Danıştay, orman izni reddinin iptalinin geriye yürüyen etkisiyle maden işletme faaliyetinin durdurulması kararının hukuka uygunluğunu temyiz incelemesine alıyor.
Özet: Bir maden şirketinin orman izni eksikliği gerekçesiyle durdurulan işletme faaliyetine ilişkin kararın iptali talebinde, ilk derece mahkemesi talebi reddederken, Bölge İdare Mahkemesi, şirketin orman izni temdit başvurusunun reddine dair önceki idari işlemin yargı kararıyla geriye yürür şekilde iptal edilmesi nedeniyle, şirketin ilgili tarihten itibaren geçerli bir orman iznine sahip olduğu kabul ederek işletme faaliyetinin durdurulması işlemini hukuka aykırı bulmuş ve iptal etmiştir.
Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/4925 E.  ,  2025/7359 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/4925
Karar No : 2025/7359
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İnşaat Taahhüt Madencilik Taşımacılık San. ve Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Adana ili, Yüreğir ilçesi sınırları içinde yer alan ve davacı şirketin uhdesinde bulunan Sicil:... sayılı II (a) grubu (kalker-mıcır) işletme ruhsatlı maden sahasındaki işletme faaliyetinin Maden Kanunu'nun 7/13 ve 7/son madde hükümleri uyarınca durdurulmasına ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... gün ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Adana Orman Bölge Müdürlüğü İzin ve İrtifak Şube Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayı ile arazi mülkiyet (orman) izninin 02/08/2017 tarihinden itibaren bir yıl süreyle uzatıldığı ve güncel yeni mülkiyet (orman) izninin bulunmadığı yönünde ... tarih ve ... sayılı yazısının ruhsat sahibi davacı şirkettin KEP adresine 11/03/2020 tarihinde tebliği edildiği, ruhsat sahasında bulunan alandaki faaliyetlerin mülkiyet izni olmadan yapıldığı tespitine istinaden işletme faaliyetinin durdurulduğu, Adana ili, Ceyhan ilçesi, İR:... ruhsat numaralı sahaya yönelik olarak maden işletme ve altyapı tesis izni verilmesi talebiyle yapılan başvurunun yapılan nihai değerlendirmede söz konusu alanın orman olarak kullanılmasında yarar görüldüğünden bahisle Orman Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle reddedildiği, anılan bu işlemin iptali ile yürütmenin durdurulmasına karar verilmesi istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyası üzerinden açılan davada yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verildiği, bu karara yapılan itirazın ise ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve Y.D.İtiraz No:... sayılı kararıyla reddedildiğinden bahisle işletme faaliyetinin mülkiyet izni dahilinde yapılmadığı, davalı idarece tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararıyla, davacıya ait maden sahası ile ilgili mülkiyet (orman) izninin en son Orman Genel Müdürlüğü tarafından 02/08/2017 tarihinden itibaren bir yıl süreyle uzatıldığı, bu durumun Adana Orman Bölge Müdürlüğü İzin ve İrtifak Şube Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile davacıya bildirildiği, davacı tarafından orman izninin bittiği 02/08/2018 tarihinde Orman İdaresine yeniden başvurularak söz konusu iznin 02/08/2022 tarihine kadar temdit edilmesinin talep edildiği, bu arada maden sahasında yapılan denetimde güncel orman izni olmadığının tespit edilmesi nedeniyle davalı idarece hazırlanan ... tarih ve ... sayılı yazı ile Maden Kanunu'nun 10. maddesinin 4. fıkrası uyarınca davacıya 2 ay süre verilerek, söz konusu eksiliğin giderilmesinin istenildiği, davacı şirkettin KEP adresine 11/03/2020 tarihinde tebliği edilen bu yazı sonrasında tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlem ile orman izni olmadığından bahisle Maden Kanunu'nun 7. maddenin 13. ve 21. fıkraları uyarınca davacının işletme faaliyetinin durdurulmasına karar verildiği, ancak davacının orman izninin sona erdiği 02/08/2018 tarihinde yeniden yapmış olduğu temdit talebinin reddine ilişkin Orman Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile iptal edildiği, bilindiği üzere idari yargıda açılan iptal davaları sonucunda mahkemelerce verilen iptal kararları geriye yürüyerek iptal edilen işlemin tesis edildikleri tarih itibarıyla tüm hüküm ve sonuçları ile birlikte hukuk alemindeki varlıklarını sona erdirdiği, davacının orman izni olmadığından bahisle işletme faaliyetinin durdurulmasına karar verilmişse de, davacının orman izninin sona erdiği 02/08/2018 tarihinde yeniden yapmış olduğu temdit talebinin reddine ilişkin işlemin mahkemece iptal edilmiş olması karşısında, söz konusu maden sahasının 02/08/2018 tarihinden itibaren orman izni bulunduğunun kabulü gerektiğinden, maden sahasının güncel mülkiyet (orman) izni olmadığından bahisle işletme faaliyetinin durdurulmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, idare mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Adana ili, Yüreğir ilçesi sınırları dahilinde bulunan Sicil:... sayılı II (a) grubu işletme ruhsat sahası ile ilgili olarak Adana Orman Bölge Müdürlüğü izin ve İrtifak Şube Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayı ile arazi mülkiyet (orman) izninin 02/08/2017 tarihinden itibaren (bir) yıl süre ile uzatıldığı ve güncel yeni orman izninin bulunmadığı yönünde ... tarih ve ... sayılı yazının ruhsat sahibine ait KEP adresine 11/03/2020 tarihinde tebliğ edildiği ancak bu yazıdaki durumları göz önüne alınmadan ... ruhsat sahasında bulunan alanda 2018 yılında üretim faaliyetlerin mülkiyet izni olmadan yapıldığı, verilen kararın hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 07/10/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Dava, Adana ili, Yüreğir ilçesi sınırları içinde yer alan ve davacı şirketin uhdesinde bulunan Sicil:... sayılı II (a) grubu (kalker-mıcır) işletme ruhsatlı maden sahasındaki işletme faaliyetinin Maden Kanunu'nun 7/13 ve 7/son madde hükümleri uyarınca durdurulmasına ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... gün ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Madencilik faaliyetlerinde izinler" başlıklı 7. maddesinin 21. fıkrasında, "(Değişik fıkra:14/2/2019-7164/8 md.) Çevresel etki değerlendirmesi ile ilgili karar, işyeri açma ve çalışma ruhsatı, mülkiyet izni olmadan veya onüçüncü fıkraya aykırı faaliyette bulunulduğunun tespiti hâlinde 46.579 TL tutarında idari para cezası uygulanarak bu alandaki işletme faaliyetleri durdurulur. Bu ihlalleri tespit eden kamu kurum ve kuruluşu diğer ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına durumu bildirir. Bu ihlallerin ilk tespit tarihinden itibaren, ilk tespit dâhil üç yıl içinde üç kez yapıldığının tespiti hâlinde ise ruhsat iptal edilir." hükmü yer almaktadır.
Uyuşmazlıkta, Adana Orman Bölge Müdürlüğü İzin ve İrtifak Şube Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayı ile arazi mülkiyet (orman) izninin 02/08/2017 tarihinden itibaren bir yıl süreyle uzatıldığı ve güncel yeni mülkiyet (orman) izninin bulunmadığı yönünde ... tarih ve ... sayılı yazısının ruhsat sahibi davacı şirketin KEP adresine 11/03/2020 tarihinde tebliği edildiği, ancak orman izni olmadan ruhsat sahasında bulunan alandaki faaliyetlerin devam ettiği anlaşıldığından, mülkiyet (orman) izni temdit talebinin reddine ilişkin işlemin sonradan verilen mahkeme kararı ile iptal edilmiş olmasının mevcut hukuki duruma göre orman alanının korunmasına yönelik bir tedbir mahiyetinde olan işletme faaliyetinin durdurulması işleminin geçmişe dönük olarak iptal edilmesi sonucunu doğurmayacağından, Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.