1. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından zayi nedeniyle hasımsız açılan, birden fazla bankaya ait, yüklü miktarlı çeklerin iptali istemine ilişkin hukuki süreç.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının bir anahtar teslim inşaat sözleşmesi karşılığında aldığı ancak kaybettiği, her biri 1.800.000 TL bedelli toplam beş adet çekin zayi nedeniyle iptalini, ödemelerinin tedbiren durdurulmasını ve ödeme yasağı konulmasını talep ettiği hasımsız çek iptali davasına dair olup; mahkeme, bu talep üzerine ilgili bankalara çeklerin ibraz durumu ve ödeme bilgileri hakkında müzekkere göndermiş, ayrıca çeklerin kaybı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde usulüne uygun şekilde üç kez ilan edilmiştir.
T.C. ... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C. ... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : ...KARAR NO : ...BAŞKAN : ...ÜYE : ...ÜYE : ...KATİP : ...DAVACI : ...VEKİLİ : Av. ...DAVALI : HASIMSIZ ASLİ MÜDAHİL : ...VEKİLİ : Av....DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ : ...KARAR TARİHİ : ...GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : ...Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin... Mah. .... Sk No:...Kocasinan ... adresinde faaliyet gösteren ... LTD ŞTİ isimli şirket ile anahtar teslim inşaat sözleşmesi imzaladıklarını ve iş karşılığında...Bankası ... Şubesi... Seri Numaralı 28/10/2025 vadeli 1.800.000-TL, ...Bankası ... Şubesi ... Seri Numaralı 28/11/2025 vadeli 1.800.000-TL, ...Bankası ... Şubesi... Seri Numaralı 30/12/2025 vadeli 1.800.000-TL, ...Bankası ... Şubesi... Seri Numaralı 29/01/2022 vadeli 1.800.000-TL, ...Bankası ... Şubesi ... Seri Numaralı 26/02/2026 vadeli 1.800.000-TL bedelli çekleri aldığını, müvekkilinin lehtarı olduğu...Bankası ... Şubesi... Seri Numaralı 28/10/2025 vadeli 1.800.000-TL, ...Bankası ... Şubesi ... Seri Numaralı 28/11/2025 vadeli 1.800.000-TL, ...Bankası ... Şubesi... Seri Numaralı 30/12/2025 vadeli 1.800.000-TL, ...Bankası ... Şubesi... Seri Numaralı 29/01/2022 vadeli 1.800.000-TL, ...Bankası ... Şubesi ... Seri Numaralı 26/02/2026 vadeli 1.800.000-TL bedelli çeklerin müvekkili tarafından kaybedildiğini, yapılan tüm araştırmalara rağmen hala bulunamayan bu çekin üzerinde yazılı tarihlerin yaklaştığını, -...Bankası ... Şubesi... Seri Numaralı 28/10/2025 vadeli 1.800.000-TL, ...Bankası ... Şubesi ... Seri Numaralı 28/11/2025 vadeli 1.800.000-TL, ...Bankası ... Şubesi... Seri Numaralı 30/12/2025 vadeli 1.800.000-TL, ...Bankası ... Şubesi... Seri Numaralı 29/01/2026 vadeli 1.800.000-TL, ...Bankası ... Şubesi ... Seri Numaralı 26/02/2026 vadeli 1.800.000-TL bedelli çeklerin, hüküm verilerek iptal edilmesi, iptali talep edilen çekin bilgi dışında üçüncü şahısların eline geçme riskine karşı, ödemenin tedbiren durdurulması ve ödeme yasağı konulmasını, yargılama masrafları ile vekâlet ücretinin, karşı tarafça karşılanmasına ilişkin bir karar verilmesini talep etmişlerdir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, zayi nedeniyle hasımsız çek iptali istemine ilişkindir.Dava konusu; ...Bankası ... Şubesi... Seri Numaralı 28/10/2025 vadeli 1.800.000-TL, ...Bankası ... Şubesi ... Seri Numaralı 28/11/2025 vadeli 1.800.000-TL, ...Bankası ... Şubesi... Seri Numaralı 30/12/2025 vadeli 1.800.000-TL, ...Bankası ... Şubesi... Seri Numaralı 29/01/2022 vadeli 1.800.000-TL, ...Bankası ... Şubesi ... Seri Numaralı 26/02/2026 vadeli 1.800.000-TL bedelli çeklerdir. Davanın yasal dayanağı TTK'nun 651. ve devamı maddeleridir. TTK'nun 651. maddesine göre kıymetli evrak zayi olduğu taktirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. TTK'nun 757. maddesine göre de rızası olmaksızın poliçe elinden çıkmış olan kimse, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki mahkemeden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. TTK'nun 759. maddesinde ise poliçeyi eline geçiren kimse bilinemiyorsa poliçenin iptaline karar verilebilir. TTK'nun 818. maddesindeki yollama nedeniyle poliçeyle ilgili bu hükümler "çek" için de uygulanır. Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. Hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de, çek iptali davalarında yukarıda açıklanan prosedür gereğince, kararda üçüncü kişilerin hakkını zedeleyen hükümler bulunsa dahi karar onun bakımından kesin hüküm teşkil etmeyeceğinden, hasımsız şekilde açılan davaya üçüncü kişilerin asli ya da fer'i müdahale imkanı yoktur. Dava konusu çeklerin kaybolduğundan ve iptali istendiğinden bahisle Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde usulünce 3 kez ilan edilmiştir. Mahkememizce ilgili muhatap bankalara müzekkere yazılarak dava konusu; çeklerin ibraz edilip edilmediği, edilmiş ise kim tarafından, ne zaman ve nereye ibraz edildiğinin, ödeme varsa, kime ve ne zaman ödendiğinin bildirilmesi ve ellerinde varsa bu çeklerin ön ve arka yüzlerinin görüntülerinin gönderilmesi, çek takas sistemi aracılığı ile ibraz edilmişse ibraz edildiği bankanın ve şubesinin adının ve bu banka şubesinin bulunduğu yerin tespit edilerek mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir. Dava konusu T.C. ...Bankası A.Ş. ... Şubesine ait, keşidecisi ... Limited Şirketi olan, ...emrine keşide edilen, 28/10/2025 vade tarihli, ... çek numaralı, 1.800.000,00-TL bedelli çekin asli müdahil "... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (...)" tarafından mahkememize 31/10/2025 tarihinde müdahale dilekçesi sunarak çeki elinde buldurduğunu bildirdiği anlaşıldığından, tarafınıza ...Emlak Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne karşı TTK'nın 816/1-s bendi yollamasıyla 758.maddesi gereğince çekin iadesi (istirdadı) davasını açmak üzere işbu muhtıranın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre verilmiş, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ... sayılı dosyası ile istirdat davası açılmış olduğu bildirilmiştir. Davacı vekili tarafından ilgili çekin istirdatı istemiyle davalar ikame edildiği bildirilmiş ve tevzi formları dosyamıza ibraz edilmiştir. Davacı vekiline verilen süre içinde dava konusu T.C. ...Bankası A.Ş. ... Şubesine ait, keşidecisi ... Limited Şirketi olan, ...emrine keşide edilen, 28/10/2025 vade tarihli, ... çek numaralı, 1.800.000,00-TL bedelli çekin ibraz eden üçüncü kişilere karşı istirdat davası açıldığından dava konusu çekler hakkındaki eldeki davanın konusuz kalması nedeniyle; karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.6102 sayılı TTK'nun 763. maddesinde iptali istenen kambiyo senedinin mahkemeye sunulması durumunda davacıya istirdat davası açması için süre verileceği, davacının bu süre içinde dava açmaması durumunda, mahkemenin, kambiyo senedini sunmuş olana geri vereceği ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldıracağı düzenlenmiş olup, bu düzenlemenin mefhumu muhalifinden anlaşılacağı üzere verilen süre içerisinde istirdat davasının açılmış olması durumunda kambiyo senedine ilişkin konulan ödeme yasağının kaldırılmaması gerekir. İstirdat davasını açan davacı, kambiyo senedinin ödeneceği endişesinden uzak bir şekilde yürütür (Prof. Dr. Fırat Öztan, Kıymetli Evrak Hukuku, Ankara 1997, s. 294). Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2016/9910 Esas ve 2018/2361 Karar sayılı emsal kararı da bu yöndedir. Bu nedenle dava konusu çekle ilgili mahkememizce verilmiş ihtiyati tedbirin kararın kesinleşmesinden sonra kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.Dava konusu edilen; ...Bankası ... Şubesi ... Seri Numaralı 28/11/2025 vadeli 1.800.000-TL, ...Bankası ... Şubesi... Seri Numaralı 30/12/2025 vadeli 1.800.000-TL, ...Bankası ... Şubesi... Seri Numaralı 29/01/2022 vadeli 1.800.000-TL, ...Bankası ... Şubesi ... Seri Numaralı 26/02/2026 vadeli 1.800.000-TL bedelli çeklerin ise muhatap bankaya ibraz edildiği bu durumda anılan çeklerin zayi olmadığı ve istirdat davası açılmadığı anlaşılmakla; bu çekler hakkında zayi nedeniyle iptal istemiyle açılan davanın sübut bulmadığından dolayı reddine karar vermek gerekmiştir. Yukarıda izah edilen nedenlerle dava konusu edilen tüm çekler hakkında mahkememizce aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;1-a) T.C. ...Bankası A.Ş. ... Şubesine ait, keşidecisi ... Limited Şirketi olan, ...emrine keşide edilen, 28/10/2025 vade tarihli, ... çek numaralı, 1.800.000,00-TL bedelli çek yönünden konusu kalmayan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,b) ...Bankası ... Şubesi ... Seri Numaralı 28/11/2025 vadeli 1.800.000-TL, ...Bankası ... Şubesi... Seri Numaralı 30/12/2025 vadeli 1.800.000-TL, ...Bankası ... Şubesi... Seri Numaralı 29/01/2022 vadeli 1.800.000-TL, ...Bankası ... Şubesi ... Seri Numaralı 26/02/2026 vadeli 1.800.000-TL bedelli çekler hakkında açılan davanın REDDİNE, 2- T.C. ...Bankası A.Ş. ... Şubesine ait, keşidecisi ... Limited Şirketi olan, ...emrine keşide edilen, 28/10/2025 vade tarihli, ... çek numaralı, 1.800.000,00-TL bedelli çek hakkında konulan tedbirin devamına,3- ...Bankası ... Şubesi ... Seri Numaralı 28/11/2025 vadeli 1.800.000-TL, ...Bankası ... Şubesi... Seri Numaralı 30/12/2025 vadeli 1.800.000-TL, ...Bankası ... Şubesi... Seri Numaralı 29/01/2022 vadeli 1.800.000-TL, ...Bankası ... Şubesi ... Seri Numaralı 26/02/2026 vadeli 1.800.000-TL bedelli çekler hakkındaki tedbirin kaldırılmasına, bu hususta ilgili bankaya ivedilikle yazı yazılmasına,4-İhtiyati tedbir kararı için alınan teminatın ihtiyati tedbiri kaldırılan çekler yönünden tedbir kararının kalkmasından itibaren karar verilmesine yer olmadığına karar verilen çekler hakkında ise HMK'nın 392/2 maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açıldığının dosyamıza bildirilmemesi halinde davacıya iadesine,5-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 732,00-TL peşin karar ve ilam harcından dava açılırken davacıdan peşin olarak alınan 615,40-TL'nın mahsubu ile bakiye 116,60-TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,6-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına ve davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,7-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince davacı tarafça yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde davacı tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adresine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,8-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,Dair, davacının yokluğunda dosya üzerinden yapılan yargılama sonucu, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. ...Başkan ... E-imzalıdırÜye ...E-imzalıdır Üye ...E-imzalıdır Katip ...E-imzalıdır