Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazası sonrası araç değer kaybı ve mahrumiyeti zararı talepli haksız fiil tazminat davasının gerekçeli kararı.
Özet: Bu hukuki süreç, 30.01.2024 tarihinde, bir aracın kırmızı ışıkta bekleyen davacıya ait araca arkadan çarpıp başka bir araca itmesiyle oluşan trafik kazası sonucunda ortaya çıkan maddi tazminat talebini incelemektedir. Davacı, kusursuz olduğunu iddia ederek, aracı için yapılan 418.907,16 TLlik onarım giderleri, 150.000 TL değer kaybı ve 11.264,33 TL araç mahrumiyeti zararlarının, kazaya sebep olan sürücü ile zorunlu trafik sigortası ve kasko poliçesi kapsamındaki sigorta şirketlerinden müştereken ve müteselsilen tahsil edilmesini talep ederken, davalı sigorta şirketleri ise sorumluluklarını poliçe limitleri ve yapılan önceki ödemelerle sınırlı görmektedir.
T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/28 Esas - 2026/283
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : 2025/28 EsasKARAR NO : 2026/283HAKİM : ...KATİP : ...DAVACI : .......VEKİLİ : Av. ...DAVALI : 1- .....VEKİLİ : Av. ...DAVALI : 2- .....VEKİLİ : Av......DAVALI : 3- ... ....VEKİLİ : Av. ....DAVALI : 4- .....DAVA İHBAR OLUNAN : .....DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 10/01/2025KARAR TARİHİ : 28/04/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 20/05/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:.DAVA:Davacı vekili, 30/01/2024 tarihinde davacıya ait ... tescil plakalı araç ile taraf şirketlerden Zorunlu Trafik Sigortası kapsamında sorumlu olunan ... tescil plakalı .... ... ...'in sevk ... idaresinde olan aracın, müvekkilinin aracına arkadan çarptığını ... bu çarpmanın etkisiyle müvekkiline ait aracın sürüklenerek ön kısımlarıyla, ışıklarda bekleyen diğer şoför ... ... sevk ... idaresindeki ... tescil plakalı çekiciye ... çekicinin üzerindeki araca çarptığını ... maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, Müvekkiline ait ... tescil plakalı aracın maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda kırmızı ışıkta bekler halde olduğundan kusursuz olduğunu, ilgili kaza sebebiyle ciddi bir şekilde hasar aldığını ... birçok parçası değişmek ... tamirata uğramak zorunda kaldığını, Müvekkilinin hasara uğrayan aracını 418.907,16-TL karşılığında yaptırdığını, bunun neticesinde değer kaybına uğradığını davalı sürücü ... ... in asli ... tam kusurlu olduğunu, kazaya karışan ... plakalı aracın davalı nezdinde .... poliçe No'lu "Genişletilmiş Kasko Paket Sigorta Poliçesi" ile teminat kapsamında olduğunu, Kaza nedeniyle müvekkilin onarım süreci tamamlanana kadar ticari işlerinde aracını kullanamadığını, dolaylı bir zarar olan hak mahrumiyetinin sigorta teminatı kapsamında olmadığını, bu sebeple kazaya sebebiyet veren diğer davalılardan tahsili gerektiğini belirterek davanın kabulü ile davacı aracının uğramış olduğu değer kaybı nedeniyle 100,00 TL ... araçtan mahrum kalınan günlere ilişkin uğradığı zarardan kaynaklanan (ikame araç kira kaybı alacağı), 100,00 TL olmak üzere toplam 200,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 08.02.2022 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari temerrüt avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ... müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesini talep ... dava etmiştir.1 nolu celsede tesis edilen ara karar ile; 4 ayrı davalıya husumetin yöneltildiği dava dilekçesindeki anlatımlardan davalılardan ... global şirketinin davacı şirketin aracı ile ilgili kasko poliçesini düzenleyen şirket olduğu ancak diğer davalılar ile ilgili olarak hangi poliçeye dayalı hangi sıfatla hangi poliçeye dayalı değer kaybı ... araç mahrumiyet zararının istendiğinin tam olarak belli olmadığı görüldüğünden davacı vekiline bu yönlere ilişkin açıklama dilekçesini dosyaya sunması için süre verilmiş ... davacı vekili, 29/04/2025 tarihli açıklama dilekçesinde aynen “30.01.2024 tarihinde ...’da meydana gelen trafik kazasında; kaza tespit tutanağından da görüleceği üzere ... Sigorta Anonim Şirketi'nin ... Poliçe No'lu Zorunlu Trafik Sigortası kapsamında sorumlu olunan ... tescil plakalı aracı sevk ... idare eden ... ... asli ... tam kusurludur. Kazaya karışan ... plakalı araç kaza tarihinde ... Global Sigorta A.Ş. nezdinde ... poliçe No’lu "Genişletilmiş Kasko Paket Sigorta Poliçesi" ile teminat kapsamındadır.” Şeklinde beyanda bulunmuştur. Davacı vekili, 10/03/2026 tarihli bedel artırım dilekçesi ile değer kaybı bedeline ilişkin talebini 150.000,00 TL'ye araç mahrumiyet zararını 11.264,33 TL ye yükseltmiştir. CEVAP :Davalı ... sigorta şirketi vekili, şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ... bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kazaya karışan ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, Müvekkili şirketin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limitinin ise kaza tarihi itibariyle araç başına 200.000,00-TL olarak belirlendiğini, davaya konu talep için davadan önce davacı yana 09/09/2024 tarihinde 23.460,00-TL araç hasarı ... 01/11/2024 tarihinde 1.894,00-TL değer kaybı tazminatı ... .... Ambalajlı Su Üretim ... Satış Hizmetleri San.'e ....plakalı araç için 09/02/2024 tarihinde 42.250,00-TL araç hasarı tazminatı ... 12/02/2024 tarihinde 8.450,00-TL K.D.V. ödemesi gerçekleştirildiğini, Müvekkil şirket poliçeden kaynaklanan tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.Davalı ... Sigorta AŞ vekili, Müvekkili şirket nezdinde Kasko Poliçesi ile sigortalı bulunan... plakalı aracın İhtiyarı Mali Mesuliyet Teminatı bulunduğunu, bu teminatın 1.000.000 TL ile sınırlı olduğunu, İhtiyari Mali Sorumluluk Teminatı trafik poliçesi teminat kapsamında olmak şartıyla, trafik poliçesi teminat limitinin üzerinde bir zarar varsa devreye gireceğini, Sorumluluk Sigortası Genel Şartları “Sigorta Teminatı Kapsamı” başlıklı maddesi Sigorta Teminatı Kapsamı” başlıklı maddesi “...Sigortacı, işbu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ... Karayolları Trafik Kanununa ... Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ... bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder. İşbu sigorta, sigorta ettirenin haksız taleplere karşı müdafaasını da temin eder.” hükmünü içerdiğini, Madde hüküm sebebiyle in trafik poliçesi teminat limitinin tükenip tükenmediğinin öncelikle araştırılması gerektiğini, Kaza tespit tutanakları kesin delil olmadıkları gibi bilirkişi raporu niteliğinde de olmadığını, Kusur, derecesi ... dağılımı, hatta olayın oluş şekli özel ... teknik bir çözümleme gerektirdiğini, bu nedenle talep konusu olayın çözüme kavuşturulması için kusur yönünden öncelikle bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, davacı tarafın taleplerinin genel şartlar kapsamı dahilinde poliçe klozları dahilinde değerlendirilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir. Davalı işleten vekili, müvekkiline ait '...' plakalı aracın maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, kaza neticesinde her iki araçta ... dava dışı 3. kişiye ait '...' plakalı araçta maddi zarar meydana geldiğini, ... Grup tarafından haksız ... hukuka aykırı olarak huzurdaki dava ikame edilerek araç değer kaybı ile araç mahrumiyet tazminatı talep edildiğini, ... Grup tarafından dosyaya sunulan fatura taslağı üzerinden değer kaybı ... araç mahrumiyet hesaplaması yapılmasının mümkün olmadığını, davalı ...'ın herhangi bir maddi veya hukuki sorumluluğu bulunmadığını, ...'a ait '...' plakalı aracın kazanın meydana geldiği tarih itibarıyla ... Sigorta A.Ş. tarafından ....-1 numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ... ... Sigorta A.Ş. tarafından T-....- 0-0 numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalı olduğunu, Nitekim '...' plakalı aracın kasko sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş.ye 5.000.000,00 Türk Lirası bedelli bedeni ... maddi ayrımı yapılmaksızın ihtiyati mali mesuliyet teminatı sağlandığını, Bahse konu poliçeler kapsamında yer alan rizikolar davalı ... Sigorta A.Ş. ... dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından teminat altına alınmış olup herhangi bir maddi veya hukuki sorumluluk olması halinde öncelikli olarak ... Sigorta ... ... Sigortadan tahsil yoluna gidilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir. Davalı sürücü davaya cevap vermemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ... GEREKÇE:Her ne kadar dava dilekçesinde ... ara karar uyarınca dosyaya sunulan açıklama dilekçesinde Davalılar ile ilgili olarak hangi poliçeye dayalı hangi sıfatla hangi poliçeye dayalı değer kaybı ... araç mahrumiyet zararının istendiğinin tam olarak açıkça belirtilmese de; Bir Hukuk davasında, anlatım taraflara, hukuki tavsif (nitelendirme) hakime aittir. Bu cümleden olmak üzere; Dava, davalı ... sigorta şirketi tarafından ZMMS ile sigortalanan , işleteni Davalı ... olan, sürücüsü diğer davalı gerek kişi olan aracın davacıya ait araca çarpması sonucu meydana gelen kazada aracı hasar gören davacının karşı tarafın ZMM poliçesini düzenleyen ... sigorta şirketine, sürücüye ... işletene ... ayrıca kendi aracı yönünden kasko poliçesini düzenleyen ... Sigorta şirketine karşı açtığı değer kaybı tazminatı ile davalı işleten ... sürücüye karşı açtığı açtığı mahrumiyet zararı taleplerine ilişkindir. Davalı ... sigorta şirketi tarafından gönderilen hasar dosyasının incelenmesinde; kazaya karışan ....plakalı davacıya ait aracın 27/12/2023- 27/12/2024 tarihleri arasında davalı sigorta şirketince KASKO poliçesiyle sigortalandığı ... kaza tarihi itibariyle limitin 1000.000,00 TL olduğu, Davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.Davalı ... Sigorta AŞ tarafından gönderilen hasar dosyasının incelenmesinde; kazaya karışan 06 YB 0625 plakalı davalı aracının 10/06/2023- 10/06/2024 tarihleri arasında davalı sigorta şirketince ZMMS poliçesiyle sigortalandığı ... kaza tarihi itibariyle limitin 120.000,00 TL olduğu, değer kaybı ... hasar bedeline yönelik, davacı yana 09/09/2024 tarihinde 23.460,00-TL araç hasarı ... 01/11/2024 tarihinde 1.894,00-TL değer kaybı tazminatı ... .. . Su Üretim ... Satış Hizmetleri San.'e ... plakalı araç için 09/02/2024 tarihinde 42.250,00-TL araç hasarı tazminatı ... 12/02/2024 tarihinde 8.450,00-TL K.D.V. ödemesi gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.Taraf delilleri toplandıktan sonra dosyanın Makina mühendisi bilirkişiye tevdi edilmesine karar verilmiş ... öncelikle, meydana gelen olayda araç sürücülerinin kusur durumunun yüzdesel olarak belirlenmesi ... varsa davacının davalılardan talep edebileceği değer kaybı, mahrumiyet bedeli olup olmadığı hususunda davalıların sorumluluğu ile ilgili olarak hukuki takdir ... münakaşası Mahkememize bırakılmak suretiyle rapor tanzimi istenmiştir. Alınan ... mahkememizce denetime ... hüküm kurmaya elverişli bulunan 05/12/2025 tarihli bilirkişi raporunda ise özetle; davalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda Yüzdeyüz (%100) oranında Asli Kusurlu olduğu, davacının sürücüsünün kaza oluşumunda herhangi bir kural İhlali olmadığı, Dava konusu... plaka sayılı araçta bahse konu trafik kazası nedeniyle değer kaybının 150.000,00-TL olabileceği, Dava konusu ... plaka sayılı araçta bahse konu trafik kazası nedeniyle 15 gün makul onarım süresince kullanılamamasından kaynaklı oluşan net mahrumiyet bedeli 11.264,33-TL olabileceği, Davalı ... ... Ekipmanları İmalatı Mühendislik Sanayi ... Ticaret A.Ş. adına sicil kayıtlı .... plakalı araç nezdinde Davalı .... A.Ş. tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigorta kapsamında, 200.00,00-TL sigorta teminatından 76.304,00-TL ödeme yapıldığı, tüketilmeyen teminat limiti 123.696,00-TL olduğu, ... Sigorta A.Ş. ZMMS Poliçesi Sigorta Konusu Teminatlarda İMM Teminatı da bulunmadığı, Davalı ...... plakalı araç nezdinde 10417311 poliçe numaralı GENİŞLETİLMİŞ KASKO PAKET SİGORTA POLİÇESİ ile 27.12.2023-27.12.2024 tarihleri arasında düzenlenen genişletilmiş kasko 1.000.000,00-TL IMM KOMBİNE teminat belirlendiği ... bu sigorta teminatı ile ilgili bahse konu trafik kazası kapsamında herhangi bir tüketim yapılmadığı bildirilmiştir.Değer kaybı talepleri bakımından;Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının “sigortanın kapsamı” başlıklı A.1. maddesi uyarınca, sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder. Yani araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kapsamı içinde olup davalı taraf aracının trafik sigortası şirketinin de değer kaybı zararından sorumlu bulunduğu açıktır.(Yargıtay 17.H.D. 05/04/2010 T. 2009/9892 E. 2010/3124 K.) Değer kaybının poliçe teminatı kapsamındadır. Öte yandan; İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası (İMMS); araç sahibinin üçüncü şahıslara verdiği maddi zararın, trafik sigortası teminatları kapsamında karşılanmasının ardından kalan kısmı güvence altına alan bir sigorta türü olup davalı aracı bakımından davalı ... Sigorta AŞ tarafından düzenlenen Trafik Sigorta Poliçesinden dolayı maddi zararlara ilişkin kaza tarihi itibari ile teminat limiti olan 200.000,00-TL den 76.304,00-TL nin davacıya ... dava dışı araca yapılan ödemeler sebebiyle tüketildiği, tüketilmeyen teminat limiti 123.696,00-TL olduğu, kalan 26.304,00-TL lik kısım yönünden ise davacı aracı ile ilgili olarak davalı ... sigorta şirketince düzenlenen kasko poliçesinin sorumluluğunun başladığı ... limitin 1.000.000,00-TL olarak belirlendiği ... davalı sigorta şirketinin anılan bu poliçe sebebiyle bakiye miktar yönünden sorumluluğunun bulunduğu kabul edilmiş ... hesaplamalar bu doğrultuda yapılmıştır.Değer kaybı bakımından; değer kaybının Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihinde 2019/40 Esas - 202/40 Karar sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “.... bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…... genel şartlarda…” ibaresinin ... 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ... iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ... zararın kapsamının 2918 sayılı KTK.nın ... 6098 sayılı TBK.nın haksız fiile ilişkin hükümlerine göre belirlenmesi gerekir. Zira, davacının davalı sigorta şirketi ile sigortalı arasındaki sigorta akdi ilişkisinde taraf konumunda olmayıp zarar gören 3.kişi konumunda bulunduğundan, davacının araç değer kaybı zararının dava tarihi itibariyle mevcut olan ZMMS Poliçe genel şartları ekindeki formüle göre hesaplanamayacağı, ayrıca Anayasa Mahkemesinin 17/07/2020 tarihli iptal kararı sebebiyle Sigorta Genel Şartları ekindeki formüle göre Değer Kaybı hesaplanmasının da mümkün olmadığı anlaşılmıştır. Bu sebeple; zararın reel piyasa koşullarına göre tespit edilmesi gerekmektedir. Tüm dosya kapsamı birlikte mahkememizce alınan denetime ... hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunda söz konusu kaza nedeniyle davacının aracındaki değer kaybının 150.000,00 olduğu, kazanç kaybının ise 11.264,33 TL olduğu, davalı sürücünün meydana gelen kazada %100 oranında kusurlu olduğu, ZMMS poliçe limiti kısmen tüketildiğinden, sıralı sorumluluk ilkesi uyarınca, kasko poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketinin 26.304,00-TL değer kaybı tazminatı yönünden sorumluluğunun bulunduğu değerlendirildiğinde davacının davalı sigorta şirketlerinden değer kaybı tazminatı talep edebileceği, diğer davalı sürücü-işletenden ise 11.264,33 TL tutarındaki araç mahrumiyet zararını talep edebileceği, temerrüdün davalı ... sigorta şirketi açısından kısmi ödemenin yapıldığı 01/11/2024 tarihinde, davalı ... yönünden dava tarihinde, diğer davalılar bakımından ise kaza tarihinde oluştuğu görüldüğünden araç da ticari olduğundan avans faiz yürütülmek suretiyle, açılan davanın, bedel artırım dilekçesindeki taleplere de bağlı kalınarak, kabulüne karar vermek gerekmiş ... neticede aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanacağı üzere; Davanın KABULÜ İLE,123.696,00-TL değer kaybı tazminatının 01/11/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... sigortadan tahsili ile davacıya verilmesine,26.304,00-TL değer kaybı tazminatının 10/01/2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... sigortadan tahsili ile davacıya verilmesine,11.264,33-TL araç mahrumiyet zararının 30/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ... Ekipmanları .. A.Ş. İle davalı ... ...'den müştereken ... müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,2-Alınması gereken 11.015,96 TL harçtan peşin alınan 615,40 TL ile ıslah ile alınan 2800,00 TL harcın düşümü ile kalan 7.600,56- TL harcın davalılardan tahsili ile Hazine’ye gelir kaydına,3-Davacı tarafça sarf edilen başvurma harcı, peşin harç, vekalet harcı ile ıslah harcı olarak alınan toplam 4118,30TL’nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacının dosya, pul, davetiye, yazışma, bilirkişi ücreti, olarak sarf ettiği 8.137,50 TL’nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, 5-A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,6-Arabuluculuk aşamasında harcanan 3.200,00 TL giderinin davalı tüzel kişilerden tahsili ile hazineye gelir kaydına,Dair; davacı vekilinin ... davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların/vekillerinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/04/2026Katip .... ¸ Hakim .... ¸