Murisin depresyon ve etkilenme iddiasıyla vasiyetname ile mirasçılıktan çıkarma işleminin iptali talepli davada, davacının kötü davranışları nedeniyle serbest iradeyle yapılan işlemlerin geçerliliğinin onanması.
Özet: Davacıların, vefat eden miras bırakanın eşinin ölümü sonrası girdiği depresyon ve davalıların etkisi altında düzenlendiği iddiasıyla vasiyetnamelerin iptalini, aksi halde tenkisini, veya davalıların mirastan yoksunluğunun tespitini talep ettiği davada, ilk derece mahkemesi, miras bırakanın kendi serbest iradesiyle hareket ettiğini, davacının ailesine karşı sergilediği olumsuz davranışlar, hakaret ve tehditler nedeniyle mirasçılıktan çıkarılma şartlarının oluştuğunu, dolayısıyla vasiyetnamenin iptali, tenkis veya davalıların mirastan yoksunluğunun tespiti taleplerinin reddine karar vermiştir.
7. Hukuk Dairesi         2025/583 E.  ,  2026/1664 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/2013 E., 2024/1955 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 10. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2014/403 E., 2023/152 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 31.03.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde temyiz eden davacılar vekili Avukat...ile karşı taraftan davalılar vekili Avukat ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Gelenlerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra açık duruşmanın bittiği bildirildi. İşin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; tarafların 01.08.2014 tarihinde vefat eden muris ...'in çocukları olduğunu, murisin eşi ...in 11.02.2014 tarihinde vefat ettiğini, murisin eşinin ölümünden büyük bir üzüntü duyduğunu, kendisini çok yalnız hissettiğini, yoğun bir depresyon yaşadığını, bu durumu fırsat bilen davalıların murisi etki altına almaya başladıklarını ve murisin davacıyla görüşmesini engelleme çabasına giriştiklerini, murise.... Noterliğinin 08.05.2014 tarih ve ... yevmiye numaralı resmî vasiyetnameyi düzenlettirdiklerini, resmî vasiyetnamenin düzenlendiği gün davalılar ile muris tarafından avukatlık vekaletnamesi verildiğini, düzenlenen vasiyetnameye göre murisin bütün mal varlığını oğulları davalılara bıraktığını, ardından mirasçılıktan çıkarmaya ilişkin ikinci bir vasiyetname düzenlettirdiklerini, mirasçılıktan çıkarma sebebinin yaratılması amacıyla davacı aleyhine ... Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, şikayet dilekçesinde iddia edilen olayların tamamının gerçek dışı olduğunu belirterek vasiyetnamelerin iptalini, iptaline karar verilmediği takdirde tenkis talep etmiş, 22.11.2016 tarihli ıslah dilekçesi ile davalıların mirastan yoksunluklarının tespitini, aksi takdirde vasiyetnamelerinin iptalini, bu talep de uygun görülmediği takdirde davacının saklı payı oranında tenkise karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davaya konu vasiyetnamelerin usul ve yasaya uygun olup murisin kendi arzu ve serbest iradesi ile noter nezdinde yapıldığını, davacı tarafın yıllardır ailesine ve çevresine karşı olumsuz tavırlar içine giren ve ailesine evlat olarak hiçbir dayanışma ve destekte bulunmayan yapıda bir kişi olduğunu, davacının aşırı alkol aldığını, çevresindeki herkesten, akrabalar da dâhil devamlı borç para istediğini, hem kardeşlerine hem ailesine ve hem de anne babasına karşı darp, hakaret, tehdit ve şiddette bulunduğunu, “Allah sizlerin belasını versin, ölün de mirasınızı yiyeyim” diye bağırarak tüm apartman sakinlerine ve çevreye karşı anne-babasını, davalılar dâhil tüm çevresini küçük düşürdüğünü, hatta muris babasını darp etmeye kalktığını, aile itibarını büyük ölçüde zedelediğini, bu sebeple murisin 2007 yılında kendi el yazısı ile hazırladığı dilekçesi ile davacı tarafı evlatlıktan reddedip mirasından tamamen çıkarmayı istediğini, ancak eşinin “evlattır, yapmayalım” diyerek yalvarması, başkaca akrabaların araya girmesi ile bu hukuki işlemi başlatmadığını, yaşanan olaylarla ilgili muris ve davalılar tarafından karakola şikayette bulunulduğunu ancak aile içi olaylar olduğu için genelde tutanak tutulmadığını, uzun süren olaylar neticesinde murisin dava konusu vasiyetnameyi yaptığını, vasiyetnamenin yapılmasından sonra davacı tarafın ciddi suç teşkil eden fiillerini arttırdığını, sürekli murisin kapısına dayanarak hakaret ve tehditler savurması üzerine muris önce vekili aracılığı ile ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2014/86354 Hazırlık sayılı dosyası üzerinden davacı taraf hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, dosyaya kendi imzası ile dâhi ayrı ve ayrıntılı bir dilekçe hazırladığını, murisin öldüğü ana kadar aklı ve şuuru yerinde yaşadığını, yaşı kaynaklı sağlık sıkıntıları olduğunu, ancak bu rahatsızlıkların akıl ve ruh sağlığı ile alakası olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile vasiyetnamenin iptali sebeplerinin ispat edilemediği, ıskata ilişkin ispat yükünün davalı tarafta olduğu, dinlenen tanık beyanları ile davacının hakaret ve küfürleri sebebi ile murisin serbest iradesiyle vasiyetnameyi düzenlediği, vasiyetnamenin ve ıskatın iptali sebeplerinin bulunmadığı, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 511/1. maddesine göre mirasçılıktan çıkarılan mirasçının tenkis davası açma imkanı da bulunmadığı, davacı tarafça 22.11.2016 tarihli dilekçeyle davalılar ...in mirastan yoksunluklarının tespitine karar verilmesinin de ıslahen talep edildiği, şartları oluşmadığından davacı tarafın bu talebinin de yerinde olmadığı gerekçesi ile davanın tüm talepler yönünden reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili duruşma talepli temyiz dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki anlatımları tekrar ile murisin fiil ehliyetine sahip olmadığını, 03.06.2009 tarihli epikrizde murisin bipolar duygulanım bozukluğu olduğunun tespit edildiğini, dinlenen tanık beyanları ile bu durumun sübuta erdiğini, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2014/160454 soruşturma evrakının görmezden gelindiğini, iki tanığın beyanlarının dikkate alınarak geri kalan tanıkların beyanlarının değerlendirme dışı bırakıldığını, ceza mahkemesinde dinlenen tanığın yalancı tanık konumuna düşmemek için ceza mahkemesindeki beyanı tekrarlamak zorunda kaldığını, davalıların maddiyata düşkün olup annelerinin vefatından sonra emekli maaşı ve kira paralarını çektiklerini, mirasçılıktan çıkarma sebebi yaratılmak amacıyla ... Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, ıskat iradesinin murisin gerçek iradesi olmadığını, davalılar tarafından murisin etki altında bırakıldığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
B.Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; ıslahla davalıların mirastan yoksunluklarının tespiti, ehliyetsizlik ve irade fesadı hukuksal nedenlerine dayalı vasiyetnamenin ve mirastan ıskatın iptali, olmadığı taktirde tenkis istemine ilişkindir.
Somut olayda taraflar ortak murisi ...’in 01.08.2014 tarihinde vefat ettiği ve iptali talep edilen 08.05.20 14... .06.2014 tarihli vasiyetnameleri düzenlendiği, Adli Tıp Kurumu Dördüncü Adli Tıp İhtisas Kurulunun 28.11.2016 tarihli raporuna göre murisin, akit tarihlerinde fiil ehliyetini ortadan kaldıracak mahiyet ve derecede herhangi bir akli arıza içinde bulunduğunu gösteren tıbbi bulgu ve belgeye rastlanmadığı, mevcut sistemik hastalıklarının da kişinin fiil ehliyetini etkilemeyeceği kanaatine varıldığı, bu duruma göre ...’in vasiyetnamelerin düzenlendiği 08.05.20 14... .06.2014 tarihlerinde fiil ehliyetini haiz olduğunun belirtildiği, Mahkemece rapor doğrultusunda davanın reddine karar verdiği görülmektedir.
Ne var ki yapılan araştırma hüküm kurmaya elverişli değildir. Dosya içerisinde murisin getirtilen sağlık kayıtlarına göre, ... Servisinin vasiyetname tarihi ile aynı gün olan 08.05.2014 tarihli raporunda orta depresif nöbet tanısı konduğu, 03.06.2009 tarihli raporunda bipolar duygulanım bozukluğu tanısı konulduğu, hükme esas alınan Adli Tıp Kurumu raporunda bu belgeler değerlendirilmediği gibi, taraf tanıklarının da rapor tarihinden sonra dinlendiği, tarafların iddialarına ilişkin tüm belgeler toplanmadan rapor alınarak eksik incelemeyle karar verildiği anlaşılmakla hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
40.000,00 TL Yargıtay duruşma vekâlet ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
31.03.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.