Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemelerinin CMK 280/1 e ve f bentleri dışındaki eksik inceleme gerekçesiyle verdiği hukuka aykırı bozma kararlarının hükümsüzlüğünü değerlendiriyor.
Özet: Bu karar, bölge adliye mahkemesinin hırsızlık davasında ilk derece mahkemesi hükümlerini "eksik inceleme" ve "eksik araştırma" gerekçeleriyle kanunda sınırlı sayılan haller dışında tekrarlayan bozma kararları vermesini eleştirmekte; bu tür kararların, duruşma açılmadan hukuka aykırılıkların giderilmesi yerine, yasal dayanağı olmayan bir müdahale olduğunu ve adil yargılanma hakkı ile mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiğini, Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve Anayasa Mahkemesi kararlarıyla da teyit edildiği üzere hukuka açık ve ağır aykırılık teşkil ettiğini belirtmektedir.
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2025/1488 E., 2025/1241 K.SUÇ : HırsızlıkHÜKÜM: Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddiTEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma İlk Derece Mahkemesince sanık hakkında kurulan hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Kanun'un 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı, yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:5271 sayılı Kanun’un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; sanık müdafiinin temyiz isteminin, “mahkûmiyete yeterli delillerin bulunmadığına, sanığın atılı suçu işlemediğine, eksik inceleme neticesinde karar verildiğine” yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde Bölge Adliye Mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre Küçükçekmece 14. Asliye Ceza Mahkemesinin 20.05.2019 tarihli, 2017/1304 Esas, 2019/900 Karar sayılı dosyasında verilen hükme yönelik istinaf istemleri üzerine yapılan inceleme neticesinde, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin, 23.10.2020 tarihli ve 2019/3526 Esas, 2020/2323 Karar sayılı kararı ile "eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verildiği, suç tarihlerinin yanlış yazıldığı ve sonuç cezanın hatalı hesaplandığı" gerekçeleri ile hükmün bozulmasına karar verildiği, bozma üzerine Küçükçekmece 14. Asliye Ceza Mahkemesinin 04.05.2023 tarihli, 2020/591 Esas, 2023/356 Karar sayılı dosyasında verilen hükme yönelik istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin 04.03.2024 tarihli ve 2024/272 Esas, 2024/656 Karar sayılı kararı ile bu defa "eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulduğu" gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararlarında belirtilen hukuka aykırılıkların aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği, Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararında “…bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve 2023/33667 sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin, 23.10.2020 tarihli ve 2019/3526 Esas, 2020/2323 Karar sayılı kararının; bozma üzerine Küçükçekmece 14. Asliye Ceza Mahkemesinin 04.05.2023 tarihli, 2020/591 Esas, 2023/356 Karar sayılı kararının; bu karara ilişkin yapılan istinaf incelemesi sonucunda verilen İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin 04.03.2024 tarihli ve 2024/272 Esas, 2024/656 Karar sayılı bozma kararının ve bu ikinci bozma kararı üzerine verilen Küçükçekmece 14. Asliye Ceza Mahkemesinin, 15.11.2024 tarihli ve 2024/299 Esas, 2024/598 Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede; 5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi, Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün açıklanan nedenle, 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği, Tebliğname'ye uygun olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 27.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.