Doktora öğrencisinin tez izleme komitesi toplantılarına üst üste katılmaması sonucu kaydının silinmesi işleminin, yönetmelik ve yönerge arasındaki hukuki çelişki bağlamında incelenmesi.
Özet: Bir doktora öğrencisinin, tez izleme komitesi toplantılarına üst üste iki kez katılmaması nedeniyle kaydının silinmesi işlemi, Bölge İdare Mahkemesince iptal edilmiştir. Mahkeme, üniversitenin yönergesinde yer alan mazeretsiz katılmama durumunda öğrencinin başarısız sayılacağına dair hükmün, üst norm olan yönetmeliğe aykırı olduğuna hükmetmiştir. Yönetmelikte, tez çalışmasının komite tarafından değerlendirilerek başarılı veya başarısız bulunacağı ya da tez önerisi savunmasına katılmayan öğrencinin başarısız sayılacağı belirtilmekle birlikte, tez önerisi kabul edildikten sonra izleme komitesi toplantılarına katılmamanın doğrudan başarısızlık olarak kabul edileceğine dair açık bir düzenleme bulunmadığı için, davacının kaydının silinmesini hukuka aykırı bulmuştur.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : 2024/6479Karar No : 2025/7371 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Üniversitesi VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : Av. ... VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Pamukkale Üniversitesi ... Anabilim Dalında doktora öğrencisi olan davacı tarafından, yılda en az iki kez toplanan tez izleme komitesine üst üste iki kez girmediğinden bahisle Pamukkale Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliğinin 21/4 maddesi uyarınca doktora programından kaydının silinmesine ilişkin Fen Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının öğreniminin tez aşamasında olduğu ve 2022 yılı Temmuz-Aralık ile 2023 yılı Ocak-Haziran dönemlerinde tez izleme komitesi değerlendirmelerinin bulunmadığı hususu sabit olup, üst üste iki kez tez izleme komitesine geçerli bir mazereti olmaksızın girmeyen davacının başarısız bulunduğu gerekçesiyle doktora kaydının silinmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının 2022/2023 Eğitim-Öğretim yılı Güz yarıyılında zorunlu olan Doktora Tezi ile Doktora Uzmanlık Alan Dersini aldığı, 2022/2023 Eğitim-Öğretim yılı Bahar yarıyılında ise zorunlu olan Doktora Uzmanlık Alan Dersini ve 4 tane seçmeli ders aldığı, bu dönemde Doktora Tezini aldığına dair kayıt bulunmadığı, söz konusu iki dönemde tez izleme komitesi toplantılarını yapmadığı açık olmakla birlikte; Pamukkale Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği uyarınca tez çalışması değerlendirilemeyen davacının, komite tarafından üst üste iki kez başarısız olduğundan bahsedilemeyeceği, kaldı ki Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 21. maddesinin 5. fıkrası ile Pamukkale Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği'nin 21. maddesinin 5. fıkrasında tez önerisi savunmasına geçerli bir mazereti olmaksızın süresinde girmeyen öğrencinin başarısız sayılarak tez önerisinin reddedileceğine ilişkin düzenlemeler bulunmakta iken, tez önerisi kabul edilen öğrencilerin belirlenen dönemlerde tez izleme komitesine katılmamaları halinde başarısız sayılacaklarına ilişkin benzer bir düzenlemeye de yer verilmediği, her ne kadar Pamukkale Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönergesinin 29. maddesinin 4. fıkrasında, "Tez İzleme Komitesine geçerli bir mazereti olmaksızın girmeyen öğrenci, başarısız değerlendirilir." denilmiş ise de, anılan hükmün üst norm olan Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu sonucuna varıldığından bu hüküm esas alınarak davacının başarısız sayılmasına olanak bulunmadığı, dolayısıyla tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılarak, istinaf konu karar kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının üst üste iki kez tez izleme komitesi toplantılarına katılmadığının açık olduğu, Yönerge'de tez izleme komite toplantılarına raporunu sunmayan öğrencilerin başarısız sayılacağının açıkça düzenlendiği, bu husus yönünden Yönerge'nin üst norm olan Üniversite Yönetmeliğine aykırı olmadığı, raporunu vermeyenlerin başarısız sayılmaması gerektiğine dair anlayışın kabul edilmesi durumunda yıllarca tez izleme komitelerine girmeyecek öğrencilere herhangi bir yaptırımın uygulanamayacağı belirtilerek istinaf kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : 20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 'Tez önerisi savunması' başlıklı 21. maddesinde, " ...4) Tez önerisi kabul edilen öğrenci için tez izleme komitesi, Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında birer defa olmak üzere yılda en az iki kez toplanır. Öğrenci, toplantı tarihinden en az bir ay önce komite üyelerine yazılı bir rapor sunar. Bu raporda o ana kadar yapılan çalışmaların özeti ve bir sonraki dönemde yapılacak çalışma planı belirtilir. Öğrencinin tez çalışması, komite tarafından başarılı veya başarısız olarak belirlenir. Komite tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir. (5) Tez önerisi savunmasına geçerli bir mazereti olmaksızın birinci fıkrada belirtilen sürede girmeyen öğrenci başarısız sayılarak tez önerisi reddedilir." düzenlemesine yer verilmiştir.Pamukkale Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Ve Öğretim Yönetmeliği'nin "Tez önerisi savunması" başlıklı 21. maddesininde, (4) Tez önerisi kabul edilen öğrenci için tez izleme komitesi, Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında birer defa olmak üzere yılda en az iki keztoplanır. Öğrenci, toplantı tarihinden en az bir ay önce komite üyelerine yazılı bir rapor sunar. Bu raporda o ana kadar yapılan çalışmaların özeti ve bir sonraki dönemde yapılacak çalışma planı belirtilir. Öğrencinin tez çalışması, komite tarafından başarılı veya başarısız olarak belirlenir. Komite tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin Üniversite ile ilişiği kesilir. (5) Tez önerisi savunmasına geçerli bir mazereti olmaksızın birinci fıkrada belirtilen sürede girmeyen öğrenci başarısız sayılarak tez önerisi reddedilir." düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte incelenmesinden, tez önerisi kabul edilen öğrencilerin tez çalışmalarını, tez izleme komitesine sunmaları gerektiği, komiteye sunulan rapor ile üst üste iki veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencilerin ilişiklerinin kesileceği hususunda düzenleme yapıldığı görülmektedir. Tez çalışmaları ile tez izleme komitesine girerek başarısız kabul edilen öğrencilere ilişkin düzenlemenin, tez izleme komitesine hiç girmeyen veya tez çalışma raporunu sunmayan öğrencilere evleviyetle uygulanması gerekmektedir. Tez izleme komitesine raporunu sunup başarısız olanların kayıtları silinirken, hiç rapor sunmayanların kayıtlarının silinmeyeceğine dair bir düşünce hakkaniyete aykırı olacaktır. Bununla birlikte, üniversitelerce doktora yeterlilik sınavından sonra tez izleme komitesinin oluşturulması ve komitenin yılda en az iki kez toplanarak tez aşamasında bulunan öğrencilerin faaliyet raporlarını değerlendirerek bir karar vermesi gerekmektedir. Her ne kadar öğrenci tarafından tez izleme faaliyet raporu verilmese de, komite tarafından öğrencinin tez izleme faaliyet raporunu vermediği hususunun tutanak altına alınması ve komite üyelerince imzalanması gerekmektedir. Dava dosyasının incelenmesinden, davacı tarafından faaliyet raporunun verilmediğine dair tez izleme komitesince bir tutanak tutulmadığı ve bu hususun kayıt altına alınmadığı anlaşıldığından, davacının üst üste iki kez tez izleme komitesi tarafından başarısız bulunduğu gerekçesiyle üniversiteden kaydının silinmesine dair dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmadığı, dolayısıyla istinaf kararının bu gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz isteminin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. Kesin olarak, 08/10/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY : (X)-Pamukkale Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Ve Öğretim Yönetmeliği'nin "Tez önerisi savunması" başlıklı 21. maddesininde, (4) Tez önerisi kabul edilen öğrenci için tez izleme komitesi, Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında birer defa olmak üzere yılda en az iki keztoplanır. Öğrenci, toplantı tarihinden en az bir ay önce komite üyelerine yazılı bir rapor sunar. Bu raporda o ana kadar yapılan çalışmaların özeti ve bir sonraki dönemde yapılacak çalışma planı belirtilir. Öğrencinin tez çalışması, komite tarafından başarılı veya başarısız olarak belirlenir. Komite tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin Üniversite ile ilişiği kesilir. (5) Tez önerisi savunmasına geçerli bir mazereti olmaksızın birinci fıkrada belirtilen sürede girmeyen öğrenci başarısız sayılarak tez önerisi reddedilir." düzenlemesi yer almaktadır. Pamukkale Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Ve Öğretim Yönergesi'nin "Tez izleme Komitesi" başlıklı 29. maddesinin 4. fıkrasında; "Tez İzleme Komitesine geçerli bir mazereti olmaksızın girmeyen öğrenci, başarısız olarak değerlendirilir." düzenlemesi yer almıştır.Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte incelenmesinden, tez önerisi kabul edilen öğrencilerin tez çalışmalarını, tez izleme komitesine sunmaları gerektiği, komiteye sunulan rapor ile üst üste iki veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencilerin ilişiklerinin kesileceği hususunda düzenleme yapıldığı görülmektedir. Tez çalışmaları ile tez izleme komitesine girerek başarısız kabul edilen öğrencilere ilişkin düzenlemenin, tez izleme komitesine hiç girmeyen veya tez çalışma raporunu sunmayan öğrencilere evleviyetle uygulanması gerekmektedir.Bu durumda; üst üste iki kez tez izleme komitesine geçerli bir mazereti olmaksızın girmeyen davacının başarısız bulunduğu gerekçesiyle doktora kaydının silinmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından istinaf kararının bozulması gerektiği görüşüyle aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.