Nüfus kayıtlarının düzeltilmesi davasında, yasal hasım Nüfus Müdürlüğünün davaya dahil edilmemesi nedeniyle taraf teşkilinin sağlanamayan kararın bozulması.
Özet: Nüfus kayıtlarının düzeltilmesi talepli bir davada, ilk derece mahkemesinin ret kararı ve Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf başvurusunu reddetmesi üzerine yapılan temyiz incelemesinde, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu gereği Nüfus Müdürlüğünün yasal hasım olarak davaya dahil edilmesinin zorunlu olduğu ve taraf teşkilinin sağlanmasının bir dava şartı olduğu vurgulanmıştır; bu nedenle, Nüfus Müdürlüğü davaya dahil edilmeden eksik hasımla esas hakkında karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararı kaldırılarak ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına ve dosyanın usul eksikliği giderilerek yeniden yargılama yapılması için geri gönderilmesine hükmedilmiştir.
2. Hukuk Dairesi         2026/2546 E.  ,  2026/5429 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2026/12 E., 2026/105 K.
DAVA TÜRÜ: Nüfus (Diğer Kayıtların Düzeltilmesi İstemli)
İLK DERECE MAHKEMESİ: Sinop 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/597 E., 2025/397 K.
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı vekili tarafından yetki itirazı yönünden verilen karar ile davanın reddi yönünden temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
Taraflar arasındaki nüfus kayıtlarının düzeltilmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
4721 sayılı Kanun'un 39 uncu maddesi uyarınca mahkeme kararı olmadıkça, kişisel durum sicilinin hiçbir kaydında düzeltme yapılamaz. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 36 inci maddesinin birinci fıkrasının a bendi ile " Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır." hükmü düzenleme altına alınmıştır. Bu düzenleme ile açılan nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalarda nüfus müdürlüğü “yasal hasım” durumundadır. Somut olayda nüfus müdürlüğünün davaya dahil edilmediği taraf teşkilinin sağlanmadığı, kararın nüfus müdürlüğü temsilcisinin yokluğunda verildiği anlaşılmaktadır. Taraf teşkilinin sağlanması dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında hakim tarafından resen dikkate alınır. Bu nedenle nüfus müdürlüğünün davaya dahil edilerek taraf teşkili sağlandıktan sonra karar verilmesi gerekirken eksik hasımla işin esasının incelenmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.
KARAR:
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
12.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.