zorunlu mali sorumluluk sigortası kaynaklı ölümlü trafik kazası destekten yoksun kalma tazminatı davasında, yargıtayın hesaplama ve usul hataları nedeniyle verdiği tekrarlayan bozma kararlarıyla süren yargılama.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kaynaklı ölümlü trafik kazası destekten yoksun kalma tazminatı davasında, Yargıtayın hesaplama ve usul hataları nedeniyle verdiği tekrarlayan bozma kararlarıyla süren yargılama.

Özet: Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında trafik kazası sonucu vefat eden desteğin tazminatı için açılan davada, Uyuşmazlık Hakem Heyeti ve İtiraz Hakem Heyetinin kararları, hesaplama yöntemleri ve hükmün infazda tereddüt yaratmayacak şekilde kurulması gerektiği gerekçeleriyle Yargıtay tarafından birden fazla kez bozulmuş; son olarak İtiraz Hakem Heyetinin bozmaya rağmen tarafların itirazlarını reddederek infazda tereddüt oluşturması nedeniyle Yargıtay, heyetin açık ve infaz edilebilir yeni bir hüküm kurması gerektiğine karar vermiştir.

4. Hukuk Dairesi 2025/8593 E. , 2026/1859 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2025/766 Değişik İş, 2025/786 Karar

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı ... vekili ile davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda davacı ... vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı ... tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile teminat alınan araç ile davacıların desteği ...'nın yolcu olarak bulunduğu aracın 16.11.2019 tarihinde karıştığı çift taraflı kaza neticesinde davacıların desteğinin vefat ettiğini, davacıların müteveffanın desteğinden mahrum kaldıklarını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 5.010,00 TL destek zararının temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile tahsilini talep etmiş, ıslahla talebini toplam 45.058,61 TL olarak belirlemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; uyuşmazlığın belirsiz alacak olarak nitelendirilmesinin doğru olmadığını, başvurunun eksik evrakla yapıldığını, taraflar arasında uzlaşma olup olmadığının araştırılması gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz esas alınarak yapılması gerektiğini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinden sorumlu olmadıklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile talebin kısmen kabulüne, %20 müterafik kusur indirimi yapılarak (desteğin emniyet kemeri takmaması nedeni ile) ... için 16.274,06 TL, ... için 11.307,42 TL olmak üzere toplam 27.581,48 TL’nin 26.02.2020 tarihinden itibaren avans faizi ile tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetinin 24.09.2021 tarih ve 2021/İHK-31495 sayılı kararı ile davacı tarafın itirazlarının reddine, davalı tarafın itirazlarının kısmen kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, ... için 1.412,57 TL, ... için 2.974,44 TL toplam 4.387,01 TL tazminatın 26.02.2020 tarihinden itibaren avans faizi ile tahsiline karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. İtiraz Hakem Heyetinin 24.09.2021 tarih ve 2021/İHK-31495 sayılı kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2021/24301 E. 2023/5335 K ve 12.04.2023 tarihli ilamı ile hesaplama yönteminin doğru olmadığı gerekçesi ile davacılar lehine karar bozulmuştur.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin 27.04.2024 tarih ve 2021/İHK-31495 KIT-2024/921 sayılı kararı ile Yargıtay bozma ilamında her ne kadar davacıların hesap raporuna itirazları bulunduğu ifade edilmiş ise de, yapılan itirazın ilk hakem yargılaması aşamasında alınan bilirkişi raporuna değil, itiraz aşamasında alınan bilirkişi raporuna yönelik olduğu, ilk hakem heyeti yargılaması aşamasında alınan hesap bilirkişi raporunda, hesaplamanın Yargıtay'ın ifade ettiği şekilde, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant formülü uygulanmak suretiyle yapıldığı ve ilk heyetin bu formüle göre yapılan hesaplamada tespit edilen zarar miktarına hükmettiği, davacının ilk hakem kararına ilişkin bu hesaplamaya da bir itirazı olmadığı, dolayısıyla bu hesaplamadaki miktarların davacılar yönünden itiraz edilmeyerek kesinleştiği, yargılama sonrasında sadece hesaplama yöntemine ilişkin bir düzeltme yapılmış olduğu, bu düzeltmenin de Yargıtay görüşü ile hatalı olduğunun ifade edilmiş bulunduğu, hükümdeki diğer hususların da itiraz ve Yargıtay aşamasında kesinleşmiş bulunduğu, bu aşamada tarafların ilk hakem heyeti kararına yönelik tüm itirazlarının reddine karar vermek gerektiği belirtilerek her iki taraf itirazlarının reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. İtiraz Hakem Heyetinin 27.04.2024 tarih ve 2021/İHK-31495 KIT-2024/921 sayılı kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili ile davacı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2024/7427 E. 2024/8201 K ve 25.09.2024 tarihli ilamı ile Dairemiz bozma ilamı öncesinde verilen İtiraz Hakem Heyeti kararında Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına yapılan itirazların reddine karar verildiği, bozma ilamı sonrasında ise Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından yapılan yargılama sonunda verilen karara vaki her iki taraf itirazlarının reddine karar verildiği anlaşılmakla; İtiraz Hakem Heyetince infazda tereddüt yaratmayacak şekilde yeniden hüküm kurulması gerekirken taraf vekillerinin itirazlarının ayrı ayrı reddine karar verilmiş olmasının doğru olmadığı gerekçesi ile karar bozulmuştur.

D. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile talebin kısmen kabulüne, %20 müterafik kusur indirimi yapılarak (desteğin emniyet kemeri takmaması nedeni ile) ... için 16.274,06 TL, ... için 11.307,42 TL olmak üzere toplam 27.581,48 TL’nin 26.02.2020 tarihinden itibaren avans faizi ile tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde; Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2021/24301 E. 2023/5335 K ve 12.04.2023 tarihli kararı hiç dikkate alınmayarak güncel verilere göre bilirkişiden ek rapor alınmadan ilk Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına yapılan itirazların reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde; taraflara yüklenen kusur oranını kabul etmediklerini, kusur indirimi dışında ayrıca müterafik kusur indirimi yapılmasının doğru olmadığını, tazminat hesabının güncel verilerle yapılması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

1. 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 7/a maddesinde elektronik yolla tebligatın, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılacağı hüküm altına alınmıştır.

Somut olayda; İtiraz Hakem Heyeti kararının davacı ... vekilinin KEP adresine 21.06.2025 tarihinde ulaştığı, 21.06.2025 tarihini izleyen beşinci günün sonu olan 26.06.2025 tarihinde tebliğ edilmiş sayıldığı, davalı tarafından verilen temyiz dilekçesinin ise 23.07.2025 günü UYAP sisteminden gönderildiği tespit edilmiştir.

Süresinden sonra yapılan temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi 01.06.1990 tarihli ve 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtayca da bu konuda karar verilebileceğinden davalı vekilinin temyiz isteminin süre yönünden reddi gerekmiştir.

2. Somut olayda 16.11.2019 tarihinde meydana gelen kazada davacıların desteğinin vefatından dolayı müteveffanın desteğinden mahrum kaldıklarını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 5.010,00 TL destek zararının temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile tahsilini talep etmişler, Uyuşmazlık Hakem Heyetince TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant esas alınarak yapılan hesaplamaya göre talebin kısmen kabulüne, %20 müterafik kusur indirimi yapılarak (desteğin emniyet kemeri takmaması nedeni ile) ... için 16.274,06 TL, ... için 11.307,42 TL olmak üzere toplam 27.581,48 TL’nin 26.02.2020 tarihinden itibaren avans faizi ile tahsiline karar verilmiş, taraf vekillerinin itirazı neticesinde İtiraz Hakem Heyetince TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faiz esas alınarak yapılan hesaplamaya göre davacı tarafın itirazlarının reddine, davalı tarafın itirazlarının kısmen kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, Figen için 1.412,57 TL, Tayyar için 2.974,44 TL toplam 4.387,01 TL tazminatın 26.02.2020 tarihinden itibaren avans faizi ile tahsiline karar verilmiştir. Taraf vekillerinin kararı temyiz etmiş, Daire'nin 2021/24301 E. 2023/5335 K ve 12.04.2023 tarihli ilamı ile hesaplama yönteminin doğru olmadığı gerekçesi ile karar bozulmuştur. Daire'nin bozma ilamı sonrasında İtiraz Hakem Heyetince davacı tarafın ilk hesaplamaya itirazı olmadığı gerekçesi ile yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile talebin kısmen kabulüne %20 müterafik kusur indirimi yapılarak (desteğin emniyet kemeri takmaması nedeni ile) ... için 16.274,06 TL, ... için 11.307,42 TL olmak üzere toplam 27.581,48 TL’nin 26.02.2020 tarihinden itibaren avans faizi ile tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti bozma kararının gereğini yerine getirmemiştir ve varılan sonuç dosya kapsamına uygun değildir. Davacı tarafça ilk hakem heyeti kararında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant esas alınarak hesaplanan tazminata hükmedildiği ancak karara taraf vekillerinin itirazı neticesinde İtiraz Hakem Heyetince davalı tarafın itirazının kabulü ile yeniden TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faiz esas alınarak tazminat hesabı için ek rapor alındığı ve hesaplanan tazminata hükmedildiği, davacı tarafın bu hususta kararı temyiz ettiği, Daire'nin 2021/24301 E. 2023/5335 K ve 12.04.2023 tarihli ilamı ile hesaplama yönteminin doğru olmadığı gerekçesi ile kararın davacı taraf lehine bozulduğu ve anlaşılmaktadır. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Buna göre yapılacak iş hakem heyetince davacı tarafın ilk hakem kararını temyiz etmiş olduğu dikkate alınarak güncel veriler ile TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniği esas alınarak yeniden tazminat hesabı yapılması için ek aktüer raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde bozmaya aykırı karar verilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davacı ... vekilinin temyiz dilekçesinin süreden REDDİNE,

2. Yukarıdan (2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde davacılara iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 18.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.