Banka tarafından müşteriye teslim edilmemiş boş çek karnesi için zayi belgesi talebinin, boş çeklerin kıymetli evrak vasfı taşımaması nedeniyle reddedilmesi kararı.
Özet: Bu hukuki evrakta, müşteriye teslim edilmek üzere hazırlanan ancak teslimat öncesinde kaybolan boş bir çek karnesi için bankanın talep ettiği zayi belgesi verilmesi talebi incelenmiş; ilk derece mahkemesi, boş çek yapraklarının kıymetli evrak vasfında olmaması ve ilgili yasal düzenlemelerin kullanılmamış belgeleri kapsamaması gerekçesiyle talebi reddetmiş, istinaf mahkemesi de bu kararı hukuka uygun bularak bankanın istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ12. HUKUK DAİRESİESAS NO:2026/1145 KARAR NO:2026/1388T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AK A R A RİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ:İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ:03/04/2026NUMARASI:2026/268 Esas - 2026/274 KararDAVA:Zayi Belgesi VerilmesiİSTİNAF KARAR TARİHİ:01/09/2026GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili; .... Şti., blok başlangıç numarası ... blok bitiş numarası ... olan ve 10 adet çek içeren çek karnesinin müşteriye teslim edilme aşamasında kaybolduğunu belirterek zayi olduğu iddiasıyla zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.Mahkemece; Çek defteri talep halinde Banka tarafından müşteri adına düzenlenip imza karşılığı teslim edilen bir defter olup,çek defterindeki yaprakların herbiri için sistem kaydı oluşturularak bu kayıt üzerinden çekler takip edildiği, buna göre çek defteri gerek 5411 sayılı yasa gerekse TTK 64 maddesi uyarınca bankanın saklamakla yükümlü olduğu defterlerden olmayıp, çek defterinin henüz müşterinin eline ulaşmaması hali de defterin bu niteliğini ortadan kaldırıp saklanması gereken defter niteliği kazandırmadığı,boş çek defteri içindeki çek yaprakları TTK 780. maddesi uyarınca çek vasfında olmadığından somut olayda iptale ilişkin TTK'nın 757 vd. maddelerinin de uygulanma olanağı bulunmadığı (Bursa BAM 17HD,2025/2056 E, 2026/161K) gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Davacı vekili; ... ile ... blok numaraları arasındaki 10 adet çek yaprağının üçüncü kişilerce doldurularak ibraz edilmesi veya icra takibine konulması, müvekkil banka nezdinde geri dönülemez mağduriyetler yaratacağını, çek karnesi üzerine ivedilikle ödeme yasağı konulması, çeklerin icra takibine konu edilmemesi ve takibe geçilmiş ise takiplerin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini, bankanın operasyonel süreçleri kapsamında müşteriye teslim edilmek üzere hazırlanan ancak şube dışında kaybolan çek karnesinin, yasal düzenlemelerin amacına uygun olarak iptaline ve zayi belgesi verilmesine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davacı taraf banka tarafından müşteriye teslim edilmek üzere bastırılan çek karnesinin iptaline ve zayi belgesi verilmesine karar verilmesi talep etmiş ise de TTK nın 82(7)maddesinde öngörülen düzenleme kullanılmış olan ticari defter ve belgelerdir. Kullanılmamış, boş defter veya fatura, fiş, irsaliye gibi belgeler için zayi belgesi istenemez. Boş olarak kaybedilmiş çekler kıymetli evrak vasfında olmadığı gibi bu aşamada doldurulduğu belli olmadığı; bu varsayımda çek karnesini bastıran banka çekin hamili sayılmayacağından zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı da bulunmamaktadır. Bu gerekçeyle talebin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.Davacı tarafın kullanılmadan kaybettiğini ileri sürdüğü çek karnesi için zayi belgesi talebinin reddine ilişkin kararda hukuka aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.01/09/2026