birinci asliye ticaret mahkemesinde görülen itirazın iptali davasında, bankanın genel kredi sözleşmelerinden kaynaklanan alacağına karşı kefilin rehin önceliği ve gayrinakdi kredi sorumluluğu iddiaları incelendi.

Birinci Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen itirazın iptali davasında, bankanın genel kredi sözleşmelerinden kaynaklanan alacağına karşı kefilin rehin önceliği ve gayrinakdi kredi sorumluluğu iddiaları incelendi.

Özet: Bir banka, genel kredi sözleşmelerinden doğan ödenmemiş alacak nedeniyle başlattığı icra takibine müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imza atan davalının itirazının iptali ile takibin devamını ve icra-inkar tazminatı ödenmesini talep ederken; davalı, alacağın rehinle teminat altına alınmış olması nedeniyle takibin rehnin paraya çevrilmesi yoluyla yapılması gerektiğini, kefil olarak gayrinakdi alacaktan sorumlu olmadığını, kefalet sözleşmesinin geçersiz olduğunu, uygulanan faiz oranlarının fahiş olduğunu ve borcun Garanti Fonu tarafından ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

T.C. .............. 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/773 Esas - 2026/378

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

..............

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/773 Esas

KARAR NO : 2026/378

.......................

.............................

.................................

........................................

..............................................

DAVA : Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtirazın İptali)

DAVA TARİHİ : 21/03/2019

KARAR TARİHİ : 30/04/2026

KARAR Y. TARİHİ : 18/05/2026

Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA:

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkili banka ile dava dışı .............. ... Ltd. Şti. Arasında 01.06.2017 - 22.09.2015 - 16.09.2014 ve 30.05.2014 tarihli Genel Kredi Sözleşmelerinin akdedildiğini, davalının anılı sözleşmeleri müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatı ile imzaladığını, borcun ödenmemesi üzerine ........ 17. Noterliği'nin 01.12.2017 tarih ve 34863 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile hesabın kat edildiğini, kat ihtarnamesine rağmen müvekkili banka alacağının ödenmemesi sebebi ile davalı aleyhine .............. 4. İcra Müdürlüğünün 2018/3904 Esas sayılı takip dosyası ile icra takibine girişildiğini, davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini beyan ederek, itirazının iptaline, takibin devamına, davalının %20 'den aşağı olmamak üzere icra-inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; itirazın iptali davasına konu müvekkiline karşı başlatılan icra takibi ilamsız takip olduğunu, ancak rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu yalnız rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabileceğini, zira 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun, "Rehin ve ipotekle temin edilmiş alacaklar" başlıklı 45. maddesi, "Rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehinin paraya çevrilmesi yoliyle takip yapabilir. Ancak rehinin tutarı borcu ödemeğe yetmezse alacaklı kalan alacağını iflas veya haciz yoliyle takip edebilir." hükmüne amir olduğunu, davaya konu alacağa ilişkin olarak müvekkili aleyhine .............. 4. İcra Müdürlüğü'nün 2018/3904 E. sayılı dosyasında takip başlatılmadan önce ............... Eğt. Yay. Gıda Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine .............. 4. İcra Müdürlüğü'nün 2018/3306 E. sayılı dosyasında rehinli taşınmazlar üzerinden "İpoteğin Paraya Çevrilmesi Yolu ile Takip" başlatıldığını, ilgili Kanun maddesinde de açıkça belirtildiği üzere rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu yalnız rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabileceğinden, müvekkiline karşı .............. 4. İcra Müdürlüğü'nün 2018/3904 E. sayılı dosyasında başlatılan takibin hukuki dayanağı bulunmadığını, davacı banka tarafından müvekkiline karşı başlatılan ve mevcut davanın konusu olan icra takibi kapsamında, müvekkilinden gayrinakdi 73.410,00-TL gayrinakdi alacak talep edildiğini, ancak kefil olan müvekkilinin gayrinakdi alacaktan sorumlu olabilmesi için kefalet sözleşmesinde açıkça gayrinakdi alacaktan sorumlu olduklarına ilişkin düzenleme bulunması gerektiği halde, akdedilen sözleşmelerde müvekkilinin gayrinakdi alacaktan sorumlu olduğuna ilişkin açık bir düzenleme bulunmadığını, ayrıca davacı vekili tarafından ibraz edilen 01.06.2017 tarihli "Çek Taahhüt Kredisi Taahhütnamesi" isimli evrakın 6089 sayılı TBK'nın 583. maddesindeki unsurları içermediği dikkate alındığında, müvekkilinin gayrinakdi alacak yönünden hiçbir sorumluluğu bulunmadığını, davacı kurum tarafından davaya konu icra takibine uygulanan faiz oranlarının yasal sınıra orana fahiş olduğunu, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili adına uygulanacak faiz oranları ilgili sözleşmede belirtildiği şekilde değil yasal faiz oranları dikkate alınarak hesaplanması gerektiğini, dava konusu kredi alacağının Garanti Fonu A.Ş. tarafından ödendiğini beyan ederek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:

Davacı banka ile dava dışı asıl borçlu .............. Eğitim Yayıncılık Gıda Turizm Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. Arasında 01.06.2017 tarih 2.500.000-TL, 22.09.2015 tarih 1.300.000-TL, 16.09.2014 tarih 2.000.000-TL, 30.09.2014 tarih 1.500.000-TL bedelli kredi sözleşmesi imzalandığı,

Sözleşmenin Kredi Faizi başlıklı maddesinde,

"2.5.4. Sözleşme uyarınca açılan kredi ve hesapları bileşik faiz yürütülür. Uygulanacak faizler ile BSMV, KKDF, sözleşme ile eklerinde aksi belirtilmedikçe her yılın 31 Mart 30 Haziran, 30 Eylül ve 31 Aralık tarihlerinde (spot, dönemsel ödemeli veya önceden belirlenmiş vadelerde vaya herhalükarda kredi vadesi sonunda) usulünce tahakkuk ettirilerek Bankaca müşteri hesabına borç yazılır. Müşteri, hesabına borç yazılan faiz ve bunların gider vergilerini, kredi limiti müsait olsa dahi Bankaya derhal ve nakden ödemekle yükümlüdür."

Sözleşmenin” Rehin, Hapis, Takas ve Mahsup Hakkı başlıklı maddesinde,

"33.1... Taraflar, müşterinin Banka veya şubelerinde ya da muhabirlerinde ya da başka yerlerde bulunan ve Bankanın şubelerinin veya muhabirlerinin zilyetliğinde ve/veya emrinde mevcut ve ileride mevcut olabilecek alanlar, altın depo hesapları, Türk Lirası ve/veya dövizli mevduat dahil her türlü alacakları, bloke paraları, kiralık kasa mevcudu, tahsil için verdiği her türlü senetler ve çekler, hisse senetleri, yatırım fonu katılma belgeleri, özel sektör ve devlet tahvilleri, hazine bonoları, finansman bonoları, banka tahvil ve bonoları, her nevi gelir ortaklığı senetleri, varlığa dayalı menkul kıymetler, ihracat vesaikleri, akreditif belgeleri, velhasıl her çeşit menkul kaymetler/kaymetli evraklar ve bunların kuponları ile malvarlığı değerleri ve bunların paraya çevrilmesi/tahsili halinde elde edilecek tutarlar üzerinde Bankanın bu Sözleşme'den, tazmin edilmiş veya edilmemiş teminat mektupları, aval- kabul, çek taahhüt kredileri, DS, harici garanti dahil risk veya alacakları için rehin ve hapis hakkı olduğunu ve bunların bir kısmını veya tümünü bloke etmeye veya bloke bir hesaba almaya, alacaklı ve borçlu cari hesapları arasında virman yapmak suretiyle bunları kısmen veya tamamen alacakları ile Takas ve mahsup etmeye yetkisi bulunduğu hususunda mutabıktırlar."

Sözleşmenin Borçlara Muacceliyet Verilmesi, Cari Hesapların Kesilmesi, Sözleşmenin Feshi, Banka Alacağının Takip Ve Tahsili İle ligi Hükümler başlıklı 4.maddesinde,

"4.1. Bankanın Hesapları Kesme, Muacceliyet Verme ve Sözleşmeyi Fesih Yetkisi 4.1. Müşterinin bu sözleşme hükümlerine güre elemesi gereken anapara, faiz kamiyyon, masraf ve mali “yükümlülükler ür diğer ödemelerin süresinde ödenmemesi sözleşmede yeralan ve müşteri tarafından kaba, beyan vey taahhüt edilerek yerine getirilmesi üsdenilen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi yar da sözleşmeye aykarı hareket edilmesi, “müşteri tarafindan verilen Kredi Tülepmamesinde veyer Yatın Planında ya da Teşvik Belgesinde belirtilen hususlara aykırı hareket edilmesi hallerinde, borçlar muacceliyet kazanacaktır. Ayrıca sözleşmenin eki ödeme tahilasunda yer alar taksitlerden birinin vadesinde ödenmemesi durumunda diğer taksilerde muaccel hale gelecektir.

4.1.3.Bankaca gerekli görülmesi hallerinde Banka, cari hesapları kesmek, henüz vadeleri gelmemiş olsa dahi, vadeli kredi işlemlerinden doğan alacaklarına muacceliyet vermek ve bu suretle muaccel kılınan her türlü kredi hesaplarının muacceliyet tarihi itibariyle tespit ve müşteriye tevdi edilecek kalıntılarının, işlemiş ve ödeme gününe kadar işleyecek faizi, komisyonu ve diğer teferruatı ve bunlara ilişkin mali yükümlülükleri ile birlikte ödenmesini, teminat ve kefalet mektupları ile garanti mektuplarının iadesini veya bedellerinin Bankaya depo edilmesini, isteme hak ve yetkilerine sahiptir. Yukarıda belirtilen hallerde Banka dilediği anda noter aracılığı ile veya iadeli taahhütlü mektupla ya da telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile kredileri kasmen ya da tamamen kat edebilir.

4.1.4.Borçlar karşılığında teminat bulunması ve teminat olan senet ve vesikaların vadelerinin henüz gelmemiş olması Bankanın bu maddede belirtilen yetkilerini kullanmasına engel teşkil etmez.

4.2.Sözleşmenin Müşterinin Borçlar Tamamen Ödeninceye Kadar Yükümlülükleri ve Temerrüt Hükümleri

4.2.Müşteri, anapara, dönem faizleri, komisyon, masraf vb. ödemelerde gecikme olması, adına açılmış cari hesap veya hesapların kesilmesi, taksitlendirilmiş kredilerde taksitlerden herhangi birinin ödeme tarihinde/vadesinde ödenmemesi, vadeli kredilerin vadelerinin gelmesi, temerrüde düşmesi, sözleşmenin feshi veya her ne suretle olursa olsun borçlarının sözleşme kapsamında muaccel kılınması halinde, alacağın muaccel hale geldiği tarihten müşteriye yapılacak ihtarda belirtilen sürenin hitamına kadar geçecek süreye T.C. Merkez Bankasına bildirilen en yüksek cari akdi faiz oranı soygulanacağını kabul ve taahhüt eder. Müşteri, temerrüdün doğduğu tarihten itibaren aynı tür krediler ve hesaplar için Banka tarafından T.C. Merkez Bankasına bildirilen TL/YP en yüksek cari akdi faiz oranının % 50 fazlası olarak belirlenen oranda ve bu oranların değişmesi halinde değişen oranlarda temerrüt faizi uygulamasını ve bu tutarları ödeyeceğini kabul eder.

5.Müşterinin Kanuni İkametgah ve Yetkili İmzalarında Vuku Bulacak Değişiklikler

5.3 Müşteri ve kefiller, aşağıdaki isim ve imzalarının yanında yazılı yerin kanuni ikametgah kabul edildiğini, belirtilen yerde adres yazılmaması halinde ticaret sicili dosyalarındaki son adreslerinin ve/veya adrese dayalı kayıt sisteminde yer alan adreslerinin kanuni ikametgah kabul edilerek, Tebligat Kanunu hükümleri doğrultusunda veya güvenlik elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılacak her türlü tebligatın geçerli olacağını ve şahıslarına yapılmış sayılacağını kabul ve beyan ederler.

Müşteri yetkili imzalarında oluşacak bir değişikliği noter aracılığı ile veya iadeli taahhütlü mektupla veya imza karşılığında Bankaya bildirmedikçe bundan doğacak zarardan ve hukuki neticelerden Banka sorumlu olmayacaktır." düzenlemelerinin mevcut olduğu sözleşmeye ek olarak düzenlenen Ek Kefalet Sözleşmelerini davalı ...............'ın müteselsil kefil sıfatı ile imzaladığı, sözleşmeye el yazısı ile "Yukarıda yer alan kefalet sözleşmesi kapsamında ...asaleten/kefaleten kullandığı/kullanacağı tüm kredilere ...TL tutarına kadar müteselsil kefil olmayı kabul ediyorum." şeklinde hüküm eklendiği ve bu maddenin de davalı kefil tarafından imzalandığı, dosyada mevcut 26/02/2014 tarih ve 8516 sayılı T.T.S.G'nin incelenmesinde ...............'ın dava dışı asıl borçlu şirketin 20 yıl süre ile imza ve ilzama yetkili olduğu görülmüştür.

........ 17. Noterliğinin 10.01.2018 Tarih Ve ......... Yevmiye Nolu İhtarnamesinin incelenmesinde, ................... Bankası A.Ş. Mithatpaşa Şubesi tarafından muhatap borçlu .............. Eğitim Yayıncılık Gıda Turizm Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti., müşterek borçlu ve müteselsil kefil ............... ve rehin veren ...............'e gönderilen ihtarnamede .............. Eğitim Yayıncılık Gıda Turizm Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti.ile Banka arasında akdedilen kredi sözleşmelere istinaden kredi kullandırıldığı, söz konusu krediler nedeniyle 08/01/2018 tarihi itibariyle; 2.346.855,78 TL toplam nakit, 64.860,00 TL gayrinakit borcu bulunduğu, ...............'ın müteselsil kefil sıfatı ile belirtilen borçtan imzalamış oldukları sözleşmelerde belirtilen limitler çerçevesinde kendi temerrüdünden dolayı doğmuş ve doğacak borçlardan sorumlu olduğu, Kredi sözleşmesi hükümleri uyarınca 08/01/2018 tarihi itibariyle toplam 2.346.855,78 TL borçlarını ihtarnamenin tebliğini izleyen 1 (bir) gün içinde, ödeme gününe kadar Bankanın kademeli cari ticari faiz oranları üzerinden hesaplanacak faizi, faizin B.S.M.Vergisi, fonu, vesair yasal fer'ileri ile birlikte müştereken ve müteselsilen ödemelerini, belirtilen borçlar ve fer'ileri verilen süre içinde ödenmediği takdirde kefalet, rehin ve diğer teminatlara müracaat ve kur farkından doğan alacağın talep hakları saklı kalmak kaydı ile; Gayri nakdi kredi borcuna ilişkin 64.860,00 TL'nin faiz getirmeyen bir hesaba nakden ve defaten bloke etmelerini, gayri nakdi kredinin tazmini halinde tazmin edildiği tarihten itibaren temerrüt faizi ile birlikte kefalet, rehin ve diğer teminatlara talep hakkı saklı kalmak üzere; Bankanın TL veya yabancı para ile talep edilmesi halinde TL karşılığı üzerinden yasal takibe geçme hakkını saklı tuttuğundan alacağının kredi sözleşmelerinden ve mevzuattan doğan hakları çerçevesinde her türlü icra/mahkeme harç, masraf vekalet ücreti ve TL üzerinden takibe geçildiği takdirde %39 temerrüt faizi yabancı para üzerinden takibe geçildiği takdirde Bankaca yabancı para kredilerine uygulanan faiz oranının %18 fazlası üzerinden temerrüt faizi, faizin gider vergisi ve sair yasal ferileri ile birlikte tahsili için muhataplar aleyhine yasal yollara başvurulacağı, fazlaya dair ile sözleşme ve sair mevzuattan doğacak talep ve haklar saklı kalmak ve hesap özetinde olabilecek hatalar ve yanlışlıklar müstesna olmak üzere; belirtilen borcun ifası, temerrüt faiz oranlarının artması halinde alacağın, temerrüt veya takip tarihindeki Bankanın ticari kredilere uyguladığı en yüksek temerrüt faizi oranından ve tahsil anına kadar artan temerrüt faizi oranları üzerinden hesaplanacak temerrüt faizi ve diğer her türlü ferileri ile birlikte tahsili talebiyle yasal yollara başvurulacağının ihtar edildiği bildirilmiştir.

.............. 4. İcra Müdürlüğü'nün 2018/3904 sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı banka tarafından dava dışı asıl borçlu şirket ve davalı kefil aleyhine asıl alacak ve ferileri toplamı 2.527.890,63 TL alacak üzerinden takip başlatıldığı, 73.410,00 TL gayri nakdi kredi bedelinin faiz getirmeyen hesapla depo edilmesinin de takip konusu edildiği, davalı kefil tarafından borca itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu, davanın İİK'nun 67. maddesi uyarınca süresinde açıldığı görülmüştür.

.............. 4. İcra Müdürlüğü'nün 2018/3306 sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı banka tarafından dava dışı asıl borçlu aleyhinde ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığı, ipotek limitleri toplamı olan 2.250.000,00 TL'lik ipoteğin paraya çevrilerek yapılacak ödemelerin tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla tahsilinin talep edildiği görülmüştür.

Mahkememizce bankacı bilirkişiden bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup, alınan bilirkişi kök ve ek raporlarında; dava dışı asıl borçlu dava dışı asıl borçlu .............. Eğitim Yayıncılık Gıda Turizm Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti'ne Davacı Banka tarafından kredi limiti tahsis edilerek krediler kullandırıldığı, incelenen hesap ekstrelerine göre kredilerin borçlu şirket hesaplarına geçildiği, davalı ...............'ın Genel Kredi Sözleşmesi'ni 7.300.000,00 TL limit(sehven önceki raporda 5.800.000,00 TL olarak yazılmıştır.) ile müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığı dikkate alındığında borçtan sorumlu olduğu, İİK 45.m. yer alan rehin ve ipotek de temin edilmiş alacaklar hükmü, mevzuat ve yerleşik Yargıtay Kararlarında görüldüğü üzere asıl borçlu için getirilmiş bir kural olup, kefiller hakkında uygulanmayacağı Davalının kredi asıl borçlusu olmadığı gibi, ipotek veren de olmadığı, bu durum karşısında davacı banka kredi sözleşmesinde kefil bulunan davalı aleyhine tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla takip yapılmasına engel bulunmadığı kanaatine varıldığı , Davalı kefil ...............'ın temerrüttü'nün 26.03.2018 icra takip tarihinde gerçekleştiği, ............... Fonu A.Ş.'nin kefalete istinaden kullandırılan K9000282 nolu Taksitli Ticari Krediden kaynaklanan Davacı Banka alacağına; 06.04.2018 tarihinde 1.350.000,00 TL ............. A.Ş. tarafından ödeme sağlandı ise de ............. A.Ş.'nin de beyan ettiği şekilde,T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı 2016/9538 sayılı kararına istinaden takdiri ve değerlendirilmesi Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere .............'den tahsil edilen bedel tahsilat niteliği taşımadığı ve mahsup edilmeden hesaplama yapılması gerektiği, Ticari Kredili Mevduat hesabı için TCMB 'sınca belirlenen faiz oranlarının esas alınarak aylık %1,84 , yıllık %22,08 akdi faiz oranı, aylık %2,34, yıllık %28,08 temerrüt faiz oranı uygulanması gerektiği, K9000142 nolu Taksitli Ticari Kredi için 9613,20,K9000144 nolu Taksitli Ticari Kredi için %12,24,K9000282 nolu Taksitli Ticari Kredi için %16,08 akdi faiz oranı %39 temerrüt faizi oranı uygulanması gerektiği, Temerrüt tarihine kadar L0008469 nolu ve L0008475 nolu Rotatif Krediler için %16,50,L0008477,L0008486,L0008491, L0008541, L0008635 nolu Rotatif Krediler için %15,25 akdi faiz oranı ve komisyon uygulanarak, temerrüt tarihinden sonra %39 temerrüt faizi oranı uygulanarak hesaplanması gerektiği, davacı bankanın İcra Takibinde Rotatif Kredilerden,Taksitli Ticari Kredilerden ve Ticari Kredili Mevduattan kaynaklanan borca %39 temerrüt faizi oranı uygulayarak, alacağı toplam olarak talep ettiği dikkate alındığında ;İcra Takip Tarihi İtibari 2.336.918,37 TL Asıl Alacak,160.549,49 TL Faiz, 8.027,48 TL BSMV olmak üzere 2.505.495,34 TL alacağının olduğu, (2.527.890,63-2.505.495,34-22.395,29 TL fazla talep edildiği Hesapların Tespit Edilen Temerrüt Faiz Oranlarına Göre Ayrı Ayrı Hesaplanmasında; davacı Bankanın yapılan hesaplamada davalıdan 26.03.2018 takip tarihi itibariyle Rotatif Kredilerden ve Taksitli Ticari Kredilerden 2.234.500,63.-TL Asıl Alacak, 152.006,14.-TL İşlemiş faiz, 7.600,31.-TL 65 BSMV olmak üzere toplam 2.394.107,08.- TL nakdi kredilerden kaynaklanan alacağının olduğu, mahkemece takibin devamına karar verilmesi halinde Rotatif Kredilerden ve Taksitli Ticari Kredilerden kaynaklanan 2.234.500,63 TL. asıl alacağı için %39 oranında tahsil tarihine kadar temerrüt faizi uygulanması gerektiği, davacı Bankanın yapılan hesaplamada davalıdan 26.03.2018 takip tarihi itibariyle Ticari Kredili Mevduat hesabından 102.417,74.-TL Asıl Alacak, 6.151,21-TL İşlemiş faiz, 307,56.-TL 965 BSMV olmak üzere toplam 108.876,51.- TL kaynaklanan alacağının olduğu, mahkemece takibin devamına karar verilmesi halinde Ticari Kredi Mevduat hesabından kaynaklanan 102.417,74 TL asıl alacağı için %28,08 oranında tahsil tarihine kadar temerrüt faizi uygulanması gerektiği, Davalı ...............'ın Genel Kredi Sözleşmesini kefil sıfatı ile imzaladığı Gayrinakdi risk bedellerinin, kefillerden talep edilebilmesi için sözleşmede özel bir hükmün bulunması gerektiği dikkate alındığında sözleşme ve mevzuata istinaden gayrinakdi kredilere ilişkin davalı kefilin çek yaprağı banka yükümlülük bedelinin depo edilmesinden sorumlu olmadığı belirlenmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Davadaki uyuşmazlık kefil olan davalıdan takip tarihi itibari ile davacı bankanın alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı noktasında toplanmaktadır.

Mahkememizin 24/10/2019 tarih, 2019/150 E, 2019/887 K, sayılı kararıyla davanın kısmen kabulü ile, .............. 4. İcra Müdürlüğü'nün 2018/3306 Esas sayılı takip dosyası ile tahsilde tekerrüre yol açmamak koşulu ile; nakdi alacak yönünden; davalının .............. 4. İcra Müdürlüğü'nün 2018/3904 Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 2.336.918,37-TL asıl alacak, 160.549,49-TL faiz, 8.027,47-TL BSMV ile asıl alacağın 2.234,500,63-TL'lik kısmına takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık %39 temerrüt faizi ve bu faizin BSMV'si, asıl alacağın 102.417,74-TL'lik kısmına takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık %28,08 oranında temerrüt faizi ve bu faizin %5 BSMV'si ile takibin devamına, davalının likit olan alacağa haksız olarak itiraz ettikleri saptanmakla hükmolunan alacağın %20'si olan 501.099,66-TL icra inkar tazminatının İİK. 67. maddesi gereğince davalılardan tahsili ile davacı bankaya verilmesine, Fazlaya ilişkin istemin reddine, Gayrinakdi alacak yönünden davanın reddine karar verilmiş, davalı tarafın istinaf başvurusu üzerine .............. Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi'nin 2021/1570 E, 2023/1172 K, sayılı ilamıyla Mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

.............. Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi'nin 2021/1570 E, 2023/1172 K, sayılı ilamında özetle; "Dairemiz 17.06.2021 tarihli ve 2021/942 Esas ve 2021/809 Karar sayılı geri çevirme kararında da belirtildiği üzere, dosya içeriğinden davalıya çıkarılan tüm davetiyelerin TK'nun 21/2. maddesi uyarınca tebliğ edildiği görülmüştür. Bilinen adreste tebligat başlıklı TK'nun 10. maddesi karşısında gerekçeli kararın davalıya TK 21/2. maddesi uyarınca tebliği usulsüzdür. (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 20/11/2020 tarih ve 2019/2 Esas 2020/3 Karar sayılı ilamı). Bu durumda Dairemiz geri çevirme kararı doğrultusunda ilk derece mahkemesince davalı vekili Av. ..............'a gerekçeli karar, davacı banka vekiline de davalı vekilinin istinaf başvuru dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş ve geri çevirme kararında belirtilen eksiklik giderilmiştir. Ancak yukardıa açıklanan bu ilkeler doğrultusunda, ilk derece mahkemesince, TK 10. maddesinin bilinen adrese tebliğ çıkarılma zorunluluğuna uyulmadan doğrudan 21/2 maddesine göre tebligat çıkarılmak sureti ile davalı asil veya vekiline dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmeksizin, dolayısıyla eldeki davadan davalı haberdar edilip savunması alınıp delilleri toplanmaksızın usule aykırı bir biçimde karar verilmiştir. O halde ilk derece mahkemesince dava dosyasında dava dilekçesi birleşen dosyanın tarafı olan davalı vekiline usulüne uygun tebliğ edilerek, iddia edilen hususlar hakkında savunma ve delilleri sorulup, bunlar üzerinde durularak, duruşma tarihleri ve yargılama sırasında alınan bilirkişi kök raporunun da usulüne uygun tebliğinin temini ile sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, dava dosyasında davalı hakkında yokluğunda yargılamaya devam edilerek ilk derece mahkemesince yazılı şekilde adil yargılanma hakkının ihlali ve savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğuracak şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun birleşen davada HMK'nın 355. maddesi gereği kamu düzenine aykırılık sebebiyle kabulü ile HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereği kaldırılmasına, kaldırma kararının sebep ve şekline göre istinafa başvuran davalı vekilinin esasa ilişkin öteki istinaf başvuru sebeplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir." denilmiştir.

.............. Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi'nin 2021/1570 E, 2023/1172 K, sayılı ilamı uyarınca davalı yana usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilmiştir.

.............. 4. İcra Müdürlüğü'nün 2018/3904 Esas sayılı takip dosyasının tetkikinden; davacının, genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağının tahsili amacıyla dava dışı .............. ... Ltd. Şti. ile davalı aleyhine 2.359.313,67-TL asıl alacak, 160.549,49-TL işlemiş temerrüt faizi, 8.027,47-TL BSBV olmak üzere toplamda 2.527.890,63-TL nakdi alacak ile çek yaprağı bedeline istinaden 73.410,00-TL gayrinakdi alacak için ilamsız icra takibine giriştiğini, ödeme emrinin davalıya tebliğ edilemediği, bu suretle davalı tarafından 27.03.2017 tarihinde yapılan itirazın süresinde olduğu, itiraz dilekçesinin davacı-alacaklıya tebliğ edilmediği bu suretle davacının süresi içerisinde iş bu itirazın iptali davasını açtığı, yine davacının .............. 4. İcra Müdürlüğü'nün 2018/3306 Esas sayılı takip dosyası ile dava dışı .............. ... Ltd. Şti. aleyhine 2.250.000,00-TL asıl alacak üzerinden ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipte bulunduğu anlaşılmıştır.

Toplanan delillere, tüm dosya kapsamına ve mahkememize ibraz edilen bilirkişi raporlarına göre, davacı banka ile dava dışı .............. ... Ltd. Şti. arasında 01.06.2017 tarihli 2.500.000,00-TL bedelli, 22.09.2015 tarihli 1.300.000,00-TL bedelli, 16.09.2014 tarihli 2.000.000,00-TL bedelli ve 30.05.2014 tarihli 1.500.000,00-TL bedelli Genel Kredi Sözleşmesi akdedildiği, sözleşmeleri davalının müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatı ile imzaladığı, 26.02.2014 tarih ve 8516 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi örneğine göre davalının .............. ... Ltd. Şti.'nin ortağı ve yetkili temsilcisi olduğu, bu suretle TBK 584.maddesi gereğince, kefalet sözleşmesi için eş rızasına gerek olmadığı gibi kefalet sözleşmesinin TBK 583.maddesindeki şartları içermesi karşısında sözleşmenin geçerli ve böylelikle davalının kefalet limitinin 7.300.000,00-TL olduğu, davacı bankanın Genel Kredi Sözleşmesi çerçevesinde dava dışı asıl borçluya kullandırmış olduğu taksitli ticari kredi, rotatif kredi ile kredili mevduat alacağının ödenmemesi üzerine hesabın ........ 17. Noterliği'nin 10.01.2018 tarih ve 17479 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile kat ettiği, kat ihtarnamesinin davalı-kefile tebliğ edilemediği, kefiller hakkında İİK 68/b.maddesinin uygulanamayacağı nazara alındığında, davalı-kefil yönünden takip tarihinin temerrüt tarihi olarak kabul edilmesi gerektiği, davacı bankanın akdedilen Genel Kredi Sözleşmesi uyarınca ticari kredili mevduat hesabı için yıllık %22,08 akdi, yıllık %28,08 temerrüt faizi, K9000142 nolu taksitli ticari kredi için yıllık %13,20, K9000144 nolu taksitli ticari kredi için yıllık %12,24, K9000282 nolu taksitli ticari kredi için yıllık %16,08 oranında akdi faiz oranı ve anılı kredilere yönünden %39 temerrüt faizi, L0008469 ve L0008475 nolu rotatif krediler için yıllık %16,50, L0008477, L0008486, L0008491, L0008541, L0008635 nolu rotatif krediler için yıllık %15,25 akdi ve anılı krediler yönünden yıllık %39 oranında temerrüt faizi talep edilebileceği, ihtilafın ticari iş mahiyetinde olması sebebi ile somut olayda TBK 88. ve 120.maddelerinin uygulanamayacağı, bu suretle, davacı bankanın takip tarihi itibari ile nakdi alacak yönünden rotatif kredi ve taksitli ticari krediden kaynaklanan 2.234.500,63-TL asıl alacak, 152.006,14-TL işlemiş faiz, 7.600,31-TL BSMV, ticari kredili mevduat hesabından kaynaklanan 102.417,74-TL asıl alacak, 6.151,21-TL işlemiş faiz, 307,56-TL BSMV üzerinden alacaklı olduğu, her ne kadar anılı borç için dava dışı asıl borçlu aleyhine .............. 4. İcra Müdürlüğü'nün 2018/3306 Esas sayılı takip dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibine girişilmiş ise de, davalı kefilin kefaletinin ipotekle teminat altına alınmadığı nazara alınarak ve İİK 45.maddesi gözetilerek, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takibin davalı kefile icra takibine girişilmesine engel teşkil etmediği, yine davacı bankaya K9000282 nolu taksitli ticari krediden kaynaklanan alacak için ............. ... A.Ş. tarafından 06.04.2018 tarihinde yapılan 1.350.000,00-TL'lik ödemenin T.C. Başbakanlığı Hazine Müsteşarlığı'nın 2016/9538 ve 2017/9969 sayılı kararlarına istinaden davacı banka alacağından mahsup edilemeyeceği kabul edilmek sureti ile nakdi ve gayrinakdi alacak talebi yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapmak gerekmiştir.

A)Nakdi alacak yönünden;

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2014/20249 Esas - 2015/15889 Karar sayılı ilamındaki gerekçe nazara alındığında, temerrüt tarihi olan takip tarihi itibariyle davalı kefillerin kefalet limiti dahilinde asıl borçlunun temerrüt faizi dahil olmak üzere tüm borcundan sorumlu olduğu gözetilerek ve takip talebi ile bağlı kalınarak, davalının .............. 4. İcra Müdürlüğü'nün 2018/3904 Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 2.336.918,37-TL asıl alacak, 160.549,49-TL faiz, 8.027,47-TL BSMV ile asıl alacağın 2.234,500,63-TL'lik kısmına takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık %39 temerrüt faizi ve bu faizin BSMV'si, asıl alacağın 102.417,74-TL'lik kısmına takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık %28,08 oranında temerrüt faizi ve bu faizin %5 BSMV'si ile takibin devamına, davalının likit olan alacağa haksız olarak itiraz ettikleri saptanmakla hükmolunan alacağın %20'si olan 501.099,66-TL icra inkar tazminatının İİK. 67. maddesi gereğince davalılardan tahsili ile davacı bankaya verilmesine, Fazlaya ilişkin istemin reddine,

B)Gayrinakdi alacak yönünden;

Kefil olan davalıların gayrinakdi alacaktan sorumlu olabilmesi için kefalet sözleşmesinde açıkça gayrinakdi alacaktan sorumlu olduklarına ilişkin düzenleme bulunması gerektiği halde akdedilen sözleşmelerde davalı kefilin gayrinakdi alacaktan sorumlu olduğuna ilişkin açık bir düzenleme bulunmadığı gibi, davacı vekili tarafından ibraz edilen 01.06.2017 tarihli "Çek Taahhüt Kredisi Taahhütnamesi" isimli belgenin TBK 583.maddesindeki unsurları içermediği nazara alınarak, gayrinakdi alacak yönünden açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm fıkrası tesis kılınmıştır.

HÜKÜM : Ayrıntılı gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,

.............. 4. İcra Müdürlüğü'nün (.............. 7. Genel İcra Müdürlüğü) 2018/3306 Esas sayılı takip dosyası ile tahsilde tekerrüre yol açmamak koşulu ile;

A) Nakdi alacak yönünden;

Davalının .............. 4. İcra Müdürlüğü'nün (.............. 7. Genel İcra Müdürlüğü) 2018/3904 Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile, takibin 2.336.918,37-TL asıl alacak, 160.549,49-TL işlemiş faiz, 8.027,47-TL BSMV olmak üzere toplam 2.505.495,33 TL alacak olarak ve asıl alacağın 2.234,500,63-TL'lik kısmına takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık %39 temerrüt faizi ve bu faizin % 5 BSMV'si, asıl alacağın 102.417,74-TL'lik kısmına takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık %28,08 oranında temerrüt faizi ve bu faizin %5 BSMV'si ile takibin devamına,

Davalının likit olan alacağa haksız olarak itiraz ettiği saptanmakla hükmolunan alacağın %20'si olan 501.099,06-TL icra inkar tazminatının İİK. 67. maddesi gereğince davalıdan tahsili ile davacı bankaya verilmesine,

Fazlaya ilişkin istemin reddine,

B)Gayrinakdi alacak yönünden;

Davanın REDDİNE,

2-Hüküm altına alınan nakdi alacak miktar üzerinden hesaplanan 171.150,39-TL harçtan peşin alınan 30.530,61-TL harcın mahsubu ile 140.619,78-TL karar ve ilam harcının ve gayri nakdi alacak üzerinden hesaplanan 44,40-TL maktu karar ve ilam harcının 18/02/2021tarih ve 2021/54 ve 2021/55 Harç numaralı Harç Tahsil müzekkereleri ile tahsil edildiğinden yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3-Kabul edilen nakdi alacak yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul/red oranına göre hesaplanan 367.714,39-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4-Reddedilen nakdi alacak yönünden davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul/red oranına göre hesaplanan 22.395,30 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan toplam 10.222,65 TL (dava açılış masrafı, bilirkişi, tebligat gideri ve posta gideri olmak üzere) kabul ve red oranına göre hesaplanan 10.132,08-TL yargılama gideri ile peşin olarak yatırılan 30.530,61-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından artan kısmın HMK'nun 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin (e-duruşma) ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde .............. Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 30/04/2026