Teminat senediyle yapılan mükerrer icra takibine karşı açılan menfi tespit davasında, borçlunun kısmen borçlu olmadığına dair ilk derece mahkemesi kararı onandı.
Özet: Davacılar, davalının aynı borcu iki farklı icra takibiyle tahsil etmeye çalıştığı iddiasıyla menfi tespit davası açmış, ilk derece mahkemesi ise davacıların belirli bir icra takibine konu bonodan kaynaklanan alacağın 5.594,45 TLlik kısmına ilişkin borçlu olmadığının tespitine karar vererek davayı kısmen kabul etmiş, fazlaya ilişkin talepler ile kötüniyet tazminatını reddetmiştir; Bölge Adliye Mahkemesi de dava tarihinden sonraki ödemelerin icra müdürlüğünce infaz aşamasında gözetilmesi gerektiğini vurgulayarak, menfi tespit davasının açıldığı tarihteki koşullara göre değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiş ve tarafların istinaf başvurularını esastan reddederek ilk derece mahkemesinin kararını onamıştır.
MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5.Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1329 Esas, 2025/1289 Karar HÜKÜM : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 3. Asliye Ticaret MahkemesiSAYISI : 2021/320 E., 2022/502 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARARI. DAVADavacılar vekili dava dilekçesinde; davalının Bursa 1. İcra Müdürlüğünün 2007/11302 E. sayılı dosya borcuna mahsuben kendilerinden 107.270,00 TL meblağlı 28.08.2013 keşide tarihli senet aldığını, senet ile ilgili de davalı ile aralarında 28.08.2013 tarihli protokolün imzalandığını, davalının.... İcra Müdürlüğünün 2007/11302 sayılı dosyasından tahsilat yaptığı halde teminat olarak sunmuş oldukları senedi Bursa 14. İcra Müdürlüğünün 2016/7148 E. sayılı dosyasından takibe koyduğunu, davalıya borçlarının bulunmadığını, davalının aynı borcu kendilerinden tekrar tahsil etmek istediği ileri sürerek Bursa 1. İcra Müdürlüğünün 2007/11302 ve Bursa 14. İcra Müdürlüğünün 2016/7148 E. sayılı dosyalarından takibe konulmuş senedin borçlusu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; davacının iddialarının asılsız ve yersiz olduğunu, davacının daha önce de Bursa 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/396 E. sayılı dava dosyası ve Bursa 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/1177 E. sayılı dosyaları ile açmış olduğu davalardan yine kendisinin vazgeçtiğini, Bursa 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2016/499 E. sayılı dosyası ile dava açtığını ve bu davadan da kendisinin vazgeçtiğini, davacının borcu kabul ettiğine ve ödemeleri yapacağına dair beyanının icra dosyasında mevcut olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Bursa 14. İcra Müdürlüğünün 2016/7148 E. sayılı dosyasının takip tarihi olan 28.06.2016 tarihi itibari ile Bursa 1. İcra Müdürlüğünün 2007/11302 E. sayılı dosyasının bakiye alacak miktarı 105.096,08 TL olup işbu alacak miktarının 4.246,38 TL’lik kısmı tahsil harcı bakiyesi olduğundan Bursa 14. İcra Müdürlüğünün ilgili dosyasından takibe konu edilemeyeceğinden 14. İcra Müdürlüğü ilgili dosyasından toplamda 27.492,24 TL’lik kısım fazla talep olup ilgili dosyadan talep edilebilir alacak kalemlerinin asıl alacak 100.849,70 TL + bono komisyonu 321,81 TL olmak üzere toplamda 101.171,51 TL olduğu, ayrıca dava tarihi olan 12.12.2016 tarihi itibari ile Bursa 1. İcra Müdürlüğü 2007/11302 E. sayılı dosyasının bakiye alacak miktarı 101,675,55 TL olduğu, davalının Bursa 1. İcra Müdürlüğünün 2007/11302 E. sayılı dosya borcuna mahsuben kendilerinden 107.270,00 TL meblağlı 28.08.2013 keşide tarihli senet bedelinden kalan 5.594,45 TL asıl alacak tutarında borçlu bulunmadığının tespitine, davanın kısmen kabulü ile davacıların Bursa 14. İcra Müdürlüğünün 2016/7148 E. sayılı icra takibine konu bono nedeni ile davalıya 5.594,45 TL asıl alacak tutarında borçlu bulunmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, yasal koşulları oluşmayan kötüniyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilmiş, hüküm, davacılar vekili ve katılma yoluyla davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.IV. İSTİNAFBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu takibin Bursa 1. İcra Müdürlüğünün 2007/11302 E. sayılı takip dosyasına konu borca yönelik olması, dava tarihi itibariyle yapılan ödemeler sonrası bakiye borcun 101.675,55 TL olarak iddia, savunma ve sunulu delillere göre yöntemince hesaplanması karşısında raporun hükme esas alınmak için yeterli olduğu, her dava açıldığı tarihteki koşullara göre değerlendirileceğinden davacının işbu dava tarihinden sonra davacı borçlulardan yapılan tahsilatlar bulunmakta ise de; alacağa ilişkin takip masrafları (işleyecek faiz vs.) ve bu ödemelerin infaz aşamasında icra müdürlüğünce gözetilecek olması sebebiyle bu davada değerlendirme konusu edilmediği, açıklanan bu nedenler karşısında yerel mahkemenin menfi tespit hükmüne yönelik tarafların istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, ayrıca Mahkemece icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verildiği ve bu kararın infaz edildiği dolayısıyla davacının reddedilen miktar üzerinden tazminat talep hakkının bulunduğu, ancak davanın açılıp, tedbirin verilip uygulandığı Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesince davanın reddine yönelik verilen karara davalının istinaf başvurusunda bulunmadığı, bu halde isteme konu edilen tazminat yönünden davacılar lehine usuli kazanılmış hakkın doğduğu, dolayısıyla hükmedilmeyerek kesinleşen tazminatın artık talep edilemeyeceği, bu nedenle davalının tazminat talebinin reddi kararının da doğru olduğu, dolayısıyla İlk Derece Mahkemesi kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle tarafların istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.V. TEMYİZA. Dava ve Hukuki NitelendirmeDava, kambiyo senetlerine özgü başlatılan icra takibine konu senet sebebi ile borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. B. Değerlendirme ve GerekçeYapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine, 02.07.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.