Danıştay 8. Daire, maden ruhsat sahası içinde karbondioksit madenciliğini engellemediği belirtilen kimyevi ürünler tesisi irtifak hakkı uyuşmazlığını inceledi.
Özet: Dava, bir şirketin karbondioksit gazı işletme ruhsatı sahası içinde kalan bir hazine parseli üzerinde, teşvik kanunu kapsamında başka bir şirkete kimyevi ürünler ve gaz üretimi tesisi için kesin irtifak hakkı tesis edilmesine ilişkin işlemin iptali istemine ilişkindir; ilk derece mahkemesi, madencilik faaliyetleriyle irtifak hakkı verilen tesis arasında yeterli mesafe olması, madencilik faaliyetlerinin engellenmeyeceğinin tespiti, davacının bu parsele ilişkin maden başvurusu bulunmaması ve ilgili mevzuatta maden ruhsat sahalarında irtifak hakkı tesisini engelleyici özel bir hükmün olmaması gerekçeleriyle davanın reddine karar vermiş, bu karar bölge idare mahkemesince de hukuka uygun bulunarak istinaf başvurusu reddedilmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : 2025/3048Karar No : 2025/7235 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... Sanayi ve Tic. A.Ş. VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...DAVALI YANINDA MÜDAHİL : ... Enerji Madencilik A.Ş. VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, İR:... numaralı III. Grup karbondioksit gazı işletme ruhsatı sahasında kalan Niğde ili, Bor ilçesi, ... mahallesi, ... ada, ... parsele ilişkin Teşvik Kanunu kapsamında yapılan ihale ile müdahil ... Enerji Madencilik Anonim Şirketi lehine "Kimyevi Ürünler, Sıkıştırılmış Gaz ve Türevleri Üretim ve Depolama Tesisi Projesi" kapsamında kesin irtifak hakkı tesisine ilişkin Niğde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Kamu Taşınmazlarının Yatırımlara Tahsisine İlişkin Usul ve Esasların 8. maddesinde, Maden Kanunu kapsamında herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiş olduğu; davacı firmanın, dava konusu yerde ... Enerji Madencilik A.Ş.'ye irtifak hakkı verilmesinin kendilerinin madencilik faaliyetlerinin engelleyeceği iddiasının değerlendirilmesinden; davacı firmanın ruhsat sahasının, ruhsat sahasındaki kuyularının, ... Enerji Madencilik A.Ş.'nin yatırım alanının ve davacı firmaya maden işletme izni verilen alanın gösterildiği haritanın, vaziyet planının ve dosyada yer alan başkaca tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacı firmanın Niğde ili Bor ilçesi Kemerhisar kasabasında ... ruhsat numaralı 495 hektar maden ruhsat sahasında maden (CO2) çıkarmaya ilişkin yapmış olduğu ÇED başvurusu üzerine 2 adet kuyuda "sondaj yöntemi ile CO2 çıkarılması" faaliyeti için ... tarih ve ... karar nolu "ÇED Gerekli Değildir" belgesinin verildiği, davacının madencilik faaliyetlerini yürüttüğü anılan 2 adet sondaj kuyusuna müdahil ... Enerji Madencilik A.Ş.'nin ... ada ... parselde yer alan tesisinin uzaklığının yaklaşık 2705 m ve 2787 m uzaklıkta olduğu ve davacı firmanın madencilik faaliyetlerini etkilemeyeceği, engellemeyeceğinin anlaşıldığı; buna göre, Kamu Taşınmazlarının Yatırımlara Tahsisine İlişkin Usul ve Esaslar'ın 8. maddesinde üzerinde irtifak hakkı tesis edilemeyecek kapsam dışında olan taşınmazlar arasında Maden Kanunu kapsamında maden ruhsatları açısından özel bir düzenlemeye yer verilmediğinden, bu kapsamda başka bir firmaya ait maden arama ruhsatı sahasındaki Hazine taşınmazları üzerinde irtifak hakkı tesis edilmesi mümkün olduğundan, davacı firmanın İR: ... numaralı III.Grup karbondioksit gazı maden arama ruhsatı sahasındaki işletme izni alanındaki madencilik faaliyetlerinin de müdahil şirket tarafından engellenmesinin söz konusu olmadığından, öte yandan davacı şirket tarafından dava konusu ... ada, ... parsele ilişkin maden arama/çıkarma/işletme amaçlı herhangi bir başvuruda bulunmadığından, müdahil şirket tarafından yapılacak olan faaliyetin madencilik faaliyeti değil "kimyevi ürünler, sıkıştırılmış gaz ve türevleri ve yenilenebilir enerji üretim tesisi" faaliyeti olduğundan, müdahil şirket lehine Kamu Taşınmazlarının Yatırımlara Tahsisine İlişkin Usul ve Esaslara uygun olarak tesis edildiği anlaşılan dava konusu kesin irtifak hakkının tesisine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, müdahil şirket lehine irtifak hakkı tesis edilen alanın kendi işletme ruhsat sahaları içerisinde kaldığı, ilgili esasların 8. maddesi gereğince, intifa haklarının müdahilin sonradan tesis edilmiş irtifak hakkına oranla üstün bir hak olduğu, dava konusu işlem tesis edilmeden önce MAPEG'den görüş alınmadığı, işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı Niğde Valiliği tarafından, 4706 sayılı Kanun'un Ek 3. maddesinde ve Kamu Taşınmazlarının Yatırımlara Tahsisine İlişkin Usul ve Esaslarda maden ruhsat sahalarındaki Hazine taşınmazları üzerinde irtifak hakkı tesisini engelleyen herhangi bir hüküm bulunmadığı, müdahil şirketin tesisinin davacının madencilik faaliyetlerini engellemeyeceği, kararın hukuka ve mevzuata uygun olduğu, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.Davalı yanında müdahil tarafından; davacı şirkete ait faaliyetin madencilik faaliyeti olduğu ancak ilgili parseldeki şirketleri lehine irtifak hakkı tesisine ilişkin kimyevi ürünler, sıkıştırılmış gaz ve türevleri üretim ve depolama tesisi faaliyetinin sanayi faaliyeti olduğu, söz konusu alanda yapılan yapı ve tesislerle kurulacak makine ve teçhizatlar ile bölgeye, ekonomiye ve işsizlikle mücadeleye katkı sağlanacağı, işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci ve Onuncu Dairelerince 2575 sayılı Kanun'a 3619 sayılı Kanun'la eklenen Ek 1. maddesi hükmü uyarınca birlikte yapılan toplantıda işin gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz isteminin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. Kesin olarak, 06/10/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.