Danıştay, ruhsatsız maden üretimi gerekçesiyle verilen idari para cezasında asıl fiil failinin yeterince araştırılmadan ekipman sahibine uygulanan cezanın iptaline dair kararı onadı.
Özet: Danıştay, maden ruhsatı olmaksızın üretim yapıldığı iddiasıyla bir şirkete kesilen idari para cezasının iptaline ilişkin alt mahkeme kararını onamıştır; zira mahkemeler, şirketin ekipmanlarının kamu hizmeti için Alaşehir Belediyesi tarafından kullanıldığına dair deliller karşısında, ceza kesen idarenin faaliyetin gerçek failini, amacını ve kimin nam ve hesabına yapıldığını yeterince araştırmadan, sadece iş makinesi sahibine ceza kestiği için işlemin hukuka aykırı olduğuna kanaat getirmiştir.
Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/102 E.  ,  2025/6197 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/102
Karar No : 2025/6197
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından; Manisa ili, Alaşehir ilçesi, ... Mahallesinde yer alan tapunun ... ada, ... parselinde kayıtlı taşınmazda maden ruhsatı olmadan üretim yaptığından bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesi uyarınca tüzel kişiliği olmayan ... Hafriyat adına 197.120,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Manisa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının Manisa ili, Alaşehir ilçesi Çeşneli ve Şahyar Mahallelerinde gerçekleştirilen su kanalizasyon çalışmaları için kendisine ait araç ve ekipmanların Alaşehir Belediye Başkanlığı tarafından kullanıldığı yönüdeki iddiası, dava dosyasına sunulan Alaşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı Çeşneli ve Akkeçili Mahallelerinde yapılacak olan su ve kanalizasyon çalışmalarını gerçekleştirmek üzere Manisa Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve MASKİ'nin talebi doğrultusunda ... Hafriyata ait olan araç ve ekipmanların kamu hizmetini gerçekleştirmek amacıyla kullanıldığı yönündeki yazısı ile yine ... Sulh Ceza Hakimliğinin Değişik İş No:... sayılı dosyasında ... tarihli yazısına cevaben Alaşehir Belediye Başkanlığı tarafından sunulan davacıya ait araçların saatlik olarak çalıştırıldığı yönündeki ... tarih ve ... sayılı yazısı göz önüne alındığında davalı idare elemanlarınca 26/09/2018 tarihinde gerçekleştirilen denetimde olay mahallinde durur vaziyette olduğu tespit edilen ... Hafriyata ait hidrolik ekskavatörün kimin adına kullanıldığı kimin isteği ile kimin nam ve hesabına iş yaptığı, alınan madeni kimin kullanacağı gibi hususların araştırılıp, tespit edilerek bunun sonucuna göre fiili işleyen adına para cezası verilmesi gerektiği halde, bu hususlar araştırılmaksızın taşınmaz üzerinde faaliyet gösteren iş aracının sahibi olduğundan bahisle davacı adına, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak tesis edilen dava konusu idari para cezasında hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmamaktadır.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Alınan malzemenin kamu yatırımı için kullanıldığının ispat edilmediği, temyize konu Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu, bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 25/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.