Danıştayda Ayniyat Saymanının Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliğinde yer alan lisansiyer personel ek ödeme katsayısı farklılığının eşitlik ilkesine aykırılığı ve iptali davası.
Özet: Bir ayniyat saymanı, Sağlık Bakanlığı ek ödeme yönetmeliğinde "diğer lisansiyerler" arasına dahil edilmediği ve sivil savunma uzmanları gibi 0.32 yerine 0.16 katsayı ile ek ödeme aldığını belirterek, bunun eşitlik ilkesine aykırı olduğunu, önceki düzenlemelerde aynı grupta sayıldıklarını iddia ederek, yönetmeliğin ilgili kısımlarının eksik düzenleme nedeniyle iptalini ve eksik ödenen temel ek ödemelerinin yasal faiziyle birlikte ödenmesini talep etmektedir.
Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2022/4903 E.  ,  2025/5627 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/4903
Karar No : 2025/5627
DAVACI : ...
DAVALI : ... Bakanlığı
VEKİLLERİ : Hukuk Müşaviri Av. ...
Hukuk Müşaviri ...
DAVANIN KONUSU : İzmir Eğitim Diş Hastanesinde ayniyat saymanı olarak görev yapan davacı tarafından, ek ödemesinin, diğer lisansiyerler gibi 0,32 katsayı uygulanarak ödenmesi istemiyle yaptığı 05/09/2022 tarihli başvurunun reddine ilişkin İzmir İl Sağlık Müdürlüğünün... tarih ve E:...sayılı işlemi ile bu işlemin dayağı olarak gösterilen 12/08/2022 tarih ve 31921 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin ekinde yer alan Ek-3A Taban Ödeme Katsayıları Tablosu'nun "Hizmet Sınıfı (Tabip Dışı)" başlıklı kısmının 6. sırasında ve Ek-3B Taban Ödeme Katsayıları Tablosu'nun "İl Sağlık Müdürlüğü ve Birimleri" başlıklı kısmının 10. sırasında yer alan "Diğer Lisansiyerler (Sivil savunma uzmanı, diyetisyen, fizyoterapist, psikolog, çocuk gelişimcisi, sosyal çalışmacı, biyolog, mühendis, veteriner hekim, kimyager, sosyolog ve benzerleri)" ibaresinin eksik düzenleme nedeniyle iptali ile eksik ödenen temel ek ödemelerinin yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Ayniyat saymanı olarak Genel İdare Hizmetleri Sınıfında
lisansiyer olarak görev yaptığı, Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin ekinde yer alan Ek-3A ve Ek-3B tablolarında "diğer lisansiyerler" unvanlarının sayıldığı; ayniyat saymanının da sivil savunma uzmanları gibi 4 yıllık aynı fakülte mezunu olduğu, sivil savunma uzmanı ile aynı kategoriye girdiği, aynı 1. derece 4. kademede oldukları halde diğer lisansiyerler arasında ayniyat saymanına yer verilmeyerek farklı katsayı uygulandığı, ek ödeme katsayısı 0,32 olması gerekirken, orta öğretim düzeyindeki personel gibi değerlendirilerek 0,16 katsayısı uygulandığı, Anayasa'nın 10. maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesinin ihlal edildiği, kimyager, biyolog ve sosyal çalışmacı gibi meslek erbabıyla aynı statüde olma iddiasının olmadığı, ancak sivil savunma uzmanı ile aynı kategoride oldukları, sivil savunma uzmanı ile aynı fakülte mezunu ayniyat saymanın da aynı kategoriye alınması gerektiği, bu ayırımın neye göre yapıldığının belli olmadığı, aynı durumun araştırmacılar için de geçerli olduğu, 02/11/2011 tarih ve 20103 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan “Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin (1) sayılı ek ödeme oranları (A) bendi 1. maddesinde; ”k) Raportör, mütercim, tercüman, çözümleyici, programcı, araştırmacı, muhasebeci, muhasip, kontrolör, antrenör, ayniyat saymanı, uzman, danışman, aktüer, araştırmacı, APK uzmanı, talim ve terbiye kurulu uzmanı, eğitim uzmanı, savunma uzmanı, sivil savunma uzmanı ve diğer uzman unvanlı kadrolarda bulunanlar 1-2 dereceden aylık alanlar........115” ek ödeme düzenlemesinde aynı grupta sayıldıkları halde, ek ödeme katsayılarında aynı grupta sayılmadığı, görevine ilk önce sağlık hizmetleri sınıfında başladığı, daha sonra hastane müdür yardımcısı, hastane müdürü, donatım bölge müdürü görevleri yaptığı, şu an ayniyat saymanı olarak görev yaptığı, bu durumun almış olduğu sağlık eğitimini ortadan kaldırmadığı, sağlık personeli olarak sağladığı hizmetin sivil savunma uzmanından az olmadığı, statüleri aynı olan personel arasında ayırımcılığa neden olduğu, anılan düzenlemelerin hukuka aykırı olduğundan iptaline karar verilmesi ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARENİN SAVUNMASI : 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun'un 5. maddesinde kapsamlı bazı değişiklikler öngörüldüğü, 209 sayılı Kanun'un 5. maddesinde yapılan kapsamlı değişikliklerin uygulanmasını teminen Sağlık Bakanlığınca belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, disiplin durumu, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, verimliliği, tetkik, eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetleri, yapılan muayene, ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemlerden oluşan genel tıbbi işlemler, özellikli tıbbi işlemler ile uluslararası sağlık hizmetlerinde çalışma gibi unsurlar esas alınarak, döner sermayeden yapılacak ek ödemenin oran, usul ve esaslarını belirlemek, sağlık hizmetlerini iyileştirmek, kaliteli ve verimli hizmet sunumunu teşvik etmek gayesi ile hazırlanan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin, 12/08/2022 tarih ve 31921 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01/07/2022 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girdiği, anılan Yönetmeliği'nin ekinde yer alan “ "Ek-3A Taban Ödeme Katsayıları Tablosu"nun "Hizmet Sınıfı (Tabip Dışı)"nda, 09/11/2022 tarih ve 32008 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan değişiklikle “Taban Ödeme Katsayıları Tablosu” adını aldığı, daha önce tablonun 6. sırasında yer alan "diğer lisansiyerler (sivil savunma uzmanı, diyetisyen, fizyoterapist, psikolog, çocuk gelişimcisi, sosyal çalışmacı, biyolog, mühendis, veteriner hekim, kimyager, sosyolog ve benzerleri)” ibaresinin yeni tabloda 13. sırada düzenlendiği, 209 sayılı Kanun'da sayılan tavan ek ödeme oranları ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 9. maddesinde öngörülen sabit ek ödeme oranlarında; tabipler arasında olduğu gibi tabip dışı personel arasında da katsayı farklılıkları bulunduğu ve bu farklılığın öncelikle kanun koyucunun iradesinden kaynaklandığı,
209 sayılı Kanun'da, personele yapılacak ek ödemede sadece eğitim durumunun değil, “hizmet sunumu, personelin unvanı, görevi, disiplin durumu, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde "çalışma” gibi unsurların dikkate alınacağının açıkça belirtildiği, dava konusu Yönetmeliğin ek ödemeye esas katsayılarının düzenlenmesinde de aynı kriterlerin dikkate alındığı, dava konusu Yönetmeliğin Ek-3A ve Ek-3B sayılı tablolarında yer alan unvanlarının, Ek-2 sayılı Hizmet Alanı - Kadro Unvan Katsayıları tablosunda sayılan unvanların taban ödeme oranlarını gösterdiği, Ek-2 sayılı tabloda da lisansiyer olarak sayılan “avukat, sivil savunma uzmanı, diyetisyen, fizyoterapist, psikolog, çocuk gelişimcisi, sosyal çalışmacı, biyolog, mühendis, veteriner hekim, kimyager, sosyolog ve benzerleri” için “0,40” katsayısı öngörülmüş iken, “genel idare hizmetleri sınıfı personeli” için “0,25” katsayısı öngörüldüğü, Ek-3A ve Ek-3B sayılı tablolarda da “diğer lisansiyerler (sivil savunma uzmanı, diyetisyen, fizyoterapist, psikolog, çocuk gelişimcisi, sosyal çalışmacı, biyolog, mühendis, veteriner hekim, kimyager, sosyolog ve benzerleri)” için “0,32” ve “genel idari hizmetler” sınıfı için “0,16” katsayısı esas alınarak taban ödeme hesaplanacağı belirtildiği, dava konusu Yönetmeliğin kadro unvan katsayılarını düzenleyen tablolarında öngörülen katsayıların 209 sayılı Kanun'un 5. maddesinde öngörülen tavan ek ödeme tutarları ve personelin atanmış olduğu kadro dikkate alınarak belirlendiği ve bulunduğu kadroya göre hesaplandığı, personelin bulunduğu kadro dışında bir üst öğrenim görmesi durumunda öğrenim gördüğü alana ilişkin kadroya atanmadığı sürece kadro unvan katsayısının da halihazırda bulunduğu kadro üzerinden hesaplandığı, davacının, gerek sağlık hizmetleri sınıfındayken, gerekse idari görevlerinden önce veya sonra mezun olduğu iş idaresi bölümüne ilişkin bir kadroya atanmadığı, başka bir ifadeyle davacının, 40 yıllık memuriyet hayatı süresince iş idaresi bölümüne ilişkin bir kadroyu ihraz etmediği, personelin atanmak istediği sınıfa dair bir lisans bölümü bitirmiş olmasının tek başına o hizmet sınıfına atanmasına ve bu sınıfa ait özlük haklarından yararlandırılmasına imkân tanımadığı belirtilerek, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği
yürürlükten kaldırılmış olduğundan, eksik düzenleme nedeniyle iptali istenen ibareler yönünden karar verilmesine yer olmadığına; anılan düzenlemelerde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığından, dava konusu bireysel işlem ile yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle ödenmesi istemi yönünden ise, davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : İzmir Eğitim Diş Hastanesinde ayniyat saymanı olarak görev
yapan davacı tarafından açılan davada, ek ödemesinin, diğer lisansiyerler gibi 0,32 katsayı uygulanarak yapılması için yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve E:... sayılı işlem ile başvurusunun reddine dayanak gösterilen ve eksik düzenlenmiş olan 12/08/2022 tarih ve 31921 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin; eki olan EK-3A Hizmet Sınıfı (Tabip Dışı) Taban Ek Ödeme Tablosunun 6. sırasında ve EK-3B Taban Ek Ödeme Tablosunun 10. sırasında yer alan "Diğer Lisansiyerler (Sivil savunma uzmanı, diyetisyen, fizyoterapist, psikolog, çocuk gelişimcisi, sosyal çalışmacı, biyolog, mühendis,veteriner hekim, kimyager, sosyolog ve benzerleri)" ibarelerinin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun'un 5. (Değişik:11/10/2011-KHK-663/58 md.) maddesinin 1. fıkrasında, "(...) döner sermaye gelirlerinden, döner sermayeli sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan memurlar ve sözleşmeli personel ile açıktan vekil olarak atananlara mesai içi veya mesai dışı ayrımı yapılmaksızın ek ödeme yapılabilir. (Ek cümle: 16/6/2022-7411/3 md.) Her bir sağlık tesisinde ek ödemeye esas işlemleri denetlemek üzere inceleme heyetleri oluşturulur. (Değişik cümle: 16/6/2022-7411/3 md.) Sağlık kurum ve kuruluşlarında Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri, personelin unvanı, görevi, disiplin durumu, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar dikkate alınmak suretiyle ek ödemenin oranı, usul ve esasları ile inceleme heyetlerinin yapısı, çalışma usul ve esasları Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." (Değişik ikinci fıkra: 16/6/2022-7411/3 md.) "Bakanlık merkez teşkilatında (laboratuvarlar hariç) görev yapanlar dışındaki personele, döner sermaye gelirlerinden, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun tabip ve eczacı unvanlı kadrolarında çalışanlar ile sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri ile teknik hizmetler sınıfı kadrolarına atanmış olup Kurumun analiz ve kontrol laboratuvarlarında fiilen görev yapan personele döner sermaye gelirlerinden dördüncü fıkra uyarınca Bakanlık döner sermaye hesabına aktarılan tutardan birinci fıkrada belirtilen esaslar çerçevesinde bir ayda yapılacak ek ödemenin tutarı, ilgili personelin bir ayda alacağı aylık (ek gösterge dâhil), yan ödeme ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamının; eğitim görevlisi ile uzman tabip kadrosuna atanan profesör ve doçentlerde yüzde 950’sini, uzman tabip ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat hükümlerine göre uzman olanlar ile uzman diş tabiplerinde yüzde 850’sini, pratisyen tabip ve diş tabipleri ile uzman eczacılarda yüzde 650’sini, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunda görev yapan eczacılara yüzde 350’sini, hastane müdürü ve eczacılarda yüzde 305’ini, diğer personelde ise yüzde 225’ini geçemez. Sağlık Bakanlığı tarafından, Hazine ve Maliye Bakanlığının onayı ile belirlenen özellikli tıbbi işlemler karşılığı yapılacak ek ödemelerde, yüzde 950 ve yüzde 850 oranları beş kat artırılarak uygulanır. İşin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yenidoğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, enfeksiyon, özel bakım gerektiren ruh sağlığı, organ ve doku nakli, acil servis ve benzeri sağlık hizmetlerinde çalışan personel için yüzde 225 oranı, yüzde 260 olarak uygulanır. Nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından doğan katkılarına karşılık olarak profesör, doçent ve eğitim görevlilerine bu fıkradaki oranların yüzde 50’sini, tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlara bu fıkradaki oranların yüzde 30’unu, diğer personele yüzde 20’sini geçmeyecek şekilde ayrıca ek ödeme yapılır. Sözleşmeli olarak istihdam edilen personele yapılacak ek ödemenin tutarı ise, aynı birimde aynı unvanlı kadroda çalışan ve hizmet yılı aynı olan emsali personel esas alınarak belirlenir ve bunlara yapılacak ek ödeme hiçbir şekilde emsaline yapılabilecek ek ödeme üst sınırını geçemez. Bu fıkra uyarınca personele her ay yapılacak ek ödeme net tutarı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibarıyla belirlenmiş olan ek ödeme net tutarından az olamaz ve bu kapsamda söz konusu ek 9 uncu maddeye göre belirlenen ek ödeme tutarı bu fıkra uyarınca döner sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödemeden mahsup edilmek üzere merkezî yönetim bütçesinden karşılanır. Bu madde uyarınca yapılacak ödeme sigorta prim kesintisine tabi tutulmaz." hükmüne yer verilmiştir.
Anayasanın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabilecekleri belirtilmiştir.
Dava konusu Yönetmeliğin hukuki dayanağını oluşturan 209 sayılı Kanunun değişik 5. maddesinde, sağlık kurum ve kuruluşlarında görevli personele ek ödeme yapılabilmesi konusunda Sağlık Bakanlığına yetki verilmiş olup, bu ödemenin oranı ile esas ve usullerinin, Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği hüküm altına alınmış, Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte ek ödemenin dağıtımıyla ilgili olarak gözönünde bulundurulacak unsurlar ile personele yapılacak ek ödemelerin tavan miktarları belirlenmiştir.
Anılan Yasa maddesi uyarınca Hazine ve Maliye Bakanlığının da uygun görüşü alınarak Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği hazırlanmış, 12/08/2022 tarih ve 31912 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01/07/2022 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe konulmuş olup, 1. maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacının, Sağlık Bakanlığınca belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, disiplin durumu, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, verimliliği, tetkik, eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetleri, yapılan muayene, ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemlerden oluşan genel tıbbi işlemler, özellikli tıbbi işlemler ile uluslararası sağlık hizmetlerinde çalışma gibi unsurlar esas alınarak, döner sermayeden yapılacak ek ödemenin oran, usul ve esaslarını belirlemek, sağlık hizmetlerini iyileştirmek, kaliteli ve verimli hizmet sunumunu teşvik etmek olduğu belirtilmiştir.
Yönetmeliğin eki olan eki olan EK-3A Hizmet Sınıfı (Tabip Dışı) Taban Ek Ödeme Tablosunun 6. sırasında, "Diğer Lisansiyerler (Sivil savunma uzmanı, diyetisyen, fizyoterapist, psikolog, çocuk gelişimcisi, sosyal çalışmacı, biyolog, mühendis, veteriner hekim, kimyager, sosyolog ve benzerleri)", aynı Yönetmeliğin eki EK-3B Taban Ek Ödeme Tablosunun İl Sağlık Müdürlüğü Birimleri kısmının 10. sırasında "Diğer Lisansiyerler (Sivil savunma uzmanı, diyetisyen, fizyoterapist, psikolog, çocuk gelişimcisi, sosyal çalışmacı, biyolog, mühendis,veteriner hekim, kimyager, sosyolog ve benzerleri)" ibarelerine yer verilmiş ve bunlara uygulanacak katsayı 0,32, her iki tabloda yer verilen Genel İdare Hizmetleri için uygulanacak katsayı 0,16 olarak belirtilmiştir.
09/11/2022 tarih ve 32008 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 01/10/2022 tarihinden geçerli olmak üzere yayım tarihinde yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 7. maddesi ile aynı Yönetmeliğin ''EK-3A sayılı Taban Ödeme Katsayıları Tablosunda değişiklik yapılmış, ancak Yönetmeliğin davaya konu EK-3A Hizmet Sınıfı (Tabip Dışı) Taban Ek Ödeme Tablosunun 6. sırasındaki düzenlemeye 13. sırada aynen yer verilerek korunmuştur.
Davacı tarafından davaya konu Yönetmeliği iptali istenilen kısımlarının, eğitim düzeyleri aynı olan diğer dört yıllık fakülte mezunlarını (lisansiyerleri-ayniyat saymanı, araştırmacı) kapsamadığı, bunun Anayasada belirtilen eşitlik ilkesine aykırı olduğu, aynı eğitim düzeyindeki personel arasında ayrımcılığa yol açtığı ileri sürülerek iptali istenilmektedir.
Anayasa' nın 10. maddesinde öngörülen kanun önünde eşitlik kuralı, hukuksal eşitlik olup, aynı hukuksal durumda olan kişilerin aynı kurala tabi tutulmasını, değişik hukuksal durumda olanların ise değişik kurallara tabi tutulmasını ifade eder. Eşitlik her yönüyle aynı hukuki durumda olanlar arasında söz konusudur. Farklı durumda olanlara, yani eşit olmayanlara, farklı kurallar uygulanması, eşitlik ilkesine aykırılık oluşturmaz.
17/04/2014 tarih ve 28975 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin görevde yükselme sınavına tâbi olarak atanacaklarda aranacak özel şartların belirtildiği 7. maddesinin 1. fıkrasının d) bendinde, Şef, koruma ve güvenlik şefi, ayniyat saymanı ve muhasebeci kadrolarına atanabilmek için; en az iki yıllık yüksekokul mezunu olmak, aynı fıkranın c) bendinde, davacının aynı kategoride olduğunu belirttiği sivil savunma uzmanı kadrosuna atanabilmek için en az dört yıllık yüksekokul veya fakülte mezunu olmak gerektiği koşuluna yer verilmiş olması karşısında davacının görev yaptığı ayniyat saymanlığına atanmada en az dört yıllık yüksek okul veya fakülte mezunu olmak başka bir deyimle lisans mezunu olunması gerekmediğinden dört yıllık fakülte mezunu olarak ayniyat saymanı kadrosunda görev yapanların lisansiyer olarak kabul edilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
Bu durumda Sağlık Bakanlığı kadrosunda bulunan ayniyat saymanları anılan Yönetmeliğe ekli tabloların iptali istenilen kısımlarında belirtilen diğer lisansiyerlerle aynı hukuksal durumda olmadıklarından, Söz konusu Yönetmeliğe ekli EK-3A Hizmet Sınıfı (Tabip Dışı) Taban Ek Ödeme Tablosunun 6. sırasında ve EK-3B Taban Ek Ödeme Tablosunun İl Sağlık Müdürlüğü Birimleri kısmının 10. sırasında yer alan "Diğer Lisansiyerler (Sivil savunma uzmanı, diyetisyen, fizyoterapist, psikolog, çocuk gelişimcisi, sosyal çalışmacı, biyolog, mühendis, veteriner hekim, kimyager, sosyolog ve benzerleri)" ibarelerinin eşitlik ilkesine aykırı olduğundan ve eksik düzenlendiğinden söz edilemeyeceğinden bu düzenlemelerde ve bu düzenlemelere dayanılarak tesis edilen bireysel işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Belirtilen nedenlerle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
İzmir Eğitim Diş Hastanesinde ayniyat saymanı olarak görev yapan davacı tarafından, ek ödemesinin, diğer lisansiyerler gibi 0,32 katsayı uygulanarak ödenmesi istemiyle yaptığı 05/09/2022 tarihli başvurunun reddine ilişkin İzmir İl Sağlık Müdürlüğünün... tarih ve E:... sayılı işlemi ile bu işlemin dayağı olarak gösterilen 12/08/2022 tarih ve 31921 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin ekinde yer alan Ek-3A Taban Ödeme Katsayıları Tablosu'nun "Hizmet Sınıfı (Tabip Dışı)" başlıklı kısmının 6. sırasında ve Ek-3B Taban Ödeme Katsayıları Tablosu'nun "İl Sağlık Müdürlüğü ve Birimleri" başlıklı kısmının 10. sırasında yer alan "Diğer Lisansiyerler (Sivil savunma uzmanı, diyetisyen, fizyoterapist, psikolog, çocuk gelişimcisi, sosyal çalışmacı, biyolog, mühendis, veteriner hekim, kimyager, sosyolog ve benzerleri)" ibaresinin eksik düzenleme nedeniyle iptali ile eksik ödenen temel ek ödemelerinin yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
09/01/1961 tarih ve 10702 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan 04/01/1961 tarih ve 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun'un, dava tarihinde yürürlükte bulunan 5. maddesinin birinci fıkrasında, ''(…) döner sermaye gelirlerinden, döner sermayeli sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan memurlar ve sözleşmeli personel ile açıktan vekil olarak atananlara mesai içi veya mesai dışı ayrımı yapılmaksızın ek ödeme yapılabilir. (Ek cümle: 16/6/2022-7411/3 md.) Her bir sağlık tesisinde ek ödemeye esas işlemleri denetlemek üzere inceleme heyetleri oluşturulur. (Değişik cümle:16/6/2022-7411/3 md.) Sağlık kurum ve kuruluşlarında Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri, personelin unvanı, görevi, disiplin durumu, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar dikkate alınmak suretiyle ek ödemenin oranı, usul ve esasları ile inceleme heyetlerinin yapısı, çalışma usul ve esasları Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.”; ikinci fıkrasında, (Değişik ikinci fıkra: 16/6/2022-7411/3 md.) "Bakanlık merkez teşkilatında (laboratuvarlar hariç) görev yapanlar dışındaki personele, döner sermaye gelirlerinden, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun tabip ve eczacı unvanlı kadrolarında çalışanlar ile sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri ile teknik hizmetler sınıfı kadrolarına atanmış olup Kurumun analiz ve kontrol laboratuvarlarında fiilen görev yapan personele döner sermaye gelirlerinden dördüncü fıkra uyarınca Bakanlık döner sermaye hesabına aktarılan tutardan birinci fıkrada belirtilen esaslar çerçevesinde bir ayda yapılacak ek ödemenin tutarı, ilgili personelin bir ayda alacağı aylık (ek gösterge dâhil), yan ödeme ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamının; eğitim görevlisi ile uzman tabip kadrosuna atanan profesör ve doçentlerde yüzde 950’sini, uzman tabip ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat hükümlerine göre uzman olanlar ile uzman diş tabiplerinde yüzde 850’sini, pratisyen tabip ve diş tabipleri ile uzman eczacılarda yüzde 650’sini, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunda görev yapan eczacılara yüzde 350’sini, hastane müdürü ve eczacılarda yüzde 305’ini, diğer personelde ise yüzde 225’ini geçemez. Sağlık Bakanlığı tarafından, Hazine ve Maliye Bakanlığının onayı ile belirlenen özellikli tıbbi işlemler karşılığı yapılacak ek ödemelerde, yüzde 950 ve yüzde 850 oranları beş kat artırılarak uygulanır. İşin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yenidoğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, enfeksiyon, özel bakım gerektiren ruh sağlığı, organ ve doku nakli, acil servis ve benzeri sağlık hizmetlerinde çalışan personel için yüzde 225 oranı, yüzde 260 olarak uygulanır. Nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından doğan katkılarına karşılık olarak profesör, doçent ve eğitim görevlilerine bu fıkradaki oranların yüzde 50’sini, tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlara bu fıkradaki oranların yüzde 30’unu, diğer personele yüzde 20’sini geçmeyecek şekilde ayrıca ek ödeme yapılır. Sözleşmeli olarak istihdam edilen personele yapılacak ek ödemenin tutarı ise, aynı birimde aynı unvanlı kadroda çalışan ve hizmet yılı aynı olan emsali personel esas alınarak belirlenir ve bunlara yapılacak ek ödeme hiçbir şekilde emsaline yapılabilecek ek ödeme üst sınırını geçemez. Bu fıkra uyarınca personele her ay yapılacak ek ödeme net tutarı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibarıyla belirlenmiş olan ek ödeme net tutarından az olamaz ve bu kapsamda söz konusu ek 9 uncu maddeye göre belirlenen ek ödeme tutarı bu fıkra uyarınca döner sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödemeden mahsup edilmek üzere merkezî yönetim bütçesinden karşılanır. Bu madde uyarınca yapılacak ödeme sigorta prim kesintisine tabi tutulmaz." kuralı yer almaktadır.
209 sayılı Kanun'un 5. maddesine dayanılarak hazırlanan, 12/08/2022 tarih ve 31921 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 01/07/2022 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı, Sağlık Bakanlığınca belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, disiplin durumu, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, verimliliği, tetkik, eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetleri, yapılan muayene, ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemlerden oluşan genel tıbbi işlemler, özellikli tıbbi işlemler ile uluslararası sağlık hizmetlerinde çalışma gibi unsurlar esas alınarak, döner sermayeden yapılacak ek ödemenin oran, usul ve esaslarını belirlemek, sağlık hizmetlerini iyileştirmek, kaliteli ve verimli hizmet sunumunu teşvik etmektir.'', "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde; "Bu Yönetmelik, il sağlık müdürlüğü, il sağlık müdürlüğü birimleri, ulusal referans laboratuvarları ile sağlık tesislerinde görev yapan memurlar, sözleşmeli personel (11/10/2011 tarihli ve 663 sayılı Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 42 nci ve 45 inci maddeleri uyarınca istihdam edilenler hariç), açıktan vekil olarak atananlar, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 38 inci maddesine göre görevlendirilen üniversite personeli, kamu kurum ve kuruluşlarının kadrolarında bulunan ve haftanın belirli gün veya saatlerinde veyahut belirli vakalar ve işler ile en az bir ay süreyle görevlendirilen sağlık personeli ile Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun tabip ve eczacı unvanlı kadrolarında çalışanlar ile sağlık hizmetleri ve teknik hizmetler sınıfı kadrolarına atanmış olup, Kurumun analiz ve kontrol laboratuvarlarında fiilen görev yapan personeli kapsar." kuralı yer almış olup; Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-3A sayılı Taban Ödeme Katsayıları Tablosu'nun "Hizmet Sınıfı (Tabip Dışı)" başlıklı kısmının 6. sırasında ve EK-3B sayılı Taban Ödeme Katsayıları Tablosu'nun "İl Sağlık Müdürlüğü ve Birimleri" başlıklı kısmının 10. sırasında "Diğer Lisansiyerler (Sivil savunma uzmanı, diyetisyen, fizyoterapist, psikolog, çocuk gelişimcisi, sosyal çalışmacı, biyolog, mühendis,veteriner hekim, kimyager, sosyolog ve benzerleri)" için uygulanacak katsayı oranı (0,32), her iki Tablo'da yer verilen "Genel İdare Hizmetleri" için uygulanacak katsayı oranı (0,16) olarak düzenlenmiştir.
06/08/2024 tarih ve 32624 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin "Yürürlükten kaldırılan yönetmelik" başlıklı 17. maddesiyle, 12/08/2022 tarih ve 31921 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan dava konusu Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmış olup, yürürlükte olan yeni Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-3A sayılı Taban Ödeme Katsayıları Tablosu'nun 13. sırasında ve EK-3B sayılı Taban Ödeme Katsayıları Tablosu'nun "İl Sağlık Müdürlüğü ve Birimleri" başlıklı kısmının 10. sırasında "Diğer Lisansiyerler (Sivil savunma uzmanı, diyetisyen, fizyoterapist, psikolog, çocuk gelişimcisi, sosyal çalışmacı, biyolog, mühendis,veteriner hekim, kimyager, sosyolog ve benzerleri)" için uygulanacak katsayı oranı aynı şekilde (0,32), her iki Tablo'da yer verilen "Genel İdare Hizmetleri" için uygulanacak katsayı oranı (0,16) olarak belirlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava, 12/08/2022 tarih ve 31921 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin ekinde yer alan Ek-3A Taban Ödeme Katsayıları Tablosu'nun "Hizmet Sınıfı (Tabip Dışı)" başlıklı kısmının 6. sırasında ve Ek-3B Taban Ödeme Katsayıları Tablosu'nun "İl Sağlık Müdürlüğü ve Birimleri" başlıklı kısmının 10. sırasında yer alan "Diğer Lisansiyerler (Sivil savunma uzmanı, diyetisyen, fizyoterapist, psikolog, çocuk gelişimcisi, sosyal çalışmacı, biyolog, mühendis, veteriner hekim, kimyager, sosyolog ve benzerleri)" ibaresinin eksik düzenleme nedeniyle iptali istemi yönünden incelendiğinde;
12/08/2022 tarih ve 31921 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan dava konusu Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği, 06/08/2024 tarih ve 32624 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin "Yürürlükten kaldırılan yönetmelik" başlıklı 17. maddesiyle yürürlükten kaldırılmış olması nedeniyle davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından, anılan düzenlemelerin iptali isteminin esası hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.
Dava, davacının, ek ödemesinin, diğer lisansiyerler gibi 0,32 katsayı uygulanarak ödenmesi istemiyle yaptığı 05/09/2022 tarihli başvurunun reddine ilişkin İzmir İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve E:... sayılı işleminin iptali ile eksik ödenen temel ek ödemelerinin yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemi yönünden incelendiğinde;
209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun kapsamında yapılan ek ödemelerin; Sağlık Bakanlığınca belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri, personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetleri ile yapılan muayene, ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemler ile özellik arz eden riskli birimlerde çalışma gibi unsurlar esas alınarak belirlendiği açıktır.
Bu durumda, 209 sayılı Kanun'da sayılan kriterler dikkate alınmak suretiyle, farklı oranlarda ek ödeme yapılması konusunda takdir yetkisi bulunan davalı idarece hazırlanarak yürürlüğe konulan dava konusu Yönetmeliğe ekli dava konusu Tablolarda düzenlenen oranların, personelin görev yeri, unvanı, kadrosu, hizmet sunum alanı, hizmete katkısı, çalışma koşulları ve sorumlulukları dikkate alınarak düzenlendiği anlaşıldığından, dava konusu Ek-3A Taban Ödeme Katsayıları Tablosu'nun "Hizmet Sınıfı (Tabip Dışı)" başlıklı kısmının 6. sırasında ve Ek-3B Taban Ödeme Katsayıları Tablosu'nun "İl Sağlık Müdürlüğü ve Birimleri" başlıklı kısmının 10. sırasında yer alan "Diğer Lisansiyerler (Sivil savunma uzmanı, diyetisyen, fizyoterapist, psikolog, çocuk gelişimcisi, sosyal çalışmacı, biyolog, mühendis, veteriner hekim, kimyager, sosyolog ve benzerleri)" ibaresinde hukuka ve dayanağı olan üst norm kurallarına aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Nitekim, 06/08/2024 tarih ve 32624 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-3A sayılı Taban Ödeme Katsayıları Tablosu'nun 13. sırasında ve EK-3B sayılı Taban Ödeme Katsayıları Tablosu'nun "İl Sağlık Müdürlüğü ve Birimleri" başlıklı kısmının 10. sırasında aynı ibareye ve aynı katsayı oranına yer verildiği görülmüştür.
Öte yandan, hukuka uygun bulunan dava konusu düzenlemelere dayanılarak tesis edilen başvurunun reddine ilişkin işlemde de hukuka aykırılık bulunmadığından, davacının tazmini gereken parasal bir hakkı da bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin ekinde yer alan "Ek-3A Taban Ödeme Katsayıları Tablosu"nun "Hizmet Sınıfı (Tabip Dışı)" başlıklı bölümünün 6. satırında ve ve "Ek-3B Taban Ödeme Katsayıları Tablosu"nun "İl Sağlık Müdürlüğü ve Birimleri" kısmının 10. sırasında yer alan "Diğer Lisansiyerler (Sivil savunma uzmanı, diyetisyen, fizyoterapist, psikolog, çocuk gelişimcisi, sosyal çalışmacı, biyolog, mühendis, veteriner hekim, kimyager, sosyolog ve benzerleri)" ibaresinin iptali istemi yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2. Davacının, ek ödemesinin, diğer lisansiyerler gibi 0,32 katsayı uygulanarak ödenmesi istemiyle yaptığı 05/09/2022 tarihli başvurunun reddine ilişkin İzmir İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve E:...sayılı işleminin iptali ile eksik ödenen temel ek ödemelerinin yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemi yönünden DAVANIN REDDİNE,
3. Dava kısmen karar verilmesine yer olmadığına, kısmen ret ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen...-TL yargılama giderinin yarısı olan...-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, yargılama giderinin diğer yarısı olan ...-TL'nin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 09/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.