Yargıtay 4. Hukuk Dairesinden trafik kazası sonucu oluşan sürekli iş göremezlik tazminatı davasında kusur oranları, aktüeryal hesaplama ve müterafik kusur itirazlarının değerlendirilmesi kararı.
Özet: Bir trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında sürekli iş göremezlik tazminatı talebiyle sigorta şirketine açtığı davada, Uyuşmazlık ve İtiraz Hakem Heyetleri tarafından davacı lehine verilen kararların davalı sigorta şirketi tarafından temyiz edilmesi üzerine, kazaya karışan araçların kusur oranlarının tespiti konusunda farklı dosyalarda çelişkili raporların bulunması ve mevcut kararın denetimden geçmeden kesinleşen bir dosyadaki kusur raporuna dayanması, ayrıca davacının kask ve koruyucu giysi giymemesi nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılmaması gibi hususların yeniden değerlendirilmesi gerektiği belirtilmektedir.
4. Hukuk Dairesi         2025/7527 E.  ,  2026/4636 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2022/811 D.İş-2022/809 K.
İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın 09.04.2018 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucu sürücü olan davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek ve belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihi olan 14.09.2021'den itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiş; bedel artırım dilekçesiyle taleplerini 65.691,06 TL'ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvuru sahibine 20.747,00 TL ödeme yapıldığını, başkaca sorumluluklarının kalmadığını, tazminat hesaplamasının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz kullanılarak yapılması gerektiğini, maluliyet raporunun yönetmelik hükümlerine aykırı olduğunu, kusur oranlarının tespit edilmesi gerektiğini, davacı kaza sırasında kask ve koruyucu kıyafet giymediğinden müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporlarına dayanılarak, davacının talebinin kabulü ile 65.691,06 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 29.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermiştir.
IV. İTİRAZ
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyada mevcut kusur raporu, maluliyet raporu, aktüer bilirkişi raporu ve hesaplamalar ile başvuran lehine takdir edilen vekalet ücretinin mevzuat ve içtihatlara uygun olduğu gerekçesiyle davalının itirazlarının reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; başvuru sahibine 20.747,00 TL ödeme yapıldığını, başkaca sorumluluklarının kalmadığını, tazminat hesaplamasının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz kullanılarak yapılması gerektiğini, maluliyet raporunun yönetmelik hükümlerine aykırı olduğunu, kusur oranlarının tespit edilmesi gerektiğini, davacı kaza sırasında kask ve koruyucu kıyafet giymediğinden müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, davacı lehine 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.
1.Kaza Tespit Tutanağı ile dört aracın karıştığı trafik kazasında davalıya sigortalı 48... plakalı aracın yanlış yere park etmesi nedeniyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 57/1e maddesini, başvurucunun sürücüsü olduğu 48... plakalı aracın KTK'nın 52/1b maddesini, ...kullanımındaki 48... plakalı aracın KTK'nın 53/1a maddesini ve 48... plakalı araç sürücüsünün ise KTK'nın 57/1e maddesini ihlal ettiklerinin belirlendiği, dosya kapsamında yeniden kusur incelemesi yaptırılmadığı, aynı kazaya ilişkin olarak STK’nın 2021.E. ... numaralı dosyasında aynı davacının 48... plakalı araç sürücüsüne karşı açtığı davada alınan kusur raporuyla davalıya sigortalı 48... plakalı aracın yanlış yere park etmesi nedeniyle KTK'nın 57/1e ve 47/1d maddelerini ihlal etmesinden dolayı %20 oranında, başvurucunun sürücüsü olduğu 48... plakalı aracın ise KTK'nın 52/1b ve 47/1d maddelerini ihlal etmesinden dolayı %20 oranında kusurlu olduklarının belirlendiği, dosya kapsamında yapılan sulh nedeniyle ve sunulan feragat beyanı dikkate alınarak davanın reddine karar verildiği, eldeki dosyanın yargılaması sırasında denetimden geçmeden kesinleşen bu dosyanın kusur raporu karara esas alınarak karar verildiği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında yer alan ve aynı kazaya ilişkin davacı tarafından ...kullanımındaki 48... plakalı aracın ZMSS poliçesini düzenleyen sigorta şirketine karşı STK 2019.E... sayılı dosyası ile dava açıldığı; yargılama sırasında aldırılan kusur bilirkişi raporuyla, başvurucunun sürücüsü olduğu 48... plakalı aracın %25, ...kullanımındaki 48... plakalı aracın %75 oranında kusurlu olduklarının, 48... plakalı araç sürücüsünün ve 48... plakalı araç sürücüsünün ise kural ihlallerinin bulunmadığı yönünde görüş belirtildiği, Uyuşmazlık Hakem Heyetince alınan bu kusur bilirkişi raporu karara esas alınarak davanın kabulü ile 104.450,78 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 23.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... şirketinden tahsiline karar verildiği, karara davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verildiği; kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 02.11.2022 tarih ve 2021/17670-2022/13646 sayılı kararı ile kararın vekalet ücreti yönünden düzeltilerek onanmasına karar verildiği ve kesinleştiği anlaşılmıştır.
Dairemiz incelemesinden geçerek kesinleşen davacının açtığı sigorta tahkim dosyasında, kusur raporu alındığı ve bu raporda da davamız davalısına sigortalı 48... plakalı araç sürücüsünün kural ihlalinin bulunmadığının belirtildiği, huzurdaki dosyada ise feragat nedeniyle reddine karar verilen ve denetimden geçmeden kesinleşen bir başka dosyadaki kusur raporu dikkate alınarak hesaplama yapıldığı ve bu hesaba itibarla karar verildiği anlaşılmıştır.
Maddi anlamda kesin hükmün koşulları HMK'nın 303. maddesinde açıklanmıştır. Bunlar, dava konularının (müddeabihlerinin), dava nedenlerinin ve taraflarının aynı olmasıdır. Buna karşılık bir davada verilen kesin hüküm, bu davanın tarafları dışındaki başka birine (üçüncü kişiye) karşı açılan (veya üçüncü kişi tarafından birinci davanın taraflarından birine karşı açılan) ve konusu ile dava sebebi (vakıalar) aynı olan ikinci bir davada kesin hüküm teşkil etmez; çünkü iki davanın tarafları farklıdır. Fakat, birinci davada verilen kesin hüküm, ikinci davada kuvvetli (güçlü) bir takdiri delil teşkil eder. Böylece taraflar arasında aynı veya benzer konuda kesinleşmiş olan bir hüküm ve burada saptanan maddi olgular, daha sonra ortaya çıkan uyuşmazlıklarda yukarıda açıklanan koşulların üçünün aynı anda bulunmaması nedeniyle kesin hüküm oluşturmasa bile güçlü delil oluşturabilir. Hal böyle olunca Dairemiz incelemesinden geçen 2021/17670 Esas sayılı dosyada hükme esas alınan kusur durumu eldeki dava dosyası açısından güçlü delil teşkil etmektedir.
Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; meydana gelen kazada davalıya sigortalı 48... plakalı araç sürücüsünün kural ihlalinin bulunmadığı dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken, güçlü delil niteliği kazanan karara da aykırı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
2.Bozmanın kapsam ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazları incelenmemiştir.
VI. KARAR
1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,
2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,
Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,
Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,
22.04.2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.