Bitlis Kanalizasyon İnşaatı Projesinin İdarenin Kusurundan Kaynaklanan Tasfiyesi Sonucu Yüklenicinin Uğradığı Alacak ve Zararların Tazmini Davasına İlişkin Gerekçeli Karar.
Özet: Davacılar, Bitlis kanalizasyon inşaatı projesini üstlenen bir iş ortaklığı olarak, davalı idarenin kamulaştırma eksiklikleri, imar planı uyuşmazlıkları ve sürekli proje revizyonları gibi sorumluluklarını yerine getirememesi nedeniyle sözleşmenin tasfiye edildiğini iddia etmektedir. Bu tasfiye sonucunda, müvekkillerinin yeniden proje çizim bedeli, ihaleye hazırlık kapsamında ödenen sözleşme masrafları, %5 oranındaki genel giderler ve işletme planında yer almasına rağmen tasfiye hesabına dahil edilmeyen imalat bedelleri gibi önemli maddi zararlara uğradığını belirtmektedirler. Dava, davalı idarenin kusurlu eylemleri yüzünden oluşan bu hak kayıplarının ve zararların tazmini için alacak talebiyle açılmıştır.
T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/945 Esas - 2026/435
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA ... HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : 2025/945 EsasKARAR NO : 2026/435BAŞKAN : ...ÜYE : ...ÜYE : .....KATİP : ....DAVACILAR : 1- ... . : 2- ...VEKİLLERİ : Av.... Av.....DAVALI : ....VEKİLLERİ : Av.... Av. ...DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 30/07/2018 BİRLEŞEN ... 14. ASHM'NİN 2017/239 ESAS SAYILI DOSYASINDA DAVACILAR : 1- ... : 2- ......VEKİLLERİ : Av...... Av. .....DAVALI : ......VEKİLLERİ : Av.... Av. ...DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 26/05/2017KARAR TARİHİ : 24/06/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 30/06/2026Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; Dosya incelendi.İDDİA ... İSTEK :Davacılar vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri ... Yapı Sanayi ... Tic. A.Ş.-... Şti. İş Ortaklığı tarafından 12.11.2012 ihale, 01.02.2013 sözleşme, 06.08.2015 tasfiye kabul tarihli 15.406.518,00-TL bedelli Bitlis (Merkez) Kanalizasyon İnşaatı işinde 02.04.2013 tarihinde yer teslimi ile işe başlanıldığını, müvekkilinin bu zamana kadar ancak iş güzergâhı kapsamında olup, idarece kamulaştırması tamamlanan ... imalat yapılabilir yerler dâhilinde söz konusu işi yapabildiğini, kalan güzergâhın kamulaştırma ... hatla alakalı iş ... işlemlerinin tamamlanmamasından, imar yollarının açılmamasından, 3. Şahıslarla ilgili engellerin giderilmemesinden, dere kenarları boru hattının yapılmasına müsait olmaması nedeniyle yapılacak hattın taşkınlardan dolayı zarar göreceğinden , ana kolektörün 630'unun belediyesince yaptırılmamasından; kısaca davalı idarenin yasal prosedürleri yerine getirememesinden, belirtilen iş ... işlemlerin tamamlanmamasından, davalı idarenin önce kendi isteğiyle süre uzatımına gittiğini daha sonra işi proje bazında kısmen revize ettiğini, devamında ise güzergâh başta olmak üzere projenin tamamını müvekkil şirketlere yeniden çizdirdiğini, daha sonrasında ise izah edildiği üzere kendisinden kaynaklanan nedenlerle dava konusu işi tasfiye Yoluna gittiğini, tasfiye öncesi ... sonrası müvekkili iş ortaklığının bir takım hak kayıplarına ... maddi zarara uğradığını, bu haklara ilişkin tüm taleplerine rağmen müvekkili şirketlerin kendilerine herhangi bir ödeme yapılmadığını, dava konusu işe ilişkin projenin birkaç noktası birkaç kez revize edildiğini ... kamu hizmetinin devamı için herhangi bir bedel talep edilmediğini, ancak Bitlis Belediyesi'nin yeni imar planını yürürlüğe koyması ... dava konusu işe ilişkin projenin fiili duruma uymaması nedeniyle projenin tamamının yeniden çizildiğini, ihalesi yapılan işi yürütmek isteğinde olan müvekkili Şirketlerin davalı idarenin, projenin tamamının yeniden çizilmesi sonrası işi tamamlatacağını taahhüt etmesi üzerine projelerin yeniden yaptırılması için yaklaşık 390.000,00-TL bedelli ilave bir proje bedeli ödediğini, söz konusu işin ihale süresince kati projeler ile ihaleye çıkıldığını ... müvekkili firmaların bu kati projeler çerçevesinde işin maliyetini oluşturarak ihaleye hazırlandığını- ... bu çerçevede verilen 15.406.518,00-TL, bedelle sözleşme imzaladığını, sözleşme bedelinin karşılığı olarak 87.663,09-TL karar pulu bedeli, 146.053,79-TL Damga vergisi, 7.703,26-TL KİK Katkı Payı ... 29.854,78-TL İnşaat .... sigorta teminat ... masrafları olmak üzere toplam 271.274,92-TL sözleşme masrafı harcamamalarının, müvekkili tarafından ileride elde edileceği düşünülen kâr gözetilerek yapıldığını, dolayısıyla idarenin kusuru nedeniyle tasfiye edilen işin bütünü yönünden yapılan bu zorunlu harcamaların müvekkili şirketlere ödenmesi gerektiğini, yapılan revizeler ... yeniden çizilmesine rağmen hayata geçirilemeyen projeye rağmen dava konusu işin, 9 80,00 'e gelmeden tasfiye edildiğini, sözleşmenin 27.1. ... Genel Teknik şartnamesi 21.5. maddesi ... yasadan kaynaklanan diğer esaslara göre X 5,00'lik genel gider masraflarına ilişin olarak müvekkili şirketlere ödenmesi gereken rakamın 391.200,23-TL olduğunu, imalatı gerçekleştirilen ... işletme planında var olan fakat tasfiye kesin hesabına dâhil edilmeyen, ayrıca -davalı idare tarafından tüm yazılı taleplere rağmen müvekkili şirketlere ödenmeyen 2 200 Hat - 3.057,00 Mt, (2 200 Baca - 89,00 Adet, » 300 Hat - 77,02 Mt ... 2 300 Baca z 3,00 Adet gibi imalatların uygulanması esnasında çıkan malzemeler ile dolgular yapıldığını, yapılan imalatın kanalizasyon şebekesinin çalışmasına herhangi bir engel teşkil etmediği gibi halen işletme planında da mevcut olduğunu, imalatlara ilişkin olan ... Genel Teknik şartnamesi 23.1. Madde çerçevesinde fiyat revizyonu ile düzenlenmiş 222.856,12-TL imalat bedelinin de müvekkillerine ödenmediğini, işin işleyişi sırasında oluşan güzergâh değişikliklerinden kaynaklanan ilave kamulaştırma işleri doğrultusunda işin yavaşladığını ... belirli bölgelerde durdurulmak durumunda kalındığını, bu değişikliklerden kaynaklı iş için süre uzatımları verildiğini ... bu süre uzatımları çerçevesinde ödenek dilimlerinin de revize edildiğini, revize ödenek dilimlerine uygun olarak iş programları hazırlandığını ... idare tarafından da onaylandığını, onaylanan bu iş programlarına göre ara hak edişlerde ödenen fiyat farkı endekslerinde değişiklikler olduğunu, son onaylı iş programına göre Fiyat Farkı revizyon farkları tdplamının 97.085,97-TL olduğunu beyanla Bitlis (Merkez) Kanalizasyon İnşaatı işi ile ilgili olarak müvekkil şirketlere ödenmesi gerektiği halde ödenmeyen alacak kalemlerinden şimdilik 20.000,00-TL alacaklarının işin bitimi tarihinden itibaren işleyecek en yüksek reeskont faizi ... yargılama giderleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen ... 14. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/239 E sayılı dosyasına sunulan dava dilekçesinde ise özetle; kurumlar arasına imzalanan sözleşme gereğince yapılması taahhüt edilen Bitlis (Merkez) İnşaat işinin tasfiyesi sonucu davalı kurumda bulunan ... iade edilmesi gerektiği halde davacıya iade edilmeyen 165.000,00-TL bedelli, 17.05.2016 tarih ... .. numaralı Banka Teminat Mektubunun işin tasfiyesi nedeni ile iadesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP ... SAVUNMA :Davalı vekili asıl dava dosyasına sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davacıların söz konusu işin tasfiyesini talep ederek tasfiye yapılması halinde tasfiyeye ilişkin her hangi bir dava açmayacağını taahhüt ettiğini, yüklenimlerinde bulunan Bitlis (Merkez) Kanalizasyon İnşaatının tasfiye kesin kabul işlemlerinin 06.10.2016 tarihinde mahallinde yapıldığını, tanzim edilen tasfiye kesin kabul tutanaklarının 17.10.2016 tarihinde onaylandığını, dava konusu işle ilgili olarak davacıların taleplerinin Altyapı Uygulama Dairesi Başkanlığına bildirildiğini, Altyapı Uygulama Dairesi Başkanlığının yazısı ile; Tasfiye kesin kabul tutanaklarının onaylanmasının ardından 8 (sekız) nolu hakediş ile birlikte onaylanan kesin hesaplara dayalı olarak tanzim edilen 9 (dokuz) nolu kesin hakediş raporunun Bölgesince hazırlandığı, yüklenici firma tarafından ihtirazı kaydıyla imzalanan 9 (dokuz) nolu kesin hakediş raporunun tetkikinin devam ettiği, yüklenicinin ihtirazına konu olan hususlar 3 madde olarak, yüklenici tarafından Bölge Müdürlüğünüze sunulmuş olan kesin hesapta fiyat farkı hesabının tasdikli revize iş programı ... aylık ödenek dağılımına uygun olarak yapıldığı, buna göre dekesin hesapta dikkate alınması gerektiği, yüklenici firma tarafından yapılan miktarları hesap edilmiş ... numaralandırılmış olan bacalar ile boru hattının mevcut haliyle Belediyesince kullanılmakta olduğu, sayısal işletme paftalarına kaydedildiğini, bu bölümdeki imalatlara uygulama projesine göre gömlekleme yapılması gerekirken, kazıdan çıkan malzemenin kullanıldığı, bu durumda imalatın tamamının yok sayılmasının mümkün olamayacağını, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 23. maddesi gereğince gömlekleme farkının kesilerek, yapılmış olan fiili imalatın ödenmesi gerektiği, sözleşmenin 21. maddesinin 5. bendinde "Sözleşme bedelinin 96 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye yapmış olduğu gerçek giderleri ... yüklenici karına karşılık olarak sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının %5'i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir." denildiğini, sözleşmenin 21. maddesinin 5. bendine göre % 5'lik farkın yüklenicinin tanzim ettiği kesin hesaptaki şekliyle ödenmesi gerektiğinden bahisle yüklenicinin ihtirazına konu olan hususların tekrar değerlendirilmesini istendiğini, sözkonusu hususların yeniden değerlendirilebilmesi için cevap dilekçesinde belirtilen bilgi ... belgelerin gönderilmesinin talep edildiğini, ancak sözleşme konusu işe ait kesin hesap henüz imzalanıp onaylanmadığından, kesin hesabın ... fiyat farkının hesaplanması ile ilgili dosyaların Genel Müdürlüklerine gönderilemediğini, kesin hesabın yüklenici tarafından tek taraflı olarak daha önce hazırlandığı ... Bölge Müdürlüğü kontrol teşkilatı ile Belediyesinin imzası olmadan idareye verdiği için incelemeye alınmadığını, kesin hesapta isim açılan hem Bölge hem de Belediyesinin kontrol mühendislerinin görev yerlerinin değişmesinden dolayı, yüklenicinin 9 (dokuz) no'lu kesin hesabı yeniden düzenleyip, mevcut kontrol teşkilatlarının imzalarından sonra incelenerek, söz konusu hususlarla ilgili değerlendirmeler yapılacağını, dava konusu işle ilgili olarak 1. maddede belirtilen tasfıyeye neden olan her türlü geçiş hakları, istimlak işlemleri, irtifak hakları, zarar-ziyan bedelleri, sit alanından geçebilmek için gerekli izin ... işlemler ile karayolu altından geçiş işlemleri, karayolu altından geçen hatların geçiş protokollerinin Belediyesince alınmaması gibi nedenlerden dolayı defalarca yapılan yazışmalardan sonra nihai olarak Yönetim Kurulunun 06.08.2015 tarih ... 683 sayılı kararıyla anılan işin tasfiye edilerek sözleşmesinin feshedilmesine karar verildiğini,davacıdan revize iş programı düzenlenmiş ise; bir nüshasının ... kesin hesap ile fiyat farkları hesabının gönderilmesinin talep edildiğini, ancak kesin hesap ... buna bağlı fiyat farkı hesabı yapılmadığından ilgili belgelerin gönderilemediğini beyanla davanın reddini talep etmiştir. Birleşen dava dosyasına davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.DELİLLER :- Taraflar arasında imzalanana "Bitlis (Merkez) Kanalizasyon İnşaatı İşine Ait Sözleşme". - İşe it Tasfiye geçiçi kabul tutanağı-Bilrkişi heyeti asıl ... ek raporları. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ... GEREKÇE :Asıl dava, eser sözleşmesi kapsamında davacı yükleniciye ödenmediği ileri sürülen asıl dava konusu talep kalemlerinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.Birleşen dava ise; sözleşme konusu işin tasfiye edilmesi nedeni ile davalı idare'ye davacı yüklenici tarafından verilen banka teminat mektubunun yükleniciye iadesi istemine ilişkindir. Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir.Asıl davanın açıldığı ... 14.ASHM'nin 2017/239E. Sayılı dosyasında verilen görevsizlik kararına istinaden dava dosyası yasal süresindeki talep gereğince Mahkememize tevizen gönderilmekle yargılamaya devam olunmuştur. Asıl davanın açıldığı ... 14.Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından görevsizlik kararına istinaden yasal süresindeki talep gereğince gönderilmekle; dava dosyası tevzien Mahkememiz esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur. Dosyamız arasına sunulan "Bitlis (Merkez) Kanalizasyon İnşaatı İşine Ait Sözleşme" ile işe ait tasfiye geçiçi kabul ... yer teslim tutanağının incelenmesinde; dosyamız davacısı yüklenici Şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı ile davalı banka arasında Bitlis ili merkezinde kanalizasyon hattı yapım işinin iş ortaklığı tarafından üstlenildiği,sözleşmenin 11.maddesinde hak ediş raporlarının sözleşmenin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesinde düzenlenen esaslar dahilinde kanuni kesintiler yapıldıktan sonra her ayın ilk 5 günü içerisinde düzenleneceği, hazırlanan hak ediş raporlarının idare tarafundan onaylandıktan sonra 30 gün içerisinde tahakkuka bağlanarak 15 gün içerisinde ödeneceğinin açıkça kararlaştırıldığı, iş ortaklığı tarafından davacı bankaya 925.000,00-TL tutarında kesin teminat verildiği, sözleşmede yüklenicinin taahhüdünü 900 gün içerisinde tamamlayarak işi geçiçi kabule hazır hale getirmek zorunda olduğunun belirtildiği, 02/04/2013 tarihli yer teslim tutanağında tesis inşaat kapsamında yapılacak olan sözleşme eki mahal listelerinde baca no, çap ... ara mesafeleri yazılı, 1.kademe hatların geçtiği güzergahların Bitlis Belediyesi tarafından açılarak inşaatın yapımı için hazır hale getirileceğinin kararlaştırıldığı, yine kanalizasyon inşaatının yapımı sırasında hatların geçtiği güzergah üzerindeki her türlü geçiş hakkı ... istimlak işlemleri, irtifak hakları, zarar-ziyan bedelleri ile sit alanlarından geçebilmek için gerekli izin ... işlemlerin yine Belediye tarafından gerçekleştirileceğinin açıkça öngörüldüğü, ancak işin süre uzatım kararı sonrasında en ge teslimi gereken 25/09/2016 tarihi itibariyle tamamlanarak teslim edilememesi ... davacı iş ortaklığının davalı bankaya sunduğu 09/04/2015 tarihli dilekçesine konu talebi üzerine işin davalı banka Yönetim Kurulu tarafından alınan 06/08/2015 tarih ... 683 sayılı kararı ile tasfiye edilerek sözleşmenin feshedilmesine karar verildiği anlaşılmıştır. Dosyamızda davacı yan dava konusu talep kalemlerini açıklayarak herbir talep halemi yönünden talebini açıkça belirttiği açıkça belirttiği beyan dilekçesini dosyamıza sunmuştur.Taraf delilleri toplandıktan sonra dosyamızda konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor temin edilmiştir. Dosyamıza sunulan 1. Bilirkişi heyeti raporunda özetle; daavcının Bitli Belediyesinin yeni imar planını yürürlüğe koyması ... dava konusu işe ilişkin projenin fiili duruma uymaması nedeni ile projenin tamamının yeniden yapım bedelinin 390.000,00-TL olduğu, davacının sözleşme aşamasında ödediği karar pulu bedeli, Damga Vergisi, KİK katkı payı ... İnşaat .... sigorta teminat ... masraflarından akdin gerçekleşmeyen bölümüne isabet eden 176.328,70-TL, dava konusu işin % 80'e gelmeden işin tasfiye edilmesi nedeni ile Sözleşmenin 27.1 ... Genel Teknik Şartnamenin 21.5 maddesi ... yasadan kaynaklanan diğer esaslara göre 5 5'i için 391.200,23-TL, imalatı gerçekleştiren ... işletme 200 hat =3.057 m. 200 baca = 89 adet, 300 hat= 77,02 m. ... 300 adet imalat bedeli için 222.856,12-TL talep edebileceği, taraflar arasında düzenlenen ara hak edişler ... onaylı revize iş programları yer almadığından, son onaylı iş programına göre fiyat farkı revizyonu konusunda bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı belirtilmiştir.Dosyamıza taraflar arasında düzenlenen ara hak edişler ... onaylı revize iş programları sunulmakla incelenmiş, asıl rapordaki tespit ... alacak kalemlerine ilişkin olarak tespit edilen miktarlar tekraren belirtildikten sonra sözkonusu miktarlar ile birlikte ara hak edişler ... iş programları dahilinde davacının davalıdan 29.908,81-TL fiyat farkı bedelini talep edebileceği mütalaa edilmiştir.Taraf vekillerinin gerekçeli itirazları üzerine farklı bir bilirkişi heyetinden yeniden bilirkişi raporu alınmıştır. Dosyamızda bilirkişi heyetinde borçlar mevzuatında sunulan 2. Bilirkişi heyeti raporunda ise özetle; Taahhüdü altında bulunan Bitlis (Merkez) Kanalizasyon inşaatı işi ile ilgili olarak söz konusu işin tasfiyesinin yapılması hususunda gerekli işlemlerin yapılmasını talep ettiği, tasfiye yapılırken, tasfiyeye ilişkin herhangi bir dava açmayacağı, söz konusu işin, sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 21/5 maddesindeki hükmün dışında maddi/manevi hukuki herhangi bir talepte bulunmayacağını taahhüt ettiği, taraflar arasında düzenlenen 20.02.2013 tarihli sözleşme ... eklerine göre, davacının hakedişler kapsamında imalat alacağı ... fiyat farkı alacağı bulunmadığı, fen sanat kurallarına uygun yapılmayan imalatların bir bölüm bedelinin talep edilemeyeceği, davacı iş ortaklığının tasfiye talebi üzerine işin tasfiye edilerek sözleşmenin feshi edilmesi nedeniyle ihale aşamasında yapılan masrafları talep edemeyeceği, davacı iş ortaklığının, sözleşmesinin feshi ... işin tasfiye edilmesinden bir kusurunun bulunmadığı, davacı iş ortaklığı 09.04.2015 tarihli yazı ile tasfiye talebinde bulunurken sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 21/5. maddesinin dikkate alınması gerektiği hususuna göre, sözleşme bedelinin %80’i ile yapılan imalat arasındaki fark bedelin %5’i oranındaki 357.711,44-TL tutarındaki talebin yerinde olduğu, dava konusu iş ile ilgili olarak davacı iş ortaklığı tarafından davalı idareye verilen teminat bedellerinin işin tasfiye geçici kabulünün yapılması nedeniyle yarısının iade edilmesi gerektiği, diğer yarısının ise işin tasfiye kesin kabulünün yapılması ile birlikte SGK ilişiksiz belgesinin idareye sunması halinde iade edilmesi gerektiği, banka teminat mektuplarının 07.10.2018 tarihinde çıkışının yapıldığı hususunun Mahkemece değerlendirilmesi gerekeceği mütalaa edilmiştir. Birleşen dava konusu Banka Teminat Mektubunun iade veya tazmin edilip edilmediği ilgili bankadan müzekkere yazılarak araştırılmış, dosyamıza gönderilen müzekkere yanıtından; teminat mektubunun vadesinin 01/10/2018 tarihine kadar uzatıldığını, süresi bittiğinden ... herhangi bir süre uzatım talebi de olmadığından, 07/10/2018 tarihinde sistem tarafından otomatik çıkışının yapıldığı ... teminat mektubunun tazmin edilmediği ... mektubun aslının bankada bulunmadığı dosyamıza bildirilmiştir. Bitlis SGK İl Müdürlüğüne yazılan müzekkere yanıtından; davacı iş ortaklığı adına dava konusu iş ile ilgili olarak kayıtlarında işlem gören işyeri yönünden ilişiksiz belgesinin verildiği ... herhangi bir borcunun bulunmadığı anlaşılmıştır. Dosyamızda taraf vekillerinin1. Bilirkişi raporuna yönelik itirazları üzerine farklı bir bilirkişi heyetinden rapor temin edilmiştir. Dosyamıza sunulan 2. Bilirkişi heyeti raporunda ise özetle; taahhüdü altında bulunan Bitlis (Merkez) Kanalizasyon inşaatı işi ile ilgili olarak söz konusu işin tasfiyesinin yapılması hususunda gerekli işlemlerin yapılmasını talep ettiği, tasfiye yapılırken, tasfiyeye ilişkin herhangi bir dava açmayacağı, söz konusu işin, sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 21/5. maddesindeki hükmün dışında maddi/manevi hukuki herhangi bir talepte bulunmayacağını taahhüt ettiği, taraflar arasında imzalanan 20.02.2013 tarihli sözleşme eki, “Yapım İşleri Genel Şartnamesi” başlıklı belgenin 45. maddesindeki, “(1) Taahhüdün, sözleşme ... ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesinden ... varsa işe ait eksik ... kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından ... yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, alınmış olan kesin teminat ... varsa ek teminatların yarısının, kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra ise kalanının, yükleniciye iade edilmesi için Sosyal Güvenlik Kurumundan İlişiksizlik belgesi getirilmesi zorunludur." şeklindeki hükümler kapsamında geçici kabul tarihinden itibaren teminatı yarısı ... kesin kabulden sonra diğer yarısı SGK ilişiksiz belgesinin getirilmesi halinde iade edilmesi gerektiği, dava konusu işin tasfiye geçici kabul işleminin 08.06.2015 tarihi itibar edilerek davalı idare tarafından 25.02.2016 tarihinde onaylandığı ... tasfiye kesin kabulünün ise davalı idare tarafından 17.10.2016 tarihinde onaylandığının belirlendiği, kesin teminatların iade koşullarının oluştuğu tespit edilmekle birlikte, yarısının hemen iade edilmesi ... diğer yarısının ise; SGK ilişiksiz belgesinin davacı iş ortaklığı tarafından davalı idareye sunulması ile kesin teminatın iade edileceği, davacının asıl dava konusu hak ediş ... fiyat farkı alacaklarının ödendiği ... yeni proje bedeli alacağının ise; talep koşullarının mevcut olmadığı belirtilmiştir .Mahkememiz'ce dosya kapsamı ... sunulan bilirkişi heyeti raporları ile usul ekonomisi ilkesi birlikte dikkate alınarak asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davada ise, karar verilmesine yer olmadığına dair verilen 11/10/2023 tarih ... 2018/556 Esas, 2023/699 sayılı Mahkememiz kararı, istinafen ... Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 09/10/2025 tarih ... 2024/1051 Esas, 2025/862 Karar sayılı ilamı ile kesin nitelikte kaldırılmakla; dava dosyasında Mahkememiz yeni esasına kayden yargılamaya devam olunmuştur. İstinaf kaldırma sonrasında tensip ara kararı ile kaldırma gerekleri doğrultusunda davacı iş ortaklığı ile davalı arasında imzalanan 12.11.2012 ihale, 01.02.2013 sözleşme, 06.08.2015 tasfiye kabul tarihli 15.406.518,00-TL bedelli Bitlis (Merkez) Kanalizasyon İnşaatı İşine Ait Sözleşmesi ... eklerini içeren ihale dosyası örneği Bitlis Belediye Başkanlığından dosyamıza celp edilmiştir. İstinaf kaldırma ilamı gereğince dosyada mevcut bilirkişi heyeti asıl ... ek raporları ile sözkonusu raporlara yönelik olarak davalı kurumun gerekçeli itirazlarının istinaf ilamı çerçevesinde denetime elverişli şekilde irdelenmesi için farklı bir bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır. Dosyamıza sunulan 18.05.2026 tarihli 3. Bilirkişi heyeti raporunda ise özetle; sözleşme konusu işe ait tasfiye onay yazısında açıklandığı üzere, şebeke-kollektör hatlarının geçtiği güzergah üzerindeki her türlü geçiş hakkı ... istimlak işlemleri, irtifak hakları, zarar-ziyan bedelleri ile sit alanlarından geçebilmek için gerekli izin ... işlemlerin Bitlis Belediye Başkanlığı tarafından sağlanamaması nedeni ile kazı-boru döşeme-dolgu yapılacak güzergahın yükleniciye tesliminde davacı ... davalı yanların kusuru olmadığı halde ... kendilerinin iradesi dışında kalan iş ... işlemlerde Belediyece giderilmesi gereken engellerin devam etmesi sebebiyle işin tasfiye edilmesinin ihale mevzuatına uygun olduğu, davacı (alt) yüklenicinin işi yapmak üzere tüm hazırlıklarını yapmasına rağmen ancak yukarıda detaylıca açıklandığı üzere idarenin yer teslimi yapamaması (belediyenin yolları açmaması) nedeniyle işin ifa edilemez hale geldiğini ... %33 seviyesinde iken idarenin Yönetim Kurulu kararıyla tasfiye edilmek zorunda kalındığını, yapılan hesaplamaya göre sözleşme konusu işin ihale bedelinin 15.406.518,00-TL, sözleşme Bedelinin %80'lik yasal sınırının 15.406.518,00-TL x 0.80 = 12.325.214,40-TL olduğu, sözleşme birim fiyatlarıyla yapılan gerçek iş tutarının 8 ... 9 no'lu Kesin Hakedişler esas alındığında 5.170.985,66-TL olup aradaki yasal fark bedelinin 12.325.214,40-TL - 5.170.985,66-TL= 7.154.228,74 TL olduğu, fark bedelinin %5'inin (Yüklenici Karı ... Genel Gider Karşılığı Tazminat) ise; (7.154.228,74 x 0.05) = 357.711,44-TL olarak hesaplandığı, tasfiye geçici kabul onay tarihinin 25.02.2016 olduğu, tasfiye kesin kabul onay tarihinin 17.10.2016 olduğu, aynı işe ait olup SGK Bitlis İl Müdürlüğü tarafından ... Bankası A.Ş.'ye gönderilen 02.05.2016 tarihli yazıya konu SGK ilişiksizlik belgesi ile yüklenicinin SGK'ya borcu bulunmadığı ... teminatın iadesinde kurumca bir sakınca görülmediğinin idareye bildirildiği, bu nedenle de teminat mektubunun iadesi için gerekli olan yasal tüm şartların en geç tasfiye kesin kabulünün idarece onaylandığı 17.10.2016 tarihi itibarıyla eksiksiz olarak oluştuğu, asıl dava konusu talep kalemleri ile birleşen dava yönünden yapılan tespitler bağlamında 2.bilirkişi heyeti raporundaki tespitlere katıldıklarını belirtmiştir. 3.Bilirkişi heyeti raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, sunulan bilirkişi raporu çelişkileri giderici nitelikte ... denetime elverişli görülmekle yeniden rapor alınmasına gerek görülmemiştir. Dosyamızda yapılan yargılama, toplanan deliller ... tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında "Bitlis (Merkez) Kanalizasyon İnşaatı İşine Ait Sözleşmenin" anahtar teslimi birim fiyatlı olarak imzalandığı, sözleşme konusu işin ifasına başlanmasından sonra iş tamamen ifa edilmeden önce davacı iş ortaklığı tarafından davalı bankaya sunulan 09/04/2015 tarihli dilekçeye istinaden işin tasfiyesinin gerçekleştirildiği, dosyaya celp edilen tasfiye geçiçi ... kesin kabul tutanaklarına göre dava konusu işin tasfiye geçici kabul işleminin davalı bankanın yönetim kurulunun 06/08/2015 tarih ... 83 sayılı kararına istinaden 25/02/2016 tarihinde davalı banka tarafından onaylanan 12/02/2016 tanzim tarihli geçiçi kabul tutanağı ile yapıldığı, yine tasfiye kesin kabulünün ise; davalı banka tarafından 17.10.2016 tarihinde onaylandığı, sözleşmenin 11.maddesi dikkate alındığında Yapım İşleri Genel Şartnamesinin sözleşmenin eki olduğunun açıkça kararlaştırıldığı, davacı iş ortaklığı tarafından sunulan bahse konu dilekçede açıkça; tasfiye yapılırken tasfiye ile ilgili herhangi bir dava açmayacağı ... sözkonusu işin sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 21/5 maddesindeki hükmün dışında maddi ... manevi dahil hukuki yönden herhangi bir talepte bulunmayacağını taahhüt ettiği, dosyamızda toplanan deliller ... taraf beyanları gözetildiğinde taraflar arasında yapılan sözleşme eki kesin projeler ile mevcut yol güzergahlarının uyuşmaması nedeniyle, 1. Kademede davacı yüklenici şirketler tarafından döşenmesi gereken imalatların henüz zeminde fiilen açılmamış veya açılması mümkün olmayan yollardan geçtiği, her iki işin yürütülmesi için sözleşme konusu ait projelerin mevcut imar planında açık yollara göre yeniden revize edilmesi zorunluluğu doğduğu, yüklenici şirketler tarafından imalatların revize edilecek projelere göre yapılması hususunda tarafların mutabakata vardığı, yukarıda değinildiği üzere 02/04/2013 tarihli yer teslim tutanağında tesis inşaat kapsamında yapılacak olan sözleşme eki mahal listelerinde baca no, çap ... ara mesafeleri yazılı, 1.kademe hatların geçtiği güzergahların sözleşme konusu imalatların yapımı için hazır hale getirilmesinin dava dışı Bitlis Belediye Başkanlığına ait bir yükümlülük olarak kararlaştırıldığı, anılan Belediye Başkanlığı tarafından sözkonusu yükümlülüğün yerine getirilmemesi nedeni ile dosyamız taraflarına sözleşme konusu borca aykırı davrandıkları kabulü ile kusur yüklenemeyeceği, nitekim uygulamaya esas kesin projenin tanzimine esas olan tasdikli imar planının bazı bölümlerde araziye uygulanmasının Belediye tarafından yapılmamasının bizatihi Belediye Başkanlığı'nın kusuru olarak değerlendirilebileceği, bu nedenle de dosyamız taraflarına sözleşmenin feshi ... işin tasfiyesinde yüklenebilecek bir kusur bulunmadığı, bu tespitler çerçevesinde dosyamıza sunulan ... Mahkememiz'ce de dosya kapsamına uygun ... denetime elverişli görülmekle benimsenen 2. Bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere; davacı iş ortaklığı tarafından tasfiye aşamasına yapılan tüm imalatlar nedeni ile tanzim edilen 8 adet hak ediş alacağının tamamen davacı iş ortaklığına ödendiği, aynı hak edişlere davacı tarafından ihtirazi kayıt konulmadığı gibi asıl davada isteme konu fiyat farklarının da davacıya ödendiğinin hak ediş raporlarından tespit edildiği, bu durumda Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 40.maddesi de dikkate alındığında; davacının haklılığı kanıtlanamayan dava konusu hak ediş ... fiyat farkı alacakları isteminin reddi gerektiği, yine asıl davada her ne kadar davacı iş ortaklığı tarafından kanalizasyon inşaatı güzergahında açık olmayan imar yolları nedeni ile revize proje çizdirilmesi nedeni ile ödendiği ileri sürülen giderin tahsili talep edilmiş ise de; iş ortaklığından sözkonusu sorun nedeni ile davalı bankanın yeni bir proje yaptırmasını talep etmediği, davalı idare'nin davacıya gönderdiği 05.11.2013 tarihli yazısındaki, "Bitlis (Merkez) içme suyu ... kanalizasyon inşaatına ait gerek içme suyu gerekse kanalizasyon kesin projelerinin tasdikli imar planına göre yapıldığı, ancak, proje tanzimine esas olan tasdikli imar planının çoğunlukla araziye uygulanmasının Belediyesince yapılmadığı anlaşılmakta olup, bu durumda gerek içme suyu gerekse kanalizasyon şebeke projelerinin halihazır yol durumuna göre revize edilmesinin uygun olacağı sonucuna varılmıştır." yönündeki ibarelerinin yeni bir projenin yaptırılmasının davacıdan talep edildiği yönünde yorumlanamayacağı, aksine yazı içeriğindeki açık talepten de anlaşılacağı üzere; davalı bankanın davacı yükleniciden gideri karşılayarak yeni bir proje oluşturulmasını değil; proje ile ilgili revizyon yapmasını talep ettiği, bu durumda ise; davacının yeni bir proje düzenlettirdiğinden bahsedilemeyeceğinden, davacının proje bedeline ilişkin talebinin de hukuki dayanaktan yoksun olduğu, ancak yukarıda ayrıntılı olarak değinildiği üzere; davacı iş ortaklığının işin tasfiyesi talepli dilekçesi dikkate alındığında; davacının sözleşmenin eki olan Yapım İşleri Genel şartnamesinin 21.maddesi kapsamında talebinin değerlendirilmesi gerektiği, konu ile ilgili olarak Taraflar arasında imzalanan 20.02.2013 tarihli sözleşme eki olan “Yapım İşleri Genel Şartnamesinin” 21. maddesinin 5. Fıkrasında aynen; “Sözleşme bedelinin %80’inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye yapmış olduğu gerçek giderleri ... yüklenici karına karşılık olarak sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir" şeklinde düzenlemeye yer verildiği, değinilen hüküm gereğince benimsenen 2. bilirkişi raporunda yapılan hesaplama da gözetildiğinde davacının asıl davada sözleşme bedelinin %80’i ile yapılan imalat arasındaki fark bedelin %5’i oranındaki 357.711,44-TL tutarındaki alacağa yönelik talebinde haklılığının kanıtlandığı, birleşen davada iade istemine konu ... A.Ş. Başketnt Ticari Şubesine ait 17/05/2016 tarihli ... 165.000,00-TL bedelli banka teminat mektubunun süresinin bittiği ... vadesinin de uzatılmadığı gibi tanzim eden banka tarafından da sistemden otomatik çıkışının yapıldığı anlaşılmakla; birleşen davada davanın konusunun kalmadığı anlaşılmakla; açıklanan gerekçelerle Mahkememiz'ce de denetime elverişli görülmekle benimsenen 3. Bilirkişi heyeti raporu doğrultusunda asıl davanın kısmen kabulü ile; dava konusu işin %80 oranına ulaşmasından önce tasfiyesi nedeniyle taraflar arasındaki sözleşmenin 27.1 ... genel teknik şartnamesi 21.5 maddesi kapsamında 357.711,44-TL alacağın 20.000,00-TL'lik kısmının dava, bakiyesinin ise; 17/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının diğer dava konusu talep kalemlerine yönelik talebi ile hüküm altına alınan talep kalemlerine yönelik fazlaya ilişkin isteminin ayrı ayrı reddine, birleşen ... 15.ASHM'nin 2018/231E. sayılı dosyasında ise; dava konusu banka teminat mektubu yargılama sürecinde iade edilmekle ; birleşen davanın konusu kalmadığından, birleşen davada karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerektiği, HMK 331/2.m. bağlamında değerlendirme yapıldığında ise; sözleşme konusu işin tasfiye kesin kabulünün 17.10.2016 tarihinde yapıldığı ... SGK ilişiksizlik belgesinin 02.05.2016 tarihinde davalı işveren bankaya sunulduğu dikkate alındığında; birleşen dava konusu banka teminat mektubunun iade koşullarının birleşen davanın açıldığı 26/05/2017 tarihinden evvel eksiksiz olarak gerçekleştiği, hal böyle iken davalı bankanın birleşen dava tarihinden önce iade koşulları oluşan teminat mektubunu davacı yüklenicilere dava konusu banka teminat mektubunu iade etmek olanağı mevcut iken birleşen davanın açılmasına sebebiyet vererek birleşen dava açıldıktan sonra yargılama sürecinde ... 12.04.2021 tarihinde davalı banka tarafından banka teminat mektubunun iade edilmesi nedeni ile birleşen davanın konusuz kaldığı gözetildiğinde; HMK 331/2.m. gereğince birleşen davada davanın açılmasına sebebiyet verdiği sabit olan davalı banka aleyhine vekalet ücreti ... diğer yargılama giderine hükmetmek gerektiği kanaatine varılmakla; açıklanan gerekçelerle asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davada ise; konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.(Asıl davanın açılış tarihi ... birleşen davanın açıldığı Mahkeme ... esas numaraları yönünden gerekçeli karar başlığı ile tefhim edilen kısa kararda yapılan maddi hatalar hüküm fıkrasında HMK 304.m. gereğince re'sen düzeltilmiştir.)HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN:1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; Dava konusu işin %80 oranına ulaşmasından önce tasfiyesi nedeniyle taraflar arasındaki sözleşmenin 27.1 ... genel teknik şartnamesi 21.5 maddesi kapsamında 357.711,44-TL alacağın 20.000,00-TL'lik kısmının dava, bakiyesinin ise; 17/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının diğer dava konusu talep kalemlerine yönelik talebi ile hüküm altına alınan talep kalemlerine yönelik fazlaya ilişkin isteminin ayrı ayrı REDDİNE, 2-Alınması gerekli karar ... ilam harcı nispi 24.435,26-TL olup davacılar tarafından peşin yatırılan 341,55-TL ... 20.327,25-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 20.668,80-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.766,46-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacılar tarafından peşin yatırılan 341,55-TL ... 20.327,25-TL bedel artırım harcı ile 31,40-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 20.700,20-TL harcın davalıdan alınarak davacılara verilmesine,4-Davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 57.233,83-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,5-(Reddine karar verilen alacak miktarı üzerinden) Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 133.887,36-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine, 6-Bu dava kapsamında davacılar tarafından yatırılan gider avansından karşılanan ... aşağıda dökümü gösterilen toplam 57.782,55-TL yargılama giderinin 6100 sayılı HMK 326/2.m. gereğince red-kabul oranı (0,29) gözetilerek 16.756,93-TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacılara verilmesine, bakiye giderin davacılar üzerinde bırakılmasına, 7-Davalı tarafından yatırılan delil avansından karşılanan 202,75-TL'nin yargılama giderinin 6100 sayılı HMK 326/2.m. gereğince red-kabul oranı (0,71) gözetilerek 143,95-TL'lik kısmının davacılardan alınarak davalıya verilmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına, 8-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacılara İADESİNE, B-BİRLEŞEN ... 14. ASHM'NİN 2017/239 E. SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN:1-Konusu kalmayan davanın esası hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 2-Alınması gerekli karar ... ilam harcı maktu 732,00-TL olup davacılar tarafından peşin yatırılan 853,88-TL harçtan mahsubu ile bakiye 121,88-TL harcın karar kesinleştiğinde ... talep halinde davacılara İADESİNE, 3-Davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince maktu 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, 4-Bu dava kapsamında davacılar tarafından yatırılan gider avansından karşılanan posta ... davetiye gideri olarak toplam 117,30-TL yargılama giderinin HMK 326/2.m. gereğince davalıdan alınarak davacılara verilmesine, 5-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacılara İADESİNE, Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/06/2026Başkan ....¸e-imzalıdır Üye .... ¸e-imzalıdır Üye .... ¸e-imzalıdır Katip ...¸e-imzalıdır YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ: 1-Posta ... davetiye gideri : 1.782,55-TL 2-Bilirkişi ücreti :+56.000,00-TL TOPLAM : 57.782,55-TL