Ankara Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesinde tescilli tahin ve helva ambalaj tasarımlarına tecavüz, haksız rekabet ile maddi/manevi tazminat taleplerinin, tasarım hükümsüzlüğü karşı davası ile birlikte görüldüğü dava.
Özet: Sektöründe köklü bir geçmişe sahip davacı firma, tescilli tahin ve helva ambalaj tasarımlarının, davalı tarafça renk, şekil ve ambalaj görselleri de dahil olmak üzere bilinçli bir şekilde taklit edilerek kendi itibarı ve tüketicideki olumlu imajından haksızca faydalanıldığını, eski telefon numarası ve aynı ambalaj üreticisinin bile kullanıldığını iddia ederek, tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması, önlenmesi, kaldırılması, maddi ve manevi tazminat ile internet erişim engeli talep ederken; davalı taraf ise buna karşılık davacıya ait tasarımların hükümsüzlüğü ve sicilden terkinini istemektedir.

T.C. ANKARA 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

T.C.
ANKARA
2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
KARAR TÜRK MİLLETİ ADINA
Esas No : 2024/491
Karar No : 2025/215
....
Asıl Dava : Tasarım Hakkına Tecavüzün ve Haksız Rekabetin Tespiti, Durdurulması, Önlenmesi, Kaldırılması, Maddi ve Manevi Tazminat, İlan
Karşı Dava : Tasarım Hükümsüzlüğü İle Sicilden Terkin
Asıl Dava Tarihi : 25/01/2021
Karşı Dava Tarihi : 19/02/2021
Karar Tarihi : 28/05/2025
Gerekçeli Kararın
Yazıldığı Tarih : 28/05/2025
Asıl davada davacı/karşı davalı vekili tarafından davalılar/karşı davacılar aleyhine açılan Tasarım Hakkına Tecavüzün ve Haksız Rekabetin Tespiti, Durdurulması, Önlenmesi, Kaldırılması, Maddi ve Manevi Tazminat, İlan; karşı davada davalılar/karşı davacılar vekili tarafından davacı/karşı davalı aleyhine açılan Tasarım Hükümsüzlüğü İle Sicilden Terkin istemli davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
ASIL DAVA VE KARŞI DAVAYA CEVAP :
Davacı vekili dilekçelerinde özetle; müvekkili firmanın 1948 yılında ... tarafından küçük bir tahin işletmesi olarak kurulduğunu, 1960 yılında ...imalatına da başlandığını, 1979 yılında işletmenin, O.... dönüştürüldüğünü, müvekkilinin sektöründe tanınmış, köklü bir şirket olduğunu, .... nezdinde ... sayı ile tescilli çoklu tasarımların sahibi olduğunu, Davalılardan, "... sayılı desen tasarımlarının varlığının ...'ya ait .... sayılı desen tasarımlarının tescilden doğan haklarına tecavüz ettiği, desenlerin ...'ya ait tasarımlardan yola çıkılarak meydana getirildiğini, desen tasarımlarında var olan sınırsız seçenek özgürlüğünün kullanılmayarak ... adına tescilli olan ve aktif olarak kullanılan tasarımların .... ürünlerinde kullanılması karşı yayın ...'nın tüketici belleğindeki kaliteli, olumlu imajından faydalanma arzusunda olduğunu" mütalaa edildiğini, müvekkilinin tasarımlarının taklit edilerek, aynı renk, şekil ve ambalaj üzerindeki görselleri dahi değiştirmeden kullanan karşı yanların, ürünler üzerinde yer alan markaların ... adına yapılmasının, satışının diğer şirket tarafından gerçekleştirilmesinin açıkça bu eylemlerin bilinçli gerçekleştirildiğini gösterdiğini, aleyhine delil tespiti talep edilen firmanın satışa sunduğu ürünlerin ambalajını dahi aynı firmaya yaptırdığını ve müvekkili firmanın eskiden beri kullandığı telefon numarasını bu ürün ambalajları üzerinde kullandığını, taraf tasarımlarının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktıkları genel izleniminin aynı olduğunu, farklı mavi tonlarının kullanılması harcıalem kullanım olmadığını, iltibas yaratmak niyetinde olan davalı lale figürünü minimal yapıda belirgin, daha büyük yapıda ise soluk olarak kullanıldığını, tescilli tasarımların kakaolu helva ambalajında herhangi bir ikincil eleman kullanılmazken, aleyhine tespit istenen tasarımda kakao çekirdeği görseli kullanıldığını, ikincil elemanlar tescilli tasarımda helva dilimlerinin önünde ve ortasına yerleştirilirken, diğer tasarımlarda helva dilimlerinin sağ arka köşesine yerleştirildiğini, davalının müvekkili tasarımında kullanılan kırmızı ve beyaz renkleri marka yazımında kullanıldığı, vanilya çiçeğini aynı kompozisyonda ve aynı formda kullandığını, ufak ayrıntıda kalacak değişikliklerin yapıldığını, eski şirket ortağının yapılan hisse devri sonrasında aynı emtia gurubunda müvekkiline ait tasarımları taklit yoluyla satışa çıkarmasının tesadüf olmayacağını, müvekkilinin ambalaj tasarımının itibarından haksız yarar sağlamaya çalışıldığını, davalının kötü niyetli olduğunu ve haksız rekabet oluşturduğunu, davalıların ürün ambalajlarını aynı firmaya yaptırdığını, ... yazısının ihlali ortadan kaldırmayacağını, ... tarafından davalı ... arasında yapılan şirket hisse devri ve rekabet yasağı sözleşmesinde ... ibaresinin kullanım hakkının ...'ya bırakıldığını, ... isimli bir mağazada davalı ürünlerinin ... ....şeklinde satışa sunulduğunu, hali hazırda sadece tahin emtiası yönünden ambalaj değişikliğine gidildiğini, karşı davanın kötü niyetli olduğunu, davalının da benzer tasarımlar için tescil başvurusunda bulunduğunu, sunulan delillerin gerçekliğinin anlaşılamadığını ifade ederek, müvekkiline ait tasarımlara karşı tecavüz ve haksız fiillerinin, haksız rekabetlerinin tespitine, durdurulmasına, haksız tecavüzlerinin önlenmesine ve kaldırılmasına; tescilli tasarımlarının her türlü basılı evrak broşür, katalog, internet sitesi tanıtımı ile diğer ticari evraktan çıkartılmasına, silinmesine, silinmesi mümkün olmuyor ise imha edilmesine, tecavüz eylemlerinden doğan zararlarının tazmini için davalıdan 200.000,00 TL manevi tazminat ile dava aşamasında oluşan maddi değerin hesaplanması halinde ortaya çıkacak zarar miktarı üzerinde davacının tazminat hakları saklı kalmak üzere 5.000,-TL maddi tazminata,.... isimli alan adı içerisinde yer alan ve izinsiz kullanılan tasarımların varlığı nedeniyle, başta bu alan adına erişimin engellenmesi için tedbir kararı verilmesine,.... dosyasında kısmen kabul kararı ile verilen ihtiyati tedbirin devamına karar verilmesine, davalılar aleyhine verilecek kararın Türkiye çapında yayın yapan tirajı en yüksek 2 ayrı gazetede 15'er gün ara ile 2'şer defa ilan yolu ile kamuya duyurulmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davacı/karşı davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; karşı davacının taleplerinin yerinde olmadığından karşı davanın tümüyle reddine karar verilmesini istemiştir.
ASIL DAVAYA CEVAP VE KARŞI DAVA :
Davalılar vekili cevaplarında ve karşı davalarında özetle; davacının, iş bu davadan önce ... sayılı dosyası üzerinden iş bu davadaki ile aynı kullanımlar bakımından delil tespiti ve ihtiyati tedbir kararı talep ettiğini, mahkemece alınan raporda; hem tahin hem helva ambalajları bakımından inceleme yapıldığını, helva emtiaları bakımından davacının tasarımları ile müvekkili tasarımları arasında benzerlik bulunmadığı ve karıştırılma ihtimalinin de mevcut olmaması dolayısıyla müvekkili ....' un ürünlerinin tasarım tecavüzü teşkil etmeyeceği kanaatine varıldığını, aynı heyetin müvekkili ....a ait tahin ambalaj tasarımını, davacının tescilli tasarımı ile benzer nitelikte bulunduğunu, ihtiyati tedbir talebinin, bilirkişi raporu doğrultusunda tahin ambalajı tasarımı bakımından kısmen kabulüne karar verildiğini, müvekkili ....'un söz konusu tedbir kararının verilmesi üzerine tahin ambalajlarındaki kullanımların durdurulduğunu, internet sitesi dahil gerekli değişiklikleri yaptığını, müvekkillerinden ...'ın, ...'nın yönetim kurulu başkanlığını yürüttüğü ve yaklaşık 8 ay önce şirketteki hisselerini mevcut ortaklara devrederek ortaklık yapısından ayrıldığını, yapılan hisse devir sözleşmesine göre; müvekkilinin ve ailesinin aynı sektörde her türlü imalat, ticaret ve pazarlama faaliyetlerinde bulunmasında iyi niyet kuralları gereğince açıkça rıza ve onay verildiğini, "...a lisans yoluyla kullandırdığını, iş bu şirket ortaklarının ise ...'ın eşi ve çocukları olduğunu, protokolünün 18. maddesinde"... iş bu sözleşmenin akdinden önce veya sonra tarafların kendilerinin, eş ve/veya çocuklarının daha önce kurucu ortak veya ortak oldukları veya yönetim kurulunda yer aldıkları veya yetkili müdür olarak bulundukları şirketlerin ticari faaliyet konularına giren işlerde,gerek imalat gerek ticaret, gerekse pazarlama faaliyetlerinde bulunması hususunda taraflar birbirlerine rıza onay vermişlerdir. Söz konusu rıza M.K.2. maddesinde sayılan iyi niyet kuralları çerçevesinde verilmiştir." ifadesinin yer aldığını, müvekkili ... Otomasyon tarafından helva tahin pekmez, bal gibi ürünler üretilmesini, bu ürünlerin yüksek kalitede olmasını, lezzeti itibariyle son tüketicilerden olumlu geri dönüşler olması sebebiyle davacının müvekkili ürünlerinin kendisine rakip olacağını düşündüğünü ve manipüle etmeye başladığını, müvekkili ...'ın "... Baba 1948" markalı ürünleri üreten .... otomasyonun ortağı olmadığını, davacının delil olarak sunduğu ürünlerin hiçbiri ...'a ait bir şirketçe üretilmediğini pasif husumet ehliyeti bulunmadığını, müvekkili .... Otomasyon'un henüz .... toptancısı veya satış ağının bulunmadığını, .... Marketten herhangi bir tahin satışının olduğuna dair dosyada bir belge bulunmadığını, sunulan faturada sadece helva satışı olduğunun görüldüğünü, ambalaj desenlerinin bulunduğunun silindirik metal ve /veya kare/ dikdörtgen plastik kutu tasarımları bakımından davacının herhangi bir hak sahipliğinin bulunmadığını, bu ambalajların, ambalaj üreticisi firmanın kendi ürünü olup isteyen her gıda üreticisinin bu ambalajları alıp ürünlerini içine koyabildiğini, ambalaj desenleri bakımından değerlendirildiğinde, ise, tasarım dilinin oldukça basit olduğunu, helva ambalajı tasarımlarının renkli zemin üzerine, helva dilimi görselinden ve helvanın aromasını işaret eden meyveden/bitkiden oluştuğunu ve bir takım yan süsleme unsurlarından ibaret olduğunu, davacıya ait helva ambalajı tasarımlarının tasarım dili bakımından oldukça güçsüz olup, ayırt ediciliği oldukça düşük olduğunu, davacıya ait tasarımlarda geometrik kuşak deseni ile üstten ikiye bölünmüş, yukarıda kalan kısımda lale desenine aşağıda kalan kısımda ise "..." logosu ortada kalacak şekilde logonun sağ tarafında cami/ tarihi bina/kadın deseninin sol aşağı ya da orta aşağı kısımda ise iki dilim helva ve helvanın hangi aromayı ihtiva ettiğini gösterir bitki/meyve görselinin bulunduğunu, müvekkili ambalajında ise ayna simetrisi esasında geometrik çiçek motifleri kullanıldığını, karşı tarafın tasarımlarında yer alan lale deseni, cami tarihi bina ya da kadın desenleri hiçbir zaman kullanılmadığını, markaların yazım şekli ve logosu tasarımlar üzerinde konumlandırması noktasında da farklılıkların bulunduğunu, tarafların tahin tasarımlarında ise; renklerin birbirinden farklı olduğunu, müvekkiline ait üründe yeşil rengin daha baskın olarak kullanıldığını, logo ve yazıların bulunduğu çerçevenin davacıya ait üründe noktalardan oluştuğunu ve sarı/yeşilden kahverengiye dönüştüğünü, müvekkiline ait üründeki çerçevenin iki ayrı çizgiden oluştuğunu ve çizgilerin bitiş noktasında ise geometrik çiçek desenlerinin kullanıldığını, her iki ürünün kapaklarının da tamamen birbirinden farklı olduğunu, tahin ürünleri ile ilgili olarak piyasada genel kabul görmüş bir renk/ biçim kullanımı olduğunu, .... akabinde yeni tahin ambalajı ile ürünlerin piyasaya sunulduğunu, .... kararında, kararın infazı için adres olarak "karşı taraf nezdinde" ibaresine özellikle yer verilmesine rağmen davacının İskenderun,.... talimat yazdırdığını, buralarda müvekkilinin herhangi bir üretim veya satış mağazasının bulunmadığını, davacının kararın genişletilmek ve başka adresler gösterilmek suretiyle anılan kararı infaz etmesi tamamen kötü niyetli olduğunu, hukuka aykırı bu uygulamaların müvekkili ... Otomasyon'un ticari itibarini ciddi ve telafisi mümkün olmayan şekilde sarstığını, karşı dava yönünden ise; davacı-karşı davalıya ait 2012/02707-1, 2,3,4,5,6,9 ve 10 no.lu tasarımların başvuru tarihi 17.04.2012 olduğuna göre geriye dönük 12 aylık süre hesaplandığında 17.04.2011 tarihinden önce sergileme, satış gibi yöntemlerle kamuya sunulduğu için yenilik kriterine haiz olmadığını, ....lu ambalaj tasarımlarının yer aldığı ürünlerin 06.12.2010 tarihinde ...bölgesinde oldukça yaygın bir ağa sahip olan ... marketlerinde satışa sunulduğunu gösterir insert, .... ve 10 no.lu ambalaj tasarımlarının kullanıldığı ürünlerin reklamlarının yapıldığı 20.06.2006 tarihli hürriyet- ....eki, ... no.lu ambalaj tasarımlarının kullanıldığı helva ürününün reklamlarının yapıldığı 01.01.2011 tarihli Platin Dergisi, 2012/02707-1,2,3 ve 5 no.lu ambalaj tasarımının kullanıldığı helva ve tahin ürünlerinin tanıtımının yapıldığı 6-10 nisan 2011 tarihli... fuarı görselleri, ... no.lu ambalaj tasarımlarının yer aldığı ürünlerin ....no.lu ambalaj tasarımlarının yer aldığı ürünlerin olduğu .... tarafından basılan ve kaşe/ imzalı 2011 yılı takviminin yer aldığını, takvimlerin kullanılacağı yılın 1-2 ay öncesinde basıldığını, iş bu takvimin en geç 2010 yılının aralık ayında basıldığı ve dağıtıldığını buna ilişkin takvimi basan ...tarafından imzalanan beyanın bulunduğunu ifade ederek, asıl davanın reddi ile karşı davalarının kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davanın açılmasını müteakip yargılamaya katılımı olan tarafların dava, cevap, cevaba cevap, ikinci cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yazı İşleri Yönetmeliği'nin 41/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraf vekillerine tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
GEREKÇE :
Dosya uyuşmazlık konuları hakkında rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve rapor tanzim ettirilmiştir.
Davacı/karşı davalı ve davalılar/karşı davacılar arasındaki uyuşmazlık konusu, asıl dava bakımından; davalı kullanımlarının davacının tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil edip etmediği, davacının maddi ve manevi tazminat taleplerinin yerinde olup olmadığı, miktarının ne olabileceği, davalı tarafın yetki itirazının yerinde olup olmadığı, Karşı dava bakımından; hükümsüzlüğü istenen tasarımların yenilik ve ayırt edicilik şartlarının olup olmadığı, hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.
Mahkememizin ... Nolu tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine," karar verilmiştir.
Kararı, asıl davada davacı vekili istinaf etmiştir.
... sayılı kararıyla mahkememiz kararını; "...somut olayda mahkemece uyuşmazlığın özetle, "asıl dava bakımından davalı kullanımlarının davacının tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil edip etmediği, davacının maddi ve manevi tazminat taleplerinin yerinde olup olmadığı, karşı dava bakımından hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı" hususlarına ilişkin olduğu belirlendiği halde, davacının asıl davadaki "davalı firmanın satışa sunduğu ürünlerin ambalajlarının üzerinde davacı firmanın eskiden beri var olan telefon numarasını kullandığı, ambalajları aynı firmaya yaptırdığı, davalının ürünlerinin "... Baba" adıyla satıldığı, davacının eski ortağı davalı ...'ın yapılan hisse devri sonrasında aynı emtia grubunda davacıya ait ürün ambalajını taklit ederek davacının faaliyeti ve iş mahsulleriyle iltibas yaratmaya çalıştığı" yönündeki haksız rekabet iddiaları hakkında bir değerlendirme yapılmaması ve bu konuda olumlu-olumsuz bir karar verilmemesi doğru görülmemiştir. Dosya kapsamında aldırılan bilirkişi raporlarında da haksız rekabet iddiası hakkında herhangi bir tespit ve değerlendirme bulunmamaktadır." şeklindeki gerekçe ile kaldırılmasına karar vermiştir.
Mahkememizce kaldırma kararı gereğince dosya yeni esasa kaydedilmiştir.
Dosya değerlendirildiğinde, usul ve yasaya uygun ... ilamı, benimsenen bilirkişi ek raporu ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava konusu hükümsüzlüğü talep edilen .../1, 2, 3, 4, 5, 6, 9 ve 10 sayılı tescile konu tasarımların başvuru tarihi 17.04.2012 olup bu tarihten önce kamuya sunulmuş olan 1 yıllık grace period kapsamında olmayan benzer nitelikteki tüm tasarımlar, söz konusu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik değerlendirmesinde dikkate alınacaktır.
HÜKÜMSÜZLÜĞÜ TALEP EDİLEN .../1, 2, 3, 4, 5, 6, 9 VE 10 SAYI İLE TESCİLLİ TASARIMLAR İLE DAVALI/KARŞI DAVACI VEKİLİNİN SUNDUĞU TASARIMIN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ İDDİALARINA İLİŞKİN DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Davalı/karşı davacı vekilinin sunduğu tasarımın hükümsüzlüğü iddialarına ilişkin delillerin arasında yer alan “...” isimli derginin yayın tarihinin 05.01.2009 olduğu, dergi yayın tarihinin ... sayılı tescilin tarihi olan 17.04.2012 tarihinden ve geriye dönük grace period olan 17.04.2011 tarihinden önce olduğu ve yenilik değerlendirmesinde dikkate alınabileceği,
Yapılan değerlendirmede, işaretli ürün üzerindeki desenin ... sayı ile tescilli "şekil" şeklindeki ambalaj deseni tasarımının genel izlenimlerinin aynı olduğu,
Davalı/karşı davacı vekilinin sunduğu tasarımın hükümsüzlüğü iddialarına ilişkin delillerin arasında yer alan “...” isimli derginin yayın tarihinin 02.08.2010 olduğu, ... sayılı tescilin tarihi olan 17.04.2012 tarihinden ve geriye dönük grace period olan 17.04.2011 tarihinden önce olduğu ve yenilik değerlendirmesinde dikkate alınabileceği, yapılan değerlendirmede, işaretli ürünler üzerindeki desenlerin .../1, 2, 3, 4 ve 5 sayı ile tescilli, "şekil","şekil","şekil","şekil","şekil" şeklindeki ambalaj deseni tasarımlarının genel izlenimlerinin aynı olduğu,
Davalı/karşı davacı vekilinin sunduğu tasarımın hükümsüzlüğü iddialarına ilişkin delillerin arasında yer alan “...” isimli derginin yayın tarihinin 04.10.2010 olduğu,.... sayılı tescilin tarihi olan 17.04.2012 tarihinden ve geriye dönük grace period olan 17.04.2011 tarihinden önce olduğu ve yenilik değerlendirmesinde dikkate alınabileceği, yapılan değerlendirmede, işaretli ürünler üzerindeki desenlerin .... sayı ile tescilli, "şekil","şekil","şekil","şekil" şeklindeki ambalaj deseni tasarımlarının genel izlenimlerinin aynı olduğu,
Davalı/karşı davacı vekilinin sunduğu tasarımın hükümsüzlüğü iddialarına ilişkin delillerin arasında yer alan “...” isimli derginin yayın tarihinin 06.12.2010 olduğu, .... sayılı tescilin tarihi olan 17.04.2012 tarihinden ve geriye dönük grace period olan 17.04.2011 tarihinden önce olduğu ve yenilik değerlendirmesinde dikkate alınabileceği, yapılan değerlendirmede, işaretli ürünler üzerindeki desenlerin.... sayı ile tescilli "şekil","şekil","şekil","şekil" şeklindeki ambalaj deseni tasarımlarının genel izlenimlerinin aynı olduğu,
Davalı/karşı davacı vekilinin sunduğu tasarımın hükümsüzlüğü iddialarına ilişkin delillerin arasında yer alan “...” isimli derginin yayın tarihinin 10.01.2011 olduğu, dergi yayın tarihinin ... sayılı tescilin tarihi olan 17.04.2012 tarihinden ve geriye dönük grace period olan 17.04.2011 tarihinden önce olduğu ve yenilik değerlendirmesinde dikkate alınabileceği, yapılan değerlendirmede, işaretli ürün üzerindeki desenin 2012 .... sayı ile tescilli "şekil" şeklindeki ambalaj deseni tasarımının genel izlenimlerinin aynı olduğu,
Davalı/karşı davacı vekilinin sunduğu tasarımın hükümsüzlüğü iddialarına ilişkin delillerin arasında yer alan “...” isimli derginin yayın tarihinin 07.02.2011 olduğu, ... sayılı tescilin tarihi olan 17.04.2012 tarihinden ve geriye dönük grace period olan 17.04.2011 tarihinden önce olduğu ve yenilik değerlendirmesinde dikkate alınabileceği, yapılan değerlendirmede, işaretli ürünler üzerindeki desenlerin ...., 2, 3 ve 4 sayı ile tescilli "şekil","şekil","şekil", şeklindeki ambalaj deseni tasarımlarının genel izlenimlerinin aynı olduğu,
Davalı/karşı davacı vekilinin sunduğu tasarımın hükümsüzlüğü iddialarına ilişkin delillerin arasında yer alan ... isimli internet adresinde verilen haberin yayın tarihinin 08.04.2011 olduğu, .... sayılı tescilin tarihi olan 17.04.2012 tarihinden ve geriye dönük grace period olan 17.04.2011 tarihinden önce olduğu ve yenilik değerlendirmesinde dikkate alınabileceği, yapılan değerlendirmede, işaretli ürünler üzerindeki desenlerin .../1, 2, 3, 4 ve 5 sayı ile tescilli "şekil","şekil","şekil" "şekil" ve"şekil", şeklindeki ambalaj deseni tasarımlarının genel izlenimlerinin aynı olduğu,
Davalı/karşı davacı vekilinin sunduğu tasarımın hükümsüzlüğü iddialarına ilişkin delillerin arasında yer alan ... desteği ile basılan 05.06.2006 tarihli “...” isimli kataloğun yayın tarihinin ... sayılı tescilin tarihi olan 17.04.2012 tarihinden ve geriye dönük grace period olan 17.04.2011 tarihinden önce olduğu ve yenilik değerlendirmesinde dikkate alınabileceği, yapılan değerlendirmede, dava konusu ürünlerin üzerindeki desenlerin .... sayı ile tescilli "şekil" ve "şekil" şeklindeki ambalaj deseni tasarımlarının genel izlenimlerinin aynı olduğu,
Davalı/karşı davacı vekilinin sunduğu tasarımın hükümsüzlüğü iddialarına ilişkin delillerin arasında yer alan ...tarafından imza ile beyan edilen gemici takvimi sayfası basılmış ve Aralık 2010 tarihinde firmaya teslim edildiği ifade edilmiş olup söz konusu tarih, ....sayılı tescilin tarihi olan 17.04.2012 tarihinden ve geriye dönük grace period olan 17.04.2011 tarihinden önce olduğu ve yenilik değerlendirmesinde dikkate alınabileceği, yapılan değerlendirmede, dava konusu desenlerin .../1, 2, 3, 4, 5 ve 6 sayı ile tescilli "şekil","şekil","şekil" "şekil" ve"şekil" şeklindeki ambalaj deseni tasarımlarının genel izlenimlerinin aynı olduğu,
Davalı/karşı davacı vekilinin sunduğu tasarımın hükümsüzlüğü iddialarına ilişkin delillerin arasında yer alan .... Mağazasından satın alınan ürün görüntülerinde üretimi 27.01.2011 tarihinde yapılan ürünün üzerindeki görsellere bakıldığında, ürünler üzerindeki desenlerin ...sayı ile tescilli "şekil" şeklindeki ambalaj deseni tasarımının genel izleniminin aynı olduğu,
Davalı/karşı davacı vekilinin sunduğu tasarımın hükümsüzlüğü iddialarına ilişkin delillerin arasında yer alan 17.05.2006 tarihli gazete küpürününde tarih, .... sayılı tescilin tarihi olan 17.04.2012 tarihinden ve geriye dönük grace period olan 17.04.2011 tarihinden önce olduğu ve yenilik değerlendirmesinde dikkate alınabileceği, gazete küpüründe verilen reklamda yer alan işaretli görseller değerlendirildiğinde, ürünler üzerindeki desenlerin ... sayı ile tescilli "şekil" ve "şekil" şeklindeki ambalaj deseni tasarımlarının genel izlenimlerinin aynı olduğu,
Davalı/karşı davacı vekilinin sunduğu tasarımın hükümsüzlüğü iddialarına ilişkin delillerin arasında yer alan 17.09.2006 tarihli gazete küpürününde tarih, .... sayılı tescilin tarihi olan 17.04.2012 tarihinden ve geriye dönük grace period olan 17.04.2011 tarihinden önce olduğu ve yenilik değerlendirmesinde dikkate alınabileceği, gazete küpüründe verilen reklamda yer alan işaretli görseller değerlendirildiğinde, ürünler üzerindeki desenlerin ... sayılı tescilin tarihi olan 17.04.2012 tarihinden ve geriye dönük grace period olan 17.04.2011 tarihinden önce olduğu ve yenilik değerlendirmesinde dikkate alınabileceği; Gazete küpüründe verilen reklamda yer alan işaretli görseller değerlendirildiğinde, ürünler üzerindeki desenlerin .../ 5 ve 6 sayı ile tescilli "şekil" ve "şekil" şeklindeki ambalaj deseni tasarımlarının genel izlenimlerinin aynı olduğu,
Davalı/karşı davacı vekilinin sunduğu tasarımın hükümsüzlüğü iddialarına ilişkin delillerin arasında Muhittin ....tarafından gönderilen 02.11.2011 tarihli e-mailin tarih olarak, .... sayılı tescilin tarihi olan 17.04.2012 tarihinden ve geriye dönük grace period olan 17.04.2011 tarihinden önce olduğu ve yenilik değerlendirmesinde dikkate alınabileceği, yapılan değerlendirmede, işaretli ürünler üzerindeki desenlerin.... ile tescilli, "şekil", "şekil" ve "şekil" şeklindeki ambalaj deseni tasarımlarının genel izlenimlerinin aynı olduğu,
Davaya konu tasarımların değerlendirilmesinde, hükümsüzlüğe mesnet gösterilen belgelerde yer alan ürün görselleri ile davalıya ait tescilli tasarım görsellerinin, ilgili mevzuat ilkelerine göre yenilik ve ayırt edici nitelikleri babında değerlendirilmesi neticesinde, tasarımların ilk bakıştaki intibalarının aynı olduğu, tescilli tasarımların mesnet belgelerdeki tasarımlarla aynı çizgide ve genel görünümde oldukları bilgilenmiş kullanıcı gözünde genel izlenimlerinin aynı olduğu,
... sayı ile tescilli tasarımların sunulan belgeler karşısında yeni ancak ayırt edici nitelikte olmadığı, bu sebeple tescilli tasarım olarak korumadan yararlanamayacağı ve .... sıra numarası ile tescilli desen tasarımı ile genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzer tasarımlar olduğu; ancak, ... nolu tasarımların hükümsüzlük şartlarının somut olayda gerçekleştiği kanaatine varıldığından, davalı/karşı davacıların fiillerinin tasarım hakkına tecavüz olarak değerlendirilemeyeceğinden, somut olayda davalı/karşı davacılar eylemlerinin haksız rekabette oluşturmadığı kanaatine varılmıştır.
Davalı firmanın satışa sunduğu ürünlerin ambalajlarının üzerinde, davacı firmanın eskiden beri var olan telefon numarasını kullandığı iddiası bakımından değerlendirme;
... ... numaralı telefon numarası, davacı adına basım yapılan ambalajlarda kullanılmıştır. Cevaptan anlaşıldığı üzere, .... numaralı telefon numarası, davacının, ürünleri üzerinde kullandığı eski telefon numarasıdır.
Dosyada yer alan “....” markasını taşıyan ürün örneklerinde, ... numaralı telefon numarasının tespit edilemediği anlaşılmıştır.
Dosyaya hangi dilekçe ekinde sunulduğunu tespit edelemeyen bilirkişi raporundaki (syf.3) görselde, Mağazalarımız-Tarsus başlığı altında .... numarası yer almaktadır.
Davacının, dava dilekçesi ekinde sunduğu, .... adresinden 11.01.2021 tarihinde alındığı anlaşılan bilirkişi raporundaki (syf.4) görselde .... numarası bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davalının, ambalajlarını, davacı ile aynı firmaya yaptırdığı iddiası bakımından değerlendirme;
Dava dışı ...'ın, davalı şirkete de üretim yapan bir firma olup olmadığı konusunda, ... tarafından dosyaya ibraz edilen müzekkere cevabında bir bilgi bulunmamaktadır. Fakat, davalıların 21.01.2025 tarihli beyan dilekçesi değerlendirildiğinde, bu iddiaya karşı bir itirazlarının olmadığı anlaşılmıştır. Buna karşın, davalılar, aynı ambalaj üreticisi ile çalışılmasının “sektörde yaygın ve olağan bir ticari uygulama” olduğunu iddia etmektedir. Aynı ambalaj üreticisi ile çalışılmasının, haksız rekabete yol açmayacağı değerlendirilmiştir.
Davalının ürünlerinin "... Baba" adıyla satıldığı iddiası bakımından değerlendirme;
Davacı taraf, ... isimli işletmenin 24-30 Ekim 2020 tarihli ürün broşürünü dosyaya sunmuştur;
Yukarıda bilgileri yer alan broşürde, dava konusu edilen bilirkişi raporundaki (syf.5) ürün bulunmakta olup, ürünün tanıtım kısmında “....” yetkilisi ... beyanında, sehven yapılan bir hata sonucu "... BABA" ifadesinin yalnızca bir el ilanında yer aldığını, bunun bir tanıtım hatası olduğunu ve bu hatanın, davalı şirket ile hiçbir ilgisinin bulunmadığını, bu hususun davalının talebi ile yapılmadığını, hatanın tek seferlik olduğunu beyan etmiştir.
Davacının eski ortağı davalı ...'ın yapılan hisse devri sonrasında aynı emtia grubunda davacıya ait ürün ambalajını taklit ederek davacının faaliyeti ve iş mahsulleriyle iltibas yaratmaya çalıştığı iddiası bakımından değerlendirme;
Davalının, “aynı emtia grubunda davacıya ait ürün ambalajını taklit ederek davacının faaliyeti ve iş mahsulleriyle iltibas yaratmaya çalıştığı” hususu değerlendirilmiştir.
Dosyada 3 farklı ürün örneği (metal kutuda tahin helva, tahin, plastik kutuda tahin helva) yer almakta olup, her ürün aşağıda değerlendirilmiştir;
Metal Kutuda Bulunan Tahin Helva
.... İş dosyasında tespit edilmiş olan davalı ürünlerinin, davacı adına.... sıra numaraları ile tescilli desen tasarımları ile genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzer tasarımlar oldukları,
Dosyada bulunan davacıya ait ürün örnekleri ile davacının ...sıra numaralı tasarımları ile aynı olduğu, değerlendirilen davacı ürünü ile dava konusu ürün, ambalaj deseninin yanı sıra, ürünün kutularının da aynı olduğu, ayrıca, davacı ve davalı ürünleri, tahin helvası olduğu anlaşılmıştır.
Plastik Kutuda Tahin Helva
Dosyada bulunan davacıya ait ürün örnekleri ile davacının ... sıra numaralı tasarımları aynı olduğu, değerlendirilen davacı ürünü ile dava konusu ürün, ambalaj deseninin yanı sıra, ürünün kutularının da aynı olduğu, ayrıca, davacı ve davalı ürünleri, tahin helvası olduğu anlaşılmıştır.
....İş dosyasında tespit edilmiş olan davalı ürünün, davacı adına.... sıra numarası ile tescilli desen tasarımı ile farklı oldukları değerlendirilmiş,
İşbu değerlendirmede de “tahin” ürün ambalaj deseni bakımından, davacının tescilli tasarımı ile dava konusu ürünün ambalaj deseninin aynı olmadığı değerlendirilmiştir;
Neticede, davacının ve davalının “plastik ve metal kutudaki tahin helvası” ürünü, ambalaj deseni ve ürün kabı olarak benzer olmakla birlikte, ambalaj deseninin konu edildiği tasarım hükümsüz kılınmıştır. Ürün kapları ise, harcı alem tasarımlardandır. Ayrıca, ürünler farklı marka ile piyasaya sunulmakta olup, ambalajın desen ve şekil olarak benzerliğinin haksız rekabet yaratmadığı kanaatine varılmıştır.
Neticede, bilirkişi ek raporu ve tüm dosya kapsamından;
....sayı ile tescilli tasarımların sunulan belgeler karşısında yeni ancak ayırt edici nitelikte olmadığı, bu sebeple tescilli tasarım olarak korumadan yararlanamayacağı ve ...İş dosyasında yer alan davalı/karşı davacılar desen tasarımının davacı adına .... nolu tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiği değerlendirildiğinden, davalı/karşı davacıların fiillerinin tasarım hakkına tecavüz olarak kabul edilemeyeceği, somut olayda davalı/karşı davacılar eylemlerinin haksız rekabet oluşturmadığı, davacı/karşı davalının maddi ve manevi tazminat istemlerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :
1-Asıl Davanın Reddine,
Alınması gereken 615,40.-TL harçtan, peşin alınan 59,30.-TL harcın mahsubuyla, eksik kalan 556,1‬0.-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
Davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen manevi tazminat için hesap olunan takdiren 40.000,00.-TL, reddedilen maddi tazminat için hesap olunan 5.000,00.-TL ile reddedilen diğer maddi istemler için 40.000,00.-TL olmak üzere üç ayrı maktu ücreti vekâletin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
Davalıların yapmış olduğu giderlerin karşı dava bakımından olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
2-Karşı davanın kabulü ile ... Nolu tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 51/4.maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip resen ,,,,’e gönderilmesine,
Alınması gereken 615,40.-TL harçtan, peşin alınan 59,30.-TL harcın mahsubuyla, eksik kalan 556,1‬0.-TL harcın davacı/karşı davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Davalılar/karşı davacılar kendisini vekil ile temsil ettirmesi sebebiyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 40.000,00.-TL maktu ücreti vekâletin davacı/karşı davalıdan alınarak davalılar/karşı davacılara verilmesine,
Davalılar/karşı davacıların yapmış olduğu ve aşağıda dökümü yazılı 2.368,6‬0.-TL yargılama giderinin davacı/karşı davalıdan alınarak davalılar/karşı davacılara verilmesine,
Davacı/karşı davalının yapmış olduğu giderlerin asıl dava bakımından olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ... İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.28/05/2025
Kâtip Hâkim ...
✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır
KARŞI DAVA MASRAF DÖKÜMÜ
İlk Masraf : 118,60.-TL
Bilirkişi Ücreti : 2.250,00.-TL
TOPLAM : 2.368,6‬0.-TL