antalya bölge adliye mahkemesi 14. hukuk dairesinin 03/03/2026 tarihli, trafik kazası kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasında antalya 1. asliye ticaret mahkemesi kararının istinaf incelemesi.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 03/03/2026 tarihli, trafik kazası kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasında Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi kararının istinaf incelemesi.

Özet: Bu hukuki evrak, 2014 yılında meydana gelen bir trafik kazasında yaralanan motosiklet sürücüsü davacının, kazadan kaynaklı bedensel hasar, kazanç kaybı ve manevi zararlarının tazmini amacıyla açtığı maddi ve manevi tazminat davasının, davalı sigorta şirketi ve diğer araç sürücüsü tarafından savunmalarını içermektedir; davalılar davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, alkollü olması ve koruyucu ekipman kullanmaması nedeniyle müterafik kusurlu olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmektedir.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

KARAR TARİHİ:03/03/2026

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ:01/11/2022

DAVA:Maddi ve Manevi Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklı)

GEREKÇE TARİHİ:03/03/2026

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili asıl davada dava dilekçesinde özetle, 19.04.2014 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacı müvekkilinin sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklet ile ...’in sevk ve idaresinde olduğu söylenen ancak tanıklarca ...’in sevk ve idaresinde olduğu tespit edilen ... plakalı aracın çarpıştığını, müvekkilinin yaralandığını, tedavisinin Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesinde yapıldığını, kazaya ilişkin davalı ... ve ...’in yargılamalarının Antalya 16. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... E. ... K. sayılı dosyada yürütüldüğünü, ...'in suçlu bulunduğunu, hakkında cezaya hükmedildiğini, kazaya karışan ... plakalı aracın davalı ... A.Ş. (eski adıyla ... A.Ş.)'nin ... nolu zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigorta poliçesi ile kaza tarihinde sigortalı olduğunu, davacı tarafından 20/12/2016 tarihinde Antalya 7. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosya ile ...'e karşı maddi manevi tazminat davası açıldığını, davanın derdest olduğunu, Antalya 7. Asliye Hukuk Mahkemesi ... E. sayılı dosya ile iş bu dosya arasında hukuki bağlantı bulunduğunu, bu nedenle birleştirilmesini talep ettiklerini, kaza tespit tutanaklarına göre ... plakalı aracın sürücüsünün asli kusurlu, davacı müvekkili ...'in ise kusursuz olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin olay tarihinden sonra uzunca bir süre çalışamamış olması ve bundan sonra da tam olarak eskisi gibi çalışamayacağı göz önünde bulundurulduğunda bedensel hasar sonucu uğramış olduğu/olacağı kazanç kaybı ve ekonomik geleceğinin sarsılması sebebiyle de fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik haksız fiilin vuku bulduğu tarihten itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte 10.000-TL maluliyet tazminatın davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle;19/04/2014 tarihinde müvekkilinin sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklet ile davalının sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpıştığını, yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin yaralandığını, Antalya 16. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... E sayılı dosyası ile kazaya ilişkin ... ve ...'in yargılamalarının yapıldığını, kazayı ...'in yapmış olduğunun tespit edildiğini ve ceza aldığını, kaza tespit tutanaklarına göre davalı ...'in asli ve tam kusurlu olduğunu, müvekkilinin kusursuz olduğunu, müvekkilinin kazanın üzerinden 2 yıl geçmiş olmasına rağmen uzun süre çalışamadığını ve hala sağlığına kavuşamadığını, vekil edeninin esnaf olduğunu, dükkanını kapattığını ve mesleğini icra edemediğini, kazadan sonra çalışamadığı için borç batağına sürüklendiğini beyanla, davalının müvekkilinin hayatına yönelik haksız eylemi nedeniyle 15.000,00 TL manevi tazminat ve müvekkilin uzun süre çalışamaması sebebiyle 10.000,00 TL maddi tazminat talep etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, bu nedenle reddi gerektiğini, ayrıca müvekkili şirkete yasaya uygun başvuruda bulunulmadığını, bu nedenle öncelikle dava şartı yokluğundan davanın reddi gerektiğini, meydana gelen kazada davacının müterafik kusuru olduğunu, zira motosiklet ile seyir halinde iken gerekli koruyucu tertibat kullanmadığı gibi 1.32 promil alkollü olması sebebiyle de kazanın oluşumuna müterafik kusuru ile de sebebiyet verdiğini, bu sebeple hesaplanacak tazminat miktarından Yargıtay uygulamaları gereği indirim yapılması gerektiğini, davacı tarafından Antalya 7. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasından sürücü ve malike karşı açılan davanın devam ettiğini, bilirkişi raporlarının alındığının ifade edildiğini, öncelikle söz konusu kusur raporu, maluliyet raporu, aktüerya raporunun kendilerine tebliğ edilmediğini, yokluklarında yapılan bir yargılamada aldırılan raporlara karşı itiraz hakkını saklı tuttuklarını, mahkemece de raporlar alınması gerektiğini, ceza yargılamasının bekletici mesele yapılmasını ve ceza dosyasında uzlaşma sağlanıp sağlanmadığının sorulmasını talep ettiklerini, zira ceza davasında uzlaşma sağlanması durumunda tazminat davası açılamayacağı gibi açılmış olan davadan da feragat edilmiş sayılacağının hükme bağlandığını, sonuç olarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dosya davalısı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde bahsedilen kusur durumunu kabul etmediklerini, davacının alkol tutanağı ile de sabit olduğu üzere 19.04.2014 132 promil alkollü olduğunu, kusur oranlarının tespiti için Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi’nden bilirkişi raporu alınmasını talep ettiklerini, davacı tarafın, kaza sebebiyle dükkanını kapatmış olduğu belirtilerek maddi tazminat talebi olduğunu, ancak davacının dükkanının ne sebeple kapatıldığını gösterir maddi bir delilin dosyada mevcut olmadığını, açılan manevi tazminat davasının, hukuki yarardan yoksun, maddi çıkar sağlamaya yönelik olduğunu, davacının talep ettiği 15.000,00 TL tazminat miktarının fahiş olduğunu, neticeten davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; “…Tarafların kusur oranının belirlenmesi için alınan raporda, davacıya kaza sırasında kask takmadığı gerekçesi ile %15 oranında kusur atfedildiği, araç sürüşünden kaynaklı kusurunun bulunmadığı, dolayısı ile Yargıtay yerleşik içtihatları doğrultusunda davacının kazanın meydana gelmesinde kusursuz kabul edilmesi, ancak kask takmamış olması nedeniyle zararın artmasına sebebiyet verdiği için oluşan zarardan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği anlaşılmıştır. Bu nedenle maddi tazminat davası için aktüerya hesabında %15 oranında yapılan kusur indirimi esasa alınmamış asıl zarar üzeriden %20 oranında indirim yapılarak karar verilmiştir.…” gerekçeleri ile; “1-Asıl davanın poliçe limiti sınırı olan 268.000,00 TL üzerinden KABULÜ İLE; 268.000,00 TL'nin dava tarihi olan 11/10/2021 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, (birleşen Antalya 7.ASHM'nin ... E sayılı dosyasından verilen karar ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla)

2-a)Birleşen dosyada açılan maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ İLE; davacının 3.925,66 TL geçici iş göremezlik, 693.119,63 TL kalıcı iş göremezlik olmak üzere toplam 697.045,29 TL maddi zararından kaza sırasında kask takmamış olması nedeniyle zararın meydana gelmesindeki müterafık kusuru dikkate alınarak taktiren %20 oranında indirim yapılmak suretiyle sonuç olarak 557.636,23 TL'nin kaza tarihi olan 19/04/2014 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine, (asıl dosyada kurulan hüküm ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla)

Davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,

b)Davacının manevi tazminat davasının KABULÜ İLE; 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 19/04/2014 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine” karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Karara karşı, davacı vekili ile asıl dosya davalısı ... A.Ş. vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 04.09.2014 tarihinde Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosya ile davalıya karşı dava açıldığını, dosyada eksik inceleme neticesi müvekkili hakkında geçiçi iş göremezlik tespiti yapıldığını ve davalı sigortanın kalıcı işgöremezlikten sorumlu olmadığının tespit edildiğini, bu sebeple iş bu davanın taraflarınca takip edilmeyerek takipsizlikle sonuçlandığını, ancak bu dava ile davalıya iş bu kazanın ihbar edildiğini ve davalı açısından faiz başlangıcının 04.09.2014 tarihi olarak alınması gerekli iken mahkemece hatalı değerlendirme ile faiz başlangıcının 11.10.2021 olarak belirlenmesinin hakkaniyetli olmadığını beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının, Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. ve 99. maddesi uyarınca dava konusu yaptığı taleplerine ilişkin olarak dava açmadan önce müvekkili şirkete yasaya uygun olarak başvuruda bulunmadığını, hesaplanan tazminattan hem alkollü araç kullanımı hem de kasksız seyahat edilmesi sebebiyle ayrı ayrı en az %20 oranında indirim yapılması gerektiğini, hükme esas alınan hesap raporunun yasal mevzuata aykırı olduğunu, zira kaza tarihi 2014 olup tazminat hesaplamasının poliçe genel şartları ve ekine göre yapılmasının icap ettiğini, hesaplamanın TRH 2010 yaşam tablosuna göre muhtemel ömür üzerinden değil bakiye ömür süresi üzerinden yapılması, iskonto uygulanması ve teknik faizin 1.8 olarak baz alınması gerektiğini, progresif rant yönteminin kullanılmasının hatalı olduğunu, davacının askerlikte geçireceği süre boyunca sürekli iş göremezlik zararı hesaplanamayacağını, geçici iş göremezlik zararından müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağını, mahkemece yargılama gideri, harç, vekalet ücreti hesabında da hata yapıldığını, müvekkili sigorta şirketi yönünden 268.000 TL üzerinden yasal vekalet ücreti 40.520,00 TL iken kararda 42.946 TL’den sorumlu tutulduğunu açıklayarak ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Somut olayda, TTK'nın 5/A maddesi, Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesi bir arada değerlendirildiğinde zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru, dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıktığından davacının davadan önce arabulucuk yoluna başvurduğu görülmekle başvuru şartının yerine getirildiği, sigorta şirketinin geçici iş göremezlik zararından sorumlu olduğu, 1,8 teknik faiz sigorta genel şartlarında düzenlenmiş ve 2020 tarihli Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edildiğinden %10 iskonto faizi uygulanarak yapılan hesaplamada hata bulunmadığı, davalı sürücünün sola dönüş kuralına riayet etmeyerek meydana gelen kazada davacının alkollü olmasının kazaya etki eden asli kusur olmaması nedeniyle mahkemece bu konuda ayrıca indirim uygulanmaması yerinde olduğundan davalı vekilinin istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir.

Davalı sigorta şirketi, kazaya karışan aracın trafik sigortacısı olup 2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ile ZMSS Genel Şartları'nın B.2. maddesi uyarınca, rizikonun ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve davalının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerekir. Zarara uğrayan davacı tarafça yapılmış bir başvurunun bulunmadığı durumda ise, davalı sigorta şirketi dava tarihi itibariyle mütemerrit duruma düşecektir.

Somut olayda; davacı vekili tarafından poliçe kapsamında ödeme yapılmasını sağlamak amacıyla, davalı aleyhine 04/09/2014 tarihinde, Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında maddi tazminat davası açılmış ve davalı sigortacı davacının zararından haberdar olmuştur. İş bu dava davacı tarafça davanın takipsiz bırakılması nedeniyle 21.09.2016 tarihinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ... Esas, ... Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, davanın açılmasıyla oluşan ikrar, kabul, usuli kazanılmış haklar ve davalının temerrüde düşürülmesi gibi hakların, davanın açılmamış sayılmasından etkilenmeyeceği ve bunların hükümsüz kalmayacağı hususu da gözetildiğinde; davalı sigorta şirketinin davaya konu edilen olaya ilişkin zarar yönünden, davacının ilk davayı açtığı 04/09/2014 tarihi itibariyle temerrüde düştüğünün kabulü ile faizin bu tarihten işletilmesine karar verilmesi gerekir.

Ne var ki anılan bu hata yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden sonuç olarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmak suretiyle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı sigorta şirketi vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜYLE; yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince düzelterek esas hakkında yeniden karar verilmek üzere Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/11/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,

2-a) Asıl davanın poliçe limiti sınırı olan 268.000,00 TL üzerinden KABULÜ İLE; 268.000,00 TL'nin 04/09/2014 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, (birleşen Antalya 7.ASHM'nin ... E sayılı dosyasından verilen karar ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla)

b) Birleşen dosyada açılan maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ İLE; davacının 3.925,66 TL geçici iş göremezlik, 693.119,63 TL kalıcı iş göremezlik olmak üzere toplam 697.045,29 TL maddi zararından kaza sırasında kask takmamış olması nedeniyle zararın meydana gelmesindeki müterafık kusuru dikkate alınarak taktiren %20 oranında indirim yapılmak suretiyle sonuç olarak 557.636,23 TL'nin kaza tarihi olan 19/04/2014 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine, (asıl dosyada kurulan hüküm ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla)

Davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,

c)Davacının manevi tazminat davasının KABULÜ İLE; 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 19/04/2014 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine,

d)Esas dava için; alınması gerekli 18.307,10 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL ile ıslah ile alınan 915,50 TL harç olmak üzere toplam 974,80 TL harcın mahsubu ile bakiye 17.332,30 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL Başvuru, 59,30 TL Peşin ve 915,50 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.034,10 TL nın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 42.946,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

e)Birleşen Dosya için; Maddi tazminat için alınması gerekli 38.092,15 TL harçtan peşin alınan 170,74 TL ıslah ile alınan 2.024,50 TL olmak üzere toplam 2.195,24 TL harcın mahsubu ile bakiye 35.896,91 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

Manevi tazminat için alınması gerekli 1.024,65 TL harçtan peşin alınan 256,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 768,45 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,

Davacı tarafından yatırılan 29,20 TL başvuru, 426,94 TL peşin, 2.024,50 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.480,64 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Kabul edilen maddi tazminat için Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 82.339,98 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Takdiren yapılan müterafik kusur indirimi nedeniyle maddi tazminat davasının reddedilen kısmı için davalı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Manevi tazminat için Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL. vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

f)Esas ve birleşen davada davacı tarafından yapılan 1.750,00 TL bilirkişi ücreti, 221,80 TL keşif harcı, 697,60 TL tebligat posta gideri olmak üzere toplam 2.669,40 TL yargılama giderinden, 2.146,75 TL'nin esas dava davalısı sigorta şirketinin sorumluluğu 941.00 TL ile sınırlı olmak üzere esas ve birleşen dosya davalılarından tahsiline, 522,65 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,

g)Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince ilk derece mahkemesince karar kesinleştiğinde ilgiliye İADESİNE,

3-İstinaf incelemesi yönünden;

a-Davacının istinaf başvurusu kabul edildiğinden 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan maktu istinaf karar harcının talebi halinde davacıya İADESİNE,

b-Davacı tarafından istinaf incelemesi için yapılan 492,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 50,00 TL posta masrafı ve tebligat gideri olmak üzere toplam 542,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

c-Asıl dava davalısı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusu reddedildiğinden 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince asıl dava yönünden alınması gerekli 18.307,10 TL nispi istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 4.577,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 13.730,10 TL istinaf karar harcının davalı ... A.Ş.'den tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA, harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince YAZILMASINA,

d-Davalı sigorta şirketinin istinaf başvurusu nedeniyle yaptığı yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

e-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

f-İstinaf gider avansından kullanılmayan kısmın 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,

4-Kararın Dairemizce taraflara TEBLİĞİNE,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince aynı Kanun'un 361/1 maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 03/03/2026

...