Danıştay 8. Daire, İstanbul Üsküdarda 6292 sayılı Kanun kapsamında yolsuz tescil nedeniyle iade edilemeyeceği belirlenen taşınmazın doğrudan satışı talebine ilişkin zımni ret işleminin iptali kararını incelemektedir.
Özet: Dava konusu taşınmazın mülkiyet kaydının usulsüz ve hukuken geçersiz ("yolsuz tescil") olduğunun kadastro mahkemesi kararıyla kesinleşmesi nedeniyle 6292 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca iade kapsamına girmediği, ancak davacıların aynı Kanunun 6. maddesi uyarınca doğrudan satış talebine verilen zımni ret işleminin hukuka aykırı olduğu ve bu talebin idarece esasının değerlendirilmesi gerektiği yönündeki idare mahkemesi kararı, bölge idare mahkemesince hukuka uygun bulunarak istinaf başvurusunun reddedilmesi üzerine temyize konu olmuştur.
Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2024/627 E.  ,  2025/6262 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/627
Karar No : 2025/6262
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR :
I- (DAVALILAR) 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ... II-MÜDAHİLLER (DAVALI YANINDA): ... Mirasçıları:
1- ...
2- ...
...
6- ...
7- ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
...
17- ...
18- ...
VEKİLİ : Av. ...
MÜDAHİL (DAVACILAR YANINDA) : ...
VEKİLİ : Av. ...
MÜDAHİL (DAVALILAR YANINDA) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Üsküdar ilçesinde bulunan ... ada, ... parsel sayılı taşınmazdan ifraz edilen ... parsel sayılı taşınmazın 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesi hükmü uyarınca ... isimli şahsa iadesine ilişkin işlemin iptali ile aynı Kanun'un 6. maddesi uyarınca taşınmazın davacılar adına doğrudan satılması talebine yönelik 27/12/2021 tarihinde yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle zımnen reddedilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu taşınmazı satış vaadi sözleşmesiyle satın alarak adına tescil ettiren ...'dan taşınmazı satın alan ilgililerin, mülkiyet hakkını hiçbir zaman elde edemediği, adına oluşturulan tapu kaydının usulüne uygun olarak oluşturulmuş ve hukuken geçerli bir kayıt olmadığı, ilgililer adına gerçekleştirilen tescilin, kadastro çalışmaları sonrası ... ve ... sayılı parsellerin orman sınırları içine alınması işlemine yönelik yapılan itiraz üzerine Üsküdar Kadastro Mahkemesi nezdinde açılan davanın, ilgilileri adına gerçekleştirilen tescilin yolsuz tescil niteliğinde olduğu gerekçesiyle reddine ilişkin kararın kesinleşmesi ile hukuki bir değerinin kalmaması karşısında ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesi kapsamında iade edilebilecek taşınmazlar kapsamında değerlendirilemeyeceği, diğer taraftan ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın ifrazından oluşan İstanbul ili, Üsküdar ilçesi, ... mahallesi, ... ada, ... parsel (eski ... ada, ... parsel) sayılı taşınmazın, 6292 sayılı Kanun'un 6. maddesi çerçevesinde taraflarına doğrudan satılması yolundaki başvurularının reddedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile söz konusu taşınmazın 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesi kapsamında S.S. ... Kooperatifi'ne iadesine ilişkin 11/02/2015 tarihli Bakanlık Olur'unun iptali istemiyle Danıştay Sekizinci Dairesi nezdinde açılan davada "dava konusu taşınmazı satış vaadi sözleşmesiyle satın alarak adına tescil ettiren ...' dan taşınmazı satın alan S.S. ... Kooperatifi'nin, mülkiyet hakkını hiçbir zaman elde edemediği, adına oluşturulan Tapu Kaydının usulüne uygun olarak oluşturulmuş ve hukuken geçerli bir kayıt olmadığı, S.S. ... Kooperatifi adına yapılan tescilin ise kadastro çalışmaları sonrası ... ve ... sayılı parsellerin orman sınırları içine alınması işlemine yapılan itiraz üzerine Üsküdar Kadastro Mahkemesi nezdinde açılan davanın S.S. ... Kooperatifi adına yapılan tescilin yolsuz tescil niteliğinde olduğu gerekçesiyle reddine yönelik verilen Kararın kesinleşmesi ile hukuki bir değerinin kalmaması nedeniyle 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesi kapsamında iade edilebilecek taşınmazlar kapsamında bulunmayan ... ada ... parsel numaralı taşınmazın iade edilmesini uygun gören dava konusu ... tarih ve ... sayılı Bakanlık Olur'u işleminde hukuka uyarlılık bulunmadığı" gerekçesiyle verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın içeriğinde anılan taşınmazın 6292 sayılı Kanun uyarınca iade kapsamında olmadığının açık bir şekilde ortaya konulduğu belirlendiğinden, bu yönüyle ... parsel sayılı taşınmazın 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi Ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun'un 7. maddesi hükmü uyarınca ... isimli şahsa iadesine ilişkin işlem ile aynı Kanun'un 6. maddesi hükmü uyarınca doğrudan satılması talebiyle yapılan başvuru ile ilgili olarak bir değerlendirme yapılması zorunluluğunun bulunması nedeniyle oluşan zımni ret işleminde hukuka uyarlılık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından, dava konusu taşınmazın 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca iade edilecek taşınmazlardan olduğu ileri sürülmektedir.
Davalı İstanbul Valiliği tarafından, dava konusu taşınmaz iadeye konu edildiğinden satışının söz konusu olmadığı ileri sürülmektedir.
Davalı yanında müdahiller ... mirasçıları tarafından, dava konusu taşınmazın iadesinin hukuka uygun olduğu, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar ve davacılar yanında müdahil tarafından istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden davalı Çevre , Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 26/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.