5510 Sayılı Kanun Ek 17 Kapsamında Geriye Dönük Prim Teşvik Alacaklarına Faiz Ödenmemesi İşleminin İptali Davasında Yasa Yorumu ve Mülkiyet Hakkı Tartışması.
Özet: Bir şirketin, 5510 sayılı Kanunun ek 17. maddesi uyarınca geriye dönük teşvik değişiklik başvurusu kabul edilerek prim borçlarına mahsup edilen alacaklarına dair faiz ödenmesi talebinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından reddedilmesi üzerine açılan davada; ilk derece ve istinaf mahkemeleri, Kanunun yürürlük tarihi olan Nisan 2018 sonrası dönemlere ilişkin teşvikler için faiz öngörülmediği gerekçesiyle faiz talebini reddetmiş, davacı şirket ise bu kararın Kanunun ruhuna ve mülkiyet hakkına aykırı olduğunu ileri sürerek temyiz yoluna başvurmuştur.
10. Hukuk Dairesi         2024/9317 E.  ,  2026/5130 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/175 E., 2024/1244 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Manisa 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/135 E., 2022/290 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından, 5510 sayılı Kanun'un Ek 17. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında geriye yönelik teşvik değişiklik başvurusu üzerine İptal-Ek-Asıl Bildirge yükleme işlemleri ... V2 sitemine yapıldığı ve davalı Kurum tarafından onaylanarak şirketin prim borçlarına istinaden mahsup işlemi yapıldığı, şirketin .. Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne vermiş olduğu 06.01.2022 tarihli başvuru dilekçesiyle, geriye dönük teşvik alacaklarından kaynaklanan faiz alacağının hesaplanarak cari ay borçlarına mahsup edilmesi talebine olumlu cevap verilmeyerek ret edilmiş sayılmasının 5510 sayılı Kanun'a ve mülkiyet hakkına açıkça aykırı olduğu, ret edilmiş sayılan ret işleminin iptaline, davacının 06.01.2022 tarihli başvurusunun işleme alınmasına ve geriye dönük teşvik alacaklarından kaynaklanan faiz alacağının hesaplanarak cari ay borçlarına mahsup veya iade edilmesine yönelik taleplerinin kabul edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı .. Yapı Beton Mad. San. ve Tic. A.Ş. adına kurulu iş yeri ile ilgili davacının dava konusu talepleri incelendiğinde, geriye dönük teşvik başvurularının 2019/10.11.12 - 2020/11.12 - 2021/02. ayları kapsadığından, bu aylara ilişkin 5510 sayılı Kanun Ek 17 onay işlemleri ünitelerince yapılmış olup teşviklerden doğan alacağın 2020/05 - 2021/02 - 2021/06 dönem borcuna mahsup edildiği tespit edildiği, dolayısıyla, açılan davanın hukuki yararı bulunmadığı, dava konusu talebin Kurumlarınca karşılandığını, tüm Kurum işlemlerinde usul ve yasaya aykırı bir husus olmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla; davacı tarafça geriye dönük teşvik alacaklarından kaynaklanan faiz alacağı talep edilmiş ise de talep edilen dönemlerin 2019/09, 10, 11... ayları ile 2020/01, 03, 04, 05, 06, 07, 08, 09, 10, 11... aylarına ilişkin olduğu, talebe dayanak olarak gösterilen 5510 sayılı Kanun'un Ek 17/1. maddesine göre aranılan şartların sağlanması halinde 2018/04 dönemi ve sonrası için geriye dönük teşvikten yararlanma ve teşvik işlemlerinin yapılabileceği, 5510 sayılı Kanun'un Ek 17. maddesinde, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki dönemlere ilişkin yapılan başvurularda farklı faiz başlangıç tarihleri öngörülerek faiz uygulaması yapılacağının belirtildiği, buna karşılık maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonraki dönemlere ilişkin ise herhangi bir faiz uygulamasının öngörülmediği, bu durumda maddenin yürürlüğe girdiği dönem (2018/04) ve sonrasına ilişkin olarak 5510 sayılı Kanun'da belirtilen esaslar dahilinde mahsup işlemleri yapılması gerektiği, Kurumun 2018/17 sayılı Genelgesinin 2.2 maddesinde de yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda 2018/04 dönemi ve sonrasına ilişkin yapılan başvurularda faiz uygulanmayacağının belirtildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A.Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; şirketin 2019/09 - 2020/12 dönemlerini kapsayan teşvik değişikliği talebinin, mahkemelerce hatalı olarak 5510 sayılı Kanun Ek 17. maddesinin 1. fıkrası (cari dönem) kapsamında değerlendirildiği, oysa işlemin mahiyeti gereği Ek 17. maddenin 2. fıkrası (teşvik değişikliği) kapsamında olduğu ve bu nedenle 3. fıkra uyarınca kanuni faiz ödenmesi gerektiği, "2018/04 sonrası dönemler için faiz öngörülmediği" yönündeki gerekçesinin yasanın ruhuna ve Anayasa Mahkemesinin mülkiyet hakkına ilişkin 2018/139 E. - 2020/12 K. sayılı ilamına aykırı olduğu, faizin alacağın geç ödenmesinden kaynaklanan tabii bir hak olduğu, kanunda faiz ödenmeyeceğine dair açık bir yasak bulunmadığı sürece genel hükümler uyarınca "paranın maliyeti" olarak talep edilebileceği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, yararlandığı prim teşviki nedeniyle faiz ödenmemesine dair Kurum işleminin iptaline ilişkindir.
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
21.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.