Kepçe işi alacağına ilişkin itirazın iptali davasında, asliye hukuk ve asliye ticaret mahkemelerinin görevsizlik kararları üzerine merci tayini incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının kepçe ile yaptığı hafriyat işi bedelinin tahsili amacıyla başlattığı icra takibine davalının itiraz etmesi üzerine açılan itirazın iptali davasında, Ereğli Asliye Hukuk Mahkemesi ve Konya Asliye Ticaret Mahkemesinin davanın ticari niteliği ve tarafların tacir vasfı konusundaki farklı değerlendirmeleri nedeniyle ayrı ayrı görevsizlik kararı vermeleri sonucu ortaya çıkan yargı yeri belirleme uyuşmazlığını incelemektedir.

T.C. KONYA BAM 7. HUKUK DAİRESİ

T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : ...
KARAR NO : ...
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 20/05/2026
NUMARASI : ... ESAS ... KARAR
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...
DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali
KARAR TARİHİ : 14/09/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 15/09/2026
Yukarıda esas numarası yazılı dosya yargı yerinin belirlenmesi amacıyla re'sen dairemize gönderilmiş olmakla yapılan inceleme sonucunda dosyadaki belgeler okundu, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLÜDÜ:
Davacı dava dilekçesinde; Müvekkilinin kendi ait işletmesi kapsamında yine kendisine ait kepçe ... ..... plakalı araç ile iş yaptığını, davalının Türkcell bünyesinde almış olduğu telefon ve internet alt yapısı yer kazımı için müvekkille anlaştığını, müvekkilinin davalı şirket ile anlaşması üzerine kepçesini 2024 yılı kasım ayında başlayıp 27/12/2024 tarihine kadar çalıştırdığını, ilgili çalışmanın karşılığında 27/12/2024 tarihli, ...... numaralı, 283.200 TL fatura düzenlendiğini, düzenlenen faturaya istinaden icra takibinden önceki ödemeden sonra kalan kısmın 190.000 TL olduğunu, davalı borçlu hakkında Ereğli İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takibinin başlatıldığını, ancak borçlunun borca itiraz ederek takibin durmasına neden olduğunu, borçlu her ne kadar borca itiraz etmiş ise de; ödeme emri düzenlendikten sonra müvekkilin hesabına 50.000 TL ödeme yaptığını, yapmış olduğu kısmi ödemenin dahi hukuki ilişkiyi ispatladığı gibi borçlunun borçlu olduğunu kabul ettiğini gösterdiğini, borçlunun takibe haksız ve kötü niyetle itiraz ettiğini, yapılan haksız ve kötü niyetli itirazın iptaline, icra takibinin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, davalının itiraz etmekteki amacının vakit kazanmak ve mal kaçırmak olabileceğinden dava boyunca geçecek sürede mağdur olmamak adına menkul, gayrimenkul ve üçüncü şahıslardaki alacaklarına teminatsız veya teminat karşılığı ihtiyati haciz uygulanmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Ereğli .... Asliye Hukuk Mahkemesi gerekçeli kararında; Dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususların ticari dava olduğu,
6102 sayılı TTK m. 5/1 hükmü; "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." şeklindedir. Aynı maddenin 3. fıkrasında bulunan hüküm; "Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." şeklinde düzenleme olduğu, sonuç olarak; taraflardan birinin tacir olması sebebiyle yukarıda bahsi geçen kanun hükümleri ve HSK kararı göz önünde bulundurularak davaya bakmaya görevli mahkemenin Konya Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşıldığından mahkemenin görevsizliğine karar verildiği görülmüştür.
Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçeli kararında; HMK'nın 138/1.maddesinde mahkemenin öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebileceğinin düzenlendiğini, davacı yanın tacir olduğu eldeki davanın da alacak davası olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın TTK.4. maddesinde tahdidi olarak sayılan dava türlerinden olmadığını, TTK. 4.5. maddeleri gereğince mahkemenin görevli olmadığını, (YHGK 10.02.2016, 2014/17-2389 E, 2016/129 Sayılı İlamının da aynı doğrultuda olduğu görülmüş, (özü; Ticaret Mahkemesi'nin görev alanını belirleyen ilam), Dava konusunun kepçe çalışmasından kaynaklı olduğu (taşıma işinden kaynaklı olmadığı) da dikkate alındığında, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, Ereğli (Konya) ... Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna karar verildiği görülmüştür.
Dava, merci tayini talebine ilişkindir.
6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi uyarınca dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu maddede sayılan dava ve işlerin asliye ticaret mahkemelerince incelenerek karara bağlanacağı hükme bağlanmıştır.
Niğde Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün cevabına göre davacının tacir kaydı bulunmadığı, Niğde Vergi Dairesi Müdürlüğünün cevabına göre davacının işletme hesabına göre defter tuttuğu, yazı ekindeki gelir vergisi beyannamesi ve vergi bildirimindeki miktarların da esnaf işletmesi sınırlarında kaldığı anlaşılmaktadır.
Davanın eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu ve davalı tacir ise de davacının tacir olmadığı, davanın her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendiren ticari dava niteliğinde bulunmadığı (nispi ticari dava olmadığı) davanın TTK'nın 4. maddesinde sayılan dava ve işlerden olmadığı anlaşılmaktadır. Eser sözleşmelerinden kaynaklanan dava ve işlere asliye ticaret mahkemesi tarafından bakılacağına dair özel bir düzenleme de bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, eldeki dosyaya bakma görevinin Ereğli (Konya) ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olduğuna karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Ereğli (Konya) ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
2-Dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmesi için merci tayini talebinde bulunan Mahkemesine iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362/1-c maddesi, uyarınca KESİN olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 14/09/2026
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır.