Devlet tekelini işleten kamu kuruluşunun, danışmanlık yoluyla öğrenilen buluşlarının patent başvurusu gaspı talepli fikri haklar davası.
Özet: Devletin hububat, bakliyat ve özellikle afyon ile uyuşturucu maddeler üzerindeki tekelini işletme yetkisine sahip bir iktisadi devlet teşekkülü olan davacı taraf, gizlilik arz eden faaliyetleri sonucu ortaya çıkan ve ticari değeri yüksek buluşlarının, kendisiyle danışmanlık sözleşmesi kapsamında bilgi edinen davalı tarafından haksız yere kendi adına patent veya faydalı model başvurusu yapılarak gasp edildiğini iddia etmekte ve bu duruma karşı hukuki yollara başvurmaktadır.

T.C. ANKARA 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/417 Esas - 2026/172

T.C. "TÜRK MİLLETİ ADINA"
ANKARA
4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR
HUKUK MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO : 2024/417
KARAR NO : 2026/172
DAVA : 1- ... sayılı ... Gasbı-Devir talebi
2- ... sayılı ... Başvurusunun Gasbı
DAVA TARİHİ : 07/10/2024
KARAR TARİHİ : 15/04/2026 Yazıldığı tarih : 30/04/2026
İDDİA:
Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE: "
A. MÜVEKKİLE VE MÜVEKKİLİN FAALİYET ALANINA İLİŞKİN AÇIKLAMALARIMIZ
29.09.2021 tarihli ve 4518 sayılı ... ... Hakkında Cumhurbaşkanı Kararı (...) m.5/1 hükmüne göre; yurtta hububat ve bakliyat fiyatlarının üreticiler yönünden normalin altına düşmesini ve tüketici aleyhine anormal derecede yükselmesini önlemek, bu ürünlerin piyasasını düzenleyici tedbirler almak, gerektiğinde Cumhurbaşkanı tarafından hububat ve bakliyat dışındaki diğer tarım ürünleri ile ilgili verilecek görevleri yürütmek, ... ve uyuşturucu maddelere konulan devlet tekelini işletmek amacıyla kurulan müvekkil; ... m.4 hükmüne göre; tüzel kişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlı iktisadi devlet teşekkülüdür. Müvekkil; 08.06.1984 tarihli ve .... sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (233 sayılı KHK) ve ... hükümleri saklı kalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabidir.
... m.5/1,e hükmüne göre; ilgili mevzuat kapsamında belirlenen yerlerde ... ekimi yapacak olanlara her yıl için ayrı olmak üzere izin belgesi vermek, ... ekimini ve üretimini kontrol etmek, ... tarafından tespit edilecek fiyattan satın almak, ... ve tıbbi bitkilerden elde edilen alkaloidlerden uyuşturucu madde ve türevlerini imal etmek, yurt içi ve yurt dışı satış ve pazarlamasını yapmak, dış piyasalardan satın almak, morfin ve diğer alkaloidler yönünden ıslah çalışmaları yapmak, ıslah materyali temin etmek ve faaliyetleriyle ilgili yurt içi ve yurt dışında işbirliğinde bulunmak, araştırma izni verilen diğer kuruluşların yürüttüğü çalışmalara katılmak müvekkilin faaliyet konuları arasında yer almaktadır. ... m.3/1,g hükmüne göre; ...’de geçen “...” ifadesi, ... kapsülü ve ... tohumunu, m.3/1,j hükmüne göre; ...’de geçen “uyuşturucu madde” ifadesi, tıbbi ve bilimsel amaçlı üretilen narkotik ve psikotrop maddeleri ifade etmektedir.
... hükümleri kapsamında müvekkil ülkemizde ... ve uyuşturucu maddelere ilişkin devlet tekelini işletmek konusundaki münhasır yetkili kuruluştur. Müvekkilin söz konusu yetki ve görevi kapsamında yürüttüğü faaliyetin gizlilik ve koruma derecesi, önemi, ekonomik değeri, ülke ekonomisine katkısı son derece yüksektir. Müvekkil, bu işletme faaliyeti sırasında elde edilen bilgilerin bir kısmını know-how olarak saklamakta, ticarileşme değeri olan ve/veya Türkiye’nin rekabetçi gücünü artırma potansiyeli bulunan buluşları ise ... ya da faydalı modele başvurusuna konu etmektedir.
... ve uyuşturucu maddelere ilişkin devlet tekelini işletmek konusundaki münhasır yetkisini çalışanları eliyle kullanan müvekkil; mamul ürünün ticarileştirilmesi, pazarlanması gibi aşamalarda zaman zaman haricen danışmanlık hizmeti de almaktadır. Bu hizmet alımları kısa süreli ve iş bazlı sözleşmeler kapsamında gerçekleştirilmektedir. Dilekçemizin ilerleyen bölümlerinde ayrıntıları açıklanacağı üzere, somut uyuşmazlık; müvekkilin üzerinde hak sahibi olduğu, davalının ise üzerinde herhangi bir hakkı bulunmamasına rağmen müvekkille arasındaki ... ’ye (Sözleşme) ve Sözleşme Eki Teknik Şartname’ye (EK 1) göre yürüttüğü danışmanlık kapsamında ayrıntılarını öğrendiği buluşları ... başvurusuna konu etmesi ve bu eylemlerin ... ve ... başvurusunun gaspı hükümleri kapsamında kalmasına ilişkindir. Davalı müvekkilin üretim yaptığı yüksek düzeyde gizlilik arz eden ve sınırlı sayıda kişinin erişebildiği üretim ve ... bölümlerine, Sözleşme kapsamında erişerek, ürün ve üretim sürecine ilişkin bilgi edinmiştir.(EK 2)
B. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BİLGİLER VE AÇIKLAMALAR
Müvekkil, ... ve uyuşturucu maddelere ilişkin devlet tekelini işletme görev ve yetkisi kapsamında, geleneksel ... ürününü değerlendirmek, iç ve dış piyasaların yasal ... ihtiyaçlarını karşılamak üzere, 1981 yılından bu yana üretim, pazarlama, tarımsal ve kimyasal ... faaliyetlerini ... ili ... ilçesinde bulunan, dünyanın en büyük ... kapsülü işleme kapasitesine sahip olan ... ... bünyesinde sürdürmektedir. Müvekkil ve yürüttüğü faaliyetler; ekonomik, stratejik, politik nedenlerle zaman zaman hukuka aykırı eylemlerle karşılaşabilmektedir. Söz konusu eylemlerin failleri haksız kazanç elde etmekte, müvekkili ve dolayısıyla ülke ekonomisini zarara uğratabilmektedir. Müvekkil bu nitelikteki eylemlerin ve faillerinin tespitini gerçekleştirdikten sonra hukuki yolları işletmektedir. Huzurda görülmekte olan dava da benzer bir sürecin parçasıdır.
Müvekkil, dava konusu ... ve ... başvurusunun varlığından, davalının müvekkile, .... Noterliği aracılığıyla gönderdiği 24.11.2023 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile haberdar olmuştur. (EK 3) Söz konusu ihtarname ile davalı, ... sayılı ... sahibi olduğuna ve herhangi bir somut isnatta bulunmaksızın, dava konusu ... ihlal edilmesi durumunda hukuki yollara başvuracağını ihtar etmektedir. Anılan ihtarnameye karşı müvekkil tarafından .... Noterliği aracılığıyla gönderilen 15.12.2023 tarihli ve ... yevmiye numaralı cevabi ihtarname ile söz konusu ... gasp yoluyla elde edildiği ve müvekkile devri talep edilmiştir. (EK 3)
İhtarname üzerine müvekkilin ilgili birimlerinin koordinasyonunda yapılan inceleme ve araştırmada, davalının ihtarnamesine dayanak gösterdiği dışında bir ... başvurusu daha olduğu, patente ve ... başvurusuna konu buluşların esasında müvekkilin faaliyetleri kapsamında ve müvekkil bünyesinde bu alanda çalışan kişilerce gerçekleştirildiği, müvekkilin bu buluşlara ilişkin ... başvurusu yapma hakkının bulunduğu, davalının bu buluşları, müvekkille sürdürdüğü ... etüt ve fizibilite hizmetine ilişkin danışmanlık faaliyetleri kapsamında öğrendiği, müvekkil ile davalı arasında yapılan Sözleşme’nin Eki Teknik Şartname m.7 hükmünde düzenlenen gizlilik taahhüdüne rağmen bu buluşları, hukuka aykırı olarak ... başvurularına konu ettiği tespit edilmiş ve patente ile ... başvurusu üzerinde gerçek hak sahibi olan müvekkil tarafından gasp davası açılması gerekliliği ortaya çıkmıştır.
Müvekkil, kimyasal ... faaliyetleri kapsamında tarımsal araştırmalar sonucu geliştirilen farklı alkaloidler içeren ... kapsüllerinden yeni alkaloidlerin üretimi için proses geliştirilmesi, pazar payı olan yeni ilaç hammaddelerinin sentezlenmesi, mevcut prosesin iyileştirilerek üretim maliyetinin düşürülmesi için laboratuvar ve pilot ölçekte çalışmalar yapmaktadır. Müvekkilin bu çalışmalarının bir bölümü de ... kapsüllerinden ekstraksiyon yoluyla ... elde edilmesine ve ... içeren kombine oral çözelti geliştirilmesine ilişkindir. Bu faaliyetlerin yürütülmesi aşamasında taraflar arasındaki Sözleşme kapsamında davalı ...; Sözleşme ve Teknik Şartname kapsamında etüt ve fizibilite çalışmaları yapma ve çalışma çıktılarını raporlama faaliyeti yürütmüş, bu faaliyet kapsamında müvekkil tarafından tekel niteliğinde olmak üzere gerçekleştirilen buluşlardan detaylı bilgi sahibi olmuştur. Dava konusu ... ve ... başvurusunun istemlerinin tamamı müvekkilin faaliyetlerinin konusunu oluşturmakta ve müvekkil tarafından gerçekleştirilen faaliyetler kapsamında yer almaktadır. Müvekkilin yürüttüğü faaliyetlerin kapsamı, niteliği ve dava konusu ... ile ... başvurusuyla ilişkisinin tespiti için Mahkemece gerekli görülmesi hâlinde müvekkilin ... ...’nde keşif yapılmasını talep ederiz.
Davalı adına kayıtlı, “... (... ) ... Ekstraksiyonu” başlıklı ... sayılı ... ve “... ...” başlıklı ... sayılı ... başvurusu; sınırlı olmamak üzere temelde unsurlar bakımından müvekkilin tekel niteliğindeki faaliyetlerini içermektedir:
•Yapılan çalışmalarda kullanılan alkol miktarları ve yüzdeleri benzerlik göstermektedir.
•Prosesin katı-sıvı basamağında bulunan pH düzenlemesinde, pH aralıkları ve kullanılan kimyasallar benzerlik göstermektedir.
•Prosesin katı-sıvı basamağında, karışım sıcaklığının ve karıştırma süresi benzerlik göstermektedir.
•Filtreleme işleminden önce kullanılan aktif karbon miktarı ve karıştırma süresi benzerlik göstermektedir.
•Filtreleme işleminden elde edilen alkol ekstraktı, destilasyon işlemi yapılması için evaparatöre verilerek değerlendirilmesi benzerlik göstermektedir.
• Metanol ve aseton çözücüleri ile ... çöktürülmesi ve temizlenmesi işlemleri benzerlik göstermektedir.
Yukarıda yapılan açıklamalar kapsamında, dava konusu ... ve ... başvurusunun tüm istemlerinin, müvekkil tarafından yürütülen ve davalının müvekkil ile Sözleşmesel ilişkisi kapsamında bilgi sahibi olduğu projenin çıktıları arasında yer aldığı, ihtilafa konu buluşların gerçekleştirilebilmesi için yüksek düzeyde gizli teknik bilgi, çalışma sahası, ekipman ve donanım gerektirmesi, davalının müvekkil ile yürüttüğü faaliyet dışında buluşlara ilişkin gerekli bilgiyi elde etmesinin mümkün olmaması, kaldı ki müvekkilin yaptığı işin tekel niteliğinde olması nedeniyle davalının bu bilgileri başka yerden edinmesinin de mümkün olmaması hususları birlikte değerlendirildiğinde; davalının, bu projenin çıktısı olan ve kendisinin üzerinde buluş ya da başvuru sahibi olarak herhangi bir hakkının bulunmadığı, buluşlar hakkında başvuru yapma konusunda gerçek hak sahibinin müvekkil olduğu tespit edilmektedir. Davalının dava konusu ... ve ... başvurusu üzerindeki eylemleri ... gaspı niteliğindedir.
Davalının ... ve ... başvurusunun gaspı niteliğindeki eylemlerine ilişkin etraflı açıklamalarımızın ardından son olarak davalının, müvekkille Sözleşme’nin kurulması ve yürütülmesi aşamasında idari ve adli soruşturmaya da konu olan bir kısım hukuka aykırılıklara da değinmekte yarar görmekteyiz. Zira bu hususlar; davalının ... ve ... başvurusunun gaspı eylemlerinin, geniş kapsamlı hukuka aykırı bir eylem bütünün parçası olduğunu ortaya koymaktadır. Müvekkil ile davalı arasında Sözleşme imzalanması aşamasında, müvekkilin ilgili Birim’i olan ... ... ve ... o dönemki Başkanı ... ile ilgili olarak; müvekkile gönderilen 12.05.2023 tarihli şikâyet dilekçesi ve ... gönderilen aynı tarihli elektronik posta iletisinde öne sürülen bir takım iddiaların açıklığa kavuşturulması amacıyla ... hakkında soruşturma yapılmış ve müvekkilin .... 01.02.2024 tarihli ve .... sayılı İdari Soruşturma Raporu düzenlenmiştir. Bu rapor kapsamında özetle; ...’ın görev ve yetkilerini aşarak, usulsüz bir ihâleyle davalı ile Sözleşme yapılmasını sağladığı, kötüye kullanma eylemleri kapsamında, müvekkil ile davalı arasında yetkilerini aşarak Sözleşme kapsamında davalının ...’nun ürünlerini dış pazara usulsüz şekilde satmasına imkân tanıyarak, davalının müvekkil üzerinden 1.016.018,46 Amerikan doları haksız kazanç elde ettiği, dava konusu ... ve ... başvurusunun ... adına yapılmasına ilişkin olarak davalı ile ...’ın birlikte hareket ettiği, ...’ın davalı ile başkaca iş ilişkilerinin de bulunduğu tespit edilmiştir. Bu tespitlerin ardından ... görevden alınmış, ... hakkında ise suç duyurusunda bulunulmuştur. Bu suç duyurusu kapsamında davalı hakkında .... Soruşturma No:.... sayılı dosyası üzerinden ceza soruşturması yürütülmektedir.
C. DAVALININ ... VE ... İSTEME HAKKININ GASPI EYLEMLERİNDEN KAYNAKLI TALEPLERİMİZE İLİŞKİN AÇIKLAMALARIMIZ
22.12.2016 tarihli ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m.109/1 hükmüne göre; ... isteme hakkı, buluşu yapana veya onun haleflerine ait olup bu hakkın başkalarına devri mümkündür. Somut uyuşmazlığa konu ... sayılı patente ve ... sayılı ... başvurusuna konu buluşu gerçekleştirenler, ... bitkisindeki narkotik olmayan alkaloidlere ilişkin proje kapsamında müvekkilin çalışanları .... olup, buluş sahipleri ile müvekkile arasındaki ilişkiden dolayı söz konusu buluşa ilişkin ... isteme hakkı müvekkile aittir. (EK 4)
1.... Sayılı Patente İlişkin Taleplerimiz ve Açıklamalarımız:
SMK m.111/1 hükmüne göre; ..., gerçek hak sahibinden başkasına verilmişse gerçek hak sahibi olduğunu SMK m.109/1 hükmüne göre iddia eden kişi, ... sağladığı diğer hak ve talepleri saklı kalmak şartıyla, ... kendisine devredilmesini mahkemeden talep edebilir. Dava konusu ... sayılı ... gerçek hak sahibinin müvekkil olması nedeniyle, ... gaspı hükümleri kapsamında anılan ... müvekkile devredilmesi gerekmektedir.
SMK m.111/4 hükmüne göre; açılan dava ile bu dava sonucunda verilen ve kesinleşen hüküm sicile kaydedilerek .... yayımlanır ve sicile kaydedildiği tarih itibarıyla iyiniyetli üçüncü kişilere karşı hüküm ve sonuç doğurur. SMK m.111/5 hükmüne göre; gasp hükümleri kapsamında patente ilişkin hak sahipliğinin değişmesi hâlinde, bu değişikliğin sicile kaydedilmesi ile birlikte, üçüncü kişilerin o patentle ilgili lisans ve tanınan diğer hakları sona erer. Talebimiz doğrultusunda ... gaspına ilişkin verilecek kararını kesinleşmesinin ardından sicile kaydedilmek ve Bülten’de yayımlanmak üzere ...’e müzekkere yazılması gerekmektedir.
2.... Sayılı ... Başvurusuna İlişkin Taleplerimiz ve Açıklamalarımız:
Patenti gaspına ilişkin hükümler yalnız verilmiş patentlerle sınırlı olmayıp, işlemleri devam eden ... başvurularına ilişkin de gasp düzenlemeleri bulunmaktadır. Gerçekten SMK m.110/2 hükmüne göre; ... verilmesi işlemleri sırasında, ... isteme hakkının gerçek sahibi olduğunu SMK m.109/1 hükmü uyarınca iddia eden kişi, başvuru sahibine karşı dava açabilir ve bu davayı ...’e bildirir. Davaya ilişkin kararın kesinleşme tarihine kadar ... verilmesi işlemleri mahkeme tarafından durdurulabilir. Huzurda görülmekte olan davaya konu ... sayılı ... başvurusunun gerçek hak sahibinin müvekkil olması nedeniyle, ... başvurusunun müvekkile devri için dava açılması mümkündür ve söz konusu başvuru hakkında dava açılması nedeniyle davanın açıldığının bildirilmesi ve işlemlerin durdurulmasına ilişkin ...’e müzekkere yazılması gerekmektedir.
SMK m.110/3,a hükmüne göre; hak sahipliğine ilişkin dava sonucunda verilecek kararın davacı lehine kesinleşmesi hâlinde, dava açan hak sahibi, geçerliliği devam eden başvuru için kararın kesinleşme tarihinden itibaren üç ay içinde; ... başvurusunun kendi başvurusu olarak kabul edilmesini ve yürütülmesini, ...’ten isteyebilir. Huzurda görülmekte olan davada müvekkilin başvuru üzerinde gerçek hak sahipliğinin tespit edilmesi ve kararın kesinleşmesi üzerine başvurunun müvekkilin başvurusu olarak kabul edilmesi ve yürütülmesi talep edilecektir.
SMK m.110/8 hükmüne göre; ... isteme hakkını belirlemek için açılan dava sonucunda verilecek kararın kesinleşmesine kadar başvuru, davacının rızası olmadan geri çekilemez. ...’e dava açıldığına ilişkin yazılacak müzekkerede, müvekkilin rızası olmadan ... başvurusunun geri çekilemeyeceğinin de ihtar edilmesi gerekmektedir.
SMK m.110/9 hükmüne göre; dava devam ederken başvuruya ... verilirse başvurunun gaspı davası, ... gaspı davasına dönüşür. Dava konusu ... sayılı başvuru sonucunda ... verilirse, başvurunun gaspı davacının ... gaspı olarak görülmesine devam edilmesi gerekmektedir.
D. İHTİYATİ TEDBİR TALEBİMİZE İLİŞKİN AÇIKLAMALARIMIZ
SMK m.159/3 hükmüne göre; ihtiyati tedbirlerle ilgili SMK’de hüküm bulunmayan hususlarda HMK hükümleri uygulanır.
HMK m.389/1 hükmüne göre; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.
SMK m.159 ve HMK m.389 vd. hükümleri çerçevesinde, gasp davasında verilecek karar kesinleşinceye kadar, taraf teşkilinde sağlanabilecek sorunlar ve bu sorunların yaratacağı zaman kaybı nedeniyle; ... sayılı ... ile ... sayılı ... başvurusunun üçüncü kişilere devrinin önlenmesine dair teminat aranmaksızın ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerekmektedir.
E. BİLİRKİŞİ İNCELEMESİNE İLİŞKİN AÇIKLAMALARIMIZ
Uyuşmazlığın yüksek derecede teknik bilgi gerektirmesi ve kimya mühendisliği, farmakoloji, sınai mülkiyet alanlarından müteşekkil birden fazla disiplini içerir bir yapıda olması nedeniyle dosyada görevlendirilecek bilirkişinin nitelikleri kritik öneme sahiptir. Konunun karmaşıklığı, farklı tespitlerde inceleme avantajı sağlaması ve farklı tespitler bakımından görüş birliğinin sağlanmasını teminen bilirkişinin heyet olarak görevlendirilmesini talep ederiz.
SONUÇ ve TALEP :
1.Resmî ... Sicili’nde davalı adına kayıtlı ... sayılı ..., ... isteme konusunda gerçek hak sahibinin müvekkil olması nedeniyle gasp hükümleri çerçevesinde müvekkile devrine,
2.Resmî ... Sicili’nde davalı adına kayıtlı ... sayılı ... başvurusu bakımından, başvurunun müvekkilin başvurusu olarak kabul edilmesi ve yürütülmesini teminen ...’e yapılacak başvuruya esas olmak üzere, ... isteme hakkının gerçek sahibi olduğunun tespitine,
3.... sayılı ... başvurusu bakımından, dava konusu ... davada verilecek karar kesinleşinceye kadar geri çekilemeyeceğine ilişkin emredici hükmün yerine getirilmesi ve ... verilmesine ilişkin işlemlerin davada verilecek karar kesinleşinceye kadar durdurulmasını teminen ...’e müzekkere yazılmasına,
4.... sayılı ... başvurusu bakımından, dava devam ederken ... verilmesine karar verilirse, başvurunun gaspı davasına, ... gaspı davası olarak devam edilmesine,
5.Davada verilecek karar kesinleşinceye kadar, taraf teşkilinde sağlanabilecek sorunlar ve bu sorunların yaratacağı zaman kaybı nedeniyle; ... sayılı ... ile ... sayılı ... başvurusunun üçüncü kişilere devrinin önlenmesine dair teminat aranmaksızın ihtiyati tedbire,
6.Yargılama gideri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine Karar verilmesini talep ve dava etmiş, duruşmada da dilekçesini aynen tekrar etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı Şahıs Vekili dilekçe ve beyanında ÖZETLE:
ESASA İLİŞKİN CEVAPLARIMIZ
.... (...) Resmî ... Sicili’nde müvekkil adına kayıtlı ... sayılı ... gerçek hak sahibi ve Resmî ... Sicili’nde müvekkil adına kayıtlı ... sayılı ... başvurusu sahibi müvekkil ...'dır.
Uzun ve zahmetli ... çalışmalarının ve yüksek maliyetli yatırımların ürünü olan buluşlar, ülkelerin teknolojik ve ekonomik açıdan gelişmesinde, şirketlerin küresel pazar paylarını büyütmelerinde ve rekabet güçlerini artırabilmelerinde önemli bir etkiye sahiptir (....).
Müvekkil 2 yıl kadar önce haklı olarak almış olduğu patentini milli menfaatlerimizi düşünerek özellikle yabancı firmaların eline geçmemesi ve ... yönetiminin konuyu mantıklı bir şekilde ele alacağını umarak muhafaza etmektedir. Mantıklı bir yaklaşım şöyle dursun, müvekkil bugün ... gaspıyla itham edilmektedir. Gelinen noktada patente ve ... başvurusuna uygulanan ihtiyati tedbir kararından doğan hak kayıpları müvekkili zor durumda bırakmaktadır. Öncelikle ... sayılı ... ile ... sayılı ... Başvurusunun dava sonuna kadar 3. kişilere devrinin önlenmesi bakımından teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasına dair ara kararın kaldırılmasını talep etmekteyiz. Her halükarda da müvekkilin bu süreçte doğacak maddi ve manevi tüm zararlarını eksiksiz bir şekilde isteme hakkımız saklıdır.
TARAFLAR ARASINDA YAPILAN 06/10/2021 TARİHLİ ... HİZMET ALIMINA AİT SÖZLEŞME'YE DAİR
Davacı ... ile müvekkile ait olan ... firması arasında 2021 tarihinde ... bir çeşit ... hizmeti sözleşmesi imzalanmıştır. Davalı taraf her ne kadar müvekkilin bu sözleşmeye aykırı olarak sözleşme ayrıntılarından öğrendiği buluşları ... başvurusuna konu ettiğini iddia etse de bu iddia hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz bir iddiadır. SÜRECE DAİR DEĞİNMEDİKLERİ KISIMLAR MEVCUTTUR. Bu imza altına alınmış sözleşme sonucunda bir proses müvekkil tarafından 2 ay gibi kısa bir sürede geliştirilmiştir. Müvekkilin geliştirmiş olduğu prosesin ilk denemede %98, diğer denemede bizzat ... uzmanlarınca %95 verimle ... elde ettiği onların antetli kağıdında ifade edilmektedir. Ancak ...'NUN DEĞİNMEDİĞİ KISIM MÜVEKKİLİN PROSESİNİN UYGUN OLMADIĞI GEREKÇESİYLE KABULÜNÜN YAPILMADIĞI, ALACAK OLDUĞU 100.000 TL NİN ÖDENMEDİĞİ, 30.000 TL TEMİNATININ YAKILDIĞI VE 1 YIL İHALE YASAKLISI YAPILDIĞIDIR. KABULÜ YAPILMAYAN PROSESİN VE MÜVEKKİLİN CEZALI DURMA DÜŞÜRÜLMESİNE NEDEN OLAN GEÇERSİZ SÖZLEŞMENİN ... İÇİN DAYANAK YAPILMIŞ OLMASI HEM GAYRİ AHLAKİDİR HEM DE HUKUKSUZDUR. Müvekkilin yapmış olduğu tüm çalışmadan elde edilecek sinai ve mülki hakların tarafına ait olduğu resmi yazı ile müvekkile bildirilmiştir (Ek-1 ... resmi başkanlık yazısı ... Tüm sinai Mülki Hakların Sahibidir ...).
İŞBİRLİĞİ İDDİALARI
Bir teknolojinin patentlenmesi ve genel ... haklarıyla hiç ilgisi olmadığı şekilde o dönem daire başkanı olan ...'ın desteği ifadesi yine konuyu çarpıtmak ... yetkililerinin başarısızlığı gizlemek için ortaya atılmış iftiradır. Kaldı ki ... müvekkile destek olmuş olsa müvekkilin 100.000 TL ödemesini almasını sağlayıp hizmetin kabulünü sağlayarak destek olması gerekirdi. Halbuki bu konuda tüm yetkiyi ... ... ... ... fabrikası yönetimine bırakmış olup son 15 yılda ... prosesi geliştiriyoruz diye milyonlarca TL kamu zararına neden olan ve kenarda binlerce ton ... kapsülü stok olarak tutan yönetim, hiçbir şekilde destek olmamıştır. Müvekkilin hiçbir yöneticiden ve personelden bilimsel ve teknik bir konuda destek talebi olmamıştır.
Somut olay ... yöneticileri tarafından çarpıtılarak ele alınmaktadır.
Öncelikle ...'nun müvekkilin ... başvurusundan 2 ay önce müvekkilin patentiyle ilgisi olmayan bir ... başvurusu bulunmaktadır (Ek-2 ... ve tüm ... ... başvuruları).
Genel bir ilke olarak(!) emek hırsızlığı ... ... ... fabrikasınca standart hale getirilmiştir. ... (...) uzmanlarını kandırabileceklerini düşünerek daha önce yapılmış çalışmaları ve alınmış patentlerin ilgili kısımlarını kopyala yapıştır yöntemiyle kendi patentlerine yerleştirmekten çekinmemişlerdir. (Ek-3 döküman ... patentine verilen olumsuz rapor). Üstelik ... defalarca olumsuz rapor vermesine rağmen aynı uygunsuz ... başvurusunu yeniden yeniden ...'ye göndermişlerdir (Ek-4 ... ... başvurusu alınan red cevapları). Bu olumsuz raporlara rağmen neden aynı başvuruyu yaptıklarının tek gerekçesi harcadıkları milyonlarca lira ve 15 yıla varan sürenin sonunda ellerinde hiçbir şey olmamasıdır. Acı olan ise ... ... ... fabrikası yetkilileri ... Merkez Yönetimini aldatmaktadırlar. Yanlış bilgilendirmelerden dolayı 2015-2019 Stratejik kalınma, 2024-2028 Stratejik Kalkınma palanlarında ... üreteceklerini, hatta bu sürecin %80'inin tamamlandığı gibi yalan yanlış bilgiler aktarılmaktadır. Daha vahim durum ise ... üretimi yapacaklarına dair yalan bilgi ile ... üretim tesisi kurulması için milyonlarca lira para ...'ya aktarılmış olup hiçbir şekilde üretim yapmaları mümkün olmayan bir hayal için milyonlarca liralık kamu zararı oluşmuştur. Hali hazırda bugün 2024 yılı sonu itibariyle ...'nun elinde mühendislik serileri, pilot ölçekte üretim serileri ve ticari ölçekte üretim planları bulunmamaktadır. Binlerce ton ... içeren kapsül kamu zararı olarak (son 10 yılda tarımı yapılan) ... depolarında imhayı beklemektedir. Tüm bu yasal ve hukuki sorumluluktan kaçmak için müvekkilin emeğiyle almış olduğu patentine Dünya tarihinde bir ilk olarak bir resmi kurum çökmeye çalışmaktadır.
...'nun başka çalışmalardan emek hırsızlığı yaparak yaptığı eksiklerle dolu ve ... tarafından defalarca olumsuz rapor verilmiş başvurusunda ... veriminin %81'i geçmediği görülmektedir. (Ek-5 ... kopyala yapıştır içerikli başvuru). Benim patentimdeki %98 verimi yeterli görmeyip prosesimin kabülünü yapmayan ....milyonlarca USD zarar vermiştir ve verecektir. Bu dava süreci dışında ...'nun ilgili çalışanlarının neden olduğu zararlar için bir gerekirse müvekkilimiz bir vatandaş olarak vicdani yükümlülük sebebiyle ilgili ... çalışanlarına ayrıca dava açma hakkını saklı tutmaktadır.
... SAYILI ... BAŞVURUSUNA TEDBİR KOYDURULMASINA DAİR
...'nun derdinin ... ekstraksiyonu ve eldesi ile ilgili bir konu olmayıp tabiri caizse müvekkilin şahsına husumet duymaları nedeniyle bu davayı açmış olmalarının bir diğer kanıtı ise; ... içeren çocuk şurubu ile ilgili 2023 yılında müvekkilin yapmış olduğu eczacılık teknolojisi ile ilgili şurup formülasyonuna dair ... başvurusuna da tedbir koydurmalarından anlaşılmaktadır. ... nun yasal ve teknik olarak bitmiş ilaç formülasyonu yapmak gibi bir faaliyeti olamayacağı gibi zaten böyle bir çalışmaları da bulunmamaktadır. Bahsetmiş olunduğu gibi başlığında ... geçen her şeye saldırmışlar, mahkemenizi yanlış yönlendirmeye çalışmışlardır (Ek-6 çocuk şurubu formülasyonu).
...'NUN ASILSIZ İDDİALARININ ASIL SEBEBİ
...'nun haksız ve tamamen müvekkilin emeğini gaspa yönelik yaklaşımında bir diğer neden ise başta .... (....) türkçesi ....'ne vermiş oldukları taahütlerdir. ...., narkotik (morfin, tebain, kodein) ve non-narkotik(...) ilaç hammadesi içeren ... kapsüllerinin tarımını ....'den aldığı yetki ile yapabilmektedir. ..., son yıllarda ... yönünden zengin ... kapsüllerinin üretimini talep etmektedir. ... ... ... fabrikasındaki ... ile ilgili hukusuz ve bilim dışı uygulamalarla ilgili ... incelemesi ve sonuçları zaman içerisinde kamuoyunun gündeminde olacaktır. ...'da mevcut insan gücü maalesef yabancı dil bilmeyen ve teknoloji üretme konusunda çağın son derece gerisinde insanlardan oluşmaktadır. 40 yılı aşkın sürede ... tarafından yapılan ... başvuru sayısına bakıldığında (ve başvurularının sonuçlarına) bakıldığında yetersizlik durumu net bir şekilde görülecektir.
SONUÇ VE İSTEM :
1-) Öncelikle davacı kurum tarafından müvekkil hakkında açılan haksız ve hukuka aykırı davanın REDDİNE karar verilmesini,
2-)Bu dava nedeniyle ... sahipliği haklarından yoksun kalma tehlikesiyle karşı karşıya kalan müvekkil hakkında re'sen maddi ve manevi tazminata hükmedilmesini,
3-) Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
MUHAKEME:HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.
6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU (10/01/2017 yürürlük);
Madde 82 " (1) Teknolojinin her alanındaki buluşlara yeni olması, buluş basamağı içermesi ve sanayiye uygulanabilir olması şartıyla ... verilir.
(2) Aşağıda belirtilenler buluş niteliğinde sayılmaz. ... başvurusu veya ... aşağıda belirtilen konu veya faaliyetlerle ilgili olması hâlinde, sadece bu konu veya faaliyetlerin kendisi patentlenebilirliğin dışında kalır:
a) Keşifler, bilimsel teoriler ve matematiksel yöntemler.
b) Zihni faaliyetler, iş faaliyetleri veya oyunlara ilişkin plan, kural ve yöntemler.
c) Bilgisayar programları.
ç) Estetik niteliği bulunan mahsuller, edebiyat ve sanat eserleri ile bilim eserleri.
d) Bilginin sunumu.
(3) Aşağıda belirtilen buluşlara ... verilmez:
a) Kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olan buluşlar.
b) Mikrobiyolojik işlemler veya bu işlemler sonucu elde edilen ürünler hariç olmak üzere, bitki çeşitleri veya hayvan ırkları ile bitki veya hayvan üretimine yönelik esas olarak biyolojik işlemler.
c) İnsan veya hayvan vücuduna uygulanacak teşhis yöntemleri ile cerrahi yöntemler dâhil tüm tedavi yöntemleri.
ç) Oluşumunun ve gelişiminin çeşitli aşamalarında insan bedeni ve bir gen dizisi veya kısmi gen dizisi de dâhil olmak üzere insan bedeninin öğelerinden birinin sadece keşfi.
d) İnsan klonlama işlemleri, insan eşey hattının genetik kimliğini değiştirme işlemleri, insan embriyosunun sınai ya da ticari amaçlarla kullanılması, insan ya da hayvanlara önemli bir tıbbi fayda sağlamaksızın hayvanlara acı çektirebilecek genetik kimlik değiştirme işlemleri ve bu işlemler sonucu elde edilen hayvanlar.
(4) Üçüncü fıkranın (a) bendi kapsamında buluşun ticari kullanımının sadece mevzuatla yasaklanmış olması, bu kullanımın kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olduğu anlamına gelmez.
(5) Üçüncü fıkranın (b) bendinde belirtilen mikrobiyolojik işlem, mikrobiyolojik materyal içeren, mikrobiyolojik bir materyalle gerçekleştirilen veya sonucunda mikrobiyolojik materyal oluşan herhangi bir işlemi; esas olarak biyolojik işlem, melezleme ya da seleksiyon gibi tamamen doğal bir olaydan oluşan bitki veya hayvan üretim usulünü ifade eder.
(6) Üçüncü fıkranın (c) bendinde yer alan hüküm, aynı bentte sayılan yöntemlerin herhangi birinde kullanılan ürünler, özellikle madde ve terkipler hakkında uygulanmaz."
Madde 83 " (1) Tekniğin bilinen durumuna dâhil olmayan buluşun yeni olduğu kabul edilir.
(2) Tekniğin bilinen durumu, başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde, yazılı veya sözlü tanıtım yoluyla ortaya konulmuş veya kullanım ya da başka herhangi bir biçimde açıklanmış olan toplumca erişilebilir her şeyi kapsar.
(3) Başvuru tarihinde veya bu tarihten sonra yayımlanmış olan ve başvuru tarihinden önceki tarihli ulusal ... ve faydalı model başvurularının ilk içerikleri tekniğin bilinen durumu olarak dikkate alınır. Bu hüküm,
a) 5/1/1996 tarihli ve ... sayılı ... Kararı ile katılmamız kararlaştırılan ... uyarınca yapılan uluslararası ... başvurularından, ... Antlaşmasının 22 nci ve 39 uncu maddelerine göre yönetmelikte belirtilen şartlara uygun olarak ulusal aşamaya giriş yapan ... ve faydalı model başvurularını,
b) 7/6/2000 tarihli ve ... sayılı ... Kararı ile katılmamız kararlaştırılan ... Verilmesi ile İlgili ... ... Sözleşmesinin 153 üncü maddesinin beşinci fıkrasındaki gereklilikleri sağlayan, uluslararası başvuruya dayanan ... ... başvurularını ve ... Sözleşmesinin 79 uncu maddesinin ikinci fıkrasına göre Türkiye’nin belirlendiği ve ilgili belirleme ücretinin ödendiği ... ... başvurularını,
da kapsar.
(4) Tekniğin bilinen durumu dikkate alındığında, ilgili olduğu teknik alandaki uzmana göre aşikâr olmayan buluşun, buluş basamağı içerdiği kabul edilir.
(5) Üçüncü fıkra uyarınca tekniğin bilinen durumu olarak dikkate alınan başvuruların ve belgelerin içerikleri, buluş basamağının değerlendirilmesinde dikkate alınmaz.
(6) Buluş, tarım dâhil sanayinin herhangi bir dalında üretilebilir veya kullanılabilir nitelikteyse, sanayiye uygulanabilir olduğu kabul edilir.
Madde 84 " (1) Buluşa ... veya faydalı model verilmesini etkileyecek nitelikte olmakla birlikte, başvuru tarihinden önceki on iki ay içinde veya rüçhan hakkı talep edilmişse rüçhan hakkı tarihinden önceki on iki ay içinde ve aşağıda sayılan durumlarda açıklama yapılmış olması buluşa ... veya faydalı model verilmesini etkilemez:
a) Açıklamanın buluşu yapan tarafından yapılmış olması.
b) Açıklamanın ... başvurusu yapılan bir merci tarafından yapılmış olması ve bu merci tarafından açıklanan bilginin;
1) Buluşu yapanın başka bir başvurusunda yer alması ve söz konusu başvurunun ilgili merci tarafından açıklanmaması gerektiği hâlde açıklanması.
2) Buluşu yapandan doğrudan doğruya veya dolaylı olarak bilgiyi edinmiş olan üçüncü bir kişi tarafından, buluşu yapanın bilgisi veya izni olmadan yapılan başvuruda yer alması.
c) Açıklamanın buluşu yapandan doğrudan doğruya veya dolaylı olarak bilgi elde eden üçüncü kişi tarafından yapılmış olması.
(2) Birinci fıkraya göre, başvurunun yapıldığı tarihte ... veya faydalı model isteme hakkına sahip olan her kişi buluşu yapan sayılır.
(3) Birinci fıkranın uygulanmasından doğan sonuçlar, süreyle sınırlı değildir ve her zaman ileri sürülebilir.
(4) Birinci fıkranın uygulanması gerektiğini ileri süren taraf, şartların gerçekleştiğini veya gerçekleşmesinin beklendiğini ispatla yükümlüdür."
Madde 105" (1) ... başvurusu, ... verildiğinin ilan edildiği tarihten önce başvuru sahibi tarafından her zaman geri çekilebilir. Yayımlanmış bir ... başvurusunun geri çekildiği Bültende yayımlanır. Başvurunun geri çekildiği Bültende yayımlandıktan sonra bu talepten vazgeçilemez.
(2) Başvuru, sicilde ... başvurusu üzerinde hak tesis etmiş üçüncü kişilerin rızası olmaksızın geri çekilemez.
(3) Henüz yayımlanmamış bir ... başvurusu geri çekildiği, geri çekilmiş sayıldığı veya reddedildiği takdirde aynı buluş konusu için yeni bir ... başvurusu yapılabilir.
(4) Yayımlanmış başvuru geri çekilirse aynı buluş konusunda yeniden başvuru yapılamaz."
Madde 109" (1) ... isteme hakkı, buluşu yapana veya onun haleflerine ait olup bu hakkın başkalarına devri mümkündür.
(2) Buluş birden çok kişi tarafından birlikte gerçekleştirilmişse ... isteme hakkı, taraflar başka türlü kararlaştırmamışsa bunların tamamına aittir.
(3) Aynı buluş, birbirinden bağımsız olarak birden çok kişi tarafından gerçekleştirilmişse ... isteme hakkı, önceki tarihli başvurunun yayımlanmış olması şartıyla daha önce başvuru yapana aittir.
(4) ... almak için ilk başvuran kişi, aksi ispat edilinceye kadar, ... isteme hakkının sahibidir."
Madde 110" (1) ... isteme hakkının başvuru sahibine ait olmadığı Kurum nezdinde iddia edilemez. Aksi ispat edilene kadar başvuru sahibinin, ... isteme hakkının sahibi olduğu kabul edilir.
(2) ... verilmesi işlemleri sırasında, ... isteme hakkının gerçek sahibi olduğunu 109 uncu maddenin birinci fıkrası uyarınca iddia eden kişi, başvuru sahibine karşı dava açabilir ve bu davayı Kuruma bildirir. Davaya ilişkin kararın kesinleşme tarihine kadar ... verilmesi işlemleri mahkeme tarafından durdurulabilir.
(3) Hak sahipliğine ilişkin dava sonucunda verilecek kararın davacı lehine kesinleşmesi hâlinde, dava açan hak sahibi, geçerliliği devam eden başvuru için kararın kesinleşme tarihinden itibaren üç ay içinde;
a) ... başvurusunun kendi başvurusu olarak kabul edilmesini ve yürütülmesini, Kurumdan isteyebilir.
b) Varsa aynı rüçhan hakkından yararlanarak aynı buluş için yeni bir ... başvurusu yapabilir.
c) Başvurunun reddedilmesini Kurumdan talep edebilir.
(4) Üçüncü fıkranın (b) bendi uyarınca yapılan başvuru, ilk başvurunun tarihi itibarıyla işlem görür ve bu durumda ilk başvuru geçersiz sayılır.
(5) Dava açan hak sahibi, kararın kesinleşme tarihinden itibaren üç ay içinde herhangi bir talepte bulunmazsa, dava konusu başvuru geri çekilmiş sayılır.
(6) Buluşu başvuru sahibi ile birlikte gerçekleştirdiğini öne sürerek kısmi bir hakkı bulunduğunu iddia eden kişi de ortak hak sahipliği tanınması talebi ile ikinci fıkra hükmüne göre dava açabilir.
(7) Üçüncü fıkra hükmü, 91 inci maddeye göre yapılan bölünmüş başvurular hakkında da uygulanır.
(8) İkinci fıkraya göre ... isteme hakkını belirlemek için açılan dava sonucunda verilecek kararın kesinleşmesine kadar başvuru, davacının rızası olmadan geri çekilemez.
(9) Dava devam ederken başvuruya ... verilirse başvurunun gaspı davası, ... gaspı davasına dönüşür.
Madde 111 " (1) ..., gerçek hak sahibinden başkasına verilmişse gerçek hak sahibi olduğunu 109 uncu maddenin birinci fıkrası hükmüne göre iddia eden kişi, ... sağladığı diğer hak ve talepleri saklı kalmak şartıyla, ... kendisine devredilmesini mahkemeden talep edebilir.
(2) ... üzerinde kısmi bir hakkın iddia edilmesi hâlinde, birinci fıkra uyarınca ve paylı mülkiyet esaslarına göre hak sahipliği tanınması talep edilebilir.
(3) Birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen haklar ... verildiğine ilişkin yayım tarihinden itibaren iki yıl içinde, kötüniyet hâlinde ise ... koruma süresinin bitimine kadar kullanılır.
(4) Bu maddeye göre açılan dava ile bu dava sonucunda verilen ve kesinleşen hüküm sicile kaydedilerek Bültende yayımlanır ve sicile kaydedildiği tarih itibarıyla iyiniyetli üçüncü kişilere karşı hüküm ve sonuç doğurur.
(5) Bu maddeye göre patente ilişkin hak sahipliğinin değişmesi hâlinde, bu değişikliğin sicile kaydedilmesi ile birlikte, üçüncü kişilerin o patentle ilgili lisans ve tanınan diğer hakları sona erer.
(6) Beşinci fıkraya göre gerçek ... sahibinin sicile kayıt tarihinden önce; sonradan gerçek ... sahibi olmadığı anlaşılan kişi veya onunla davadan önce dava konusu patentle ilgili lisans anlaşması yapan, eğer buluşu kullanmaya başlamışsa veya kullanım için ciddi hazırlıklara başlamış bulunuyorsa, gerçek ... sahibi veya sahiplerinden inhisari olmayan bir lisans verilmesini talep edebilir.
(7) Bu talebin yapılması için öngörülen süre, önceden sicilde ... sahibi olarak görünen kişi için iki ve lisans alan için dört aydır. Bu süreler gerçek ... sahibinin sicile kaydedildiğinin Kurum tarafından ilgililere tebliğ edildiği tarihten itibaren başlar.
(8) Altıncı fıkraya göre verilecek lisans, makul süre ve şartlar ile verilir. Bu süre ve şartların belirlenmesinde, zorunlu lisansın verilmesine ilişkin hükümler kıyasen uygulanır.
(9) ... sahibi veya lisans alan patenti kullanıma başladığı veya kullanım için ciddi hazırlıklar yaptığı sırada kötüniyetliyse altıncı ve yedinci fıkra hükümleri uygulanmaz."hükümleri yer almaktadır.
DELİLLER ve DEĞERLENDİRME:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın;
Davacı tarafın ... vb. ürünlerden elde edilen ... ve uyuşturucu maddelerle ilgili işletme faaliyeti içerisinde gerçek hak sahibi olunduğu iddiası ve ... etüt ve fizibilite hizmet alım sözleşmesine göre danışmanlık hizmeti veren davalı şahsın;
1- ... (...-... bitkisi kapsüllerinden ... ekstraksiyonu buluş başlığını taşıyan) sayılı ... ve bu ... davacıya devri ;
2- ... (... ... ) ... Başvurusu Gaspı ve hak sahipliği tespiti iddia ve taleplerinin yerinde ve doğru olup olmadığı noktasında olduğu anlaşılmıştır.
TR ... sayılı ... davalı tarafından 17/01/2022 tarihinde başvurusu yapılıp 21/12/2022 tarihinde tescil edildiği , Patente konu buluş, özetle, ... kapsüllerinden ... elde etmek için standardize edilmiş bir ekstraksiyon yöntemi ile ilgilidir.
... no.lu ... başvurusu, 08.06.2023 tarihinde davalı adına başvuruda bulunulmuştur.
Karşılıklı sunulan deliller, celbedilen kayıt ve belgeler ve dosya içeriği hakkında uyuşmazlığın teknik boyutu da dikkate alınıp yerinde inceleme yetkisi de verilerek 5 kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.
Bilirkişi heyetinin sunduğu 01/08/2025 havale tarihli KÖK raporda ;"
22.07.2025 tarihinde, ... ... binası, .... adresine yerinde inceleme yapılmak üzere gidilmiştir. Davacılar ve ... fabrikasının ... .... ile görüşülerek ve gerekli belgeler incelenmiştir. Fabrika yetkilileri tarafından da aşağıda belirtilen ve rapor ekine eklenen belgeler teslim alınmıştır. Tespit tutanağı dosyaya eklenmiştir.
EK1- ... ... Birimi tarafından hazırlanan ... ... Çalışması karşılaştırmalı teknik tablo
EK2-2021 Tarihli ... tarafından hazırlanan İş Paketi 1 Fizibilite Raporu
EK3- 2021 Tarihli ... tarafından hazırlanan İş Paketi 2 Fizibilite Raporu
Davalı ... ile Davacı ... arasındaki olaylara ilişkin konu ile ilgili bilgiler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:
19/05/2016 .... İle ... ... Üretimini gösteren Çalışma Raporu-24
20/7/2018 ... ... ... üretilip ihraç edildiğine dair resmi ve yazı ve mailler
06/09/2021 ... Hizmet Alımına Ait Sözleşme
22/09/2021 Davalı ...’ın .... ile görüşmesi
20/12/2021 Davalı ...’ın ... ile görüşmesi
21/12/2021 GİRİŞ
08:58- ÇIKIŞ 18:12 Davalı ...’ın . ... İncelemesi
04/01/2022 Davalı ... Tarafından 2021 Tarihli İş Paketi I ve İş Paketi II Sunulması
17/01/2022 ... NO.LU ... BAŞVURUSUNUN YAPILMASI
21/11/2022 ... No.Lu ... Başvurusunun Araştırma Raporu İle Birlikte Yayımlanması (6769 SMK)
09/03/2023 Davalı ... Tarafından ... İşletme Ziyareti
08/06/2023 ... NO.LU ... BAŞVURUSUNUN YAPILMASI
24/11/2023 ... tarafından ... noterliği aracılığıyla gönderilen ... yevmiye numaralı ihtarname
15/12/2023 ... tarafından ... noterliği aracılığıyla gönderilen ... yevmiye numaralı ihtarname
10/10/2024 DAVA DİLEKÇESİ TARİHİ
Bu olay sıralamasına göre elde edilen bilgi ve veriler sunulacaktır:
1) 19/05/2016 tarihli Çalışma Raporu 2024
Çalışma Raporu-24 içeriğinde aşağıdaki bilgiler elde edilmiştir:
ALKOL EKSTRAKSİYONU İLE ... ELDESİ
Kurumumuz, .... ile ortak ... Projesi kapsamında hem Noskapince hem de .... zengin ... nesli yetiştirmiş ve bu türü tescillemiştir. .... zengin ... kapsülünün tarla üretimlerine başlanılmış olup, 2010–2014 yılları arasında üretilen kapsüller ... depolarında muhafaza edilmektedir. ....’da yerleşik ... firmasının ... ... talebi ile de ... kapsüllerinden .... ile ... ... Eldesi çalışmalarına başlanılmıştır. Geliştirilen üretim prosesi ile tek kapsülden hem ... hem de Morfin üretebilmek, üretim yöntemini oldukça ekonomik yapmaktadır.
A- HAM ... ELDESİ
1. 1000 gr 2014 yılına ait 6 mm’lik elekten öğütülmüş Noskapince zengin kapsüle 8 litre %80’lik Etanol ilave edilir ve mekanik karıştırıcıyla karıştırılmaya başlanır.
2. pH 9.0 seviyesinde sabit tutulması kaydıyla aralıklarla %35’lik ... çözeltisi ilave edilir (Vₙaoh= 30 mL).
3. Karışım sıcaklığı 50 °C’ye getirildikten sonra 2 saat karıştırılır.
4. Filtreleme işleminden 5 dakika önce 7 gram aktif karbon ilave edilerek karıştırılmaya tekrar devam edilir.
5. Filtreleme işlemi yapılır. Filtreleme işlemi sonrasında kalan kek 1000 mL %80’lik Etanol ile yıkanır.
6. Filtreleme işleminden elde edilen alkol ekstraktı, destilasyon işlemi yapılması için evaporatöre verilir (Toplam hacim 7100 mL).
Yapılan işlemlerden elde edilen analiz sonuçları aşağıdaki gibidir.
Morfin Kodein Oripavin Tebain Papaverin ... (RAPORDA oranlar gösterilmiştir.)
Küspe analizine göre Alkol Ekstraksiyonunun Katı–Sıvı verimi:(RAPORDA oranlar gösterilmiştir.)
7. Destile edilen ekstraktın hacmi ölçülür (860 mL olarak ölçüldü). Ekstrakt hacmi 1.6 litreye saf su ile tamamlanır (740 mL saf su ilave edildi).
**Eklenen su miktarı, 8 litre %80’lik Etanoldeki su miktarına tamamlamak amacıyla ilave edilmiştir.
8. Elde edilen sulu fazın pH’ı ölçülür (pH 8.9 olarak ölçüldü).
9. Sulu faza pH’sı 1.5-1.7 aralığında olana kadar H₂SO₄ ilave edilir (Vₕ₂ₛₒ₄ = 17.5 mL, pH=1.66).
10. Karışım 40 °C’ye kadar ısıtılır.
***Sülfürik asit ilavesinde pH 4’e gelene kadar çökmenin olduğu, pH 4’ün altına düştüğünde ise çözünmenin olduğu gözlemlendi.
11. 40 °C’de karışıma 2 gram aktif karbon, 6 gram diyatoma toprak ilave edilir.
12. Karışım 10 dakika daha karıştırıldıktan sonra finaselden filtre edilir.
13. pH 5.0-5.2 aralığına gelene kadar NH₃ ilave edilir.
***NH₃ ilavesinde pH 5.0-5.2 aralığında tutulmalıdır.
14. Karışım 20-25 °C’ye gelene kadar soğutulur.
15. Soğutma işlemi tamamlandıktan sonra karışıma 140 mL CH₂Cl₂ ilave edilir ve 20 dakika karıştırılır. 1 saat dinlendirildikten sonra ilk CH₂Cl₂ fazı alınır.
16.
1. ekstraksiyon işleminden kalan su fazına 100 mL daha CH₂Cl₂ fazı ilave edilir (Vₜₒₚₗₐₘ = 210 mL). 2 saat dinlendirildikten sonra ikinci CH₂Cl₂ fazı da alınır ve ilk CH₂Cl₂ fazı ile birleştirilir.
17. 210 mL CH₂Cl₂ fazına 1%’lik 80 mL ... çözeltisi ilave edilir ve 20 dakika karıştırılır. 2 saat dinlenme süresinden sonra 1. ... fazı alınır (Bu süre zarfında emülsyon gitmişse dinlenme süresi kısaltılabilir).
18. CH₂Cl₂ fazına tekrar %1’lik 80 mL ... çözeltisi ilave edilir ve 20 dakika karıştırılır. 1 saat dinlenme süresinden sonra 2. ... fazı alınır.
***CH₂Cl₂ fazında ... fazı kalmamalıdır.
19. 35 °C’yi geçmemek kaydıyla CH₂Cl₂ fazı zayıf vakum altında alınır.
20. Konsantre hale getirildikten sonra kalan yağumsı-katımsı madde üzerine 80 mL metanol ilave edilerek ... çöktürülür.
21. 1 saat boyunca 10-15 °C’ye soğutularak karıştırılır ve süzülür.
22. Süzme işlemi sonunda elde edilen ham ... 40 °C’de fanlı etüvde 3 saat süresince kurutulur.
Bu işlemler sonunda;
9.6 gram yaş ... elde edilmiştir.
9.3 gram kuru ... elde edilmiştir.
23. Kapsülden ham ... eldesinin verimi;
%Verim ...=11.26gram/9.3gram×100=%82.5 olarak hesaplanmıstır.
Aşağıda gösterilen çalışma raporunun son sayfasında 19/05/2016 tarihinde bu yöntemin kullanıldığı belirtildiği, üretimde nitelikli personel, kimyager ve 2 kimya teknisyeninin 126 gün çalıştığı belirtilmiştir.(RAPORDA gösterilmiştir.)
2) .... üretilip ihraç edildiğine dair resmi ve yazı ve mailler
2017 yılına dair resmi yazılarda .... 10 gr ... üretilip 23/11/2017 tarihinde gönderildiği belirlenmiştir.(RAPORDA gösterilmiştir.)
3) Dava dilekçesinde Ek1 olarak sunulan ... Alımına Ait Sözleşme
Sözleşme incelendiğinde işin konusu ve kapsamının aşağıdaki şekilde belirtildiği belirlenmiştir:
... TESİSLERİNDE TİCARİ ÖLÇEKTE KURULMASI PLANLANAN, ... (....) BİTKİSİNDEKİ NARKOTİK OLMAYAN (....) ... OLARAK KULLANILAN AKTİF HAMMADDE İÇİN TEMEL GEREKLİLİKLER REHBERİNE, cGMP ICH KILAVUZLARINA, ... NORMLARINA VE .... İMALATHANELERİ VE DİĞER ... YÖNETMELİKLERİNE UYGUN ...'İN .... İLE ÜRETİMİ, İZOLASYON AKIŞ PLANININ OLUŞTURULMASINI VE ŞARTNAMEDE BELİRTİLEN DİĞER İŞLERİN ETÜT VE FİZİBİLİTE RAPORUNA DAYALI HİZMET ALIMI TEKNİK ŞARTNAMESİDİR.
1. İŞİN KONUSU:
... Tesislerinde Ticari ölçekte kurulması planlanan, ... (Papaver somniferum L.) bitkisindeki narkotik olmayan (....) alkaloidlerden ... Başlangıç ürünü olarak kullanılan Aktif Hammadde için Temel Gereklilikler Rehberine, .... Kılavuzlarına, ... normlarına ve .... ve diğer ... yönetmeliklerine uygun ...’in Ekstraksiyon teknolojisi ile üretimi ve izolasyon akış planının oluşturulması amaçlanmakta, bu doğrultuda ...’in gelecek 20 yıl için dünya Pazar analizi, biyolojik aktivite çalışmaları ve muhtemel klinik kullanımları, bu üretim için kurulacak tesisin yerleşke içinde uygunluğu, bu konumun saha olarak irdelenmesi, tesisin içerdiği ekipmanlar yönüyle proses akış diyagramının ortaya çıkarılması, tesisin içermesi gereken alt yapı gereklilikleri, üretim sonrası .... başvurusu için gereken dokümantasyonun listelenmesi ile ilgili tüm bilimsel ve teknolojik verilerin güncel durumunun ortaya çıkarılmasına yönelik etüt ve fizibilite raporuna dayalı hizmet alımıdır.
2. İŞİN KAPSAMI VE TEKNİK ÖZELLİKLERİ
2.1. ... de mevcut ... (tescilli) kapsüllerinden yola çıkılarak, ilaç etken maddesi olarak ... Başlangıç ürünü olarak kullanılan Aktif Hammadde için Temel Gereklilikler Rehberine, .... Kılavuzlarına, .... normlarına ve .... İmalathaneleri ve diğer ... yönetmeliklerine uygun (....) (en az %75 verimle) ... elde edilene kadar ilgili tüm basamaklarda gerekli ekipmanların listesi, kapasitesi ve teknik özellikleri raporda detaylı olarak yer alacaktır. Firmanın önerdiği ... Üretim Yöntemi güncel ve uyumlu olacaktır.
Sözleşmenin 7. Maddesinde aşağıdaki ifade yer almaktadır:
7. GİZLİLİK
Yüklenici firma hazırlayacağı raporu, ... dışında hiçbir kurum ve kuruluşla paylaşmayacaktır. Belgeler gizli tutulacaktır. Benzer şekilde İdare de bu bilgileri başkalarıyla (3. Kişilerle) paylaşmamayı taahhüt etmektedir.
4) Davalı ... 22/09/2021 tarihinde işletme müdürü ile görüşmüş, 21/12/2021 tarihinde (GİRİŞ 08:58- ÇIKIŞ 18:12) ... biriminde çalışmalar yaparak ... üretimine dair tüm bilgileri almıştır.(RAPORDA gösterilmiştir.)
5) Davalı ... TARAFINDAN 2021 TARİHLİ İŞ PAKETİ 1 sunulması
Rapor kapsamında 2.3.... Ekstraksiyonu, 2.4.... Dünya Pazar Analizi ve 2.5.... Endikasyonları ve Uluslararası Regülasyonlar sunulmuştur.
2.3.... Ekstraksiyonu başlığı altında aşağıdaki proses sunulmuştur.(RAPORDA gösterilmiştir.)
6) Davalı ... TARAFINDAN 2021 TARİHLİ İŞ PAKETİ 2 sunulması
Rapor kapsamında 2.1.1 ... Üretimi Detaylı Açıklama, 2.1.2.... Üretimi ... Basamakları, Çevre-İnsan Toksisitesi Yönünden Değerlendirilmesi, Kapsamlı Verim Analizi ve Öngörüler, .... Durumunda Dikkat Edilmesi Gereken Faktörler ve 2.2.... Üretimi Kritik Basamaklar ve Verim Artışı Sağlayacak Ekipmanlar sunulmuştur.(RAPORDA gösterilmiştir.)
4.1.1. DAVAYA KONU ... BAŞVURULARI İSTEMLERİ İLE DAVACIYA AİT TEKNİK BİLGİLERİN KARŞILAŞTIRMASI
DAVAYA KONU ... no.lu ... BAŞVURUSU - İSTEM 1
... veya farmasötik olarak kabul edilebilir bir tuzunu içeren kombine oral çözelti hazırlamak için toz veya granül formülasyonu olup; özelliği ağrı kesici olarak asetaminofen, bir antihistaminik ajan ve opsiyonel olarak bir dekonjestan içermesidir.
... ... ÇALIŞMASI- ÇALIŞMA RAPORU 2024
... içeren çözelti veya farmasötik formülasyon bilgisi bulunmamaktadır.
SÖZLEŞME NETİCESİNDE SUNULAN RAPOR (İŞ PAKETİ II)
... içeren çözelti veya farmasötik formülasyon bilgisi bulunmamaktadır.2.5.5. ... Ticari Ürün Örnekleri verilmiştir.
. Davaya konu ... no.lu ... başvurusunun buluş konusunun ... ... ... çalışmaları ve üretim prosesi kapsamında olmadığı tespit edilmiştir.
DAVAYA KONU ... ... - İSTEM 1
... kapsüllerinden veya bir gövde ve kapsül karışımından ... elde etmek için bir işlem olması
... kapsüllerinin tartılması, 0,1-5 mm elekten elenmesi, mümkün olduğunca mikronize toz haline getirilmesi
Ekstraksiyon öncesi ön işlem olarak %1 ... çözeltisi ile pH: 9.5’e ayarlanarak yüksek hızlı ultrasonik veya ultrasonik olmayan bir karıştırıcı ile 15-75 dakika karıştırılması,
Üzerine kg kütle başına 4-8 litre 40°C-70°C, tercihen 50-55°C sıcaklığa getirilmiş %80 Etanol ve %20 distile su içeren bir çözücü sisteminin eklenmesi,
1-6 saat, tercihen 2 saat ekstraksiyon yapılması,
Ekstraksiyon sisteminde etanol buharlaştırıldıktan sonra kalan sulu faz süzülmeden önce 40°C ile 50°C arasında bir sıcaklığa getirilmesi, selüloz içeren veya kartuş filtreden süzülmesi,
Elde edilen sulu çözeltiye %80 asetonitril %20 distile su içerecek şekilde asetonitril eklenmesi ve 50°C ila 70°C arasında, tercihen
... ... ÇALIŞMASI- ÇALIŞMA RAPORU 2024
... kapsüllerinden veya bir gövde ve kapsül karışımından ... elde etmek için bir işlem olması
1000 gr 2014 yılına ait 6 mm’lik elekten öğütülmesi
pH 9.0 seviyesinde sabit tutulması kaydıyla aralıklarla %35’lik ... çözeltisi ilave edilir
8 litre %80’lik Etanol ilave edilir ve mekanik karıştırıcıyla karıştırılmaya başlanır.
Karışım sıcaklığı 50 °C’ye getirildikten sonra 2 saat karıştırılır
Karışım sıcaklığı 60 °C’ye getirildikten sonra 2 saat ekstraksiyon sürer.
Filtreleme işlemi yapılır. Filtreleme işlemi sonrasında kalan kek 1000 mL
SÖZLEŞME NETİCESİNDE SUNULAN RAPOR (İŞ PAKETİ II)
... kapsüllerinden veya bir gövde ve kapsül karışımından ... elde etmek için bir işlem olması
... yönünden zengin monoalkaloid özelliği olmayan kapsüller mikronize toz haline getirilip 0,5 mm elekten geçirilir.
Ph ayarlaması için ekstraksiyon solvan sistemine 500 ml ... %1 42.5 C sıcaklıkta ilave edilmiştir.
%80-%20 (Etanol-Su) 1/6 oranı ile katı-sıvı ekstraksiyonu gerçekleştirilmiştir. (50-55 C sıcaklık ve ph:9.5 parametrelerinde çalışılmıştır-1 saat).
Ultraturrax karıştırıcı ... de olmadığından evaporatör tabanındaki karıştırıcı ile ekstraksiyon gerçekleştirilmiştir (1 saat)
Sulu faz, filtrasyon öncesi 40 C sıcaklığa getirilir. Ekstraksiyon verimini artırmak için süzme işlemi 50C de gerçekleştirilmiştir.
Sıvı/Sıvı ekstraksiyonu (50C asetonitril – su karışımı (%80-%20) 3000 ml Asetonitril- 750 ml Su karışımı ile sıvı sıvı ekstraksiyonu gerçekleştirilmiştir. 1 saat ekstraksiyon sonrasında 5 gram
DAVAYA KONU ... - İSTEM 1
50-55°C’de 1-3 saat ekstraksiyon yapılması,
Ekstraksiyon işleminden sonra ekstraksiyon sistemine minimum %0.01, maksimum %1 arasında yeterli miktarda aktif karbon eklenmesi,
Filtrasyon sonrası kristalizasyon işlemi için aktif karbonlu asetonitril solüsyonunun ayrı bir cam veya çelik reaktöre aktarılması,
... çözeltisinin 50°C’ye sıcaklığa getirilmesi, 1-24 saat içinde sisteme distile su eklenerek %20 asetonitril %80 su konsantrasyonuna getirilmesi, solüsyon sisteminin 1-24 saat içinde 2-15°C’ye soğutulması, 12-24 saat sonra çöken ham ... çözeltisinin 8°C’yi aşmayan bir sıcaklıkta süzülmesi,
Süzülmüş asetonitril-su çözeltisinin minimum 1000 G ve maksimum 5000 G’de santrifüjlenmesi, çöken noskapinin önceki adımda çöktürülmüş ham ... kristallerine eklenmesi,
Ham ... nem içeriğinin %0,1 ila %0,5 olacak şekilde fırın
... ÇALIŞMASI- ÇALIŞMA RAPORU 2024
%80’lik Etanol ile yıkanır.
Filtreleme işleminden elde edilen alkol ekstraktı, destilasyon işlemi yapılması için evaporatöre verilir
Filtreleme işleminden 5 dakika önce 7 gram aktif karbon ilave edilerek karıştırılmaya tekrar devam edilir.
SÖZLEŞME NETİCESİNDE SUNULAN RAPOR (İŞ PAKETİ II)
aktif karbon (...) ilave edilerek ekstraksiyon sisteminden yancı partiküller uzaklaştırılmıştır.
1 saat sonra 5 g aktif karbon ilave edilip partiküller uzaklaştırılır
Asetonitril-Su karışımı (%40-%60) oda sıcaklığına getirilir. Asetonitril-Su oranı %20-%80 oranına getirilerek 15-20 C soğutma işlemi buz banyosunda gerçekleştirilmiştir.
çöktürme işlemi soğutucu sistem bulunmadığından mekanik olarak soğutma gerçekleştirilmiştir. Soğutma süreci ilk olarak 15-20 C, 24 saat sonra 2-8 C sıcaklıkta gerçekleştirilmiştir. ... veya pilot üretimde kullanılabilir özellikle santrifüj bulunmadığından (Eppendorf 4 C santrifüj) santrifüj işlemi gerçekleştirilememiştir.
DAVAYA KONU ... ... - İSTEM 1
veya endüstriyel toz kurutucularda kurutulması,
Kurutulmuş ham noskapinin aseton veya metanol solüsyonu ile yıkanması,
30°C-80°C arasında kurutulması.
.... ÇALIŞMASI- ÇALIŞMA RAPORU 2024
Konsantre hale getirildikten sonra kalan yağumsı-katımsı madde üzerine 80 mL metanol ilave edilerek ... çöktürülür.
Süzme işlemi sonunda elde edilen ham ... 40 °C’de fanlı etüvde 3 saat süresince kurutulur.
SÖZLEŞME NETİCESİNDE SUNULAN RAPOR (İŞ PAKETİ II)
.................................
2 gün boyunca elde edilen 3 ayrı ürün, metanol ve aseton ile yıkanarak impürite analizlerine ve etkin madde miktar tayinine gönderilmiştir.
... teknik kıyaslama değerlendirmesinde istem 1’in asetonitril maddesinin geçtiği kısımları ... nolu ... başvurusundan aldığı belirlenmiştir.
Örnek 4: Asetonitrilde Çözündürme ve Ardından Su ile Kristalizasyon Yoluyla ... Saflaştırılması
[....] Ham bir ... kaynağından safsızlıkları uzaklaştırmada asetonitrilde çözündürme/su ile kristalizasyon yönteminin etkinliğini belirlemek amacıyla aşağıdaki deney gerçekleştirilmiştir. Örnek 2'de tanımlanana benzer .... (...) temin edilmiştir. ..., saf asetonitril içinde 50 °C sıcaklıkta ve gram asetonitril başına 136 mg ... olacak şekilde çözündürülmüştür. Karışıma filtre yardımcıları eklenmiş ve karışım daha sonra filtre edilmiştir. Filtrat oda sıcaklığına soğutulduktan sonra, noskapini yeniden kristalize etmek amacıyla karışıma yaklaşık olarak asetonitril miktarına eşit miktarda su ilave edilmiştir. ... kristalleri oluşmuş ve şişenin dibinde birikmiştir. Çökeltiler ten rengi (açık kahverengi) tonlarında, ana çözelti ise koyu kahverengi renkte olmuştur.
[....] Bu deneyin sonuçları, bu deneyde kullanılan ... için asetonitril ekstraksiyonu ardından su ile yeniden kristalizasyonun uygulanabilir bir ... saflaştırma yöntemi olduğunu göstermiştir.
[....] .... asetonitril/su sistemlerindeki çözünürlüğünü karakterize etmek amacıyla aşağıdaki deney gerçekleştirilmiştir. ... çözünürlüğü, asetonitril derişimlerinin ağırlıkça %0,%20, %40, %60, %80 ve %100 olduğu asetonitril ve su karışımlarında 0 °C, 22 °C, 50 °C ve 70 °C sıcaklıklarda belirlenmiştir.
[....] İlk çözücünün derişiminin tercihen %100 saf olması gereklidir. Bununla birlikte, ilk çözücü, kendisiyle karışabilen başka bir çözücü ile seyreltilmiş olabilir. Örneğin, asetonitril su ile seyreltilmiş olabilir. İlk çözücünün derişimi, ağırlıkça %100’den yaklaşık %95’e, yaklaşık %97’den yaklaşık %93’e, yaklaşık %95’ten yaklaşık %90’a, yaklaşık %93’ten yaklaşık %87’ye, yaklaşık %90’dan yaklaşık %85’e, yaklaşık %87’den yaklaşık %83’e, yaklaşık %85’ten yaklaşık %80’e, yaklaşık %83’ten yaklaşık %77’ye, yaklaşık %80’den yaklaşık %75’e, yaklaşık %77’den yaklaşık %73’e, yaklaşık %75’ten yaklaşık %70’e, yaklaşık %73’ten yaklaşık %67’ye, yaklaşık %70’ten yaklaşık %65’e, yaklaşık %67’den yaklaşık %63’e, yaklaşık %65’ten yaklaşık %60’a, yaklaşık %61’den yaklaşık %55’e, yaklaşık %56’dan yaklaşık %50’ye, yaklaşık %51’den yaklaşık %45’e, yaklaşık %46’dan yaklaşık %40’a, yaklaşık %41’den yaklaşık %35’e, yaklaşık %36’dan yaklaşık %30’a, yaklaşık %31’den yaklaşık %25’e, yaklaşık %26’dan yaklaşık %20’ye, yaklaşık %19’dan yaklaşık %15’e, yaklaşık %16’dan yaklaşık %10’a, yaklaşık %11’den yaklaşık %5’e ve yaklaşık %10’dan yaklaşık %1’e kadar değişebilir.
Sözleşme neticesinde sunulan İş Paketi I ve İş Paketi II raporlarının analiz sonuçları aşağıdaki gibidir;
Analiz sonucunda aseton ile yıkama sonrası %98,438 muhteva ve metanol ile yıkama sonrası %95,243 muhteva sonucu elde edildiği sonucuna ulaşılmıştır.
Muhteva, bir ürün, karışım veya maddenin içerisinde bulunan belli bir bileşenin miktarını ifade eder. Genellikle oran (%), miktar (mg, g) veya konsantrasyon (mg/mL) olarak belirtilir. Üretim veya sentez sürecinde, teorik olarak elde edilmesi gereken miktara göre gerçekte elde edilen miktarın yüzdesidir.(RAPORDA gösterilmiştir.)
Yukarıda elde edilen tüm bilgiler ve veriler ışığında;
a) Bilgi kaynağı
Davalı ...’ın üretim prosesinin ana hatlarının firma tarafından sağlanmış veya firma ortamında öğrenilmiş olduğu,
Davalı ...’ın firma ile yapılan sözleşme öncesinde bir tarihte bu alanda, spesifik bu konuya ilişkin herhangi bir çalışması, makalesi veya projesi olmadığı,
Bu bilginin, davalı ...’a özgü bağımsız bir çalışma ürünü değil, 21/12/2021 tarihinde ... Biriminde geçirilen sürede gizlilik kapsamında öğrenilen bilgi olduğu,
b) Yapılan değişikliklerin niteliği
Basit parametre değişiklikleri (elek çapı, sıcaklık, süre vb.) genellikle teknik anlamda deneysel optimizasyon niteliğinde olduğu, asetonitril maddesinin kullanımının mevcut teknikte (Örneğin; ...) bilinen bir bilgi olduğu,
Optimasyonlar, mevcut teknik bilgiyi kullanarak yapılan açıkça aşikâr değişiklikler olarak değerlendirileceği,
Dosya kapsamında yer alan deney sonuçlarının yapılan optimizasyonların teknik etkisini kanıtlayan verim sonucu olmadığı, aseton ile yıkama sonrası %98,438 ve metanol ile yıkama sonrası %95,243 muhteva sonucu elde edildiği,
Bu muhteva sonucun optimizasyonlar neticesinde elde edilen teknik etki olmadığı, beklenir bir sonuç olduğu belirlenmiştir.
Gasp davalarında da en önemli konuların arasında iddiaların ispatına yönelik deliler yer almaktadır. İlgili mevzuatta da belirtildiği üzere ... almak için ilk başvuran kişi aksi ispat edilinceye kadar ... isteme hakkının sahibidir. Gaspın gerçekleştiğinin söylenebilmesi için, gaspın söz konusu olduğu ... başvurusunun ya da ..., buluşa ilişkin bilgileri gerçek buluş sahibinden edinmiş olan bir üçüncü kişi tarafından gerçek buluş sahibinin bilgisi ve izni dışında yapılan bir ... başvurusuna dayanması gerekecektir. O halde gaspın varlığından söz edilebilmesi üç durumun kümülatif olarak varlığının ispatına bağlı olacaktır
Bunlar;
-Hakkının gasp edildiği iddia edilen davacının gerçek buluş sahibi olduğunun ispatı,
- Hakkı gasp ettiği iddia edilen ... ya da faydalı model sahibi olarak sicilde kayıtlı davalının buluş bilgisini davacıdan temin ettiğinin ispatı,
-Davalıların bu bilgiyle davacının izni dışında ... ya da faydalı model başvurusu yaptığının ispatı
şeklinde sıralanabilecektir.
Bu dosya kapsamında bu maddeler değerlendirildiğinde aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır.
Üretim prosesinin bilgisi firmadan elde edildiği belirlenmiştir:
Davalı, firmanın tüm üretim prosesini fizibilite çalışması sırasında öğrenmiştir. Bu bilgi, sözleşme kapsamında ve gizlilik yükümlülüğü altında elde edilmiştir.
Gizlilik yükümlülüğü:
Gizlilik maddesi olan bir sözleşme altında elde edilen bilgilerin kullanılarak ... başvurusu yapılmış ve 21/12/2022 tarihinde Araştırma Raporu İle Birlikte Yayımlanan ... Başvuruları (6769 SMK) yayını ile tüm 3. Kişilerle paylaşılmıştır.
Buluşun kime ait olduğu: Davacı prosesinde basit parametre değişiklikleri (örneğin elek boyutu, süre, sıcaklık gibi) yapılan bu değişiklikler firmanın mevcut bilgisinden deney optimizasyonları ile alanında uzman kişi tarafından çıkarılabilecektir.
Davalının bu bilgiyle davacının izni dışında ... ya da faydalı model başvurusu yaptığının ispatı
Bu konu ile ilgili davalı, sınai mülkiyet haklarına haiz olduğuna dair bilginin davacının bilgisi dâhilinde olduğunu, ... ...’nün . ... tarafından imzalı ...-.... sayılı yazı ile bu durumun kanıtlandığını belirtmiştir. Konu ile ilişkin yazı aşağıdaki gibidir; (RAPORDA)
Davacı 2. Cevap dilekçesinde bu konu ile ilgili aşağıdaki beyanlarda bulunmuştur.
Davalı tarafın, müvekkilin sınai hakları kendisine bir Başkanlık yazısı ile devrettiğini iddia ettiğini, söz konusu yazı ... (...) .... tarafından değil, davalı ile birlikte hareket ettiği tespit edilen ... tarafından imzalandığını, Bu durumun, ... ... Yetki Devri Yönergesi’nin açık hükümleriyle bağdaşmadığını, Yönerge’nin 4/1-j maddesi, Yönerge’de veya ilgili mevzuatta düzenlenmeyen konuların ancak Genel Müdür onayı ile yapılabileceğini hüküm altına almakta olduğunu, ayrıca 4/1-k hükmü gereğince, mali nitelikteki her türlü belge ve işlemin, biri birinci derece olmak üzere çift imza ile yürütülmesi zorunlu olduğunu, Gerek Yönerge’de fikrî ve sınai haklara ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmaması gerekse fikrî ve sınai mülkiyet haklarının devri mali nitelikte bir sözleşme olması nedeniyle davalının iddialara dayanak belgenin ... tarafından imzalanarak işleme alınması mümkün olmadığını, İşlem; çift imza bulunmadığı için hukuk dünyasında varlık kazanmadığı gibi, çift imza zorunluluğu olmasaydı dahi işlem yetki gaspı nedeniyle başından itibaren sakat olacağından işlemin bir hak bahşetmesi mümkün olmayacağı belirterek bunların yanında anılan işlem sınai mülkiyet haklarının devri için gerekli şekli şartları da taşımaması nedeniyle de sonuç doğurmaya elverişli olmadığını belirtmişlerdir.
... ... Yetki Devri Yönergesi aşağıdaki gibidir;
İlkeler MADDE 4- (1) Bu Yönerge hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili aşağıdaki ilkeler belirlenmiştir: a) Bu Yönergede belirtilen yetkiler kullanılırken ilgili mevzuatta yer alan usul ve esaslara uyulur. b) Bu Yönergede yer almayan konulardaki işler, ilgili mevzuatı kapsamında yürütülür. c) Genel Müdürden onay alınmış konulara ilişkin işlemler, işlemin değişik aşamalarında tekrar onaya sunulmadan, ilgili birimler tarafından sonuçlandırıldıktan sonra Genel Müdüre bilgi verilir. ç) Genel müdür yardımcılarına bağlı birimlerin daha sonra Genel Müdüre bağlanması durumunda, bağlanan birimle ilgili olarak bu Yönergede veya diğer mevzuatta genel müdür yardımcısının yetkisinde düzenlenmiş olan işlemler, Genel Müdürün imzasıyla sonuçlandırılır. d) Bu Yönergede yer alan hükümlerle Kurumun diğer iç mevzuatında aynı konuda yer alan hükümler arasında fark bulunması durumunda bu Yönerge hükümleri uygulanır. e) Tereddüt edilen veya bir üst birimin değerlendirmesinde fayda görülen konularda, üst birimin görüşü alınarak işlem yapılır. f) İmza yetkilisi belirlenmemiş yazıların hangi personel tarafından imzalanacağı, Merkezde Genel Müdür, taşra teşkilatında ... İşletme Müdürü, başmüdürler ve taşra şube müdürleri tarafından belirlenir. g) Yazışmalarda uygulanacak usullerde, .... eşit seviyede birimler olduğu hususu dikkate alınır. ğ) Merkezde Hukuk Müşavirliğinin, taşra teşkilatında avukatların vekâlet ilişkisi çerçevesinde yaptığı işlemler ve yazışmalar, ilgili mevzuatı kapsamında yürütülür. h) Kadrosunda avukat bulunmayan işyerlerine tebliğ edilen haciz ihbarnameleri ile haciz müzekkereleri, hukuki yönden ilişkili olunan işyerine bildirilmeden ivedilikle cevaplandırılır. Herhangi bir tereddüt ve ihtilaf halinde durum derhal hukuki yönden ilişkili olunan işyerinin hukuk birimine bildirilir. ı) Yazışma ve imza işlemleri, Resmî Yazışmalarda Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine göre gerçekleştirilir. i) Bu Yönergede, genel müdür yardımcısı veya birim amirlerinin yetkisinde sonuçlandırılan, bağlayıcı nitelikte olan veya yeni bir durum başlatan konular hakkında Genel Müdüre bilgi verilir. j) Bu Yönergede ve diğer mevzuatta düzenlenmeyen konular, .... onayı ile sonuçlandırılır. Bu kapsamda yapılan iş ve işlemlerden önemli olanlar hakkında, yapılacak ilk toplantıda Yönetim Kuruluna bilgi verilir ve benzer işlemlerde uygulanacak usulle ilgili olarak gerekmesi halinde mevzuat düzenlemesi yapılır. k) İç ve dış yazışmalar tek imza ile yürütülür. Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıkları Genel Yatırım ve Finansman Programı Kararı ve diğer ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmakla birlikte; borçlanma, borç verme, alacak, çek, makbuz senedi, ürün senedi, poliçe, bono, taahhütname, ibraname, teminat, tahsilât, ödeme, kasa, banka, sözleşme ve benzeri mali nitelikteki her türlü belge veya işlemler, biri birinci derece olmak üzere çift imza ile yürütülür. Bu hususlarla ilgili mali nitelik taşımayan, bilgi alma, verme ve uygulamaya yönelik iç yazışmalar tek imza ile yürütülür.
Bu konu hukuki bir konu olduğundan takdir ve karar Sayın Mahkeme’de olup;
Sayın Mahkeme tarafından ... no.lu ... sahibi olarak görünen davalının bu bilgiyle davacının izni dışında ... ya da faydalı model başvurusu yaptığının ispatı gerçekleştiği sonucuna ulaşılırsa dava kapsamında gasp için gereken üç koşulun gerçekleştiği sonucuna ulaşılacağı,
Sayın Mahkeme tarafından ... no.lu ... sahibi olarak görünen davalının bu bilgiyle davacının izni ile ... ya da faydalı model başvurusu yaptığının ispatı gerçekleştiği sonucuna ulaşılırsa dava kapsamında gasp için gereken üç koşulun gerçekleşmediği sonucuna ulaşılacağıdır.
SONUÇ
Dosya kapsamında yer alan belgeler üzerinden ... ... binası, .... adresinde yapılan inceleme ve değerlendirmelerde;
Davaya konu ... no.lu ... başvurusunun buluş konusunun ... ... ... çalışmaları ve üretim prosesi kapsamında olmadığı bu yüzden dava konusu ... no.lu ... başvurusunun konusunun davacı ile ilişkili olmadığını,
Dava konusu ... no.lu ..., ... konusu buluşa ilgili bilginin kaynağının ... ... ... ... çalışmalarından edinildiği noktasında bir tereddüt bulunmadığı,
Sayın mahkeme tarafından ... no.lu ... sahibi olarak görünen davalının bu bilgiyle davacının izni dışında ... ya da faydalı model başvurusu yaptığının ispatı gerçekleştiği sonucuna ulaşılırsa dava kapsamında gasp için gereken üç koşulun gerçekleştiği sonucuna ulaşılacağı,
Sayın mahkeme tarafından ... no.lu ... sahibi olarak görünen davalının bu bilgiyle davacının izni ile ... ya da faydalı model başvurusu yaptığının ispatı gerçekleştiği sonucuna ulaşılırsa dava kapsamında gasp için gereken üç koşulun gerçekleşmediği sonucuna ulaşılacağı,
hususlarını takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere arz ederiz. " şeklinde ifade edilmiştir.
Dava konusu 2 ayrı ... içeriği ile ilgili olarak eczacılık fakültesinde görevli bir akademisyenin heyete dahil edilen bilirkişi dahil bilirkişi heyetinden kök rapora itirazlar kapsamında ve uyuşmazlık içeriği hakkında, yerinde inceleme sonucu ibraz edilen gözlemler de dikkate alınarak bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bu şekilde oluşturulan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 05.01.2026 tarihli EK RAPOR'da özetle " Dosya kapsamında yer alan belgeler üzerinden ... ... binası, ....r adresinde yapılan inceleme ve değerlendirmeler ile davalı ve davacı itiraz ve beyan dilekçeleri incelendiğinde;
- Ulusal ve uluslararası bilimsel arama motorlarında yapılan (...., vb) taramada davalı ...’a ait sadece bir bildiri tespit edilmiştir (.... (....). Bu bildiri haricinde spesifik olarak ... etken maddesi veya bitkisel/sentetik farklı bir etken madde ile yapılmış herhangi bir çalışması, makalesi, tezi veya projesi olmadığı tespit edilmiştir.
- Ayrıca ...’ın ....) numarası (tek bir dijital kimlik kullanmak suretiyle, bir araştırmacıya ait araştırma çıktılarının tamamının tek bir hesap altında toplanması amacıyla oluşturulan numara) incelediğinde kendisine ait hiçbir bilginin yer almadığı görülmektedir.
-Davalı ... ve davacı ... (...)’den 12 yetkili kişi ile yapılan “Taraflar Arasında Yapılan 06.10.2021 Tarihli ... ...” başlıklı sözleşme metni incelendiğinde işin konusunun, “... (...) Tesislerinde Ticari ölçekte kurulması planlanan, .... (....) bitkisindeki narkotik olmayan (....) .... normlarına ve .... ve diğer ... yönetmeliklerine uygun ...’in Ekstraksiyon teknolojisi ile üretimi (%75 verimle), tüm basamaklarda gerekli ekipmanların listesi, kapasitesi ve teknik özelliklerinin raporlanması, bu doğrultuda ...’in gelecek 20 yıl için dünya Pazar analizi, biyolojik aktivite çalışmaları ve muhtemel klinik kullanımları, bu üretim için kurulacak tesisin yerleşke içinde uygunluğu, bu konumun saha olarak irdelenmesi, tesisin içerdiği ekipmanlar yönüyle proses akış diyagramının ortaya çıkarılması, tesisin içermesi gereken alt yapı gereklilikleri, üretim sonrası .... başvurusu için gereken dokümantasyonun listelenmesi ile ilgili tüm bilimsel ve teknolojik verilerin güncel durumunun ortaya çıkarılmasına yönelik etüt ve fizibilite raporuna dayalı hizmet alımı” olduğu anlaşılmaktadır. Hazırlanacak olan raporun ... dışında hiçbir kurum ve kuruluşla paylaşılmaması ve belgelerin gizli tutulması hükmü yer almaktadır. Bu hizmet alımı işi kapsamında davalı ...’a KDV hariç 165.000,000 TL ödenmesi söz konusudur. Yani davalı bu işi bir bedel karşılığı yapacaktır. Sözleşme kapsamında gizlilik anlaşması imzalanmıştır.
-Sözleşmede fikri sınai mülkiyet hakları ile ilgili herhangi bir madde yer almamaktadır.
-Davalı ... sözleşme gereği gerçekleştireceği hizmetler kapsamında ... işletme müdürlüğünün ... ve üretim birimine 4 kez giriş yapmıştır. Bu girişlerle ilgili giriş-çıkış kayıt bilgisi aşağıda yer almaktadır. (RAPORDA)
4.a. ... Nolu Ve “... (... Bitkisi) Kapsüllerinden ... Ekstraksiyonu” Başlıklı ... İle İlgili Değerlendirme
-Davalı ... tarafından, 2021 tarihinde “...’in .... ile Üretimi, İzolasyon Akış Planının Oluşturulması ve Şartnamede Belirtilen İşlerin Etüt ve Fizibilite Raporu” kapsamında İş Paketi I (2.3/2.4/2.5/2.6/2.7) ve İş Paketi II (2.1.1/2.1.2/2.2) raporları sunulmuştur. Bu raporlarda ... üretimine ait birim işlemler, akış diyagramları ve ekipman yer almaktadır.
-... üretimi ile ilgili olarak, ...’nun kullandığı yöntem (... ... 19.05.2016 tarihli çalışma raporu 24 ve ...’nun “...” başlıklı ... başvurusunda yer alan istemler), ...’ın fizibilite raporunda sunulan yöntem ve dava konusu ... no.lu ...’te yer alan yöntem karşılaştırmalı olarak aşağıda verilmiştir.
...’nun yöntemi
1) ... kapsülleri toz edilip 6 mm elekten geçirilir.
2) pH 9.0 seviyesinde sabit tutulması kaydıyla aralıklarla %35’lik ... (30 mL) çözeltisi ilave edilir. 8 litre %80’lik Etanol ilave edilir ve mekanik karıştırıcıyla karıştırılmaya başlanır. Karışım sıcaklığı 50°C’ye getirildikten sonra 2 saat karıştırılır. Karışım sıcaklığı 50°C’ye getirildikten sonra 2 saat ekstraksiyon sürer.
3) Filtreleme işleminden 5 dakika önce 7 gram aktif karbon ilave edilerek karıştırılmaya tekrar devam edilir. Filtreleme işlemi yapılır. Filtreleme işlemi sonrasında kalan kek 1000 mL %80’lik Etanol ile yıkanır.
4) Ekstrat üzerine distile su ilave edilir. Sulu faza sülfirik asit ilave edilir. 40°C’de karışıma aktif karbon ve diyatoma toprağı ilave edilir. Karışım filtre edilir. Aseton ilave edilir. Amonyak ilave edilir. Karışım 20-25°C’ye soğutulur. Asetonla yıkanır. Veya amonyak ilavesinden sonra etil asetat ilave edilir. ... ilave edilir.
5) 35°C’yi geçmemek kaydıyla etil asetat fazı zayıf vakum altında konsantre edilir.
6) Konsantre hale getirildikten sonra kalan yağımsı-katımsı madde üzerine 80 mL metanol ilave edilerek ... çöktürülür. 1 saat boyunca 10-15°C’ye soğutularak karıştırılır ve süzülür.
7) Süzme işlemi sonunda elde edilen ham ... 40°C’de fanlı etüvde 3 saat süresince kurutulur.
8) Yöntem 1 ve 2 kapsamında yapılan çalışmalarda ... verimi %82,5-97,1 arasındadır.
Fizibilite raporu-optimizasyon işlemleri
... kapsülleri mikronize toz edilir, Kapsüller 0.5 mm elekten geçirilir
%80--%20 (Etanol-su) katı/sıvı ekstraksiyonu yapılır. Evaporatör tabanındaki karıştırıcı ile ekstraksiyon gerçekleştirilir. pH ayarı için ekstraksiyon solvan sistemine 500 mL ... %1 42.5°C’de ilave edilir.
Sulu faz filtrasyon öncesi 40°C sıcaklığa getirilir. Süzme verimini artırmak için süzme işlemi 50°C’de gerçekleştirilir. Süzme işlemi manuel olarak kağıt filtre ve .... (selüloz filtre) kullanılarak tamamlanır.
3000 mL Asetonitril-750 mL su karışımı ile sıvı-sıvı ekstraksiyonu gerçekleştirilir. 1 saat ekstraksiyon sonrasında 5 g aktif karbon ilave edilerek ekstraksiyon sisteminden yabancı partiküller uzaklaştırılır.
Asetonitril-su karışımı (%40-%60) oda sıcaklığına getirilir. Asetonitril-su oranı %20-%80 oranına getirilerek 15-20°C'de soğutma işlemi buz banyosunda gerçekleştirilir.
Çöktürme ve yıkama işlemi 3 tekrar yapılır. Çöktürme işlemi soğutucu sistem bulunmadığından mekanik soğutma yapılır. Soğutma süreci ilk olarak 15-20°C, 24 saat sonra 2-8°C sıcaklıkta gerçekleştirilir. ... ve pilot üretim boyutunda santrifüj bulunmadığından santrifüj işlemi gerçekleştirilmemiştir.
2 gün boyunca elde edilen 3 ayrı ürün metanol veya aseton ile yıkanarak impurite analizlerine ve etkin madde miktar tayinine gönderilir.
... ... elde edilir.
... verimi, metanol ile yıkama sonucunda %95,243 Aseton ile yıkama sonucunda %98,438’dir.
... no.lu ...-İstem 1
... kapsüllerinin tartılması, 0.1-5 mm elekten elenmesi, mümkün olduğunca mikronize toz haline getirilmesi
Ekstraksiyon öncesi ön işlem olarak %1 ... çözeltisi ile pH: 9.5'e ayarlanarak yüksek hızlı ultrasonik veya ultrasonik olmayan bir karıştırıcı ile 15- 75 dak. karıştırılır. Üzerine kg kütle başına 4-8 litre 40°C-70°C, tercihen 50-55°C sıcaklığa getirilmiş %80 Etanol ve %20 distile su içeren bir çözücü sistemi eklenir. 1-6 saat, tercihen 2 saat ekstraksiyon yapılır.
Ekstraksiyon sisteminde etanol buharlaştırıldıktan sonra kalan sulu faz süzülmeden önce 40°C ile 50°C arasında bir sıcaklığa getirilir, selüloz içeren veya kartuş filtreden süzülür.
Elde edilen sulu çözeltiye %80 asetonitril %20 distile su içerecek şekilde asetonitril eklenir ve 50°C ila 70°C arasında, tercihen 50-55°C'de 1-3 saat ekstraksiyon yapılır. Ekstraksiyon işleminden sonra ekstraksiyon sistemine minimum %0.01, maksimum %1 arasında yeterli miktarda aktif karbon eklenir
Filtrasyon sonrası kristalizasyon işlemi için aktif karbonlu asetonitril solüsyonu ayrı bir cam veya çelik reaktöre aktarılır. ... çözeltisi 50°C sıcaklığa getirilir, 1- 24 saat içinde sisteme distile su eklenerek %20 asetonitril %80 su konsantrasyonuna getirilir, solüsyon sistemi 1-24 saat içinde 2-15°C'ye soğutulur.
12-24 saat sonra çöken ham ... çözeltisi 8°C'yi aşmayan bir sıcaklıkta süzülür. Süzülmüş asetonitril-su çözeltisi minimum 1000 G ve maksimum 5000 G'de santrifüjlenir, çöken ... önceki adımda çöktürülmüş ham ... kristallerine eklenir.
Ham ... nem içeriği %0,1 ila %0,5 olacak şekilde fırın veya endüstriyel toz kurutucularda kurutulur. Kurutulmuş ham ... aseton veya metanol solüsyonu ile yıkanır. 30°C- 80°C arasında kurutulur.
Karşılaştırma (...-Fizibilite raporu-... yöntemi)
Kapsüllerin toz haline getirilmesi işlemi aynıdır. Kullanılan elek çapları farklıdır.
... çözeltisi ile pH 9 veya 9.5’a ayarlanır. ... çözeltisinin konsantrasyonları farklıdır. Ancak temel olarak pH ayarı her iki metotta da ... ile yapıldığı için kullanılan miktarlar konsantrasyona göre değişir. Hepsinde %80 etanol ortaktır. Ekstraksiyon süresi 2 saat ortaktır. Ekstraksiyon sıcaklıklığı ortaktır.
Filtrasyon işlemi ortaktır. Kullanılan filtre materyallerinin selüloz bazlı olması ortaktır.
Ekstraksiyon için kullanılan solvanlar farklıdır. ... ve fizibilite raporunda kullanılan asetonitril-su karışımı sıvı-sıvı ekstraksiyonu ... nolu patentte kullanılan yöntemle benzerlik göstermektedir.
Solvan ve işlemler farklıdır.
-------
Soğukta süzme işlemi ortaktır. Patentte santrifüj basamağı olmakla birlikte, ekipman olarak santrifüj olmaması nedeniyle fizibilite raporuna göre bu basamak gerçekleşmemiştir.
Kurutma aşaması ortaktır. Aseton veya metanol ile yıkanması işlemi ortaktır.
- Davalı ..., ... ile ...’nun uyguladığı mevcut “... eldesi" yöntemini iyileştirmek ve Pazar araştırması yapmak üzere sözleşme imzalamıştır. Yapacağı araştırmanın gizliliği bulunmaktadır.
-..., ... tesisini 4 kez ziyaret ederek ... eldesi için uygulanan mevcut yöntemle ilgili bilgi edinmiş, tüm prosesi öğrenmiş ve iyileştirme çalışmalarında bu bilgileri esas almıştır.
- ... eldesi için ... yöntemi ve ... B No’lu ... istemleri karşılaştırıldığında yöntemin ana hatlarının, akış şeması ve işlem basamaklarının ortak veya benzer olduğu görülmektedir. ... tarafından mevcut yöntemde kullanılan bazı parametreler (örn: elek çapı, solvan konsantrasyonu, çalışma sıcaklığı, süre, filtrasyon) değiştirilerek verimin artırılması için çalışılmıştır. Yöntemin iyileştirilmesi için mevcut yöntemde modifikasyonların yapılması zaten yapılan sözleşmede yer alan iş tanımı için gereklidir. Yapılan optimizasyon işlemleri mevcut teknik bilgiyi kullanarak yapılan açıkça aşikâr değişiklikler olarak değerlendirilmiştir.
-...’da ... eldesi için benzer iki yöntem kullanılmaktadır. ... verimi yönteme göre değişmektedir. Yukardaki tabloda özetlenen 4. ve 5. basamaklarda ... No’lu ... istemleri ile ...’nun yöntemi arasında farklılık söz konusudur. Patentte uygulanan asetonitril-su karışımı sıvı-sıvı ekstraksiyonu işlemi, ... nolu patentte kullanılan yöntemle benzerlik göstermektedir. Tabloda 6. basamakta ... No’lu ... istemlerinde santrifüj işlemi olmakla birlikte, fizibilite raporunda ekipman olarak santrifüj olmaması nedeniyle bu işlemin gerçekleşmediği belirtilmiştir. Ancak ... istemlerinde santrifüj işlemi yer almaktadır. Bu açıdan santrifüj basamağının yapılabilirliği belirsizdir.
-Davalı ... tarafından geliştirildiği iddia edilen yöntemle elde edilen noskapinin ekstraksiyon prosesi sonuçlarına dair şifai olarak ...’dan talep edilen bilgi doğrultusunda 30.12.2021 tarihli “İlgili Bileşikler Analizi” için yapılan bir deneysel analiz çıktısı üzerine elle ... muhteva, nem ve impurite bilgisi yazılmıştır. Bu belgenin ... tarafından paraflandığı anlaşılmaktadır. Bu belge aşağıda görülmektedir. Belgenin üzerinde geçerliliğine dair ilgili departmana ait herhangi bir imza veya kaşe bulunmamaktadır.(RAPORDA)
-Davalı ..., sözlü olarak “ekstraksiyon prosesi sonuçlarını” talep ettiği bir yazıya cevaben, ... tarafından ... sayılı ve ... ekstraksiyonu başlıklı, şahsına verilen bir yazıya dayanarak hak sahibi olduğunu iddia etmektedir. Bu yazının tarihi yoktur. Bunun haricinde, ... ve davalı arasında fikri sınai mülkiyet hak sahipliğine dair resmi olarak imzalanmış hiçbir protokol, belge veya doküman bulunmamaktadır. Yazıyı veren ...’ın ... ile davalı olduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
-..., 08.01.2025 tarihli 2.cevap dilekçesinde, “... B No’lu ... prosesinin ...’ya sunmuş olduğu ve kabulü yapılmayan prosesten farklılıklar içerdiğini, bu sebeple ... tesisleri içerisinde gerçekleştirildiğini iddia ettikleri ve kabulünü uygun görmeyerek yapmadıkları üretim prosesinin, geliştirilmiş hali için ... başvurusu yaptığını” iddia etmektedir. Yukarıdaki karşılaştırma tablosundan da kolayca görüleceği gibi ...’ın ...’ya sunduğu fizibilite raporundaki proses ve ... No’lu ... prosesi çok benzerdir. Sadece 6. basamakta, ... istemlerinde fazladan santrifüj ile çöktürme işlemi yer almaktadır. ... bünyesinde santrifüj olmaması nedeniyle bu işlemin yapılamadığı fizibilite raporunda belirtilmiştir. Ayrıca, davalı 2. cevap dilekçesinde, ... mevzuatı gereği, içerisinde ... ve dolayısıyla morfin bulunan kapsülleri başka bir laboratuvar ortamında çalışmasının mümkün olmadığını beyan etmektedir. Bu durumda ...’ın ... ile yaptığı sözleşme kapsamında gerçekleştirdiğini ve kabul edilmediğini iddia ettiği prosesin farklı bir laboratuvarda çalışılarak geliştirilmiş hale getirilmesi mümkün değildir.
4.b.... No.Lu “... ...” Başlıklı ... Başvurusu İle İlgili Değerlendirme
- Davalı ... ve davacı ...’dan 12 yetkili ile imzalanan “Taraflar Arasında Yapılan 06.10.2021 Tarihli ... ...” başlıklı sözleşme metni incelendiğinde “2.İşin Kapsamı ve Teknik Özellikleri” başlığının 2.5 maddesinde ... akış planı dışında mevcut kullanım endikasyonu ile ilgili ürün örnekleri (bitkisel ilaç ve/veya gıda takviyeleri ile ilgili bilgilerde rapor içinde yer alacaktır; 2.7. maddesinde “... ilgili dünyadaki patentlere dair tarama gerçekleştirilecek, ... ait daha önceden alınmış patentler, formülasyon, endikasyon, ekstraksiyon başlıkları altında rapor içerisinde yer alacaktır” hükmü bulunmaktadır.
-Davalı ... tarafından 2021 tarihinde sunulan İş Paketi I (2.3/2.4/2.5/2.6/2.7) raporu kapsamında “... ” başlığı altında değerlendirme yapılarak, ticari ürün görselleri paylaşılmıştır. ... no.lu ... başvurusu incelendiğinde piyasadaki ticari ürün örneklerinden formülasyon kurgusu oluşturulduğu anlaşılmaktadır. Dava konusu ... içinde yer alan örnek formülasyonlar tablosu incelendiğinde etkin maddelerin endikasyonlarına uygun tedavi dozlarında yazıldığı, etkin maddeler dışındaki yardımcı maddelerin oral çözelti hazırlamak için toz veya granül hazırlamak amacıyla genel olarak kullanılan klasik yardımcı maddeler olduğu ve farmasötik teknoloji açısından uygun miktarda kullanılacağının dip not olarak belirtildiği görülmektedir. Yardımcı maddelerin hiç birinin miktarı belli değildir. ...’ın sözleşmedeki iş tanımına göre yaptığı formülasyon ve endikasyon taraması sonucunda patenti oluşturduğu kanaatine varılmıştır. Söz konusu ... başvurusunun, davalı ...’ın ... ile imzaladığı sözleşme kapsamında ... ilgili oluşturduğu etüt ve fizibilite raporu sonucunda ortaya çıktığı aşikardır.
-Davalı ...’ın, davacı ... için “... ...” sözleşmesi kapsamında ücret karşılığı yaptığı “...” çalışmalarında, ...’nun sağladığı gizli bilgilerden faydalandığı ve ...’nun laboratuvar olanaklarını kullandığı aşikardır. ... haricinde deneysel çalışmalarını kişisel olarak başka bir laboratuvarda gerçekleştirmesi mümkün değildir. Bu nedenle Heyetimiz tarafından davalı ...’ın ... ... aldığı bilgiler olmadan ... No’lu ... ve ... no.lu ... başvurusunun buluşu ortaya çıkardığını iddia etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
SONUÇ;
Davalı ... ve davacı ...’dan 12 yetkili ile imzalanan “Taraflar Arasında Yapılan 06.10.2021 Tarihli ... ...” başlıklı sözleşme metni incelendiğinde “2.İşin Kapsamı ve Teknik Özellikleri” başlığının 2.5 maddesinde ... üretim teknolojisi ve endüstriyel üretimi akış planı dışında mevcut kullanım endikasyonu ile ilgili ürün örnekleri (bitkisel ilaç ve/veya gıda takviyeleri ile ilgili bilgilerde rapor içinde yer alacaktır; 2.7. maddesinde “... ilgili dünyadaki patentlere dair tarama gerçekleştirilecek, ... ait daha önceden alınmış patentler, formülasyon, endikasyon, ekstraksiyon başlıkları altında rapor içerisinde yer alacaktır” hükmü bulunduğundan dava konusu ... no.lu ... başvurusu konusunun davacı ile ilişkili olduğu,
Dava konusu ... no.lu ... başvurusu ile ... no.lu ..., ... konusu buluşlarla ilgili bilginin kaynağının, ... ... çalışmalarından edinildiği noktasında bir tereddüt bulunmadığı,
... no.lu ... başvurusu ve ... no.lu ... sahibi olarak görünen davalının bu bilgiyle davacının izni dışında ... ya da faydalı model başvurusu yaptığı sonucuna ulaşıldığı, dava kapsamında gasp için gereken üç koşulun gerçekleştiği sonucuna ulaşılacağı, " şeklinde ifade edilmiştir.
Davalı taraf vekilinin yeni bir heyetten rapor alınması yönündeki talebi HMK 30. Maddesi kapsamında ele alınıp değerlendirilerek.yargılama gereksiz uzamasın diye bu talebin reddine karar verilmiştir.
GEREKÇE:
Tarafların iddia ve savunmaları, karşılıklı sunulan delil ve belgeler, dava konusu patentler, yerinde yapılan inceleme, bilirkişi heyet raporu , itiraz üzerine alınan ek rapor ve dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde;
... (...-... bitkisi kapsüllerinden ... ekstraksiyonu buluş başlığını taşıyan) sayılı ... Gaspı ve bu ... davacıya devri iddiası ile ... (... ... ) ... Başvurusunun Gaspı ve hak sahipliği tespiti davasında;
Dosyaya sunulan karşılık delil ve belgeler , teknik yönü nedeniyle ve kök rapora itirazlar üzerine alınan bilirkişi heyetinin sunduğu 05.01.2026 tarihli EK RAPOR'da özetle "
... Nolu Ve “... (... Bitkisi) Kapsüllerinden ... Ekstraksiyonu” Başlıklı ... İle İlgili Değerlendirme
-Davalı ... tarafından, 2021 tarihinde “...’in Ekstraksiyon Teknolojisi ile Üretimi, İzolasyon Akış Planının Oluşturulması ve Şartnamede Belirtilen İşlerin Etüt ve Fizibilite Raporu” kapsamında İş Paketi I (2.3/2.4/2.5/2.6/2.7) ve İş Paketi II (2.1.1/2.1.2/2.2) raporları sunulmuştur. Bu raporlarda ... üretimine ait birim işlemler, akış diyagramları ve ekipman yer almaktadır.
-... üretimi ile ilgili olarak, ...’nun kullandığı yöntem (.... 19.05.2016 tarihli çalışma raporu .... ve ...’nun “...” başlıklı ... başvurusunda yer alan istemler), ...’ın fizibilite raporunda sunulan yöntem ve dava konusu ... no.lu ...’te yer alan yöntem karşılaştırmalı olarak aşağıda verilmiştir.(RAPORDA geçen)
- Davalı ..., ... ile ...’nun uyguladığı mevcut “... eldesi" yöntemini iyileştirmek ve Pazar araştırması yapmak üzere sözleşme imzalamıştır. Yapacağı araştırmanın gizliliği bulunmaktadır.
-..., ... tesisini 4 kez ziyaret ederek ... eldesi için uygulanan mevcut yöntemle ilgili bilgi edinmiş, tüm prosesi öğrenmiş ve iyileştirme çalışmalarında bu bilgileri esas almıştır.
- ... eldesi için ... yöntemi ve ... No’lu ... istemleri karşılaştırıldığında yöntemin ana hatlarının, akış şeması ve işlem basamaklarının ortak veya benzer olduğu görülmektedir. ... tarafından mevcut yöntemde kullanılan bazı parametreler (örn: elek çapı, solvan konsantrasyonu, çalışma sıcaklığı, süre, filtrasyon) değiştirilerek verimin artırılması için çalışılmıştır. Yöntemin iyileştirilmesi için mevcut yöntemde modifikasyonların yapılması zaten yapılan sözleşmede yer alan iş tanımı için gereklidir. Yapılan optimizasyon işlemleri mevcut teknik bilgiyi kullanarak yapılan açıkça aşikâr değişiklikler olarak değerlendirilmiştir.
-...’da ... eldesi için benzer iki yöntem kullanılmaktadır. ... verimi yönteme göre değişmektedir. Yukardaki tabloda özetlenen 4. ve 5. basamaklarda ... No’lu ... istemleri ile ...’nun yöntemi arasında farklılık söz konusudur. Patentte uygulanan asetonitril-su karışımı sıvı-sıvı ekstraksiyonu işlemi, ... nolu patentte kullanılan yöntemle benzerlik göstermektedir. Tabloda 6. basamakta ... No’lu ... istemlerinde santrifüj işlemi olmakla birlikte, fizibilite raporunda ekipman olarak santrifüj olmaması nedeniyle bu işlemin gerçekleşmediği belirtilmiştir. Ancak ... istemlerinde santrifüj işlemi yer almaktadır. Bu açıdan santrifüj basamağının yapılabilirliği belirsizdir.
-Davalı ... tarafından geliştirildiği iddia edilen yöntemle elde edilen noskapinin ekstraksiyon prosesi sonuçlarına dair şifai olarak ...’dan talep edilen bilgi doğrultusunda 30.12.2021 tarihli “İlgili Bileşikler Analizi” için yapılan bir deneysel analiz çıktısı üzerine elle ... muhteva, nem ve impurite bilgisi yazılmıştır. Bu belgenin ... tarafından paraflandığı anlaşılmaktadır. Bu belge aşağıda görülmektedir. Belgenin üzerinde geçerliliğine dair ilgili departmana ait herhangi bir imza veya kaşe bulunmamaktadır.(RAPORDA)
-Davalı ..., sözlü olarak “....” talep ettiği bir yazıya cevaben, ... tarafından ... sayılı ve ... ekstraksiyonu başlıklı, şahsına verilen bir yazıya dayanarak hak sahibi olduğunu iddia etmektedir. Bu yazının tarihi yoktur. Bunun haricinde, ... ve davalı arasında fikri sınai mülkiyet hak sahipliğine dair resmi olarak imzalanmış hiçbir protokol, belge veya doküman bulunmamaktadır. Yazıyı veren ...’ın ... ile davalı olduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
-..., 08.01.2025 tarihli 2.cevap dilekçesinde, “... No’lu ... prosesinin ...’ya sunmuş olduğu ve kabulü yapılmayan prosesten farklılıklar içerdiğini, bu sebeple ... tesisleri içerisinde gerçekleştirildiğini iddia ettikleri ve kabulünü uygun görmeyerek yapmadıkları üretim prosesinin, geliştirilmiş hali için ... başvurusu yaptığını” iddia etmektedir. Yukarıdaki karşılaştırma tablosundan da kolayca görüleceği gibi ...’ın ...’ya sunduğu fizibilite raporundaki proses ve ... No’lu ... prosesi çok benzerdir. Sadece 6. basamakta, ... istemlerinde fazladan santrifüj ile çöktürme işlemi yer almaktadır. ... bünyesinde santrifüj olmaması nedeniyle bu işlemin yapılamadığı fizibilite raporunda belirtilmiştir. Ayrıca, davalı 2. cevap dilekçesinde, ... mevzuatı gereği, içerisinde ... ve dolayısıyla morfin bulunan kapsülleri başka bir laboratuvar ortamında çalışmasının mümkün olmadığını beyan etmektedir. Bu durumda ...’ın ... ile yaptığı sözleşme kapsamında gerçekleştirdiğini ve kabul edilmediğini iddia ettiği prosesin farklı bir laboratuvarda çalışılarak geliştirilmiş hale getirilmesi mümkün değildir.
... No.Lu “... ...” Başlıklı ... Başvurusu İle İlgili Değerlendirme
- Davalı ... ve davacı ...’dan 12 yetkili ile imzalanan “Taraflar Arasında Yapılan 06.10.2021 Tarihli ... ” başlıklı sözleşme metni incelendiğinde “2.İşin Kapsamı ve Teknik Özellikleri” başlığının 2.5 maddesinde ... üretim teknolojisi ve endüstriyel üretimi akış planı dışında mevcut kullanım endikasyonu ile ilgili ürün örnekleri (bitkisel ilaç ve/veya gıda takviyeleri ile ilgili bilgilerde rapor içinde yer alacaktır; 2.7. maddesinde “... ilgili dünyadaki patentlere dair tarama gerçekleştirilecek, ... ait daha önceden alınmış patentler, formülasyon, endikasyon, ekstraksiyon başlıkları altında rapor içerisinde yer alacaktır” hükmü bulunmaktadır.
-Davalı ... tarafından 2021 tarihinde sunulan İş Paketi I (2.3/2.4/2.5/2.6/2.7) raporu kapsamında “... Endikasyonları ve Uluslararası Regülasyonlar” başlığı altında değerlendirme yapılarak, ticari ürün görselleri paylaşılmıştır. ... no.lu ... başvurusu incelendiğinde piyasadaki ticari ürün örneklerinden formülasyon kurgusu oluşturulduğu anlaşılmaktadır. Dava konusu ... içinde yer alan örnek formülasyonlar tablosu incelendiğinde etkin maddelerin endikasyonlarına uygun tedavi dozlarında yazıldığı, etkin maddeler dışındaki yardımcı maddelerin oral çözelti hazırlamak için toz veya granül hazırlamak amacıyla genel olarak kullanılan klasik yardımcı maddeler olduğu ve farmasötik teknoloji açısından uygun miktarda kullanılacağının dip not olarak belirtildiği görülmektedir. Yardımcı maddelerin hiç birinin miktarı belli değildir. ...’ın sözleşmedeki iş tanımına göre yaptığı formülasyon ve endikasyon taraması sonucunda patenti oluşturduğu kanaatine varılmıştır. Söz konusu ... başvurusunun, davalı ...’ın ... ile imzaladığı sözleşme kapsamında ... ilgili oluşturduğu etüt ve fizibilite raporu sonucunda ortaya çıktığı aşikardır.
-Davalı ...’ın, davacı ... için “... ...” sözleşmesi kapsamında ücret karşılığı yaptığı “...” çalışmalarında, ...’nun sağladığı gizli bilgilerden faydalandığı ve ...’nun laboratuvar olanaklarını kullandığı aşikardır. ... haricinde deneysel çalışmalarını kişisel olarak başka bir laboratuvarda gerçekleştirmesi mümkün değildir. Bu nedenle Heyetimiz tarafından davalı ...’ın ... aldığı bilgiler olmadan ... No’lu ... ve ... no.lu ... başvurusunun buluşu ortaya çıkardığını iddia etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
SONUÇ; Davalı ... ve davacı ...’dan 12 yetkili ile imzalanan “Taraflar Arasında Yapılan 06.10.2021 Tarihli ... ...” başlıklı sözleşme metni incelendiğinde “2.İşin Kapsamı ve Teknik Özellikleri” başlığının 2.5 maddesinde ... üretim teknolojisi ve endüstriyel üretimi akış planı dışında mevcut kullanım endikasyonu ile ilgili ürün örnekleri (bitkisel ilaç ve/veya gıda takviyeleri ile ilgili bilgilerde rapor içinde yer alacaktır; 2.7. maddesinde “... ilgili dünyadaki patentlere dair tarama gerçekleştirilecek, ... ait daha önceden alınmış patentler, formülasyon, endikasyon, ekstraksiyon başlıkları altında rapor içerisinde yer alacaktır” hükmü bulunduğundan dava konusu ... no.lu ... başvurusu konusunun davacı ile ilişkili olduğu,
Dava konusu ... no.lu ... başvurusu ile ... no.lu ..., ... konusu buluşlarla ilgili bilginin kaynağının, ... çalışmalarından edinildiği noktasında bir tereddüt bulunmadığı,
... no.lu ... başvurusu ve ... no.lu ... sahibi olarak görünen davalının bu bilgiyle davacının izni dışında ... ya da faydalı model başvurusu yaptığı sonucuna ulaşıldığı, dava kapsamında gasp için gereken üç koşulun gerçekleştiği sonucuna ulaşılacağı, " şeklindeki tespit ve kanaatlere mahkemece de aynı gerekçelerle iştirak edilerek davanın kabulü ile dava konusu .... sayılı ... gasp nedeniyle davalı adına kaydın sicilden terkini ile davacıya devrine, dava konusu ... ... başvurusun gasp nedeniyle davacıya devrine, şeklinde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın KABULÜNE,
2-Dava konusu .... sayılı ... gasp nedeniyle davalı adına kaydın sicilden terkini ile davacıya devrine,
3-Dava konusu ... ... başvurusun gasp nedeniyle davacıya devrine,
4- ... sayılı .... talebi için; Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL maktu karar harcından peşin alınan 427,60 TL'nin düşümü ile bakiye 304,40 TL'nin davalıdan tahsiliyle Hazine'ye gelir kaydına,
5-... sayılı .... için; Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL maktu karar harcından peşin alınan 615,60 TL'nin düşümü ile bakiye 116,60 TL'nin davalıdan tahsiliyle Hazine'ye gelir kaydına,
6-AAÜT uyarınca 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,
7-Davacının yaptığı; 81.000,00-TL bilirkişi ücreti, 2.395,00 TL tebligat ücreti, 1.043,20 TL ilk harç masrafı olmak üzere toplam 84.438,20TL yargılama giderinin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine
Dair verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK 341 ila 345 inci maddesine göre tebliğden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememiz aracılığı ile .... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar okunup açıklandı.15/04/2026
Katip ....
E imza
Hakim ....
E imza