İstanbul 30. Asliye Ticaret Mahkemesinin kira sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında görevsizlik kararı.
Özet: Davacı şirketin davalıya verdiği dekor kiralama hizmetinden kaynaklanan 129.000 TL tutarındaki fatura borcunun tahsili amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali istemiyle açılan davada, davalı cevap dilekçesi sunmayarak ve duruşmalara katılmayarak davaya kayıtsız kalmış; mahkeme ise, uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklandığını ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca bu tür davalarda Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu belirterek, tarafların ticari niteliği veya işin ticari olması görevlilik açısından belirleyici olmadığından, davanın görev yönünden usulden reddine karar vermiştir.
T.C.
İSTANBUL30. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2026/888 EsasKARAR NO : 2026/46DAVA : İtirazın İptali (Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 10/11/2025KARAR TARİHİ : 10/09/2026Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9.maddesine göre Türk Milleti adına yargı yetkisini kullanan bağımsız ve tarafsız İstanbul 30. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmekte olan İtirazın İptali (Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında duruşma sonucunda dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ /DAVA/TALEP ;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket tarafından davalı ...’e "..." projesi kapsamında ve davalının diğer ihtiyaçları karşılığında verilen dekor kiralama hizmeti nedeniyle 21.02.2025 tarihli ... ve 11.04.2025 tarihli ... numaralı faturalar düzenlendiğini, bu faturalardan doğan toplam borç tutarı 85.800,00 TL + 43.200,00 TL olmak üzere 129.000,00 TL olduğunu, davalının .... İcra Müdürlüğü’nün 2025/... E. sayılı dosyasına yapmış olduğu haksız ve kötüniyetli itirazının iptali ile takibin devamına, alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP /TALEP: Davalıya dava dilekçesi ve tensip zaptı tebliğ edilmesine rağmen davalı tarafından 6100 Sayılı HMK'nin 322/1 maddesi atfıyla aynı yasanın 126 -131 maddeleri kapsamında cevap dilekçesi verilmemiştir. Davalı duruşmalara katılmamış; kendisini vekille temsil de ettirmemiştir. DELİLLER : Nüfus Kaydı, .... İcra Dairesinin 2025/... Esas sayılı dosyası, Tarafların Vergi Dairesi Mükellef Kayıtları ve 2025 Yılı BA-BS formları, Fatura, istanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü Kayıtları, İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Kayıtları, Dosya kapsamındaki tüm bilgi ve belgeler.DEĞERLENDİRME VE SONUÇ : Dava, itirazın İptali, takibin devamı ve tazminat istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nin 4/2 maddesi yollamasıyla davanın niteliğine ve değerine göre 6100 Sayılı HMK'nin 316 ilâ 322 maddelerinde düzenlenen basit yargılama usulüne tabi işbu davada mahkememizce Anayasa'nın 141/4 ve 6100 Sayılı HMK'nin 30.maddesi gereğince çabukluk ve usul ekonomisi ilkeleri de gözetilerek 6100 sayılı HMK'nin 114 ve 115 ve 138. maddeleri maddelerinde bulunan düzenlemeler kapsamında duruşma açılarak dava şartlarına yönelik yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda görev dava şartı eksikliğine bağlı olarak aşağıdaki gerekçelerle aşağıdaki gerekçelerle sonuçtaki şekilde karar verilmiştir. 2709 Sayılı T.C. Anayasasının 37. maddesine göre "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz". 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesine göre, "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/(1)-c maddesine göre, mahkemenin görevli olması dava şartıdır. 115. maddesine göre, "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." Bu yasal çerçevede mahkemelerce görev konusu her aşamada resen gözetilmesi gerekmektedir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak da söz konusu değildir. Bu kapsamda davanın basit yargılama usulüne tabi olması ve usul ekonomisi ilkesi gözetilerek dosyanın tensiben görev yönünden incelenmesi ve sonuçlandırılması gerekmiştir. 6102 Sayılı TTK'nin 4.maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlığın konusu işin her iki tarafında ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın TTK veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde özel düzenleme olmalıdır. Yine Türk Ticaret Kanunun 19/2.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri içinde ticari iş sayılmasının görevin belirlenmesi yönünden bir etkisi bulunmamaktadır. 6100 Sayılı HMK'nin 4/1-a maddesine göre; kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda " Sulh Hukuk Mahkemeleri" görevlidir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 299. maddesinde; " Kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." şeklinde tanımlanmıştır. Bu kapsamda taraflar arasındaki sözleşmenin niteliği ve dava konusu edilen uyuşmazlığın mahiyeti gereği olaya kira hükümleri nezdinde genel hükümlerin uygulanması gerektiği, tarafların tacir olmasının ve/veya işin ticari olmasının da mahkemenin görevini etkilemeyeceği ifade edilmelidir. Yukarıdaki açıklamalar ve alıntılanan yasal düzenlemeler ve dava dilekçesindeki anlatım ışığında dava konusu olayda taraflar arasındaki uyuşmazlığın temelinin kira sözleşmesinden kaynaklandığı ve davanın bu kapsamda düzenlenen dekor kiralama bedeli açıklamalı faturaya dayalı olarak .... İcra Dairesinin 2025/... Esas sayılı dosyası üzerinden yapılan takibe karşı ileri sürülen itiraz nedeniyle duran takibin devamı için itirazın iptali ve tazminat istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre uyuşmazlığın 6102 sayılı TTK'nin 4.maddesine göre mutlak ve nispi ticari dava kapsamında kalmadığı, işbu kira ilişkisine matuf taşınır kira sözleşmesinden kaynaklanan davada HMK'nin 4.maddesinde açıkça kira ilişkisinden doğan tüm uyuşmazlıklar vurgusu bulunmasının ve olayın temelinin taşınır kira sözleşmesi olmasının açıkça anlaşılması karşısında görevli mahkemenin 6100 sayılı HMK’nin 4/1.a maddesi gereğince Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır. Bu nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nin 114/1-c maddesi uyarınca Mahkememizin görevli olmaması nedeniyle davanın, 6100 sayılı HMK'nin 115/1-2 maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan usulden reddine; 6100 sayılı HMK'nin 114/1-c ve 4/1-a maddeleri uyarınca görevli mahkemenin İstanbul Anadolu Sulh Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. (Bkz; İstanbul BAM 35.HD.08/07/2026 T.2026/3283 esas 20262292 K)HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-)Davanın, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c maddesi uyarınca mahkememizin görevli olmaması nedeniyle; 6100 sayılı HMK'nın 115/1-2 maddesi uyarınca DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN USULDEN REDDİNE, 2-)6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 4/1-a maddeleri uyarınca görevli mahkemenin İSTANBUL ANADOLU SULH HUKUK MAHKEMESİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,3-)6100 Sayılı HMK'nın 20/1 maddesi uyarınca taraflardan birininin, süresi içinde Kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; veya Kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize başvurarak talepte bulunması halinde dava dosyasının GÖREVLİ İSTANBUL ANADOLU SULH HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE 4-)Yargılama giderlerinin 6100 Sayılı HMK'nın 331/2 maddesi uyarınca görevli ve yetkili mahkemece değerlendirilmesine, görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmezse talep halinde dosya üzerinden davacının yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilmesine,5-)6100 Sayılı HMK'nın 20/1 maddesi uyarınca taraflardan birininin,süresi içinde Kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; Kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmemesi halinde mahkememiz tarafından davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek 6100 Sayılı HMK'nın 331/3 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda; 6100 sayılı HMK'nın 341/1, 342, 343, 344 ve 345/1 maddeleri gereğincegerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçeyle; istinaf harç ve giderleri yatırılmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/09/2026Kâtip ... ¸e-imzalıdır Hâkim ... ¸e-imzalıdır