Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında davacı vekilinin istinaf aşamasında davadan feragat etmesiyle verilen red kararının temyizen incelenmesi.
Özet: Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş; ancak istinaf aşamasında davacı vekilinin vekaletnamedeki özel yetkiye dayanarak davadan feragat etmesi üzerine, bölge adliye mahkemesi ilk hükmü kaldırarak davayı feragat nedeniyle reddetmiştir; bu karar üzerine her iki tarafın temyiz başvurusunda ise, davacı vekili aleyhine hükmedilen vekalet ücretinin hakkaniyete aykırı olduğunu, davalı idare vekili ise lehine belirlenen vekalet ücretinin nispi hesaplanması ile yargılama giderleri yönünden kararı temyiz etmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/4291 E.  ,  2026/814 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/726 Esas, 2025/78 Karar
KARAR : Yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : Mersin 7. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/412 Esas, 2023/564 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekili tarafından istinaf aşamasında davadan feragat edilmesi nedeniyle, İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verilmiştir.
Davacı vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 20.01.2026 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.
Duruşma günü davalı idare vekili Avukat ...gelmiş, davacı vekili duruşmaya katılmamıştır.
Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.
Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Mahallesi 8 06... parsel sayılı taşınmazın imar planında okul alanı olarak ayrıldığını ve taşınmaza kamulaştırmasız el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi ve kamu alacakları için öngörülen en yüksek faizin hüküm altına alınması gerektiğini ileri sürmüştür.
2. Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; husumet itirazında bulunduklarını, fiili el atma bulunmadığını, emsal taşınmazın doğru seçilmediğini, değerin fahiş ve hatalı belirlendiğini, ıslahtan faiz işletilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamında bulunan.... Noterliği tarafından düzenlenen 19.06.2009 tarihli vekâletnamede davacı vekilinin davadan feragat özel yetkisinin bulunduğu, istinaf aşamasında davacı vekili tarafından verilen 03.01.2025 tarihli dilekçe ile davadan feragat edildiği, Mersin 7. Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne ve 4.705.883,00 TL kamulaştırmasız el atma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, istinaf aşamasında davacının davadan feragat ettiği anlaşıldığından, İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Anayasa Mahkemesi kararları ve hakkaniyete aykırı olarak karşı vekâlet ücretine hükmedildiğini ve lehe vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; lehe vekâlet ücretinin nispi olarak belirlenmesi ve yargılama giderleri yönünden kararı temyiz ettiklerini beyan etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. 6745 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesiyle 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na (2942 sayılı Kanun) eklenen Ek 1 inci maddesinde hukuki el atma düzenlendiğinden, hukuken el atılan dava konusu taşınmaz yönünden 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kanun’a eklenen Ek Madde 4 ün üçüncü fıkrası, Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği ve harca esas değer üzerinden belirlenen vekâlet ücretinin de maktu harca tabi davalarda maktu alınması gerektiğinden davalı idare lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığı uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
4. Buna karşın, davalı idare haçtan muaf olduğu hâlde, harca ilişkin olarak yazılı şekilde hüküm kurulması hususu kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gerektiğinden hükmün bozulması gerekir.
Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddine,
2. Kamu düzeni gereğince yapılan incelemede; temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının (3) numaralı bendinin çıkartılması yerine “Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, peşin alınan 179,90 TL karar ve ilam harcının talep halinde davacıya iadesine,” cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Davacıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
20.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.