antalya bölge adliye mahkemesinin trafik kazasından kaynaklı maddi manevi tazminat ile sürekli ve geçici iş göremezlik taleplerine ilişkin ilk derece kararı istinaf incelemesi.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesinin trafik kazasından kaynaklı maddi manevi tazminat ile sürekli ve geçici iş göremezlik taleplerine ilişkin ilk derece kararı istinaf incelemesi.

Özet: Trafik kazasında ağır yaralanan ve emekli olmasına rağmen kaza anında fiilen çalıştığını iddia eden yayanın, sürücü, araç sahibi şirket ve sigorta şirketine karşı açtığı maddi ve manevi tazminat davasında, ilk derece mahkemesi, davacının kaza tarihinde fiilen çalıştığını kolluk tutanağı dışında ispat edemediğini belirterek geçici iş göremezlik tazminatı talebini reddetmiş, ancak sürekli iş göremezlik tazminatına 112.095,01 TL üzerinden hükmederken, davalılar sorumlulukları, kusur oranları, SGK ödemelerinin mahsubu ve yetki itirazları gibi savunmalarla davanın reddini talep etmişlerdir.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

KARAR TARİHİ:06/03/2025

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ:11/11/2021

DAVANIN KONUSU:Maddi ve Manevi Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklı)

GEREKÇE TARİHİ:04/04/2025

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 06/07/2018 tarihinde, davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile seyir halinde iken, park halinde bulunan ... plakalı minibüse ve minibüsün yanında yaya olarak bulunan müvekkili ...'na çarptığını, meydana gelen kazada müvekkilinin ağır şekilde yaralandığını, ... plakalı otomobilin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile 06/11/2017 tarihinden itibaren, Genişletilmiş Kasko Poliçesinin ise 22/01/2018 tarihinden itibaren bir yıl süreyle geçerli olmak üzere davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığını, poliçelerin sigortalısının diğer davalı ... İth. ve Tic. Ltd. Şti. olduğunu, meydana gelen kazada müvekkilinin ağır yaralandığını, uzun süre tedavi gördüğünü, 10 ay geçici iş göremezlik süresinin ve sürekli sakatlığının olduğunu, müvekkilinin emekli olduğunu ve 2.100,00 TL emekli maaşı aldığını, kazadan bir yıl öncesinden beri SRC ve psikoteknik belgeli olarak asgari ücretle baş şoförlük yaptığını, davalı sigorta şirketine başvuruda bulunduklarını ancak ödeme yapılmadığını ileri sürerek sonradan arttırılmak üzere 1.000,00.-TL geçici ve 1.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 75.000,00 TL manevi tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden, araç işleten ve şoförü yönünden olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalılardan tahsilini talep etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... plakalı aracın, 06/11/2017/2018 vadeli ... poliçe nolu Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ve 22/01/2018/2019 vadeli ... nolu Birleşik Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortacısı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun trafik poliçesindeki limitler ve sigortalının kusuru ile sınırlı bulunduğunu, olaydaki kusur oranının tespiti bakımından dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmesi gerektiğini, adli tıptan davacının maluliyetine ilişkin rapor aldırılmasını, aktüer bilirkişiden tazminatın hesaplanmasını, SGK'dan rücuya tabi bir ödeme alınıp alınmadığını alınmış ise bu tutarın tazminat hesabından mahsup edilmesini talep ettiklerini, ayrıca ticari faiz talebinin tamamen haksız olduğunu, davacı yan açısından ticari bir işin söz konusu olmadığını, sigortalının tacir olması hallerinde ticari faize hükmedildiğini savunarak haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... İthalat ve Ticaret Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; haksız fiil nedeniyle açılan davalarda görevli mahkemenin Asliye Hukuk mahkemesi olduğunu, davacının müvekkili şirketin araç şoförünün aşırı hızlı seyir halinde iken direksiyon hakimiyetini kaybederek söz konusu kazanın meydana geldiğini iddia ettiğini ancak kaza tespit tutanağından ve kamere kayıtlarından aracın hızının davacının söyledikleri ile tamamen çeliştiğini, müvekkili şirkete ait aracın hızının normal ve hız limiti içerisinde olduğunu, müvekkiline ait aracın sürücüsünün alkollü olmadığını, düz yolda gündüz vakti, gideceği yolda iken çok ani şerit değiştirmesini zorunlu kılan şeyin, olay yerinden kaçmış olan başka bir araç tarafından sıkıştırılmasından kaynaklandığını iddia ederek davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... adına usulüne uygun tebligat yapılmış, davalı cevap dilekçesi sunmadığı gibi duruşmalara da katılmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; “… dosya içerisindeki 18/03/2020 tarihli kolluk araştırma tutanağı dışında davacının kaza tarihinde emekli olmasına rağmen fiilen çalıştığına dair herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, davacı tarafça dayanılan ceza dosyasındaki ifade tutanaklarında da, davacının kaza tarihinde ...’in yanında çalıştığına ilişkin görgüye dayalı bir bilginin bulunmadığı, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere kolluk tarafından tutulan tutanağın kişinin kaza tarihinde fiilen çalıştığı hususunda yeterli olmadığı gözetilerek davacının kaza tarihinde fiilen çalıştığını ispat edemediği kanaatine varılmış, dolayısıyla davacının geçici iş göremezlik zararının olmadığı, sürekli iş göremezlik zararının ise 114.253,96.-TL olduğu, davacının 112.095,01.-TL üzerinden sürekli iş göremezlik zararını belirli hale getirdiği gözetilerek davalıların 112.095,01.-TL sürekli iş göremezlik zararından aracın maliki/sürücüsü ve ZMMS/Birleşik Kasko sigortacısı sıfatlarıyla TBK, KTK ve ZMMS genel şartları uyarınca sorumlu oldukları anlaşılmış ve davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş.., davacının maluliyet oranı, meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, tarafların kusur durumları, olay tarihindeki paranın alım gücü davacının duyduğu elem ve ızdırap dikkate alınarak davacı yararına zenginleşmeye sebebiyet vermeyecek şekilde davalıyı cezalandırmayacak mahiyette davacıların elem ve ızdıraplarını dindirecek miktarda” gerekçeleri ile; “1-Davacının Maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ İLE; 112.095,01.-TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalı sigorta şirketinden 17/09/2019 tarihinden, davalılar ... İth. Ve Tic. Ltd. Şti. ve ...’dan olay tarihi olan 06/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu tutulmasına, Davacının fazlaya dair maddi tazminat talebinin reddine, 2- Davacının Manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ İLE, 25.000,00.-TL manevi tazminatın davalı sigorta şirketinden 17/09/2019 tarihinden, davalılar ... İth. Ve Tic. Ltd. Şti. ve ...’dan olay tarihi olan 06/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu tutulmasına, davacının fazlaya dair manevi tazminat talebinin reddine,” karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Karara karşı, davacı vekili, davalı sigorta şirketi vekili ile davalı şirket vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin kazada kusursuz olması, %20 malul kalması, tedavi sürecinin uzunluğu ve geçirdiği operasyonlar ile davalı araç işleten şirketin mali imkanı göz önüne alındığında ayrıca davalı aracın kasko poliçesi ile sınırsız manevi tazminat klozu bulunduğu hususu da değerlendirildiğinde hükmedilen manevi tazminatın az olduğunu, davacının kaza tarihinde ... isimli kişinin araçlarının baş şoför sorumlusu olarak çalıştığını, ayrıca kendi aracını kiraladığı içinde şoförlük yaptığını, patronunun önde aracı ile beklerken yeni şoför ...'ye yol tarif ettiği anda dava konusu trafik kazasında yaralandığını, geçici iş görmezlik taleplerine karar verilmesi gerekirken red karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın tam kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme tarafından maluliyet bilirkişi raporunun taraflarına tebliğ edilmeksizin, rapora itirazları alınmaksızın hüküm kurulduğunu, hükmün bu yönüyle usuli olarak eksik olduğunu, sigortalı araç sürücünün kusuruna ilişkin dosyaya tüm bilgi ve belgeler temin edilerek şüpheye yer vermeyecek şekilde belirleme yapılması gerekirken eksik evrak ile kusur tespit edildiğini ve bu kusur oranına göre hüküm kurulduğunu, kazanın, genel şartlar ve KTK değişikliği sonrası meydana geldiği için, tazminat hesabının KTK'da öngörüldüğü üzere TRH yaşam tablosu ve %1,8 teknik faiz kullanılarak ve TRH yaşam tablosuna göre yapılması gerektiğini, davacının müterafik kusurunun dikkate alınmadığını, her halükarda davacının müterafik kusurunun dikkate alınmasını talep ettiklerini, dava öncesi müvekkili şirkete bir başvuru olmadığını hesap raporunun tebliğinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini, aksi halde dava tarihinden faize hükmedilmesini talep ettiklerini, hükmedilen manevi tazminatın yüksek olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; kusur durumunu kabul etmediklerini, davacının 06.07.2018 de olan bir kazadan dolayı ilk rapor ve ilk müracaatını bir seneyi geçtikten sonra yaptığını bunun da dava ile anlatılan maluliyetin vehamet sahnelerinin aslında gerçekle uyuşmadığını ve samimi olmadığını gösterdiğini, "progresif rant" adı verilen; mevzuatımızda hiçbir şekilde yer almayan, oldukça eski tarihli ve hali hazırda aktüerya uygulamasında hiçbir yeri olmayan yönteme göre yapılmış hesaplamayı kabul etmediklerini, avans faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, hükmedilen manevi tazminatın yüksek olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava, trafik kazasından kaynaklı maddi ve tazminat istemine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Somut olayda kazanın cep olarak tabir edilen park veya duraklamaya ayrılan yerde davalı sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu meydana gelmesine, bu durumda davacının kazaya etken davranışının bulunmadığı yönündeki ATK raporu ile kaza tespit tutanağı doğrultusunda mahkemece davacının kusursuz kabul edilmesinin yerinde olmasına, yine kaza anını gösterir kamera kayıtları ve CD inceleme tutanağı ile davalı sürücü yönetimindeki aracı başka bir aracın sıkıştırdığı yönündeki iddiaların yerinde olmamasına, maluliyet tespitine yönelik raporun kaza tarihine göre doğru yönetmelik uygulanmak suretiyle tespit edildiğine, hesaplamanın yerleşik Yargıtay uygulaması ile kabul gören TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemine göre yapılmış olmasının yerinde olmasına, mahkemece faiz başlangıç tarihinin KTK’nın 99/1 maddesi gereğince doğru uygulanmasına, davalı işletenin tüzel kişi tacir olduğu gözetildiğinde avans faize hükmedilmesinde kanuna aykırılık bulunmamasına göre taraf vekillerinin bu yönlere ilişkin istinaf istemlerinin reddi gerekmiştir.

Bedensel zarara uğrayan kimse, çalışma gücünü sürekli veya geçici olarak yitirmesinden ve ileride edineceği kazançtan yoksun kalmasından doğan zarar ile bütün giderlerini isteyebilir. (BK. m. 46/1). Çalışamamaktan kaynaklanan zarar ise, geçici iş göremezlik nedeniyle olabileceği gibi; sürekli iş göremezlik biçiminde de olabilir. Geçici iş göremezlik zararı, zararı görenin yaptığı iş ve gelir durumu itibariyle iyileşme süresinde elde edemediği kazançtan ibarettir. Sürekli iş göremezlik zararı ise, beden gücü kaybına uğrayan kişinin, zarar görmeden önce yapmakta olduğu iş için daha fazla bir güç (efor) harcaması nedeniyle doğan zarardır. Davacı herhangi bir iş yapmasa dahi, meydana gelen beden gücü kaybı nedeniyle günlük işlerini gerçekleştirmesi sırasında daha fazla güç harcayacağı açıktır.

Dosya kapsamından; Adli Tıp Kurumu'nun 08/12/2020 tarihli raporunda, dava konusu olay nedeniyle davacının maruz kaldığı yaralanmasının 9 aya kadar uzayabileceğinin belirtildiği anlaşılmıştır.

Davacı maddi tazminat istemini geçici iş görmezlik süresi içinde talep etmiş olduğuna göre davacının emeklilik dışında yapmış olduğu şoförlük faaliyeti ile ilgili başka bir gelir kaybı tespit edilemediğinden mahkemece asgari ücret baz alınarak hesaplanan geçici iş göremezlik zararının kabulü gerekirken bu talep yönünden davanın reddedilmesi yerinde görülmemiştir. (Yargıtay 4. HD.'nin 2006/2001 Esas-2007/1056 Karar, 2009/8427 Esas, 2010/5151 Karar, 2016/13625 Esas - 2019/1700 Karar sayılı kararları)

Öte taraftan, davacının kusuru olmaksızın maruz kaldığı kazada geçirdiği tedavi süreci, maluliyet oranı, iyileşme süresi ile tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olay tarihi, olay tarihinde paranın alım gücü, ülke ekonomisi, olayın davacı üzerindeki etkileri birlikte değerlendirildiğinde mahkemece hükmedilen manevi tazminatın bir miktar az olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, davalı ... İthalat ve Ticaret Ltd. Şti. vekili ile davalı ... Sigorta Şirketi vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmak suretiyle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

A-Davalı ... İthalat ve Ticaret Ltd. Şti. vekili ile davalı ... A.Ş vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜYLE; yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince düzelterek esas hakkında yeniden karar verilmek üzere Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/11/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,

1-Davacının maddi tazminat talebinin KABULÜYLE; 112.095,01.-TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 15.751,05 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 127.846,06 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketinden 17/09/2019 tarihinden, davalılar ... İth. ve Tic. Ltd. Şti. ve ...’dan olay tarihi olan 06/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu tutulmasına,

a-Harçlar Kanunu uyarınca maddi tazminat yönünden alınması lazım gelen 8.733,16 TL karar ve ilam harcından 263,00 TL peşin harç, 430,00 TL ıslah harcı toplamı 693,00 TL harcın düşümü ile eksik kalan 8.040,16 TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,

b-Davacı tarafından yatırılan 263,00-TL peşin harç, 54,40.-TL başvuru harcı ve 430,00.-TL ıslah harcının toplamı 747,4‬0.TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya ÖDENMESİNE,

c-Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi, ATK fatura giderleri olmak üzere) toplam 2.061,10.-TL yargılama giderinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

d-Davacı vekille temsil olunduğundan maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ÖDENMESİNE,

2- Davacının Manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ İLE,

40.000,00.-TL manevi tazminatın davalı sigorta şirketinden 17/09/2019 tarihinden, davalılar ... İth. Ve Tic. Ltd. Şti. ve ...’dan olay tarihi olan 06/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu tutulmasına,

Davacının fazlaya dair manevi tazminat talebinin reddine,

a-Manevi tazminat yönünden alınması gerekli 2.732,40 TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

b-Manevi tazminat yönünden ayrıca bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine YER OLMADIĞINA,

c-Manevi tazminat davası yönünden davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak, davacıya ÖDENMESİNE,

d-Manevi tazminat davası yönünden davalılar ... İth. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... Şirketi vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ret olunan manevi tazminat istemi yönünden hesaplanan 30.000,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, adı geçen davalılara ÖDENMESİNE,

3-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,

B-İstinaf incelemesi yönünden;

1-Davalı ... İthalat ve Ticaret Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusu reddedildiğinden alınması gerekli 11.465,56 TL nispi istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 2.341,24 TL harcın mahsubu ile bakiye 9.124,32 TL istinaf karar harcının adı geçen davalıdan tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA, harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince YAZILMASINA,

a-Davalı ... Sigorta Şirketi vekilinin istinaf başvurusu reddedildiğinden alınması gerekli 11.465,56 TL nispi istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 2.342,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 9.123,56 TL istinaf karar harcının adı geçen davalıdan tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA, harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince YAZILMASINA,

b- Davalı ... İthalat ve Ticaret Ltd. Şti. vekili ile davalı ... Sigorta Şirketi vekilinin istinaf başvuruları nedeniyle yaptığı yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

2- Davacı vekilinin istinaf başvurusu kabul edildiğinden 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 162,10 TL başvuru harcının talep halinde davacıya tarafa İADESİNE,

a-Davacının istinaf başvurusu nedeniyle yaptığı 59,30 TL başvuru harcı ile 1.095,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 1.154,30 TL masrafın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

4-İstinaf gider avansından kullanılmayan kısmın 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,

5-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,

Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olarak karar verildi.

...