TL, SGK Kurum kesintisi 17.165,40 TL) Alt Yükleniciye ödenecek tutar 314.858,45 TL olarak belirtildiğini, davanın özetinin; taraflar arasındaki Sözleşme kapsamında edimlerin davalı tarafından yerine getirilmemesi nedeniyle, uğranılan zararların davalı tarafından karşılanması ve davalı teminatının irat kaydedilmesi tahsili istemine ilişkin olduğunu, davacı yüklenici ile davalı alt yüklenici arasında “... ...250 Kişilik Yurt Yapım İşi” ile ilgili olarak Elektrik Tesisat İşlerinin yapılması konusunda 02.05.2019 tarihli “Alt Yüklenici (Taşeronluk) Sözleşmesi” imzalandığı, aynı gün 02.05.2019 tarihinde yer teslimi yapıldığı tespit edildiğini, Sözleşmeye göre işin götürü bedel anahtar teslimi bedeli KDV hariç1.650.000 TL, işin süresinin sözleşme tarihinden itibaren 170 gün olduğu, sürenin 09.11.2019 tarihinde bittiğinin belirlendiğini, tarafların mutabakatı 10 adet hakedişin düzenlendiği, 08.05.2020 tarihli 10 no.lu hakkedişte sözleşmeye göre yapılan iş bedelinin 1.137.958,11 TL olduğu ve yapılan iş oranının (1.137.958,11 TL / 1.650.000 TL) %68,97 olduğunun hesap edildiğini, davacı FY FER Yapı tarafından, davalı ...gruba keşide edilen 27.03.2020 tarih ve 01548 yevmiye no.lu ihtarnamede; işveren ile idare arasında yapılan sözleşmenin süresinin 10 Mart 2020 tarihinde bitmiş olmasına rağmen, sözleşmeye göre yapılması gereken elektrik işlerinin bitirilmediği, işlerin 10 gün içinde geçici kabule hazır hale getirilerek imalatların tamamlanması, aksi takdirde sözleşmenin 13 ve 16.maddelerine göre hukuki süreç başlatılacağı ihtar edildiğini, bu süre dahilinde işlerin bitirilmemesi nedeniyle 02/05/2019 tarihli sözleşmenin fesih edildiği hususunun davalı tarafa bildirildiğinin tespit edildiğini, davacı yüklenici ile davalı alt yüklenici arasında, imzalanan 02.05.2019 tarihli sözleşmeye göre, davalı tarafından ... ...250 Kişilik Yurt Yapım İşi” ile ilgili olarak Elektrik Tesisat İşlerinin 1.650.000 TL bedelle 170 iş günü içerisinde yapılmasının taahhüt edildiğinin belirlendiğini, işin süresinin 09.11.2019 tarihinde bitmesine rağmen 08.05.2020 tarihli 10 no.lu hakkedişte sözleşmeye göre yapılan iş bedelinin 1.137.958,11 TL olduğu ve işin gerçekleşmesi oranının %68,97 olduğunun tespit edildiğini, taraflar arasında yapılan 02.05.2019 tarihli sözleşmenin “Sözleşmenin feshi” bölümü olan 13. maddesindeki, “Alt yüklenici sözleşme ve eklerinde tayin olunan vecibelerden herhangi birine kısmen veya tamamen riayet etmediği takdirde işveren kendisine ihbarname göndererek bir süre tanır. Bu süre içerinde alt yüklenici ihbarnamede belirtilen sürede vecibelerini yerine getiremezse başka bir hüküm almaya ihtiyaç kalmaksızın işveren tarafından ihbarnamede belirtilen süre sonunda sözleşmeyi fesih eder ve teminatı tahsile konur. ....“ şeklindeki sözleşme hükümleri kapsamında, davalı tarafından edimlerin süresinde yerine getirilmediği gerekçesi ile davacı tarafından davalıya 27.03.2020 tarihinde ihbarname gönderildiği, işin tamamlanması için 10 günlük sürenin tanındığı, bu süre dahilinde işin bitirilmemesi nedeniyle işin sözleşmesinin fesih edildiği ve fesih işleminin yerinde olduğu sonucuna varıldığını, dosyaya sunulan davacı şirket ...Grup cari hesap tablosunda, davalı şirket yapılan ödemelerin toplamı, verilen çek; 1.543.000,00 TL, nakit, 15.000,00 TL, SGK, 77.062,11 TL, stopaj, 22.192,36 TL, tevkifat, 32.633,22 TL olmak üzere 1.689.887,69 TL olduğu, hakedişe (son) göre alacağı (Fiyat farkı dahil) 1.137.958,11 TL, %18 KDV 204.832,46 TL olmak üzere 1.342.790,57 TL olduğu ve bakiye alacağı (1.689.887,69 TL - 1.342.790,57 TL) 347.097,12 TL olduğunun belirtildiğini, bu bedellerin dosyadaki bilgi ve belgelere uygun olduğunun tespit edildiğini, taraflar arasında yapılan 02.05.2019 tarihli sözleşmenin “Sözleşmeye aykırılık” bölümü olan 16. Maddesindeki, “İşveren, iş bu sözleşme hükümlerine aykırı davrandığı ve işi saptanan süre içinde bitirmediği takdirde işveren herhangi bir ihbarda bulunmaksızın sözleşmeyi fesih ederek Taşeronun Hakediş ve teminatlarına el koyarak gelir kaydeder. Geriye kalan işleri Taşeron adına ve hesabına yapabilir veya yaptırabilir. Yapılan bu işler sonunda işveren aleyhinde bir fark doğarsa bu farkı taşeron ödemekle yükümlüdür. Gelir olarak kayıt edilen teminatlar taşeronun borcuna mahsup edilemez. .... “ hükümleri çerçevesinde sözleşmenin fesih edilmesi nedeniyle davalı tarafından verilen 150.000 TL teminatın davacı tarafından el konulacağı ve irat kaydedileceği sonucuna varıldığını, sözleşmenin feshinden sonra, işin ikmali için dosyaya sunulan üçüncü kişilerden alınan faturalar ile yine üçüncü kişilerle yapılan sözleşmelere göre davacı tarafın zararının belirlenmesinin mümkün olamayacağının belirlendiğini, yine, yapılmayan işler ile ilgili olarak davalıya herhangi bir ödeme yapılmadığı ve belgelerin temin imkanının olacağı dikkate alınarak, sözleşme kapsamında yapılmayan işlerin, yaklaşık bir yıl sonra daha yüksek bir fiyatla üçüncü kişilere yaptırılabileceği düşünüldüğünde, bu bedel artışının da %10 oranında olacağının hesap edildiğini, yapılmayan iş bedeli, (1.650.000 TL - 1.137.958,11 TL) 512.041,89 TL olduğunu, bu yapılmayan işlerin %10 oranındaki farkın bedelle tamamlanacağının düşünüldüğünü, (512.041.89 TL x %10 ) 51.204,19 TL olduğunu, sonuç olarak; taraflar arasında düzenlenen sözleşmeye göre, davalı edimlerini süresinde yerine getirmediği gerekçesiyle davacı tarafından sözleşmenin feshi işleminin yerinde olduğunu, davacının cari hesaba göre bakiye alacağının 347.097,12 TL olacağını, sözleşmenin feshi işleminin yerinde olması nedeniyle davalı tarafından verilen 150.000 TL tutarındaki teminatın davacı tarafından alıkonulacağı, yapılmayan işlerin bedel farkının davalı tarafından karşılanması gerektiği ve bu bedelinde 51.204,19 TL olacağı rapor edilmiştir.
Davacı vekilinin itirazlarının karşılanması ve davalı tarafın eksik bıraktığı işi üçüncü kişilere yaptırılması halinde gerekli makul sürenin ne olacağı ve bu süre zarfında oluşan fiyat artışından kaynaklı fazla bedelin denetime elverişli şekilde tespit edilmesi hususunda bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış, bilirkişi heyetinin 22/01/2022 tarihli 1. ek raporunda özetle; davacı yüklenici ile davalı alt yüklenici arasında “... ...250 Kişilik Yurt Yapım İşi” ile ilgili olarak Elektrik Tesisat İşlerinin yapılması konusunda 02.05.2019 tarihli “Alt Yüklenici (Taşeronluk) Sözleşmesi” imzalanmış olup, aynı gün olan 02.05.2019 tarihinde yer teslimi yapıldığı tespit edildiğini, Sözleşmeye göre işin götürü bedel anahtar teslimi bedeli KDV hariç 1.650.000 TL, işin süresinin sözleşme tarihinden itibaren 170 gün olduğu, sürenin 09.11.2019 tarihinde bittiği, verilen süre uzatımları (74 gün * 70 gün * 42 gün) ile işin bitim süresinin 21.04.2020 tarihine ötelendiğinin belirlendiği, davacı firma tarafından davalı firmaya gönderilen 27.03.2020 tarih ve 01548 yevmiye nolu ihtarnamede; işlerin 10 gün içinde geçici kabule hazır hale getirilerek imalatların tamamlanması, aksi takdirde sözleşmenin 13 ve 16. Maddelerine göre fesih edileceğinin belirtildiğini, bu 10 günlük süre ise 06.04.2020 tarihinde bittiğini, tarafların mutabakatı 10 adet hakedişin düzenlendiği, bu hakkedişlerde yapılan imalatların sözleşmeye uygun olduğu kanaatinin hasıl olduğunu, 08.05.2020 tarihli 20 no.lu hakkedişte, sözleşmeye göre yapılan iş bedelinin 1.137.958,11 TL olduğu ve yapılmayan iş bedelinin ise (1,650.000,00 TL - 1.137.958,11 TL) 512.041,89 TL olduğunun belirlendiğini, Sözleşme bedeli kapsamındaki işin süresi 170 takvim günü olduğundan, günde yapılacak iş bedeli yaklaşık (1.650.000,00 TL / 170 gün x 512.041,89 TL) 9.705,88 TL oludğunu, yapılmayan iş bedelinin ise yaklaşık yapılma süresi ise (512.041,89 TL / 9.705,88 TL = 52,75 gün) 53 gün olduğunu, ikmal iş olması nedeniyle yapılabilme süresi ortalama 75 gün kabul edildiğini, davalı tarafın 02.05.2019 tarihinde teklif vererek ve sözleşme imzalayarak işi sözleşme bedeli ile yapmayı taahhüt ettiğini, davacı tarafından gönderilen fesih ihtarnamesi ile verilen on günlük sürenin 06.04.2020 tarihinde bittiği, yapılmayan işlerin yapılma süresinin 75 gün olacağı, ihtarname ile verilen sürenin sonuna 75 günlük sürenin ilavesi ile yapılmayan işlerin 20.06.2020 tarihinde bitirilmesi gerektiğini, davalı tarafın teklif verdiği tarihteki (02.05.2019) bedelin Yİ- ÜFE endeksleri tablosu ile yapılmayan işlerin bitim tarihi olan 20.06.2020 taşınması halinde, bedeldeki artışının yaklaşık (Haziran 2020 Endeksi 485,37 / Mayıs 2019 endeksi 456,79 =%6,26) %6,26 olduğunun tespit edildiğini, ancak, işin yarım bırakıldığı ve ikmal iş olması nedeniyle daha önce yapılacak işlerin de kontrol edileceği dikkate alınarak artışın %10 olacağı kabul edilerek, yapılmayan iş bedelinden kaynaklı fiyat farkının (512.041.89 TL x %10) 51.204,19 TL + KDV şeklinde hesap edilmesinin serbest piyasa rayiçlerine uygun olduğunun belirlendiğini, ayrıca, davacı vekilinin dosya kapsamına sunduğu, bilgi ve belgelerin (cari hesap hareketleri, muavin defteri ve ticari defterleri) değerlendirilmesi ile, davacı tarafından davalı adına yapılan SGK, stopaj ve Tevkifat ödemeleri ile birlikte yapılan çek ve nakit ödemeleri dikkate alınarak, davacının 347.097,12 TL olarak davalıdan alacaklı olduğu hususunun da değerlendirildiğini, davacı vekilinin yapılmayan işlerle ilgili olarak hesaplamanın düşük olduğunu belirtmekle birlikte, bu konuda açıklayıcı bilgi ve belgeler sunulmadığı belirlendiğini, davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itirazlarının yerinde olmadığının belirlendiğini, davacı ile davalı alt yüklenici arasında “... ...250 Kişilik Yurt Yapım İşi” ile ilgili olarak Elektrik Tesisat İşlerinin yapılması konusunda 02.05.2019 tarihli Alt Yüklenici (Taşeronluk) Sözleşmesinin, davacının ihtarına Tağmen işin süresinde teslim edilmemesi nedeniyle davacı tarafından fesih edilmesinin yerinde olduğu, davacının, davalıya çek ve nakden toplam 1.689.887,69 TL ödeme yaptığı, davalının Sözleşmeye göre tamamladığı iş bedelinin KDV dahil toplam 1.342.790,57 TL olduğu, buna göre davacının davalıya 347.097,12 TL fazla ödeme yaptığı, davacının davalıdan bu fazla ödemeden dolayı 347.097,12 TL alacaklı olduğu, davacının sözleşmeyi haklı sebeplerle feshettiğinden, Sözleşmeye göre davalının vermiş olduğu 150.000 TL teminat senedini gelir kaydedebileceği, diğer bir ifade ile teminat senedi bedelini davalıdan talep edebileceği, davalı tarafından Sözleşmeye göre yapılmayan işlerin 75 günlük sürede ikmal edileceği, bu eksik işlerin üçüncü kişiye yaptırılması halinde fiyat farkından kaynaklı ödenmesi gereken fazla bedelin KDV dahil 60.420,94 TL ( 51.204,19 TL + 9.216,75 TL %18 KDV ) olduğunun hesaplandığı rapor edilmiştir.
Davacının 25/01/2021 tarihli dilekçesinde belirtilen yerde ticari defter ve kayıtları ile dayanak belgelerin incelenmesi ve gerektiğinde belge örneği alması yönünde önceki bilirkişi kuruluna yetki verilerek ek rapor düzenlenmesi istenilmiş, bilirkişi heyetinin 29/05/2023 tarihli 2. ek raporunda özetle; incelenen davacıya ait 2019 - 2020 yılına ait ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile yıl sonunda yaptırılması gereken kapanış tasdiklerinin yasal sürelerinde usulüne uygun tasdik edildiğinin görüldüğünü, davacı Ticari Defter kayıtlarında 179.03.006 Alt Hesap Adı : ...GRUP ELEK. İNŞ. OTO. GIDA NAK. SAN.LTD.ŞTİ., 320.Ç01.042 Alt Hesap Adı : ...GRUP ELEKTRİK İNŞAAT OTOMOTİV GIDA TURİZM NAK SAN.LTD.ŞTİ. 128.001 Hesap kodları ile takip edildiğinin görüldüğünü, davacı ile davalı arasında ticari defter kayıtlarında ticari ilişkinin 31/05/2019 tarihinde başladığı ve 30/06/2020 tarihinde sonlandığının görüldüğünü, 179.03.006-TAŞERONLARA VERİLEN AVANS HESABI-...GRUP ELEK. İNŞ. OTO. GIDA NAK. SAN.LTD.ŞTİ. 31/12/2019 tarihinde 397.353,44 TL borç bakiyesi ile 2020 yılına devir ettiği, 30.06.2020 tarihinde bu bakiye 320.Ç01.042 satıcılar hesabı ...GRUP ELEKTRİK İNŞAAT OTOMOTİV GIDA TURİZM NAK SAN.LTD.ŞTİ. 'ye aktarıldığı, davalı tarafında davacıya 13.03.2020 GIB2020000000009 tarih numaramı ve KDV dahil 225.892,22 TL, 24.04.2020 GIB2020000000028 tarih numaramı ve KDV dahil 281.761,64 TL, 30.06.2020 GIB2020000000044 tarih numaramı ve KDV dahil 331.923,85 TL olmak üzere toplamda 839.577,71 TL tutarlı 3 adet fatura düzenlendiği, davacının ödemeler toplamının 1.186.674,82 TL olduğu aradaki farkın 30.06.2020 tarihinde 347.097,11 TL olduğunun görüldüğünü, bu bakiyenin 31/12/2020 tarihinde 128.001 Şüpheli alacaklar hesabına aktarıldığı ve davacının davalıdan alacak bakiyesinin 22/09/2020 dava tarihinde 347.097,11 TL olduğunun anlaşıldığını, davacı ile davalı alt yüklenici arasında “... ...250 Kişilik Yurt Yapım İşi” ile ilgili olarak Elektrik Tesisat İşlerinin yapılması konusunda 02.05.2019 tarihli Alt Yüklenici (Taşeronluk) Sözleşmesinin, davacının ihtarına rağmen işin süresinde teslim edilmemesi nedeniyle davacı tarafından fesih edilmesinin yerinde olduğunu, davacının, davalıya çek ve nakden toplam 1.689.887,69-TL ödeme yaptığı, davalının Sözleşmeye göre tamamladığı iş bedelinin KDV dahil toplam 1.342.790,57-TL olduğu, buna göre davacının davalıya 347.097,12 TL fazla ödeme yaptığı, davacının ticari defterlerine göre de; davalının davacıya toplamda KDV dahil 839.577,71 TL tutarlı 3 adet fatura düzenlendiği, davacının ödemeler toplamının 1.186.674,82 TL olduğu aradaki farkın 30.06.2020 tarihinde 347.097,11 TL olduğu, bu bakiyenin 31/12/2020 tarihinde 128.001 Şüpheli alacaklar hesabına aktarıldığı ve davacının davalıdan alacak bakiyesinin 22/09/2020 dava tarihinde 347.097,11 TL olduğu, tespit edildiğini, davacının ticari defterlerin davalının yaptığı iş için düzenlediği faturalara göre ödeme girişlerini yaptığı, davalı tarafından yapılan ama fatura tanzim edilmeyen iş ve bu işlere ilişkin yapılan ödemelerin cari hesapta takip edildiğinin anlaşıldığını, bu nedenle davacının yapmış olduğu fazla ödemeden dolayı sözleşmenin feshi nedeniyle davalı taşerondan 347.097,11 TL alacaklı olduğu, davacının sözleşmeyi haklı sebeplerle feshettiğinden, Sözleşmeye göre davalının vermiş olduğu 150.000 TL teminat senedini gelir kaydedebileceği, diğer bir ifade ile davacının teminat senedi bedeli olan 150.000,00 TL'yi davalıdan talep edebileceği, davacının, davalı taşerondan eksik kalan işlerin üçüncü kişiye yaptırılması halinde talep edebileceği maddi zararın KDV dahil 60.420,94 TL olduğunun hesaplandığı rapor edilmiştir.
Dosyanın önceki bilirkişi kuruluna tevdi ile KYK Genel Müdürlüğünden gelen CD dökümündeki belge örnekleri ile davacı ve dava dışı idare arasındaki, davacı ile davalı arasındaki akdi ilişkinin boyutunun sonuçları ile birlikte incelenmek üzere ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi heyetinin 13/12/2023 tarihli 3. ek raporunda özetle; davacı yüklenici ile dava dışı idare arasında "... ...250 Kişilik Yurt Yapımı İşi" için 13.09.2018 tarihinde 14.247.000 TL bedelle anahtar teslimi götürü bedel Yapım İşi Sözleşmesi düzenlendiği, Sözleşmeye göre işin yapılma süresinin 400 takvim gün olduğu ve bitim tarihinin 22.10.2019 olarak belirlendiği, fakat dava dışı idarenin davacıya muhtelif tarihlerde süre uzatın vererek işin teslim tarihini 29.10.2020 tarihine ötelendiği, buna göre davacı yüklenicinin uhdesi altındaki yurt yapımı işini Sözleşmeye göre 29.10.2020 tarihinde anahtar teslimi olarak tamamlayarak dava dışı idareye teslim etmesi gerektiği, davacı yüklenicinin taahhüdü altındaki yapım işini 06.11.2020 tarihinde onaylanan geçici kabul tutanağı ile 10.07.2020 tarihinde dava dışı idareye teslim ettiği, davacı ile davalı alt yüklenici arasında ise dava dışı idare ile yapılan bu ana Sözleşmeye konu ... ...250 Kişilik Yurt Yapım İşinin Elektrik Tesisat İşlerinin KDV hariç 1.650.000 TL anahtar teslimi götürü bedelle yapılması için 02.05.2019 tarihinde dava konusu “Alt Yüklenici (Taşeronluk) Sözleşmesi” düzenlendiği, davacının Alt Yüklenici Sözleşmesini 08.05.2020 tarihinde fesih ettiği, fakat fesih bildiriminin davalıya ulaştığını ispat edecek dosyaya belge sunmadığı, bu durumda hukuki takdir ve değerlendirme mahkemeye ait olmak sözleşmenin ihtarname ile fesih edilmediği fakat davacının davalıyı işten el çektirerek eksik kalan işleri dava dışı üçüncü kişilere yaptırması ile sözleşmeyi eylemli olarak fesih ettiğinin değerlendirildiği, sözleşmenin haklı sebeplerle fesih edilip edilmediği konusunda nihai hukuki takdir ve değerlendirmenin mahkemeye ait olmak üzere; davalı taşeronun işin tesliminde temerrüde düşmediğinin ve sözleşmenin feshinde kusurunun olmadığın kabulü halinde; davacı ve dava dışı idare ile davacı ve davalı taşeron arasındaki ilişki birlikte değerlendirildiğinde; Alt Yüklenici Sözleşmesinin 18 maddesi gereğince dava dışı İdare tarafından asıl işte davacıya verilecek süre uzatımlardan davalı taşeronunda yararlanacağı, İdare tarafından davacı yükleniciye taşeron sözleşmesinin fesih edildiği 08.05.2020 tarihinden önce ve sonra süre uzatımlar verildiği ve asıl işin süresinin uzatıldığı, bu nedenle davalı taşeronun uhdesi altındaki elektrik işlerinin de alt yüklenici sözleşmesine göre bitim süresinin uzadığı, dolayısıyla fesih tarihinde davalı taşeronun süresinin sona ermediği, diğer yandan taşeron sözleşmenin feshinden önce davacı ile davalı İdare arasında düzenlenen 05.04.2020 tarihli 17 no.lu hakedişe göre de davacı yüklenicinin yurt yapım işini bitirme oranın %82,1099 olduğu belirlendiği, davacı yüklenicinin ana sözleşmeye konu yapım işini tamamlamadan davalı taşerondan eksik kalan elektrik işlerinin tamamlamasını talep edemeyeceği, bu durumda davalının işin tesliminde temerrüde düşmediği, davacının işin süresi daha bitmeden sözleşmeyi haksız olarak fesih ettiğinin değerlendirildiğini, buna göre davacının, davalıdan sadece fazla ödediği imalat bedeli için 347.097,11 TL alacağını talep edebileceği, davacının sözleşmenin feshinde davalının kusuru olmadığından teminat mektubunun tahsilini ve eksik işlerin üçüncü kişilere tamamlattırılmasından dolayı menfi zarar talep edemeyeceğini, sözleşmenin davacı tarafından haklı sebeplerle fesih edildiğinin kabulü halinde ise; dava dışı idarenin davacıya asıl işte verdiği süre uzatımlar dikkate alınmadığı takdirde kök ve ek raporlarda belirtildiği gibi davacının sözleşmeyi haklı olarak fesih ettiği, buna göre davacının yaptığı fazla ödemeden dolayı sözleşmenin feshi nedeniyle davalı taşerondan 347.097,11 TL alacaklı olduğu, davacının sözleşmeyi haklı sebeplerle feshettiğinden teminat senedi bedeli olan 150.000,00 TL'yi davalıdan talep edebileceği ve eksik kalan işlerin üçüncü kişiye yaptırılması nedeniyle KDV dahil 60.420,94 TL'yi davalıdan talep edebileceğinin hesaplandığı rapor edilmiştir.
Dosyanın daha önce rapor düzenleyen bilirkişi heyetine tevdii ile davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesi ile ...Noterliği'nin cevabi yazıları da değerlendirilmek suretiyle ek rapor tanzim edilmesi istenilmiş, bilirkişi heyetinin 27/05/2025 tarihli 4.ek raporunda özetle; bilirkişi 3. ek raporundaki tespitlerinde bir değişiklik olmadığı; davalı taşeronun işin tesliminde temerrüde düşmediği feshinde kusurunun olmadığın kabulü halinde; davacı ve dava dışı idare ile davacı ve davalı taşeron arasındaki ilişki birlikte değerlendirildiğinde; Alt Yüklenici Sözleşmesinin 18 maddesi gereğince dava dışı İdare tarafından asıl işte davacıya verilecek süre uzatımlardan davalı taşeronunda yararlanacağı, İdare tarafından davacı yükleniciye taşeron sözleşmesinin fesih edildiği 08.05.2020 tarihinden önce ve sonra süre uzatımlar verildiği ve asıl işin süresinin uzatıldığı, bu nedenle davalı taşeronun uhdesi altındaki elektrik işlerinin de alt yüklenici sözleşmesine göre bitim süresinin uzadığı, dolayısıyla fesih tarihinde davalı taşeronun süresinin sona ermediği, dava konusu taşeron sözleşmenin feshinden önce davacı ile davalı İdare arasında düzenlenen 05.04.2020 tarihli 17 no.lu hakedişe göre de davacı yüklenicinin yurt yapım işini bitirme oranın %82,1099 olduğu belirlendiği, davacı yüklenicinin ana sözleşmeye konu yapım işini tamamlamadan davalı taşerondan eksik kalan elektrik işlerinin tamamlamasını talep edemeyeceği, bu durumda davalının işin tesliminde temerrüde düşmediği, davacının işin süresi daha bitmeden sözleşmeyi haksız olarak fesih ettiğinin değerlendirildiğini, buna göre davacının, davalıdan sadece fazla ödediği imalat bedeli için 347.097,11 TL alacağını talep edebileceği, davacının sözleşmenin feshinde davalının kusuru olmadığından teminat mektubunun tahsilini ve eksik işlerin üçüncü kişilere tamamlattırılmasından dolayı menfi zarar talep edemeyeceği, sözleşmenin davacı tarafından haklı sebeplerle fesih edildiğinin kabulü halinde ise; dava dışı idarenin davacıya asıl işte verdiği süre uzatımlar dikkate alınmadığı takdirde kök ve ek raporlarda belirtildiği gibi davacının sözleşmeyi haklı olarak fesih ettiği, buna göre davacının yaptığı fazla ödemeden dolayı sözleşmenin feshi nedeniyle davalı taşerondan 347.097,11 TL alacaklı olduğu, davacının sözleşmeyi haklı sebeplerle feshettiğinden teminat senedi bedeli olan 150.000,00 TL'yi davalıdan talep edebileceği ve eksik kalan işlerin üçüncü kişiye yaptırılması nedeniyle KDV dahil 60.420,94 TL'yi davalıdan talep edebileceği hesaplandığı rapor edilmiştir.
Dosya kapsamının daha önce rapor tanzim eden bilirkişi heyetine tevdii ile; davacının ticari defter ve kayıtlarında yer alan cari hesap alacağı oluşturan tüm ödeme kalemlerinin açıklamaları ve nitelikleri ile bildirilmesi, davalı tarafından düzenlenen hakediş faturalarının ve bu faturalara yönelik davacı ödemelerinin defter iz düşümlerinin rapora yansıtılması, çek ödemelerinin yapılıp yapılmadığının davacı defterlerinden kontrol edilerek her bir çek yönünden ayrıntısı ile izah edilmesinin, nakit ödemenin ticari defterdeki açıklamasının belirtilmesi, sözleşmenin 5. maddesi gereği vergi mevzuatı ile ilgili muhtemel sorunlardan davalının sorumlu olmasının belirtilmesi karşısında davacı cari hesap alacağında yer alan tevkifat ve stopaj ödemelerinin sebebinin açıklanması, sözleşmenin 5. maddesi uyarınca SGK ödemelerinden davalının sorumlu olduğunun, davacının ödeme yapması halinde ancak bunu hakediş ödemelerinden mahsup edebileceğinin bildirilmesi karşısında davacı cari alacağında yer alan SGK ödeme kaydının mahiyetinin açıklanmasının istenilmiş, bilirkişi heyetinin 09/12/2025 tarihli 5. ek raporunda özetle; davacı ile davalı alt yüklenici arasında “... ...250 Kişilik Yurt Yapım İşi” ile ilgili olarak Elektrik Tesisat İşlerinin yapılması konusunda 02.05.2019 tarihli Alt Yüklenici (Taşeronluk) Sözleşmesinin, davacının ihtarına rağmen işin süresinde teslim edilmemesi nedeniyle davacı tarafından fesih edilmesinin yerinde olduğu, davacının, davalıya çek ve nakden toplam(çek ödemeleri:1.543.000,00+SGK ödemeleri:77.062,11+Bankadan Nakit ödeme:15.000,00+ Ö.Tevkifat KDV:32.633,22+Ödenen Stopaj;22.192,36)= 1.689.887,69-TL ödeme yaptığı, davalının Sözleşmeye göre tamamladığı iş bedelinin KDV dahil toplam 1.342.790,57-TL olduğu, buna göre davacının davalıya 347.097,12 TL fazla ödeme yaptığı, davacının ticari defterlerine göre de; davalının davacıya toplamda KDV dahil 1.342.790,57 TL tutarlı 10 adet fatura düzenlendiği, davacının ödemeler toplamının 1.689.887,69-T TL olduğu aradaki farkın 30.06.2020 tarihinde 347.097,11 TL olduğu, bu bakiyenin 31/12/2020 tarihinde verilen avans karşılığı işin yapılmaması nedeniyle 128.001 Şüpheli alacaklar hesabına aktarıldığı ve davacının davalıdan alacak bakiyesinin 22/09/2020 dava tarihinde 347.097,11 TL olduğunun, tespit edildiğini, davacının ticari defterlerin davalının yaptığı iş için düzenlediği faturalara göre ödeme girişlerini yaptığı, davalı tarafından yapılan ama fatura tanzim edilmeyen iş ve bu işlere ilişkin yapılan ödemelerin cari hesapta takip edildiğinin anlaşıldığını, bu nedenle davacının yapmış olduğu fazla ödemeden dolayı sözleşmenin feshi nedeniyle davalı taşerondan 347.097,11-TL alacaklı olduğunu, davacının ticari defter ve kayıtlarında yer alan cari hesap alacağı oluşturan tüm ödeme kalemlerinin açıklamaları ve nitelikleri ile bildirilmesi hususunun; davacının ticari defter ve kayıtlarında yer alan cari hesap alacağı oluşturan tüm ödeme kalemlerinin açıklamaları ve nitelikleri rapor eki Muavin defter kayıtları ve bu kayıtlara konu edilen fatura ve çek ödemeleri, çek fotokopileri ile banka hesap dökümlerinden anlaşıldığını, davalı tarafından düzenlenen hakediş faturalarının ve bu faturalara yönelik davacı ödemelerinin defter iz düşümlerinin rapora yansıtılması hususunun; davalı tarafından düzenlenen hakediş faturalarının ve bu faturalara yönelik davacı ödemelerine ilişkin taraflar arasında bir itilaf olmadığı ve itilafın yapılmayan işe karşılık verilen avans çeklerinin fazla ödenmesinden kaynaklandığını, çek ödemelerinin yapılıp yapılmadığının davacı defterlerinden kontrol edilerek her bir çek yönünden ayrıntısı ile izah edilmesi hususunun; çek ödemelerinin yapılmadığı hususunda bir itilafın olmadığı yukarıdaki 1 nolu madde de belirtildiği gibi davacı defterleri kontrol edilerek ve çek fotokopileri ve banka ekstreleri karşılaştırılarak her bir çek yönünden ödemelerinin banka aracılığı ile gerçekleştirildiği tespit edilmiş ve çek fotokopileri rapor ekinde mevcut olduğunu, Nakit ödemenin ticari defterdeki açıklamasının belirtilmesi hususunun; 179.03.006 Taşeronlara verilen avanslar hesabın da, 31/05/2019 tarihinde 295 yevmiye maddesi ile Banka aracılığı ile 5.000,00 TL 320 satıcılar hesabında ise 16/03/2020 tarihinde 140 yevmiye maddesi ile Banka aracılığı ile 10.000,00 TL olduğunu, toplamda :15.000,00 TL nakit ödeminin tespit edildiğini, sözleşmenin 5. maddesi gereği vergi mevzuatı ile ilgili muhtemel sorunlardan davalının sorumlu olmasının belirtilmesi karşısında davacı cari hesap alacağında yer alan tevkifat ve stopaj sorumlu sıfatı ile ödemelerinin sebebinin açıklanması hususunun; Ödenen Tevkatların;
2.792,67, 4.079,22, 2.911,26, 443,60, 2.615,36, 3.951,88, 4.709,50, 11.129,73 toplamda :32.633,22 TL olduğu, SGK ödemelerinin; 24.07.2019 SGK KESİNTİSİ 5.522,76, 03.09.2019 SGK ÖDEMESİ 8.331,93 0,00, 01.10.2019 SGK ÖDEMESİ 7.444,26, 31.10.2019 SGK ÖDEMESİ 5.728,15, 03.12.2019 SGK ÖDEMESİ 7.122,03, 30.12.2019 ...GRUP EL 6.591,60, 03.02.2020 SGK ÖDEMESİ 6.084,28, 03.03.2020 SGK ÖDEMESİ 6.616,61, 26.03.2020 SGK ÖDEMESİ 6.555,09, 30.04.2020 SGK ÖDEMESİ 7.677,67, 27.05.2020 SGK ÖDEMESİ 9.387,73 TOPLAM 77.062,11 TL olduğu, sözleşmenin 5. maddesi uyarınca SGK ödemelerinden davalının sorumlu olduğunun, davacının ödeme yapması halinde ancak bunu hakediş ödemelerinden mahsup edebileceğinin bildirilmesi karşısında davacı cari alacağında yer alan SGK ödeme kaydının mahiyetinin açıklanmasının istenilmesine, yasa gereği davalının ödemesi gerektiği ancak, davalının ödememesi halinde davacının kurum hakkedişlerinin ödenmemesine veya hakkedişlerinden kesilmesini önlemek için, davacı ödemesini gerçekleştirerek davalı hakkedişlerinden mahsup işlemini gerçekleştirdiği ve bu işlemde mevzuata aykırı bir işlemin olmadığının değerlendirildiği rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının taraflar arasında akdedilen sözleşme gereğince davalının edimlerini yerine getirmediğinden sözleşmenin haklı olarak feshedildiğini ve işlerin 3. kişilere yaptırıldığını belirterek cari hesap alacağının tahsili, 31/01/2022 tarihli açıklama dilekçesi uyarınca uhdelerinde bulunduğu bildirilen senet bedeli olan 150.000,00 TL'nin tazmini, 3. kişilere yaptırılan işlerin bedelinin tazmini talebinde bulunmuş davalı davaya cevap sunmamıştır. Davaya konu işin üst yüklenici davacı tarafça 10/07/2020 tarihinde bitirildiği, iş tesliminin 29/10/2020 tarihine kadar uzatıldığı, geçici kabulün 06/11/2020 tarihinde onaylandığı, davacının ...Noterliği'nin ilgili ihtarnamesi ile alt yüklenici davalıya verdiği 10 günlük ek süre 10/04/2020 tarihinde sona erdiği halde, davalının işi yapmaya devam ettiği, taraflar arasında en son 08/05/2020 tarihinde 10 nolu hakediş düzenlendiği, bu sırada işin tamamlanma oranının %68,97 olduğu, yapılan iş bedelinin 1.137.958,11 TL olduğu, davacının aynı tarih olan 08/05/2020 tarihinde davalıya hitaben fesih bildirimini tanzim ettiği ancak yukarıda izah edildiği üzere bu fesih bildirimini davacıya tebliğ edilememesi nedeniyle usulüne uygun bir fesihten bahsedilemeyeceği, kaldı ki davaya konu işin süresinin üst işveren tarafından 29/10/2020 tarihine kadar uzatıldığı dolayısıyla davalının temerrüte düşmediği, davacının feshinin haksız olduğu, davacının taahhüdündeki işin 05/04/2020 tarihindeki gerçekleştirme oranının %82,10 olduğu, bu halde davalı taşeronun sözleşme konusu elektrik tesisatı imalatlarının tamamının fiziken bitirmesinin mümkün olmadığı, davacının 08/05/2020 tarihli fesih bildirimi ile belirtilen eksik işlerin inşaatın %90 üzerinde tamamlanmasından sonra yapılabilecek işler olduğu, bu nedenle dahi davalının edimini yerine getirmede temerrüte düşmediği anlaşılmıştır. Bununla birlikte davalı taşeronun işten eylemli el çekmesi, işe devam etmemesi nedeniyle davacının cari alacağının tazmini talebi değerlendirildiğinde; el çekildiği tarihte götürü bedel işin karşılığı bilirkişi raporlarıyla ortaya konulduğu üzere %68,97 olduğu, iş bedeli tamamlanan işe oranlandığında davacının davalıya 347.097,12 TL fazla ödemede bulunduğu, bununla birlikte bu fazla ödemeye denk gelen tutarın 32.633,22 TL'sinin bilirkişi heyetince stopaj ve tevkifat ödemeleri arasında gösterildiği, sözleşmenin 5. maddesi uyarınca vergi mevzuatı ile ilgili muhtemel sorunlardan alt yüklenicinin sorumlu olduğunun düzenlendiği halde davacı üst yüklenicinin bu yükümlülüğü üzerine almak suretiyle ödemede bulunması halinde bunun iadesinin istemekle haklı olmadığı değerlendirilmekle stopaj ve tevkifat ödemesine ilişkin 32.633,22 TL tutarındaki ödemenin davacının fazladan ödemesine yönelik 347.097,12 TL'den mahsubu suretiyle tespit olunan 314.463,90 TL yönünden cari hesap alacağının davalıdan tahsiline, sözleşmenin haklı olarak feshi yahut davalı tarafça eylemli feshinden bahsedilemeyeceğinden 3. kişilere yaptırılan iş bedelinin tazmini talebinin reddine, yine davacının sözleşmeyi fesih iradesinin davalıya ulaşmaması karşısında teminat senedinin bedelinin tazmini talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; 314.463,90 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 21.481,02 TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından peşin yatırılan 2.732,40 TL peşin harcın ve 6.788,61 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 11.960,01 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, davacı tarafından peşin yatırılan 2.732,40 TL peşin harç ve 6.788,61 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 9.521,01 TL harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvurma harcı, 2.751,27 TL posta gideri ile 6.000 TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 8.805,67 TL yargılama giderinin kabul-ret oranına göre hesaplanan 4.931,17 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 50.314,22 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320 TL arabuluculuk giderinin kabul-ret oranına göre 739,20 TL'nin davalıdan, ‭‭580,80 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
7-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının yatırana iadesine
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 12/03/2026
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza