4. Asliye Ticaret Mahkemesinin, davalının kamulaştırma gecikmesi nedeniyle eser sözleşmesinden kaynaklanan 154 kV EİH tesis yapım işinde davacının uğradığı zararın tazminine ilişkin gerekçeli kararı.
Özet: Davacı şirket, davalı ile akdettiği elektrik iletim hattı yapım işi eser sözleşmesinde öngörülen 150 günlük sürenin, davalının kamulaştırma işlemlerini 1,5 yıl boyunca kasıtlı olarak geciktirmesi sonucu 839 güne uzadığını, bu gecikme nedeniyle sürekli şantiye açılış/kapanışları, işçi ve taşeron bekletme maliyetleri gibi ek masraflara ve deprem kaynaklı zararlara katlanmak zorunda kaldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla uğradığı zararların tespitini ve tazminini talep etmektedir.
T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/690 Esas - 2026/373
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA ... HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : 2024/690 EsasKARAR NO : 2026/373BAŞKAN : ....ÜYE :.....ÜYE :.....KATİP : ....DAVACI : ........VEKİLLERİ : Av. ......... Av.....DAVALI : ... ....VEKİLİ : Av......DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 11/10/2024KARAR TARİHİ : 10/06/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 10/07/2026 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; Dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :İDDİA ... İSTEK :Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin kurulduğu günden bu yana prensibi gereği aynı anda birden fazla taahhüde girmediğini ... bir işi bitirmeden başka bir işe girmediğini, davaya konu "H.743 Referanslı 154 kV 1272 MCM İletkenli (-26,5 km) Gözebaşı TM İrt. EİH Teklif Birim Fiyatlı Komple Tesis Yapım İşi" ile ilgili davalı ...’ın 31.03.2021 tarihinde ihale düzenlediğini, ihale ilanında "Yer tesliminin sözleşme imzasından itibaren 15 gün içerisinde yapılacağı", "İşin süresinin de 150 takvim günü" olduğunun belirtildiğini, işin 26,5 Km.’lik tek iş olarak ihale edilmiş olduğunu, müvekkili şirketin davalı kurum verilerini dikkate alarak belirtilen sürelerin kendi iş ... mali programına uygun olduğu hesabı ile teklif mektubunun 1. Maddesinde belirtilen şartlar dahilinde ihaleye girdiğini, buna göre Birim Fiyat Teklif cetveli düzenlediğini, teklif verirken işin 2021 yılında biteceği, yıllara sari olmadığı, bu nedenle de hakedişlerden %5 stopaj kesilmeyeceğinin göz önüne aldığını, işin 5 ayda biteceğini düşünerek kâr marjını da düşük tuttuğunu, sonuçta taraflar 17.05.2021 tarihinde 19.250.000.-TL keşif bedeli üzerinden "H.743 Referanslı 154 kV 1272 MCM İletkenli (-26,5 km) Gözebaşı TM İrt. EİH Teklif Birim Fiyatlı Komple Tesis Yapım İşi" ne ilişkin eser sözleşmesinin imzalandığını, anılan sözleşmenin 8 maddesinde; Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 1’nci sırada, sözleşmenin öncelikli eki olduğunun belirtilmiş olduğunu, söz konusu işe dava dilekçesinde belirttiği miktarlarda ödenek ayrılması şeklindeki programın davalı tarafından 10.06.2021 tarihinde onaylandığını, mevcut iş programına göre hareket eden müvekkili şirketin taahhüdünde ki işi bir an evvel bitirebilmek adına yapım işinde çalışacak işçilerini toparlayıp, şantiye açılışını yaptığını, sözleşmeye konu E.İ.H.’nın yapılacağı alanların kamulaştırma işlemlerinin yapılması için; 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunun 27. Maddesi uyarınca Acele El Koyma ... Kamu Yararına ilişkin Cumhurbaşkanlığı Kararının 20.05.2021 tarih ... 31486 nolu Resmi Gazetede yayınlandığını, kamulaştırmaya ilişkin karara rağmen ... 13. Bölge Müdürlüğü kamulaştırma işlemlerini başlatmadığı için 31.05.2021 tarihinde müvekkili şirkete kağıt üzerinde yer teslimi yapılmış olmasına karşın müvekkilinin işe başlayamadığını, bu nedenle müvekkilinin ...’a muhatap ... anılan şirket kayıtlarına 09.06.2021 tarihinde 299548 Kayıt Numarası ile giren yazıda; "Kamulaştırma işlemleri yapılmamış olduğundan fiili saha çalışmalarına başlanılamadığının bildirildiği ... kamulaştırma çalışmaları olmasına karşın müvekkilinin işe başlayamadığını, davalı kurumun kamulaştırma hattının yapım sürecini Gözebaşı Trafo merkezine yapımına denk getirmek amacıyla davacının yapım işini geciktirdiğini, ... Bölge Müdürlüğüne yukarıda belirtikleri bilgilerin ibrazından sonra davalı kurumun mecburen geri adım attığını, kamulaştırma işlemlerinin yapılması ... işlerin devamının sağlanması için taraflar arasında 28.06.2022 tarihli protokolün imzalandığını, bu durumun aleni hale gelmesi ile birlikte 1,5 yıldır yapılamayan kamulaştırma işlemlerinin 1,5 ayda tamamlandığını ... işlerin önünün ancak bu tarih itibari ile açılabildiğini, davaya konu edilen işin gerek ihale dokümanında ... gerekse taraflar arasında ki eser sözleşmesinde 150 takvim günü içinde yapılacağı belirtilmiş ise de açıkladıkları üzere işverence yapılan bilinçli geciktirme çabaları nedeniyle 839 günde tamamlanabildiğini, davalının kasti eylemsizliği nedeni ile müvekkili şirketin zarara uğradığını, davalı iş sahibinin yapılabilir olmasına karşın 1,5 yıl süresince kamulaştırma işlemlerini yapmaması nedeni ile yer teslimi yapılan müvekkilinin sürekli şantiye açılışı ... kapanışı yapmak zorunda kalması, bu sırada taşeron ... işçileri bekletmesi nedeni ile bu sürede fazladan ödeme yapmak zorunda kaldığını, deprem zamanında ortaya çıkan ek zararların da tamamen davalı işverenin tutumundan kaynaklandığını, beyanla fazlaya ilişkin zarar talep ... dava hakları saklı kalması kaydıyla öncelikle HMK. 107 m. kapsamında; davacı şirketin oluşan zarar bedelinin tespiti ile zarar bedeli belirli hale geldikten sonra yapılacak olan bedel artırım talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000,00-TL zararın, ihtar tarihi olan 09.10.2023 tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanacak olan en yüksek faiz oranı üzerinden tahakkuk edecek olan faizi ... yargılama giderleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP ... SAVUNMA :Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; Davanın haksız ... mesnetsiz olduğunu, somut uyuşmazlığın yargı yolu itirazları gözetilerek görev yönünden reddi gerektiğini, davaya bakmaya ... mahkemelerinin yetkili olmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını, davanın esasına ilişkin olarak teşekkülleri tarafından yapılan işlemlerin açıklayacakları hususlar kapsamında tesis edilmiş olduğunu ... davacı iddialarının aksine hukuka ... mevzuata uygun olduğunu, elektrik kesin hesabının 08.08.2024 tarihinde yapıldığını, dava konusu taşınmazlara isabet eden sahanın, teşekkülleri yatırım programında 17 D00 1060 proje numarası ile yer alan 154 kV Gözebaşı TM İrtibat Hatları olduğunu, söz konusu sahaya isabet eden taşınmazların kamulaştırılması amacıyla Yönetim Kurullarından 27.02.2019 tarih-5-82 sayılı Kamu Yararı Kararı alındığını ... bu kararın 13.03.2019 tarih ... 527 sayılı Bakanlık Makam Oluru ile yürürlüğü girdiğini, iancak irtibat hatları adı altındaki enerji iletim hatlarının bağlandığı Gözebaşı Trafo Merkezi yerinin değişmesi nedeniyle hat güzergahında değişiklik yapıldığından yeni oluşan sahaya isabet eden taşınmazların kamulaştırılması amacıyla önceki kararın iptal edilmesini müteakip Yönetim Kurulularından 25.08.2020 tarih ... 19-318 sayılı Kamu Yararı Kararı alındığını, anılan kararın 17.09.2020 tarih ... 28668 sayılı Bakanlık Makam Olur'u ile yürürlüğe girdiğini, gönderildiğini, bu aşamada İTM.392 Referanslı 154 kV Gözebaşı Trafo Merkezi kesin kabulünün yapılmamış olduğunu, yer aldığını, ancak söz konusu hükme rağmen dava dilekçesinde yer alan beyanlardan, işbu ihale ilanında yer alan dokümanların davacı şirketçe yeterince incelenmediğinin anlaşıldığını, zira Gözebaşı Trafo Merkezinin yapımı için teşekküllerince ihaleye çıkılmadığı hususunun davacı firma tarafından dikkate alınmayarak teklif verildiğinin açıkça görüldüğünü, ayrıca dava dilekçesinde de bahsedildiği üzere, birçok AG-OG hat işinin tamamlandığı ... daha önce de E.İ.Hattı tesis işi yapmış olduğu dikkate alındığında basiretli tacir gibi hareket etmesi beklenen firmanın, söz konusu E.İ.Hattının tesis çalışmalarına başlanılması ardından, işin 2021 yılı içerisinde bitmemesi nedeniyle hak edişinden kesilmek suretiyle %5 stopaj ödenmesinden ... ihaleye teklif verilirken kâr marjının düşük tutulmasından kaynaklandığı iddia edilen zarardan teşekküllerinin sorumlu tutulamayacağı hususunun bilinmesi gerektiğini, bu hususun yüklenici yeterliliğine sahip firma olan davacı tarafından öngörülemeyecek bir durum da olmadığını, davacının basiretli tacir gibi davranmakla yükümlü olduğunu, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 62. Maddesi (c) bendinin; "...Arsa temini, mülkiyet ... kamulaştırma işlemlerinin tamamlanması şartı, baraj ... büyük sulama, içmesuyu isale hattı, enerji nakil hattı, trafo, trafo merkezleri, şaft tesisleri, kaptajlar, su depoları, karayolu, liman ... havaalanı, demiryolu, petrol ... doğalgaz, boru hattı projelerinde aranmaz." şeklindeki hükümden de anlaşılacağı üzere, kamulaştırma işlemlerinin tamamlanması şartından enerji nakil hatları, trafolar ... trafo merkezlerinin istisna tutulmuş olduğunu, davacıya süre uzatımı verilip, bu süre uzatımından kaynaklı fiyat farkı da ödenmiş iken davacının ihaledeki masraflarını teşekküllerine ödetmeye çalışması ... bu kalemlerin zarar olarak yansıtmasının açıkça yasaya ... hukuka aykırı olduğunu beyanla davanın öncelikle usulden, aksi takdirde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER :-Ticari defter kayıtları -Sözleşme konusu işe ait ihale dosyası -Taraflara arasında imzalanan sözleşme ... ekleri -Bilirkişi heyeti asıl ... ek raporları .DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ... GEREKÇE:Dava, taraflar arasında imzalanan eser sözleşmesi kapsamında davalı işveren idare tarafından sözleşme konusu alanda kamulaştırma işlemlerinin gecikmesi nedeni ile doğduğu ileri munzam zararın tazmini istemine ilişkindir. Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir. Dava konusu isteme dayanak ... dava dilekçesi ekinde sunulan 17.05.2021 tarihlli “...... iletkenli (26,5 km)..... Tesis İşi yapımına ilişkin olarak taraflar arasında imzalanan sözleşme olduğu, sözleşmenin 12.1. m. kapsamında işin yapılacağı yeri ... çevresini gezmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ... taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğundadır. İşyeri ... çevresinin görülmesiyle ilgili bütün masrafların isteklilere ait olduğunun hükme bağlandığı, sözleşmenin "Diğer Hususlar" başlıklı 46.2. Maddesinde ise; "..., İhale Dokümanında belirtilen sınırlar içinde ... sözleşmeye esas proje içinde kalması koşuluyla işin devamı süresince ... Geçici Kabul Tutanağı imzalanıncaya kadar, iş kalemlerinde, işlerin miktarlarında, işin yapılması esasları ile karakteristiklerinde değişiklikler yapmaya, iş miktarları ... birimlerini azaltmaya, çoğaltmaya, bazı işlerden, iş kalemlerinden vazgeçmeye projelerde değişiklik yapmaya, yapılacak proje değişikliği nedeniyle oluşacak yeni iş kalemlerini iş kapsamına dâhil etmeye tam olarak yetkilidir." düzenlemesine yer verildiği, 46.4. maddesinde: "Bu Sözleşme altında yapılacak iş ... sağlanacak malzemelere ilişkin olarak; Tesis edilecek EİH'nin direk tevzi listesi şartname ekinde verilmiş olup; teklif sahiplerinin dokümanlara ait tüm detayları ... arazide çalışma ... yapım koşullarını inceledikleri esas alındığından, teklif sahibi, işin kesin kalemler altında sipariş edilmemesi veya yapılacak çeşitli cinsten iş miktarları ile işveren tarafından verilen dokümanlar arasında bir farkın bulunması nedenleriyle, beklenen karlar, kardan zararlar veya ziyanlar için ilave tazminat hakkına sahip olmayacaktır.", 46.16.işin Başlama Tarihi: Sözleşme konusu işlere ait işe başlama tarihi, fiili yer tesliminin yapıldığı (yer teslim tutanağındaki tarih) ya da yer teslimi maddesi çerçevesinde kabul edilen tarihtir....’tan kaynaklanan veya yüklenicinin çalışmaya başlamasını engelleyen herhangi bir sebeple yükleniciye yer teslimi yapılamaması durumunda, yükleniciye yapılacak fiili yer teslim tarihi işe başlama tarihi olarak alınacaktır. Ancak yükleniciden kaynaklanan bir nedenle yer teslimi yapılamaması halinde sözleşme imza tarihinden itibaren 15.gün yer teslimi yapılmış sayılacaktır." düzenlemelerine yer verildiği, sözleşmenin 6.maddesinde; işin anahtar teslimi birim fiyatlı olup 19.250.000,00-TL iş bedelli olduğunun açıkça belirtildiği görülmüştür. Dosyamızda taraf delilleri toplanmış, sözleşme konusu işe ait ihale evrakları celp edilerek konusunda uzman bilirkişi heyetinden mevcut ise; dava konusu eser sözleşmesi kapsamında davalı işveren idare tarafından kamulaştırma işlemlerinin gecikerek yapılması nedeni ile davacı yüklenicinin işi bitirme tarihi ile işin geçiçi kabulünün onayının gecikmesi nedeni ile davacının kendisine verilen ek sürelere ... yapılan fiyat farkı ödemelerine rağmen munzam zararının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise; miktarının tespiti konularında asıl ... ek rapor temin edilmiştir. Dosyamıza sunulan ... taraf vekillerinin asıl rapora yönelik gerekçeli itirazlarının önceki görevlendirme ara kararı çerçevesinde irdelenmesi nedeni ile Mahkememiz'ce de benimsenen bilirkişi heyeti ek raporunda ise özetle; Kamu İhale Kanunu hükümlerine göre ihale edilen işlerin yapımı/imalı ile ilgili düzenlenen sözleşmelere konu hakedişlerden Stopaj kesintisi yapılacağı, hakedişlerden kesinti yolu ile tahsil edilen bu tutarların ilgili dönemde yüklenici adına ilgili vergi dairesine ödenmesi gerektiğinin mevzuatın amir hükmü olduğu, Stopaj vergisi kesintisi yapılırken Yüklenicinin vergi borcu bulunup bulunmadığı veya söz konusu tutarların Yüklenicinin vergi borcuna mahsup edip edemeyeceği hususunda İşveren tarafından herhangi bir araştırma yapılmasının söz konusu olamayacağı gibi, yüklenicinin vergi borcu olup olmadığı göz önünde bulundurularak idarelerin stopaj kesintisi yapmaması gibi bir keyfiyetinin de söz konusu olamayacağı, işverenin, Yüklenici hakedişlerinden yasal olarak kesinti yapmak zorunda olduğu stopaj kesintisi nedeniyle davacının zararı doğmasının söz konusu olamayacağı, davacının yer tesliminin geç yapılmasına (kamulaştırma nedeniyle) bağlı olarak işin uzaması nedeni ile fiyat farkı ile karşılanamayan zarar talep edip edilmeyeceği hususunda nihai takdir sayın Mahkemeye ait olmak üzere talep edilecek zarar miktarının 13.782.500,24-TL olacağı mütalaa edilmiştir. Dosyamıza sunulan bilirkişi heyeti ek raporundaki tespitler ... hesaplama metodolojisi yerleşik içtihatlara ... denetime elverişli görülmekle; Mahkememiz'ce yeniden bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiştir. Davacı yüklenici şirket vekili ek rapor doğrultusunda bedel artırım dilekçesini sunmakla karşı taraf vekiline tebliğ edilmiştir. Dosyamıza sunulan 20/05/2021 tarih ... ... sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 3991 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının incelenmesinde; taraflar arasında 17.05.2021 tarihli dava konusu sözleşme bağlamında sözleşmeye konu ....isabet eden taşınmazların 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu 27.maddesine göre acele kamulaştırılması ile ilgili olarak Cumhurbaşkanlığı’nın 19.05.2021 tarih ... 2021/3991 sayılı kararı ile acele kamulaştırılma kararı verildiği, anılan kararın 20.05.2021 tarihli Resmî Gazetede yayınlandığı tespit edilmiştir. Taraflar arasında 17.05.2021 tarihinde akdedilmiş sözleşmeye konu H743 Referanslı 154 kV MCM 1272 İletkenli (~26,5 km) Gözebaşı TM İrt.EİH Tesis Birim Fiyatlı Komple Tesis İşi’nin ........0215-Gözebaşı TM İrtibat Hatları (TTFO) olduğu tespit edilmiştir. Dava konusu 17.05.2021 tarihli sözleşmeye konu sözleşme konusu tesisin yapımı ile ilgili olarak davacı şirkete 31.05.2021 tarihinde yer teslimi yapıldığı ancak sözleşmeye konu işin yapılacağı hat güzergahı ile ilgili kamulaştırma işlemlerinin henüz tamamlanamamış olması nedeniyle davacı yüklenicinin fiilen işe başlayamamış olduğu dosya kapsamı ile sabittir. Kamulaştırma işlemlerinin tamamlanmamış olması nedeniyle davacının sözleşmede belirlenen sürede işe başlama imkanına sahip olamadığını davalı idareye dosya kapsamına sunulan ihale dosyasında yer alan farklı tarihlerde yazılı olarak bildirdiği saptanmıştır. Dosya kapsamında davalı ..., süre uzatım komisyonları raporunda yer alan ... davacı kusurundan kaynaklanmayan nedenlerle süre uzatımı verilmesi gerektiği yönündeki, görüşler uyarınca anılan kuruluş Genel Müdür Yardımcılığı olurlarında; davacının sözleşmede belirtilen tesise ait işleri yapabilmesi için 06.12.2021 tarih ... 976948 sayılı yazısı ile 219 gün süre uzatımı vererek iş bitiminin 03.06.2022 tarihine, ... 30.06.2022 tarih ... 1308420 sayılı yazısı ile 31384 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5546 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı uyarınca 13 gün süre uzatımı verilmesini uygun bularak iş bitiminin 16.06.2022 tarihine, ... Genel Müdürlüğü 26.09.2022 tarih ... 1444104 sayılı yazısı ile 16.06.2022 tarihinden itibaren 137 gün ek süre verilmesini uygun bulduğu, iş bitimi tarihinin 31.10.2022 tarihine ötelendiği, ... Genel Müdürlüğü'nün 27.12.2022 tarih ... 1609370 sayılı yazısı ile 31.10.222 tarihinden itibaren 61 gün ek süre verilmesini uygun bularak iş bitim tarihinin 30.12.2022 tarihine, ... Genel Müdürlüğü'nün 23.08.2023 tarih ... 2006274 sayılı yazısı ile de 30.12.2022 tarihinden itibaren 259 gün ek süre verilmesini uygun bularak iş bitiminin (nihai olarak) 15.09.2023 tarihine ötelendiğini bildirdiği anlaşılmaktadır. Bilindiği üzere; para borçlarında borçlunun temerrüdünün bir sonucu niteliğindeki munzam (aşkın) zarar TBK'nın m. 122 (B.K.105) hükmünde düzenlenmektedir. Söz konusu hükmün ilk fıkrasına göre, "Alacaklı, temerrüt faizini aşan bir zarara uğramış olursa, borçlu kendisinin hiçbir kusuru bulunmadığını ispat etmedikçe, bu zararı da gidermekle yükümlüdür". Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 10.11.1999 tarihli ... 1998/13-353 E. 1999/929K. sayılı kararında da vurgulandığı üzere munzam zarar, sorumluluğu kusura dayanan borçlu temerrüdünün hukukî bir sonucudur ... alacaklının zararının faizi aşan bölümüdür. Munzam zarar, borçlu temerrüde düşmeden borcunu ödemiş olsaydı, alacaklının mal varlığının kazanacağı durum ile temerrüt sonucunda ortaya çıkan ... oluşan durum arasındaki farktır. Diğer bir anlatımla Türk Borçlar Kanunu'nun 120/2. maddesi gereğince temerrüt faizini aşan ... kusur sorumluluğu kurallarına bağlı bir zarar şeklinde tanımlanabilir. Alacaklının borçludan munzam zararını isteyebilmesi için; para borcunun ifasında borçlunun temerrüde düşmüş olması, temerrüt faizini aşan bir zararının bulunması, söz konusu zararla borçlunun temerrüdü arasında uygun illiyet bağının bulunması ... borçlunun kusurunun bulunması gerekmektedir. Kusurun derecesi sorumluluğun doğması bakımından önemli olmayıp borçlu her türlü kusurundan sorumludur. TBK'nın 112. hükmüyle uyumlu olarak TBK'nın 122. maddesinde alacaklı yararına bir kusur karinesi kabul edilmiştir. Buna göre, alacaklı borçlunun temerrüde düşmekte kusurlu olduğunu ispatla yükümlü değildir; borçlunun kusurlu olduğu varsayılmaktadır. Borçlunun sorumluluktan kurtulması için kendisinin hiçbir kusurunun bulunmadığını ispatlaması gerekir. Uygulamaya göre buradaki kusursuzluk, temerrüde düşmekteki kusursuzluktur. Yoksa, temerrüde düştükten sonraki aşamada gelişen olaylarda (yargılamanın uzaması vs.) aranan bir kusur değildir. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2024/762 Esas - 2025/1271 Karar sayılı ilamı).Alacaklı, borçludan munzam zararın tazminini isteyebilmesi için, kaynağı önemli olmaksızın bir para borcu bulunması, borçlunun temerrüde düşürülmesi, temerrüt faizini aşan bir zararın gerçekleşmesi, söz konusu zararla borçlunun temerrüdü arasında uygun bir illiyet bağı olması, borçlunun kusurlu olması şartlarının bir arada bulunması gerekir. TBK. m. 112 hükmüyle uyumlu olarak TBK. m. 122 hükmünde de alacaklı yararına bir kusur karinesi kabul edilmiştir. Buna göre, alacaklı borçlunun temerrüde düşmekte kusurlu olduğunu ispatla yükümlü değildir borçlunun kusurlu olduğu varsayılmaktadır. Borçlunun sorumluluktan kurtulması için kendisinin hiçbir kusurunun bulunmadığını ispatlaması gerekir.Bu bilgiler ... tespitler ışığında yapılan yargılama ... toplanan deliller ile bilirkişi heyeti asıl ... ek raporları birlikte değerlendirildiğinde ise; davacı yüklenici ile davalı işveren kurum arasında "H.743 Referanslı 154 kV 1272 MCM İletkenli (-26,5 km) Gözebaşı TM İrt. EİH Teklif Birim Fiyatlı Komple Tesis Yapım İşi" sözleşmesinin birim fiyatlı olarak imzalandığı, davacı yüklenicinin sözleşme konusu enerji iletim hattını yer teslim tarihinden itibaren 150 gün içerisinde tamamlayarak teslim etmeyi taahhüt ettiği, dosya kapsamına celp edilen sözleşme konusu işe ait ihale evraklarına göre aynı iş yönden davacıya yer tesliminin 31/05/2021 tarihinde yapıldığı, ancak yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere sözleşme konusu işin yapılacağı güzergahta kamulaştırma işleminin davalı kurum tarafından tamamlanamaması nedeni ile davacı yüklenici şirket tarafından işin sözleşmede kararlaştırılan tarihte bitirilemediği, bu nedenle davacı yükleniciye sözleşme kapsamında yine yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan tarihlerde cezasız ek süreler verildiği gibi davacının fiyat farkı talepleri de birden fazla kez kabul edilerek kendisine fiyat farkı ödemelerinin de yapıldığı, davalı kurum tarafından davacı yükleniciye en son verilen 259 gün ek süre sonrasında işin birim tarihinin 15.09.2023 tarihi olarak revize edildiğinin bizzat davalı ... Genel Müdürlüğü'nün 23.08.2023 tarih ... 2006274 sayılı yazısı ile davacı yükleniciye bildirildiği, kamulaştırma işlemlerinin gecikmesi nedeni ile davacı yüklenicinin taahhüdünde bulunan H. 743 Referanslı 154 kV.Gözebaşı TM İrtibatları Enerji iletim hattı işinin yapımına yönelik olarak yüklenici tarafından bir süredir şantiye faaliyetlerinin yürütülemediğinin dava dilekçesi ekinde sunulan ... taraflar arasında tanzim edilen ... 28/06/2022 onay tarihli protokol başlıklı belgede açıkça belirtilerek davalı kurumun 13.Bölge Müdürlüğü tarafından kamulaştırma işlemlerinin tamamlanabilmesi için sözleşme konusu enerji iletim hattının tamamında Kamulaştırma Kanununun 27. Maddesi uyarınca kamulaştırma davalarının derhal açılmasının ... akabinde davacı yüklenicinin sahada direk montaj çalışmalarına başlayacağının kararlaştırıldığı, öte yandan davacı yükleniciye verilen bahse konu ek süreler sonrasında davacı yüklenici tarafından işin revize son bitim tarihi itibariyle işi eksiksiz ... ayıpsız şekilde davalı kuruma teslim ettiği konusunda taraflar arasında çekişme mevcut olmadığı, sözleşme konusu işin ihalesine 2021 yılına girdiği sırada anılan yıla ait ekonomik konjoktör ... söz konusu konjöktür içerisindeki ekonomik parametreleri ... ticari riskleri değerlendirerek teklif birim fiyatlarını davaluya sunan ... söz konusu birim fiyatlar üzerinden sözleşme imzalayan davacının işin bitim tarihinin süre uzatımları sonrasında değişen ekonomik konjöktür ... giderrek olumsuzlaşan ekonomik parametreler nedeni ile maddi zarara uğradığı, sözleşme konusu enerji iletim hattının yapılacağı güzergahta kamulaştırma işlemlerinin gecikmesinde davacı yüklenicinin kenisine yüklenebilecek herhangi bir kusurlu tutum ... davranışının mevcut olduğunun davalı kurum tarafından dosya kapsamında iddia ... usulen kanıtlanamadığı, bu durumda davacı yüklenicinin fiyat farkı ödemelerine rağmen 6098 sayılı TBK'nın 122.m. bağlamında faiz ile karşılanamayan zararı olarak doğduğu sabit olan ... Mahkememiz'ce bilirkişi asıl ... ek raporunda yerleşik içtihatlardaki ekonomik parametreler esas alınarak yapılan hesaplama sonucunda belirlenen zarar miktarının davacı lehine hüküm altına alınması gerektiği kanaatine varılmakla; açıklanan gerekçelerle haklılığı davanın bedel artırım talebi gözetilerek ... taleple bağlı kalınarak kabulü ile; dava konusu toplam 13.782.500,00-TL alacağın (davacı yüklenicinin davalı kuruma davacının zararının tazmini talepli olarak sunduğu 09/10/2023 tarihli talep dilekçesinde TBK 138.m. Bağlamındaki zararlarını talep ederek yeniden yapılandırma talep ettiği ancak munzam zararına yönelik bir talebini ileri sürmediği, munzam zarara yönelik talebinin açıkça dava dilekçesinde ileri sürüldüğü dikkate alındığında; söz konusu başvuru dilekçesi temerrüt ihtarnamesi kabul edilemeyeceğinden, davalı yönünden temerrüdün 6098 sayılı TBK'nın 117.m. gereğince dava tarihinde gerçekleştiği gözetilerek) dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek ... hüküm oluşturmak gerekmiştir.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın bedel artırım talebi gözetilerek ... taleple bağlı kalınarak KABULÜ İLE; Dava konusu toplam 13.782.500,00-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,2-Alınması gerekli karar ... ilam harcı nispi 941.482,57-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 1.707,75-TL harç ile 233.663,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 235.370,75-TL harcın mahsubu ile bakiye 706.111,82-TL harcın davalıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına, 3-Davacı tarafından peşin yatırılan 1.707,75-TL ile 233.663,00-TL tamamlama harcı ile 427,60-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 235.798,35-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince 1.139.475,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan gider avansından karşılanan ... aşağıda dökümü gösterilen toplam 18.772,00-TL yargılama giderinin HMK 326/2.m. gereğince red-kabul oranı gözetilerek davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-6325 sayılı Kanunun 18.m. gereğince maktu 3.600,00-TL zorunlu arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına, 7-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE, Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/06/2026 Başkan ... ¸e-imzalıdırÜye ...¸e-imzalıdır Üye .... ¸e-imzalıdırKatip ....¸e-imzalıdır YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ: 1-Posta ... davetiye gideri : 772,00-TL 2-Bilirkişi ... kayyım ücreti :+ 18.000,00-TL TOPLAM : 18.772,00-TL