2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun mülga 17. maddesi uyarınca açılan tescil davasında, kamulaştırma bedelinin ödenmesine rağmen devir yapmayan malik aleyhine tescil ve davacı lehine vekalet ücretine hükmeden Bölge Adliye Mahkemesi kararına ilişkin temyiz incelemesi.
Özet: Kamulaştırılan bir taşınmazın bedeli ödenip artırım davası kesinleşmesine rağmen tapu maliklerinin ferağ vermemesi üzerine idarenin 2942 sayılı kanunun mülga 17. maddesi uyarınca açtığı tescil davasında, ilk derece mahkemesinin kısmen kabul kararının ardından bölge adliye mahkemesi, davalı tarafın istinafını esastan reddederken davacı idarenin istinafını kısmen kabul ederek, ilk derece hükmünü kaldırıp düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurmuş; kamulaştırma işlemlerinin usulüne uygun yapıldığı ve davanın hukuki niteliği gereği davacı idare lehine vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davalılardan alınmasına karar vermiştir, bu karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/9789 E.  ,  2026/851 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1393 Esas, 2024/900 Karar
KARAR : Esastan ret / Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 15. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/211 Esas, 2022/122 Karar
Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) mülga 17 nci maddesi uyarınca tescil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu, ...Mahallesi 3216 parsel (eski 871 parsel) sayılı taşınmazın tamamının bedeli karşılığında idarece kamulaştırıldığını, kamulaştırma bedelinin yatırıldığını ve noter tebligatının çekildiğini, taşınmaz maliklerince davacı idare aleyhine tezyidi bedel davası açıldığını, mahkeme kararı ile hükmedilen bedelin de ödenmesine rağmen tapu maliklerinin ferağ işlemini yaptırmadığını, 2942 sayılı Kanun'un mülga 17 nci maddesi gereğince dava konusu taşınmazın idare adına tescilini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;açılan davaya zamanaşımı defi, hak düşürücü süre yönünden itirazda bulunduklarını, öncelikle davanın usulden reddine karar verilmesini, davanın esasına girilecek olması halinde ise mahkeme dosyanın Bursa 7. Asliye Hukuk Mahkemesi 2020/299 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini, birleştirme taleplerinin de kabul edilmemesi halinde dosya sonucunun mahkeme dosyasını etkileyeceğinden bekletici mesele yapılmasını ve devam edecekse davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili idare lehine vekâlet ücreti verilmesi gerektiğini, davanın açılmasına yapılan tüm ihtarlara rağmen rızai ferağ vermeyen davalılar sebep olmasına rağmen yargılama giderlerinin davacı idare üzerinde bırakılmasının hatalı olduğunu, aksi yönde karar verilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.
2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: eksik inceleme ve araştırmaya dayalı karar verildiğini kamulaştırmasız el atılan kısım için Bursa 7. Asliye Hukuk Mahkemesi 2020/299 Esas sayılı dosyasında dava açıldığını, bekletici mesele yapılması gerektiğini, bedel yönünden eksik ve hatalı olduğunu, davanın açılmasına sebep verenin davacı idare olduğunu, yargılama giderlerinden müvekkilinin sorumlu olmadığını, davanın kısmen reddedildiği için taraflarına vekâlet ücreti verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu yerin kamulaştırma işlemi için usulüne uygun işlemlerin yapıldığı ve bunun sonucu olarak önceki maliki tarafından kamulaştırma bedelinin artırılması davası açıldığı ve iş bu dosyanın kesinleştiği gerekçesiyle mahkemece tescil kararı verildiği, 2942 sayılı Kanun’un mülga 17 nci maddesine istinaden açılan dava hukuki niteliği ve davanın dayanağı açısından 10 uncu maddede düzenlenen bedel tespit tescil davasından farklı bir dava olduğu; bu davalarda davacı lehine vekâlet ücreti verilmekte ve ayrıca davacı tarafından yapılan yargılama giderleri üzerinde bırakılmaması gerektiğinden davacı tarafın istinafı yerinde olup kararın kaldırılarak, davacı lehine vekâlet ücreti verilmesi ve davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davalılardan alınarak davacıya verilmesi gerektiği belirtilerek davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; zamanaşımı defii, hak düşürücü süre itirazlarının değerlendirilmediğini, taşınmazın kamulaştırma işlemlerinin usulüne uygun olarak tamamlanmadığını, idare lehine vekâlet ücreti takdirinin yerinde olmadığını ileri sürerek kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, 2942 sayılı Kanun’un mülga 17 nci maddesi uyarınca tescil istemine ilişkindir.
2 Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
21.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.