İçme suyu ve proje inşaatı çalışmalarında denizaltı kablolarına verilen hasar nedeniyle protokoller çerçevesinde açılan tazminat davasında tarafların sorumluluklarının belirlenmesi.
Özet: Davacı şirket, içme suyu hattı döşenmesi sonrası kontrolünde döşenen fiber optik kablolarının, başka bir müteahhit firma tarafından Avrasya Tüneli projesi kapsamında yapılan hafriyat çalışmaları sırasında koparıldığını tespit ederek, protokoller gereği edimlerini yerine getirmeyen İSKİ ve yüklenici Günsay İnşaat ile kabloları koparan Altyapı İnşaat ve taşeronu Yılmazlar Yapıdan toplam 1.058.441,85 TL zararın avans faiziyle müteselsilen tahsilini talep etmektedir.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2024/618 E., 2024/741 K. Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalılar ...Genel Müdürlüğü ve müteahhidi... İnşaat Taahhüt Ticaret Ltd. Şti. arasında 2 adet protokol imzalandığını, ...Genel Müdürlüğü ile imzalanan ilk protokol ile ".... Bölgesi Muhtelif İçme Suyu Şebekesi ve Kat Ayrımı İnşaatı" kapsamında...arasına içme suyu hattı döşenmesi sonrası 4 adet ...Kablo serimi işinin müvekkilinin kontrollüğünde, içme suyu hattı döşenmesi işini üstlenen ...Genel Müdürlüğü müteahhidi... İnşaat tarafından yapılmasının kararlaştırıldığını, müvekkili ile davalılar ...ve... İnşaat arasında imzalanan ek protokolde de içme suyu hattı döşenmesi sonrası ...Kablo serilmesi işinin... İnşaat tarafından yapılmasına, kabloların ... dışındaki Salacak ve Sarayburnu kara bağlantılarının ise, müvekkili şirket tarafından yapılacağına karar verildiğini, müvekkilinin ilgili protokoller gereği tüm edimlerini yerine getirip bedelleri ödediğini, işin yüklenici şirket tarafından 05.03.2008 tarihinde teslim edildiğini ve zaman zaman yapılan ölçümler sonucunda 01.03.2009 tarihli ölçümde 2 ayrı kablonun farklı metrelerde kopuk olduğunun tespit edildiğini, kabloların ...'nda ortaya çıktığı bölüm ile menhol arasındaki bölümde ... Projesi İnşaatı projesi ile ilgili çalışma yapan müteahhit firma davalı ... ve taşeronu davalı ... Ltd. Şti. tarafından iş makineleri ile çalışma yapılırken 4 adet ...Kablonun koparılarak hasara uğratıldığının ...yetkilisi ve müvekkilinin teknik ekipleri tarafından tutanaklar ile tespit edildiğini belirterek, davalılar ...Genel Müdürlüğü'nün ve... İnşaat'ın protokol gereği üstlendikleri işi gereği gibi yerine getirmemelerinden dolayı, diğer davalıların da 406 sayılı Kanun'un 24., 25., 26. ve 28. maddeleri uyarınca, sorumlu olduklarını belirterek, müvekkilinin... İnşaat Firması'na ödediği işçilik bedeli olan 866.628,00 TL, 144 ...kablo bedeli 30.677,43 TL, 60 ...kablo bedeli 153.933,52 TL, yine 144 ...kablo terminasyon işçiliği bedeli 5.084,40 TL ve 60 ...Kablo terminasyon işçiliği bedeli 2.118,50 TL olmak üzere toplam 1.058.441,85 TL zararın hasar tespit tarihi olan 01.03.2009 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından müvekkilinin 406 sayılı Kanun hükümlerinin aykırı olarak kontrolsüz ve izinsiz çalışma yaptığı iddiasıyla tazminat istendiğini, müvekkilinin olayda hiçbir kusurunun olmadığını, davacının kendi teknik şartnamelerinde düzenlenmiş olan kuralları ihlal ettiğini, denizde kopan kablolar ile müvekkili ve ... Projesi çalışmaları ile hiçbir bağının olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının ileri sürdüğü hasar ve zarar miktarının kabul edilebilir olmadığını, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, zararın ve kusurun davacı tarafından kanıtlanması gerektiğini, müvekkili şirketin söz konusu yerde taşeron olmayıp, kendisine ait bir adet iş makinesini............'a kiraya verdiğini, kiralanan makine ile yapılmakta olan bir zarar oluşmuş ise, müvekkilinin bu zarardan sorumlu tutulmasının mümkün bulunmadığını, bir an için müvekkili tarafından kiraya verilen iş makinesinin çalışması sırasında hasarın oluştuğu kabul edilse dahi, söz konusu alanda kablonun geçtiğine dair hiçbir uyarıcı işaretin bulunmadığını belirterek, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.3. Davalı... İnşaat vekili cevap dilekçesinde özetle; işin 01.07.2008 tarihinde eksiksiz olarak tamamlanıp geçici kabulün yapıldığını ve ...Genel Müdürlüğü'ne teslim edildiğini, geçici kabulden sonra ... Şantiyesi'nin müvekkili tarafından ...Firması'na protokol ile teslim edildiğini, başka bir deyişle 01.07.2008 tarihinden sonra ... Şantiyesi'nde müvekkili şirketçe hiç bir çalışma yapılmadığını, davacının 01.03.2009 tarihli ölçümlere dayanarak kopan kablolardan müvekkili şirketin sorumlu olduğu iddiasının dayanaksız olduğunu, müvekkilinin protokol hükümlerine aykırı davranmayıp bu hükümler çerçevesinde ve süresinde standartlara uygun olarak işi tamamlayıp teslim ettiğini, malzeme seçimini davacının yaptığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.4. Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin protokoller gereği üstlendiği tüm edimleri protokole uygun olarak yerine getirdiğini, kablo serim işini davacının talebi ve müvekkilinin de izni ile başlanıldığını ve bu işin kontrolörlüğünün davacı tarafından yapıldığını, başka bir deyişle dava konusu işi hem yaptıran hem de yapımı sırasında denetleyenin davacı olduğunu, müvekkiline husumetin de yönetilemeyeceğini, zira hasar tespit tutanağında, hasarı meydana getiren kişinin ... firmasının taşeronu ... Madencilik Firması'nda çalışan bir operatör olduğunun belirlendiğini, bu nedenle müvekkiline husumetin yöneltilemeyeceğini, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında da, işin yapımı ve teslim alınmasında herhangi bir aksaklık olmadığının tutanaklar ile tespit edilip, işin bedelinin ilgili firmaya ödenip, teminat mektubunun da iade edildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 09.09.2013 tarihli ve 2011/151 Esas, 2013/198 Karar sayılı kararı ile işin eksiksiz ve noksansız tamamlanması sonucu ve sözleşme hükümleri gereğince, müteahhit olan... İnşaat'ın teminat mektubunun iade edildiği, kablo, tesis, üst dolgu ve imalat çalışmalarının protokol kapsamında tamamlandığı, işin eksiksiz olarak tamamlanmasından sonra hasarın meydana geldiği şantiyede... Ltd. Şti.'nin her hangi bir çalışmasının olmadığı, yaklaşık 1 yıl sonra 01.03.2009 tarihinde yapılan ölçümlere dayanılarak kabloların koparak hasara uğradığı belirlenip tutulan tutanağa dayalı olarak bu davalıların sorumlu olduğunu kabul etmenin mümkün bulunmadığı, kaldı ki bu imalatta kullanılacak ...Kablo seçiminin davacı tarafından yapıldığı ve denetiminin de yapıldıktan sonra işin eksiksiz olarak teslim alındığının kabul edilmesi karşısında bu davalıların sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmedikleri iddiasıyla zarardan sorumlu olduklarının kabul edilmesinin mümkün bulunmadığı, davacı ile hasarın meydana geldiği alanda ... Projesi'ni gerçekleştiren ...'ın ve taşeronu olduğunu iddia ettiği davalı ... Ltd. Şti. arasında her hangi bir hukuki ilişkinin bulunmadığı, davalıların BK'nın 41. maddesi kapsamında sorumlu olmadıkları belirtilerek, davanın reddine karar verilmiştir.IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ1. Mahkemenin 09.09.2013 tarihli, 2011/151 Esas, 2013/198 Karar sayılı kararının süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesi 28.01.2015 tarihli ve 2014/836 Esas, 2015/471 Karar sayılı kararı ile davalı ... vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazları reddedilerek işin imalî sırasında kullanılacak olan malzemeler iş sahibi tarafından temin edilse dahi yüklenicinin, malzemenin imalâtın yapılmasına elverişli olmaması halinde bu hususu iş sahibine ihbar etmekle yükümlü olduğu, yargılama sırasında alınan bilirkişi kurulu rapor ve ek raporunda denizin içerisine döşenen kabloların seçiminin uygun olmaması sebebiyle kopma ve arızaların meydana geldiğinin saptandığı, davalı yüklenici şirket tarafından da denizin altına döşenen kabloların seçiminin uygun olmadığının davacıya ihbar edildiği iddia ve ispat edilmediği, bu nedenle davalı yüklenici şirketin denizin içerisine döşenen kablolardaki ayıplardan sorumlu olduğu, mahkemece; davacının dava dilekçesindeki talebi de dikkate alınarak, bilirkişi kurulundan alınacak ek raporla gizli ayıplı olan ve denizin altına döşenen kablolardaki ayıbın eserin reddini gerektirip gerektirmediği, başka bir anlatımla ayıbın kabule icbar edilemeyecek derecede olup olmadığı, bedel indirimini gerektirip gerektirmediği ya da onarımının mümkün olup olmadığı ve bunların miktarları konusunda bilirkişi kurulundan ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.2. Mahkemenin 12.04.2018 tarih, 2016/584 Esas, 2018/422 Karar sayılı kararı ile bozma ilamı gereğince bilirkişi heyetinden ek rapor alındığı, alınan raporda kablo onarımının ekonomik olarak verimli ve pratik olmayacağı, davacı tarafından malzeme seçimi yapılıp teslim edildiğinden... İnşaatın sorumluluğu olmayacağının bildirildiği, davalı yüklenici... İnşaatın, işin imalî sırasında kullanılacak olan malzemeler iş sahibi telekom tarafından temin edilse dahi, denizin altına döşenen kabloların seçiminin uygun olmadığını davacıya ihbar etme yükümlülüğü bulunduğu, ancak toplanan delil ve belgelerle ihbar yükümünün yerine getirildiğinin, davalı yüklenici tarafından ispat edilemediği, bu nedenle denizin içerisine döşenen kabloların seçiminin uygun olmaması sebebiyle ... kopma ve arızaların meydana getirdiği zarardan davalı yüklenicinin sorumlu olacağı, ancak denizin içerisine döşenen kabloların seçimi davacı iş sahibi tarafından yapıldığından mahkemece davacının %50 oranında müterafık kusurunun da bulunduğunun taktir edildiği belirtilerek davanın kısmen kabulü ile; davacının %50 müterafık kusur indirimi sonucu 529.229,925 TL davacı zararının 01.03.2009 tarihinden itibaren avans faizi ile davalı... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.'den alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.3. Mahkemenin 12.04.2018 tarih, 2016/584 Esas, 2018/422 Karar sayılı kararının süresi içinde davacı vekili, davalı... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. vekili ve ihbar olunan .... ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesi'nin 10.07.2019 tarihli ve 2018/4495 Esas, 2019/3305 Karar sayılı ilamı ile davacı ile davalı... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.'nin diğer temyiz itirazları reddedilerek mahkemece bozmaya uyulduğuna göre bozmada belirtilen hususlar yararına olan taraf için usuli kazanılmış hak oluşturacağından bozma uyarınca inceleme yaptırılmasının zorunlu hale geldiği, bozma ilamında yüklenici... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.'nin 818 sayılı BK'nın 357/son maddesindeki genel ihbar mükellefiyetini yerine getirmemiş olması sebebiyle oluşacak zarardan sorumlu olduğu kabul edildiğine göre bu aşamadan sonra bilirkişilerin, yüklenici şirketin sorumlu olup olmayacağını değerlendirmelerinin mümkün olmadığı, bu durumda mahkemece ek raporla sonuca ulaşılması imkânı kalmadığından, yeniden oluşturularak konusunda uzman teknik bilirkişi kurulundan davacı iş sahibinin dava dilekçesindeki talepleri de dikkate alınmak suretiyle gizli ayıplı olan ve denizin altına döşenen kablolardaki ayıbın kabule icbar edilemeyecek ve eserin reddini gerektirecek derecede olup olmadığı, bedel indirimini gerektirip gerektirmediği ya da onarımının mümkün olup olmadığı ve bunların miktarıyla davacı iş sahibinin ayıplı iş ve imalât nedeniyle uğradığı zarar miktarı konusunda gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınıp değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir. 4. Mahkemenin 2020/374 Esas, 2022/468 Karar, 02.06.2022 tarihli kararı ile davalı yüklenici... İnşaatın, işin imalî sırasında kullanılacak olan malzemeler iş sahibi davacı ... A.Ş. tarafından temin edilse dahi; denizin altına döşenen kabloların seçiminin uygun olmadığını, davacıya ihbar etme yükümlülüğü olduğu, ancak toplanan delil ve belgelerle ihbar yükümünün yerine getirildiği davalı yüklenici tarafından ispat edilemediği, davalı... İnşaatın bu nedenle %50 oranında müterafik kusurunun oluştuğu, denizin içerisine döşenen kabloların seçiminin uygun olmaması sebebiyle ... kopma ve arızaların meydana getirdiği zarardan davalı yüklenici ... İnşaat ve taşeronu olduğu...nin sorumlu olacağı, diğer davalılar ... Madencilik İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ...'un meydana gelen hasar ve zarardan sorumlu oldukları davacı tarafından ispat edilemediğinden davanın kısmen kabulü ile; davacının %50 müterafık kusur indirimi sonucu 525.619,48 TL davacı zararının 01.03.2009 tarihinden itibaren avans faizi ile davalı... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.'den ve davalı İSKİ'den müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, diğer davalılar yönünden davanın reddine karar verilmiştir.5. Mahkemenin 2020/374 Esas, 2022/468 Karar, 02.06.2022 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili, davalı... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. vekili, davalı ...vekili ve ihbar olunan ... ... Tekn. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemiz 2022/4087 Esas, 2024/814 Karar, 03.04.2024 tarihli kararı ile dava tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 357/son maddesi uyarınca; iş devam ettiği sırada, iş sahibinin verdiği malzemenin veya gösterdiği arsanın kusurlu olduğu anlaşılır yahut imalatın noktası noktasına muntazaman icrasını tehlikeye koyacak diğer bir hal hadis olursa müteahhidin, iş sahibini bundan derhal haberdar etmeye mecbur olduğu, bu hususun işinin uzmanı sayılan yüklenicinin özen borcunun sonucu olduğu, özen borcunun gereği gibi yerine getirilmemesi halinde yüklenicinin bu nedenle eserde meydana gelen açık ve gizli ayıplardan sorumlu olduğu, yargılama sırasında alınan bilirkişi kurulu rapor ve ek raporunda denizin içerisine döşenen kabloların seçiminin uygun olmaması sebebiyle kopma ve arızaların meydana geldiğinin saptandığı, davalı yüklenici şirket tarafından da denizin altına döşenen kabloların seçiminin uygun olmadığının davacıya ihbar edildiği iddia ve ispat edilmediği, bu nedenle davalı yüklenici şirketin denizin içerisine döşenen kablolardaki ayıplardan sorumlu olduğu, ikinci bozma ilamından sonra alınan kök raporda; ... altına döşenen kabloların kabule icbar edilemeyecek derecede ayıplı olduğunun belirtildiği, ek raporda yapılan açıklama ile de onarımı mümkün olan kabloların karada bulunan kablolar olduğunun anlaşıldığı, bu durumda rapor içerisinde çelişki olmadığı, su altına döşenen kablolardaki ayıbın kabule icbar edilemeyecek nitelikte olduğu ve davalılar ... ile ... Mad. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin sorumlu olmadığına dair kararın bozma ilamları ile kesinleştiği anlaşılmakla davalı... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.'nin tüm, davacının diğer temyiz itirazlarının reddine, önceki bozma ilamından sonra yerel mahkemece bozmaya uyulması ile İSKİ'nin zarardan sorumlu olmadığı ve davalı... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.'nin tüm zarardan sorumlu olduğu konularında usuli kazanılmış hak oluşmasına rağmen mahkemece usuli kazanılmış haklara aykırı olacak şekilde davalı... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. lehine %50 müterafık kusur indirimi yapıldığı ve bu bedelden davalı İSKİ'nin de sorumlu tutulduğunun anlaşıldığı, mahkemece yapılacak işin; usuli kazanılmış haklar ve ... altına döşenen kablolardaki ayıbın kabule icbar edilemeyecek nitelikte olduğu da dikkate alınarak davanın kısmen kabulü ile; 1.051.238,95 TL davacı zararının 01.03.2009 tarihinden itibaren avans faizi ile davalı... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.'den alınıp davacıya verilmesine, diğer davalılar yönünden davanın reddine karar verilmesinden ibaret olduğu belirtilerek, kararın bozulmasına karar verilmiştir. 6. Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile usuli kazanılmış haklar dikkate alınarak ve ... altına döşenen kablolardaki ayıbın kabule icbar edilemeyecek nitelikte olduğu da dikkate alınarak; davanın kısmen kabulü ile; 1.051.238,95 TL davacı zararının 01.03.2009 tarihinden itibaren avans faizi ile davalı... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.'den alınıp davacıya verilmesine, diğer davalılar yönünden davanın reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz Sebepleri1. Davalı... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde; a. Alanında uzman bilirkişilerce tespit edilen hususları gözardı ederek usule aykırı şekilde müvekkili şirket lehine olan hususların yok sayıldığını, davacı şirketin telekomünikasyon sektöründe yüksek tecrübe ve bilgi birikimi sahibi olan bir şirket olduğunu, kablo seçimini davalının yaptığına dair herhangi bir belgenin bulunmadığını, davalı müvekkilinin yanlış kablo kullanımı konusunda kusurlu olduğunun belirtilmesinin olanaklı olmadığını,b. Dosyada mevcut bulunan bilirkişi heyet raporları arasında çekişli giderilmeden yerel mahkeme tarafından hatalı şekilde hüküm tesis edildiğini,c. ...kablo seçiminin davacı şirket tarafından yapıldığını ve eserin teslim tarihinden yaklaşık 1 yıl sonra kablolarda kopma meydana geldiğini, kendilerinin sorumluluğu bulunmadığını, açık ve gizli ayıptan sorumlu tutulamayacaklarını,d. Salt davacı tarafından sunulan tek taraflı kayıtlara istinaden yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu, davacı ile aralarında doğrudan eser sözleşmesi bulunmadığından hasara ilişkin yapılacak hesaplamanın sözleşme dışı işlerde olduğu gibi İstanbul Ticaret Odası ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Birim Fiyatlarına göre hesaplanması gerektiğini, ayrıca işçilik bedelinin de hesaplamaya dahil edilmesinin hatalı olduğunu,e. Davacı ile aralarında doğrudan sözleşme ilişkisi bulunmadığı gibi daha sonra yapılan ek protokolde de işin tamamlanmasına takiben ilerleyen süreçte arıza, hasar, bakım, onarım ve tazminat hususunda herhangi bir düzenlemenin bulunmadığını beyan etmektedir.2.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kararın hukuka uygun olduğunu ancak davalı ...'nin usuli kazanılmış hakkı bulunduğundan bahisle sorumlu olmayacağına karar verilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, ...’den de tahsile karar verilmesi gerektiğini beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve GerekçeDosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, eser sözleşmesi uyarınca ayıplı ifadan ... zararın tazmini istemine ilişkindir.Temyiz olunan nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 nci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekili ve davalı... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. vekilince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle;Davacı vekili ve davalı... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,Fazla yatırılan harcın temyiz eden davacıya iadesineAşağıda yazılı harcın temyiz eden davalıya yükletilmesine,Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,11.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.