ankara 4. fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinde, marka benzerliği ve iltibas gerekçesiyle tescil kararının kısmen iptali ve hükümsüzlüğü davası.

Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde, marka benzerliği ve iltibas gerekçesiyle tescil kararının kısmen iptali ve hükümsüzlüğü davası.

Özet: Davacı, kendi markasının temel ibaresini içeren ve ses/harf dizilimi olarak oldukça benzer olan davalı markasının, aynı/benzer mal ve hizmet sınıflarında (özellikle 5. ve ilgili 35. sınıfta belirtilen emtialar için) tüketicilerde karışıklığa yol açtığını iddia ederek, ilgili kurumun itirazın reddi kararının bu özel emtialar yönünden kısmen iptalini ve davalı markasının kısmen hükümsüzlüğünü talep etmiş; davalı kurum ve diğer davalı ise yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemişlerdir.

T.C. ANKARA 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/536 Esas - 2026/88

T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA

ANKARA

4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR

HUKUK MAHKEMESİ K A R A R

ESAS NO : 2024/536

KARAR NO : 2026/88

DAVA : Marka ... Kararı kısmen İptali - Kısmen Hükümsüzlük

DAVA TARİHİ : 23/12/2024

KARAR TARİHİ : 09/03/2026 Yazım Tarihi: 16/03/2026

İDDİA:

Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE: davaya konu olan marka ile müvekkilinin “...” ibaresinin ortak olduğunu, davaya konu olan markanın son 2 harfi değiştirilerek türetilen markanın müvekkilinin markasıyla farklılaşmayacağını, “...” unsuru korunarak türetilen karşı taraf markasının müvekkilinin markalarına oldukça benzer olduğunu, markaların son bölümleri farklı ise de tüketicilerin bu ibareleri karıştıracağını, müvekkilinin markalarının serisi şeklinde formülize edildiğini, markaların bütünsel olarak oldukça benzer olduğunu, markaların harf ve ses dizilimlerinin tamamen aynı olduğunu, itiraza konu markanın 9 harfinin, 6 tanesinin birebir aynı olduğunu, davaya konu marka ile müvekkile ait markaların aynı ve benzer sınıfta tescilli olduğunu, müvekkile ait markanın 5. sınıf kapsamında olduğu için ve markasını bu emtialarda da kullandığı için 05. sınıf açısından; 35. sınıf kapsamında 05. sınıf mal ve hizmetleri sayıldığından 35. sınıf açısından da kararın iptaline ve markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiğini belirterek ... ...’nın ... sayılı kararının 35. Sınıfta “İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri. Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları.” Hizmetleri yönünden kısmen iptaline, ... numaralı “...” ibareli markanın tescili durumunda bu hizmetler bakımından kısmen hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiş duruşmada da dilekçesini aynen tekrar etmiştir.

SAVUNMA:

Davalı kurum vekili dilekçe ve beyanında ÖZETLE: Alınan kararlar ve yapılan işlemlerin usule ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalıya usulüne uygun tebligatın yapıldığı, cevap dilekçesi sunmadığı, ANCAK vekil görevlendirdiği , bilirkişi raporuna itiraz ederek ek rapor alınmasını talep ettiği ve davanın reddini talep etmiştir.

MUHAKEME:HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

DELİLLER ve DEĞERLENDİRME:

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı firmanın ... başvuru sayılı markası ile davacı firmanın itiraz mesnedi ... sayılı markası arasında DAVA DİLEKÇESİNDE BELİRTİLEN EMTİALAR YÖNÜNDEN SMK 6/1 maddesine göre iltibas koşulları oluşup oluşmadığı, ...'in ... sayılı ... kararının kısmen iptalinin, davalı markasının tescili halinde kısmen hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır.

... kararının 25/10/2024 tarihinde davacı tarafa tebliğ edildiği, davacının da 5000 sayılı ... Kanununun 15/C maddesinde öngörülen iki aylık süre içerisinde 23/12/2024 tarihinde ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu 156.ncı maddesinde görevli ve yetkili mahkemeye dava açtığı anlaşılmıştır.

... ...'nun ... sayılı kararında; “……., işbu başvuru ile itiraza gerekçe olarak gösterilen ve bilgileri yukarıda verilen markanın benzer oldukları ve kısmen aynı/aynı tür/ilişkili malları/hizmetleri kapsadıkları ve ilgili durumun ... kararında da tespit edilmiş olduğu görülmüş ve ancak başvurunun eşya listesinde kalan mallar/hizmetler açısından karıştırılma ihtimali oluşmayacağı kanaatine varıldığından 6769 s. SMK 6/1 maddesi çerçevesinde başvurunun tümden reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz reddedilmiştir. Sayılan nedenlerle, işbu itirazın reddi gerekmiştir. İtirazın reddine oybirliği ile karar verilmiştir.” şeklinde ifade edilmiştir.

6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU (10/01/2017 yürürlük)

Madde 6 (Marka tescilinde nispi ret nedenleri)

"(1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.",

Madde 25 " (1) 5 inci (mutlak red nedenleri ) veya 6 ncı ( nisbi red nedenleri ) maddede sayılan hâllerden birinin mevcut olması hâlinde mahkeme tarafından markanın hükümsüzlüğüne karar verilir. " hükmü yer almaktadır.

SMK 6/1 maddesi anlamında iltibastan bahsedebilmek için ;

Her iki taraf markasının AYNI işareti taşımaları yanında kapsamlarındaki emtia(mal/hizmet) BENZERLİĞİ olması,

Her iki taraf markasının benzer işareti taşımaları yanında kapsamlarındaki emtia(mal/hizmet) AYNIYETİ olması,

Her iki taraf markasının BENZER işareti taşımaları yanında kapsamlarındaki emtia(mal/hizmet) BENZERLİĞİ olması, ihtimali aranır.

Markaların karıştırılmasından söz edebilmek için ise , dava konusu marka ile itiraza mesnet marka/markalar arasında hedef tüketici kitlesi (orta düzeydeki) yönünden markaların “görsel”, “işitsel” ve “kavramsal” özellikleri dikkate alarak genel ve bütünsel açıdan benzerlik ihtimali olması , yine tescilli marka ile tescil olunmak istenen işaret arasında markayı taşıyan her iki ürünün işletmesel kökeninin aynı veya birbirleriyle bağlantılı (idari-ekonomik) işletmeler tarafından üretilmiş olabileceği noktasında bağlantı kurulması (ilişkilendirilme) ihtimalinin bulunması gerekir. Karıştırılma kavramının varlığı için “somut bir karıştırma” eyleminin varlığı şart olmayıp böyle bir tehlikenin varlığı dahi yeterli olacaktır.

Yukarıdaki kriterler, taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında;

Davalı başvuru Markası Davacı Markası

...

04/12/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda ÖZETLE; "Dava konusu ... sayılı ibaresi ile davaya mesnet olan ... sayılı ibaresi arasında görsel ve işitsel olarak bir benzerlik olduğu, Taraf markalar arasında dava konusu edilen 35. SINIF: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için 05.02.Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. 05.03. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç). 05.04. Hijyen sağlayıcı ürünler (pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden dahil çocuk bezleri ). 05.05. Zararlı bitkileri, hayvanları ve mantarları imha edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı tazeleyici kokular. 05.06. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı tazeleyici kokular. 05.07.Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)bakımında farmasötik nitelik gösteren ürünler olmadığından bu hizmetler yönünden benzer olduğu, Ancak davaya konu olan markanın 35. SINIF: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için 05.01. “İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler” mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.) bakımından mal ve hizmet benzerliğinin gerçekleşmediği, Bu kapsamda 2 numaralı maddede yer alan hizmetler bakımından karıştırılma ihtimali oluşacağı, 3 numarada yer alan hizmetler bakımından karıştırılma ihtimalinin oluşmayacağı" şeklinde ifade edilmiştir.

Davacı ve davalı vekilinin aynı heyetten ek rapor alınması talebi HMK 30.ncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek yargılama gereksiz uzamasın diye bu talepler reddedilmiştir.

GEREKÇE:

Önceki tescilli bir marka ile başvuru konusu sonraki marka işareti arasında iltibasa sebebiyet verebilecek derecede görsel, sescil ve anlamsal benzerlik olup olmadığının, her ikisinin ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınmakla beraber münferit unsurlardan ziyade bütünü itibariyle bıraktığı izlenimin de nazara alınarak belirlenmesi gerektiğinden hareketle;

Davalının " ... " ibareli marka başvurusu ile davacının " ¸" ibareli tescilli markası arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel ve sesçil olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunduğu;

Diğer yönden bilirkişi raporunda sayfa 6 deki tabloda dava konusu ... başvuru sayılı markanın kapsamında yer alan 35. Sınıftaki " Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için .... Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri. Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.) "yönünden KISMEN emtia benzerliği de gerçekleştiği;

İşin uzmanı yahut dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, mesnet marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin yargılama konusu yukarıda belirtilen mallar/hizmetler açısından ayırdığı satın alma /faydalanma süresi içinde davalının başvuru markasını gördüğünde derhâl ve hiç düşünmeden bunun davacının itiraz mesnedi " ¸" ibareli markasından farklı bir marka olduğunu algılayamayacağı, her iki taraf markasında benzerlik nedeniyle yanılgı yaşayabileceği, bu mallar /hizmetler açısından her iki taraf markasının aynı işletmeye ait markalar ya da idari ve ekonomik anlamda bağlantılı bir işletme markaları olarak algılanabileceği , taraf markaları arasında bu mallarda/hizmetlerde SMK 6/1 maddesindeki iltibas koşulu oluştuğu;Bu kısım açısından aksi yöndeki ... kararı yanlış olarak değerlendirildiği;

Ancak ; dava konusu markanın kapsamında yer alan 35. SINIF: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için 05.01. “İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler” mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.) bakımından emtia benzerliği oluşmuş ise de; bu emtilarda hedef tüketiciler ( doktor, veteriner ve eczacı gibi eğitim seviyesi ve mesleki sorumlulukları sonucu sahip oldukları yüksek dikkat ve özen seviyesi olanlar) nazarında iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunmadığı; Zira bu emtialar açısından hedef kitlesi olan doktor,veteriner ve eczacılar açısından yapılacak değerlendirme sonucunda, anılan emtiaların hedef kitlesinin eğitim seviyesi ve mesleki sorumlulukları sonucu sahip oldukları yüksek dikkat ve özen seviyesi nazara alındığında bu markaları karıştırmayacakları yani markalar arasında karıştırılma /iltibas ihtimali oluşmayacağı, dolayısıyla bu emtilar yönünden SMK 6/1 maddesi anlamında iltibas tehlikesi oluşmadığı kanaatine varılmıştır. (örnek / HGK 08.06.2022 tarih ve .... sayılı kararı) ... kararı bu açıdan doğru olarak değerlendirildiği;

Neticeden dava kısmen kabul edilmiştir.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;

1-Davanın KISMEN KABULÜNE ,

2-Dava konusu .... sayılı ... kararınını dava konusu edilen ... başvuru sayılı markanın kapsamında yer alan 35. Sınıftaki " Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için .... Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri. Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.) " yönünden ... kararının kısmen iptaline , markanın bu emtialar yönünden kısmen hükümsüzlüğüne, sicilden terkin edilmesine, karar kesinleştiğinde ...'ya müzekkere yazılmasına,

3-Diğer kısımlar yönünden davanın reddine ,

4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,000 TL maktu karar harcından peşin alınan 427,60 TL'nin düşümü ile bakiye 304,40 TL'nin davalılardan eşit tahsiliyle Hazine'ye gelir kaydına,

5-AAÜT uyarınca 55.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsiliyle eşit şekilde davalılara verilmesine,

6-AAÜT uyarınca 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan eşit tahsiliyle davacıya verilmesine,

7-Davacının yaptığı; 15.000,00 TL bilirkişi ücreti, 210,00 TL tebligat gideri, 427,60 TL ilk harç masrafı olmak üzere toplam 15.637,60 TL nin kabul ve red oranına göre takdiren 1/2 si olan 7.818,80 TL nin davalılardan eşit tahsili ile davacıya verilmesine,

8-Karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine,

Dair verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK 341 ila 345 inci maddesine göre tebliğden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememiz aracılığı ile .... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar okunup açıklandı.09/03/2026

Katip .... Hakim ....

E imzalıdır E imzalıdır