T.C. ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinden, trafik kazası sonucu ölüm ve cismani zarar tazminatı davasında destekten yoksun kalma ve manevi tazminat taleplerine dair gerekçeli karar.
Özet: Bu hukuki evrak, 2018de meydana gelen ölümlü bir trafik kazası sonucu hayatını kaybeden kişinin eşi ve çocukları tarafından, aracın sürücüsü, işleteni ve trafik sigortacısı aleyhine açılan destekten yoksun kalma ve manevi tazminat davasına ilişkin olup; mahkeme, bilirkişi raporlarında kazada yayayı %80, sürücüyü ise %20 kusurlu bulduğunu esas alarak, davacı eş için 87.345,21 TL ve davacı iki çocuk için 5.479,27 TL olmak üzere belirli miktarlarda destekten yoksun kalma tazminatının kabulüne karar vermiş, kaza tarihinde 22 yaşında olan bir çocuğun destekten yoksun kalma tazminatı talebini ise eğitim durumuna ilişkin kanıt eksikliği nedeniyle reddetmiştir.
T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2026/175 Esas - 2026/446
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : 2026/175 EsasKARAR NO : 2026/446HAKİM : ...KATİP : ....DAVACILAR : 1- ... .... 2- ... ... 3- ... ... . 4- ... ... 5- ... ... .VEKİLİ : Av. ....DAVALI : 1- ... ...VEKİLLERİ : Av... Av. ...DAVALILAR : 2- .... 3- ... .... 4- .... 5- ... . 6- ... ... . 7- .... 8- ... ...VEKİLİ : Av....DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)DAVA TARİHİ : 24/09/2018KARAR TARİHİ : 26/06/2026GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :14/07/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA:Davacılar vekili, 05/09/2018 tarihinde davalılardan ... ...'nın sürücüsü, ... ...'nın işleteni ve davalı sigorta şirketinin trafik sigortacısı olduğu aracın davacıların desteği olan ... ...'a çarpması sonucunda ... ...'ın hayatını kaybettiği iddiasına dayalı eş ... ve çocuklar ..., ... ve ... için 350,00'şer TL destekten yoksun kalma tazminatı ile eş ... için 50.000,00 TL, çocuklar için ayrı ayrı 30.000,00'er TL ve kardeş ... için 25.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. 17/11/2020 tarihli bedel artırım dilekçesi ile davacı eş ... için 87.345,21 TL, çocuklar ... ve ... için 5.479,21 TL, ... için 5.479,27 TL olarak artırılmıştır.CEVAP: Davalılar ... ... mirasçıları vekili, kazanın meydana gelmesinde ... ...'ın kusurlu olduğu ve talep edilen tazminatın fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. Davalı sigorta şirketi vekili, müvekkilinin sadece kanıtlanan gerçek zarardan ve maddi tazminattan sorumlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.DELİLLER:-Kaza tespit tutanağı,-Sigorta poliçesi ve sunulan belgeler,-Sosyal ekonomik durum araştırılması,-Kusur ve tazminat yönünden bilirkişi raporları,DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.05/09/2018 tarihinde düzenlenen kaza tespit tutağında ... ... idaresindeki aracın anayolda seyri sırasında yolun sağından karşıya geçmek için yola çıkan ... ...'a çarptığı, ... ...'ın asli, ... ...'nın tali kusurlu olduğu belirtilmiştir.Akyurt Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2018/536 esas sayılı dosyasındaki deliller ile birlikte kusur oranlarının belirlenmesi için bilirkişi raporu alınmış, ceza yargılamasında alınan Adli Tıp Kurumu raporunda sürücünün tedbir ve dikkatsiz olması nedeniyle tali, yaya ... ...'ı asli kusurlu olduğu belirtilmiş, talimatla İTÜ makine bölümünden alınan kusur raporunda yaya ... ...'ın taşıt yoluna kontrolsüz girmesi eyleminde asli-% 80, sürücü ... ...'nın dikkatsiz olması ve hızını gece şartlarına göre ayarlamamış olması nedeniyle % 20 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir. Davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen sigorta poliçesinde poliçe döneminin 01/03/2018-01/03/2019 tarihleri arasında teminat sağladığı, sigortalının davalı ... ... olduğu ve poliçe teminatının 360.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır. Destekten yoksun kalma tazminatının amacı desteğin ölümü nedeni ile desteğinden yoksun alan kişilerin ölümden önceki sosyal ve ekonomik durumlarındaki kötüleşmenin tazminidir. Somut olayda hayatını kaybeden ... ...'ın eşi ve çocukları için destekten yoksun kalma tazminatı talep edilmiştir. Tazminat tutarının belirlenmesi için bilirkişi raporu alınmış, desteğin en son çalıştığı kurumdan alınan güncel geliri ile davacıların yaşı ve öğrenim durumları dikkate alınarak bilirkişi tarafından düzenlenen 14/09/2020 tarihli raporda kaza tarihinde eş ... ile oğlu ... ile kızları ... ve ... için destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanmış kaza tarihinde ...'in 14, ...'nın 22, ...'nin 19 yaşını tamamladığı belirtilerek, ...'in 18, ...'nin 22, ...'nın ise üniversite öğrencisi olduğu kabul edilerek 25 yaşına kadar destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanmıştır. Hesaplanan tazminat tutarları eş için 87.345,21 TL, davacılar ..., ... ve ... için 5.479,27 TL'dir. Davacılardan ...'nin dava tarihinden sonra Açıköğretim Üniversitesine kaydının yaptırıldığına dair belge sunulmuş, bunun dışında diğer davacılar ... ve ... için üniversite öğrencisi olduklarına ilişkin belge sunulmamıştır. Bu nedenle bilirkişi tarafından davacı ... için 18, ... için 22 yaşına kadar destek ihtiyacı olduğu kabulü ile hesaplanan 5.479,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı isteminin kabulü ile davacı eş için 87.345,21 TL destekten yoksun kalma tazminatı isteminin kabulüne karar vermek gerekmiş, kaza tarihinde 22 yaşında olan ... için talep edilen destekten yoksun kalma tazminatı isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.Her ne kadar kısa kararda ... ... için destekten yoksun kalma tazminatı isteminin reddine karar verilmiş ise de davacının maddi tazminat istemi olmadığından bu konuda maddi hata yapıldığı görülmüş, aleyhine yargılama giderine hükmedilmemiştir. TBK 56/2. maddesi uyarınca ölenin yakınları tarafından açılan manevi tazminat istemi yönünden yapılan değerlendirmede kazanın meydana geliş biçimi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları dikkate alınarak davacı ... için 25.000,00 TL ve davacı ..., ..., ... ve ... için 20.000,00’er TL manevi tazminatın takdiri uygun görülmüştür. Açıklanan nedenlerle destekten yoksun kalma tazminatı isteminin bedel artırım dilekçesi doğrultusunda kısmen kabulü ile manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne dair mahkememizce 18/12/2020 tarihinde karar verilmiştir. Verilen bu karara karşı gidilen yasa yolu incelemesi neticesinde mahkememiz kararı ... Bölge Adliye Mahkemesi 35.HD'nin 17/05/2023 tarih, 2022/891 Esas-20223/727 Karar sayılı kesin kararı ile "... Mahkemece öncelikle Akyurt ASCM’nin 2018/536 esas sayılı dosyası muhteviyatının fiziken(mümkün olmadığı takdirde eksiksiz olarak UYAP üzerinden suretinin)dosyaya kazandırılması, o dosyadaki delillerin de mahkemece değerlendirilmesi, kusur raporları arasındaki çelişki giderilecek şekilde Üniversitelerin ilgili Trafik Kürsülerinden yahut Karayolları Fen Heyetinden alınacak kusur raporunu takiben kazadaki kusur durumu duraksamaya mahal vermeyecek şekilde belirlenerek, davacı ...’nın yükseköğrenim görmekte olduğuna ilişkin öğrenim belgesi bulunması gözetilerek 25 yaşına kadar destek alacağı, davacı ...’nin yükseköğrenim görmekte olduğuna ilişkin öğrenim belgesi bulunması gözetilerek 25 yaşına kadar destek alacağı, davacı ... yönünden yaşadığı yöreye, sosyal çevreye, çocuğun özelliklerine, cinsiyetine, ailenin sosyal ve ekonomik durumuna göre kardeşlerinin yükseköğrenim görmekte olması gözetilerek bu davacının da yükseköğrenim göreceği hususunun kabulü ile 25 yaşına kadar destek alacağı gözetilerek hesaplama yapılması için aktüer bilirkişiden (değişmesi halinde değişen kusur oranı da gözetilerek)ek rapor alınması, kaza yapan aracın ticari amaçla kullanılmakta oluşu gözetilerek mahkemece hükmedilen tazminata avans faizi işletilmesi suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğinden " gerekçesi ile kaldırılmıştır. İstinaf kaldırma kararı sonrası yukarıda yazılı esas numarasına kaydı yapılan işbu dosyanın yürütülen yargılaması kapsamında; Akyurt Asliye Ceza Mahkemesi’nin 2018/536 Esas-2021/117 Karar sayılı ilamının kesinleştiği anlaşılmakla; kesin olarak verilen İstinaf ilamı uyarınca öncelikle kusur konusundaki çelişkilerin giderilmesine yönelik İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi’ne yeniden talimat yazılarak, İTÜ makine mühendisleri bölümünde kusur konusunda uzman bilirkişilerden oluşacak 3 kişilik heyete dosyanın tevdii ile rapor alınmasına karar verilmiştir. 19/12/2024 tarihli kusura ilişkin bilirkişi heyeti raporunda; "Davacılar yakını müteveffa yaya ... ...’ın olayda %80 (yüzde seksen) oranında kusurlu olduğu, Davalı şirkete ZMMS poliçesi ile sigortalı .... plakalı aracın davalı sürücüsü ... ...'nın olayda %20 (yüzde yirmi) oranında kusurlu olduğu, " şeklinde görüş ve kanaatte bulunulmuştur. Yukarıda içeriği açıklanan kusur raporu sonrasında dosya aktüer bilirkişiye tevdii edilmiştir.Aktüer bilirkişinin 17/03/2025 tarihli ek raporunda; " Davacı vekilince, eş ... ... için 450 TL, çocuklar ..., ... ve ... ... için 350'şer TL olmak üzere toplamda 1500 TL belirsiz maddi (destekten yoksun kalma tazminatı) tazminatı talep edildiği, Davacı vekilince, eş ... ... için 50.000.-TL, çocuklar ..., ... için 30.000'ner TL. ve ... ... için 35.000.-TL.(Yaşının küçük oluşu ve baba şefkatine daha da muhtaç olduğu için) kardeş ... ... için 25.000.-TL olmak üzere toplamda 170.000 TL. manevi tazminat talep edildiği, Dava konusu olayın meydana gelmesinde, davalı sürücü ... ...’nın %20 (yüzde yirmi) oranında kusurlu, davacıların murisi yaya ... ...'ın %80 (yüzde seksen) oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, davacılar lehine hesaplanan maddi tazminattan % 80 kusur indirimi yapıldığı, Yapılan hesaplamalar sonucunda, eş ... ... lehine 686.349,62 TL, oğul ... ... lehine 136.704,64 TL, kızı ... ... lehine 6.445,50 TL ve kızı ... ... lehine 38.867,14 TL olmak üzere toplam 868.366,90 TL destekten yoksun kalma maddi tazminatı hesaplandığı, Kaza tarihi itibariyle ZMMS poliçe limit 360.000,00 TL olup, garameten dağıtım yapıldığında, davalı sigorta şirketinden ... ...’ın 284.540,86 TL, oğul ... ...’ın 56.673,82 TL, kızı ... ...’ın 2.672,12 TL ve kızı ... ...’ın 16.113,20 TL olmak üzere toplam 360.000,00 TL destekten yoksun kalma maddi tazminatı hesaplandığı, Bu durumda ... ...’ın 401.808,76 TL, oğul ... ...’ın 80.030,82 TL, kızı ... ...’ın 3.773,38 TL ve kızı ... ...’ın 22.753,94 TL olmak üzere toplam 508.366,90 TL ZMMS poliçesinden karşılanmayan tazminat alacaklarının bulunduğu hesaplandığı, " şeklinde görüş ve kanaatte bulunulmuştur.Davacılar vekili talep artırım dilekçesi sunarak, tamamlama harcını ikmal etmiştir. Tamamlama dilekçesi davalılar vekillerine ayrı ayrı tebliğ edilmiştir. Yukarıda içerikleri açıklanan kusura yönelik temin edilen bilirkişi heyeti raporu ile aktüer bilirkişinin ek raporu içeriği dikkate alındığında; davacıların destekten yoksun kalmaya ilişkin maddi tazminat taleplerinin kabulüne, manevi tazminat istemine yönelik bu husus İstinaf incelemesinde değerlendirilmediği için verilen önceki hükmün kesinleştiği kanaati ile yeniden karar verilmesine yer olmadığına dair mahkememizce 30/05/2025 tarihinde karar verilmiştir. Verilen bu karara karşı gidilen yasa yolu incelemesi neticesinde mahkememiz kararı, ... Bölge Adliye Mahkemesi 35.HD'nin 15/01/2026 tarih, 2025/1259 Esas-2026/32 Karar sayılı ilamı ile " ... mahkemece yeniden yapılan yargılamada hükmün manevi tazminata ilişkin kısmının da değerlendirilip gerekçelendirilmesiyle bu kısma ilişkin de yeniden hüküm kurulması gerekirken mahkemece verilen son kararda "manevi tazminat istemine yönelik bu husus istinaf incelemesinde değerlendirilmediği için verilen önceki hükmün kesinleştiği kanaati ile yeniden karar verilmesine yer olmadığına" karar verilmesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Kabule göre de, davalı sigorta şirketi meydana gelen zarardan poliçe limiti ile sorumlu olduğundan mahkemece kurulacak hükümde davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu zarar miktarının (tazminat ve yargılama giderlerine ilişkin) hükmün tüm kalemlerinde açıkça belirtilmesi ve infazda tereddüte neden olmayacak şekilde hüküm kurulması gerekirken hükümde yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinden sorumlulukta davalı sigorta şirketi yönünden kabul edilen miktarın açıkça belirlenmemiş olması yerinde görülmemiştir. ..." gerekçesiyle kesin olarak kaldırılmıştır. İstinaf incelemesi sonrası yukarıda yazılı esas numarasına kaydı yapılan işbu dosyanın yürütülen yargılaması kapsamında; kesin olarak verilen İstinaf ilamı gereğince sigorta teminat limitinin 360.000,00 TL olduğu tespit edilmiş ve hükümdeki maddi tazminat tutarı ve yargılama giderlerine ilişkin alacak kalemleri bakımından bu tutar ile sınırlı olmak üzere davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu hüküm fıkralarında belirtilmiştir. Davacıların manevi tazminat istemlerine yönelik yapılan değerlendirmede ise; TBK'nın 56/2. maddesine göre, talep edilen ve mahkememizce belirlenecek manevi tazminat tutarına ilişkin, kazanın meydana geliş biçimi, tarafların kusur oranları, sosyal ve ekonomik durumları gözetildiğinde, davacıların davasının kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacıların destekten yoksun kalmaya ilişkin maddi tazminat taleplerinin KABULÜ ile toplam 868.366,90 TL tutarındaki maddi tazminattan Davacı ... ... için 686.349,62 TL, davacı ... ... için 136.704,64 TL, davacı ... ... için 6.445,50 TL ve davacı ... ... için 38.867,14 TL ‘nin davalı gerçek kişiler bakımından kaza tarihi olan 05/09/2018 tarihinden, davalı sigorta şirketi bakımından dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, ( davalı sigorta şirket bakımından poliçe teminat limiti olan 360.000,00 TL ile sınırlı kaymak kaydı ile) 2-Manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile davacı ... için 30.000,00 TL, davacı ..., ..., ..., ... için 20.000,00 er TL ve ... için 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı sigorta şirketi dışındaki diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,3-Maddi tazminat talebi bakımından alınması gerekli 59.318,14 -TL harçtan peşin alınan 585,76 -TL harcın, ıslah harcı olarak alınan 1.750,00 TL ve tamamlama harcı olarak alınan 2.630,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 54.352,38 -TL harcın müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak hazineye irat kaydına, ( davalı sigorta şirket bakımından poliçe teminat limiti olan 360.000,00 TL ile sınırlı kaymak kaydı ile) 4-Manevi tazminat talebi bakımından alınması gerekli 71.172,55 -TL harcın müştereken ve müteselsilen sigorta şirketi dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına, 5-Bu dava kapsamında davacı tarafından yapılan 2.404,20-TL tebligat ve müzekkere gideri, 13.300,00-TL bilirkişi ücreti, 585,76- TL Peşin Harç, 35,90-TL Başvuru harcı, 1.750,00-TL ıslah harcı, 2.630,00-TL tamamlama harcı ve 5,20-TL Vekalet harcı olmak üzere toplam 20.711,06-TL yargılama giderinin müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacılara ödenmesine, ( davalı sigorta şirket bakımından poliçe teminat limiti olan 360.000,00 TL ile sınırlı kaymak kaydı ile) 6-Maddi tazminat talebi bakımından davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanıp takdir edilen 136.255,04 -TL vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirket bakımından poliçe teminat limiti olan 360.000,00 TL ile sınırlı kaymak kaydı ile) 7-Manevi tazminat talebi bakımından davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanıp takdir edilen 45.000,00 -TL vekalet ücretinin davalı sigorta şirketi dışındaki diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 8-Reddedilen manevi tazminat talebi bakımından Anayasa Mahkemesi'nin 2024/29 Esas-2024/226 Karar sayılı kararı gözetilerek davalı sigorta şirketi dışındaki değer davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 9-Kullanılmayan gider avansı var ise hükmün kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine, Dair: davacılar vekili ile davalı sigorta şirketi vekilinin yüzüne karşı, ... ... mirasçıları vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/06/2026Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ....... ¸e-imzalıdır