Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin, keşidecinin kaybolan çek yapraklarının iptali talepli davasını, çek iptal hakkının hamile ait olması nedeniyle aktif husumet yokluğundan usulden reddeden kararı.
Özet: Bir mahkeme, davacı firmanın rızası dışında kaybolan ve kötü niyetli kişilerce doldurularak ciro edildiğini iddia ettiği iki adet boş çek yaprağının iptali talebiyle açtığı davayı reddetmiştir. Yapılan yargılamada, Türk Ticaret Kanununun ilgili hükümleri ve Yargıtay içtihatları doğrultusunda, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkının çeki kaybeden hamile ait olduğu vurgulanmıştır. Ancak, davacının olayda çekin keşidecisi konumunda olduğu ve çekin yasal hamili sıfatına sahip olmadığı tespit edildiğinden, aktif husumet yokluğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Bu karar, çekin hukuki sahibinin kim olduğu ve dava açma ehliyeti konusunda önemli bir ayrımı ortaya koymaktadır.
T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2026/.... Esas - 2026/...
T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINAGEREKÇELİ KARARESAS NO : 2026....KARAR NO : 2026/....HAKİM : KATİP : DAVACI : DAVALI : Hasımsız DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ : 04/09/2026KARAR TARİHİ : 10/09/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 10/09/2026Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı Firmama ait olan ....Anonim Şirketi ....Şubesi'ne ait 7029278 ve 7029279 seri numaralı iki adet çek yaprağı tamamen boş ve imzasız vaziyette iken rızam dışında elimden çıktığını, çeklerin kaybolduğunu, sonradan edindiği bilgiye göre çek yapraklarının kötü niyetli üçüncü kişilerce ele geçirilerek bilgi ve rızası dışında doldurulduğunu, bir factoring şirketine ciro edildiğini bu sebeple dava konusu çeklerin iptalini taleple dava etmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde; '' (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.""İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise;'' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir.Kanunun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca;'' (1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir. (2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir. Hükümleri yer almaktadır. Anılan maddeler uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı çeki kaybeden hamile aittir. Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2013/11-1884-2015/1059 E-K)Somut olayda; TTK m.818/1-s yollamasıyla 757 ila 763 ve 764/1 maddeleri uyarınca maddeler uyarınca çekin iptaline ilişkin dava açma hakkının çeki kaybeden hamile ait olduğu, eldeki davada dosyaya sunulan dava dilekçesinin içeriğine ve davacının beyanına göre davacının çekin keşidecisi konumunda olduğu, çekin yasal hamili konumunda olmadığı, çekin iptalini isteyemeyeceği anlaşılarak davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Davanın 6102 sayılı yasanın 4.maddesi, 6100 sayılı yasanın 382/1-e-6.maddeleri gereği basit yargılama usulüne tabi olduğu, 6100 sayılı 320/1.maddesi gereği basit yargılama usulüne tabi olan davalarda mümkün olan hallerde taraflar duruşmaya davet edilmeden dosya üzerinden karar verilebileceği, dosyadaki delillerin hüküm vermeye elverişli olması nazara alındığında, dosya üzerinden karar verilmiştir.HÜKÜM: Gerekçesi gerekçeli kararda açıklanacağı üzere;1-Davanın HMK. 6100 sayılı kanunun 114/1-d ve 115/2. maddeleri gereği aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE, 2-Alınması gereken harç başlangıçta alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,3-Davanın mahiyeti gereği yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,4-Davacı tarafından yatırılan gider avansının karar tebliğ giderleri karşılandıktan sonra karar kesinleştiğinde, davacıya iadesine,Dair; tarafların yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda verilen kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(İki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere tensiben karar verildi. 10/09/2026Katip e-imzalı Hakim e-imzalı