Danıştay, maden işletme ruhsatı talebinin Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile reddini hukuka aykırı bulan iptal kararını temyizen değerlendiriyor.
Özet: Bir maden şirketinin işletme ruhsatı talebinin, ilgili bakanlık taşınmaz komisyonunca 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında "uygun bulunmadığı" gerekçesiyle reddedilmesi üzerine, ilk derece mahkemesi, maden ruhsatı başvurularının özel kanunla düzenlendiğini ve genelgenin hukuki sebep oluşturamayacağını belirterek ret işlemini iptal etmiştir; ancak bölge idare mahkemesi, aynı sahadaki arama ruhsatı ihalesinin benzer gerekçelerle reddine ilişkin önceki bir yüksek mahkeme kararında, idarenin takdir yetkisinin daha geniş yorumlandığına dikkat çekerek, bu precedentin mevcut uyuşmazlığa etkisini değerlendirmektedir.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : 2023/124Karar No : 2025/6610 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... Haf. Nak. ve İnş.Taah. Tic. Ltd. Şti.VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Tekirdağ ili sınırları dahilinde yer alan ER:... sayılı II-a grubu maden ruhsat sahasının 22/07/2020 tarihinde yapılan ihalesinin uhdelerinde kalmasına müteakip işletme izni ve işletme ruhsatı talebine ilişkin ... tarih ve ... sayılı dilekçe ile yapılan başvurunun uygun bulunmayarak reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü işlemi ile bildirilen Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bağlı İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonu tarafından tesis edilen ... tarih, ... sayı ve ... karar sayılı işlemin iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davalı idarelerce dava konusu işlemde herhangi bir gerekçe belirtilmeksizin sadece talebin uygun bulunmadığının belirtildiği, dava dosyasına sunulmuş savunma dilekçelerinde de dava konusu işlemin reddine gerekçe olacak şekilde işin teknik boyutuna ilişkin mahallinde yapılmış inceleme ve değerlendirmeye dayalı somut bilgi ve belgelerin ortaya konulmadığı ve davacı şirket talebinin salt Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda talebin uygun bulunmadığı gerekçesiyle reddedildiği, Mahkemenin 26/10/2021 tarihli ara kararı ile dava konusu işlemin tesis edilmesinin somut ve hukuki gerekçelerinin davalı idarelerden sorularak ilgili bilgi ve belgelerin dosyaya ibrazının istenilmesi üzerine, 22/11/2021 tarihinde Mahkeme kayıtlarına alınan cevabi yazı içeriği ile dava konusu işlemin soyut olarak kamu yararı gözetilerek 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında tesis edildiği beyanına yer verildiği, davalı idarelerce işlemin sebep unsuru ortaya konulamadığı, maden işletme ruhsatı ve izni başvurularının 3213 sayılı Maden Kanunu'nda açıkça düzenlendiği, bu hususa ilişkin görev ve yetkilerin Genelge ile devrinin mümkün olmadığı, dolayısıyla 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında alınan olumsuz görüş gerekçe gösterilerek tesis edilen işlemin, anılan Genelge uyarınca tesis edildiği ve ruhsat talebinin reddine dair başka bir gerekçe de belirtilmediği anlaşılmakla, dosya kapsamında mevcut ... erişim numaralı Maden İşletme Projesi ile teknik verilerle uygunluğu ortaya konulan uyuşmazlık konusu maden sahası yönelik işletme izni ve işletme ruhsatı talebine ilişkin ... tarih ve ... sayılı dilekçe ile yapılan başvurunun uygun bulunmayarak reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü işlemi ile bildirilen Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bağlı İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonu tarafından tesis edilen ... tarih, ... sayı ve ... karar sayılı dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, ayrıca işbu iptal kararının doğrudan işletme ruhsatı düzenlenmesi talebinin kabulü sonucunu doğurmadığı, davalı idarece, söz konusu ruhsat talebi hakkında 3213 sayılı Maden Kanunu'nun ilgili maddeleri kapsamında değerlendirme yapıldıktan sonra, davacı tarafından mevzuatta öngörülen şartların yerine getirilip getirilmediğine göre yeniden işlem tesis edilebileceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi Kararıyla, UYAP sistemi üzerinden ... İdare Mahkemesi'nin ... ve Danıştay 13. Dairesinin E.2021/2261 sayılı dosyalarında verilen kararların incelendiği, dava konusu işleme esas saha ile ilgili olarak 22/07/2020 tarihinde gerçekleştirilen arama ruhsat ihalesinin uygun bulunmamasına ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bağlı İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinde açılan davada verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bu karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine ise Danıştay 13. Dairesince verilen 06/04/2022 tarih ve E:2021/2261, K:2022/1477 sayılı kararla; "İdare Mahkemesi'nce, Taşınmaz Komisyonu kararında sebep unsuru yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; Dairenin 08/02/2022 tarihli ara kararı üzerine davalı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabî yazının içeriği ile aktarılan mevzuat ve ilkeler birlikte değerlendirildiğinde, maden sahalarına yönelik arama ruhsat ihalelerini sonuçlandıran ihale komisyonu kararlarının hukukîliğini ve yerindeliğini denetlemek üzere yetkilendirilen Taşınmaz Komisyonu'nun "katılımcı sayısı ve rekabet koşulları" gerekçesinin dava konusu ihaleye sadece 1 (bir) isteklinin katılması olgusunu açıklayan bir gerekçe niteliğinde olduğu; bu tür bir rekabet eksikliğinin ihale kararının uygunluğunu denetleyen makam tarafından fiyatın ekonomik olmaması nedeniyle ihale kararının uygun bulunmaması için yeterli bir sebep olarak değerlendirilebileceğinin açık olduğu, bu itibarla, katılımcı sayısının 1 (bir) olması nedeniyle yeterli rekabetin gerçekleşmemesinin yanı sıra, ara kararı cevabında belirtilen "sahanın mahiyeti, teklif miktarı ve teklifin kamu yararına uygun olmaması" olguları da göz önünde bulundurularak bir karara varılmasının idarenin bu konuda sahip olduğu takdir yetkisi kapsamında olduğu dikkate alındığında, ihaleyi sonuçlandıran ihale komisyonu kararının aktarılan gerekçelerle uygun bulunmamasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı" gerekçesiyle davalılardan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın temyiz isteminin kabulüne, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına, davanın reddine kesin olarak karar verildiği, davacı şirketin işletme izni ve işletme ruhsatı talebine esas 22/07/2020 tarihinde gerçekleştirilen arama ruhsat ihalesinin uygun bulunmamasına ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bağlı İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının nihai olarak, Danıştay 13. Dairesinin yukarıda aktarılan kararıyla hukuka uygun bulunması karşısında, Tekirdağ ili sınırları dahilinde yer alan ER:... sayılı II-a grubu maden ruhsat sahasının 22/07/2020 tarihinde yapılan ihalesinin uhdelerinde kalmasına müteakip işletme izni ve işletme ruhsatı talebine ilişkin ... tarih ve ... sayılı dilekçe ile yapılan başvurunun uygun bulunmayarak reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü işlemi ile bildirilen Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bağlı İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonu tarafından tesis edilen ... tarih, ... sayı ve ... karar sayılı işlemde gelinen aşama ve sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Danıştay 13. Dairesinin 06/04/2022 gün E:2021/2261, K:2022/1477 sayılı kararının yetki ve sebep unsurundan yoksun olduğu, ayrıca Anayasa'ya, Maden Kanunu'na ve yerleşik içtihatlara açıkça aykırı olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idareler tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz isteminin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. Kesin olarak, 09/09/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.