Danıştay, Sakarya Valiliğinin Maden Kanunu uyarınca izinsiz kum alımı iddiasıyla tesis ettiği idari para cezası ve devlet hakkı işleminin ispat edilememesi nedeniyle iptaline dair kararı onadı.
Özet: Hazineye ait bir parselden izinsiz kum alındığı gerekçesiyle, Maden Kanununun 12/5. maddesi uyarınca bir kişiye toplam 1.818.457,00 TL devlet hakkı ve idari para cezası tahsiline yönelik işlem tesis edilmiştir; davacının bu işlemin iptali talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesi ve istinaf mahkemesi, idarenin denetim ve soruşturma süreçlerinde davacının söz konusu izinsiz kum alımını gerçekleştirdiğine dair hukuken kabul edilebilir somut deliller sunamadığı gerekçesiyle işlemi iptal etmiştir ve davalı idarenin bu kararların bozulması yönündeki temyiz başvurusu Danıştay tarafından incelenerek, alt mahkeme kararlarının usul ve hukuka uygun olduğu tespitiyle reddedilmiş ve kararlar onanmıştır.
Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/3283 E.  ,  2025/6196 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/3283
Karar No : 2025/6196
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacının Sakarya ili, Pamukova ilçesi, ... Mahallesi sınırlarında yer alan ve mülkiyeti Hazineye ait ... parsel sayılı taşınmazın 8.469m² yüz ölçümlü kısmından izinsiz kum aldığının ve maden değeri taşıyan kısmın yüksekliğinin 3 metre olduğunun saptandığından ve toplam malzemenin 8.469x3m=25.408,80 m³ olduğundan hareketle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin 5. fıkrası uyarınca 2019 yılı tüvenan kum-çakıl madeni ocak başı satış fiyatının m³ başına 14,20.-TL olduğundan bahisle bu fiyatın saptandığı belirtilen malzeme miktarı ve %4 oranındaki devlet hakkı hesabı neticesinde 14.432,20.-TL devlet hakkı, bulunduğu belirtilen malzeme miktarının ocak başı fiyatı dikkate alınarak beş katı oranında 1.804,024,80.-TL idari para cezası olmak üzere toplam 1.818.457,00-TL'nin tahsili amacıyla Sakarya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca tesis edilen ... günlü ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu alanda Sakarya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı denetim elemanlarınca yapılan 01/11/2019 tarihli denetimde üretim yapanın adı ve adresine ilişkin tespite yer verilmediği, denetim tutanağı ve diğer bilgi ve belgelerden davacı tarafından dava konusu alandan malzeme alımı yapıldığının hukuken kabul edilebilir delillerle açık ve net olarak ortaya konulamadığı, yeterli araştırma, tanık ifadesi ve somut bilgi ve belge olmaksızın davacı hakkında işlem tesis edildiği, bu haliyle dava konusu alandan alınan malzemelerin davacı tarafından alındığının davalı idarece ortaya konulamadığı anlaşıldığından, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12/5.maddesi uyarınca 1.818.457,00 TL idari para cezası ile verilmesine ilişkin dava konusu ... tarih ve ... sayılı Sakarya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesi kararında kanunda sayılan kaldırma nedenlerinin bulunmadığı anlaşıldığından ve davalı idarenin istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddialar da sözkonusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediğinden başvurunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının kendi imzasının somut delil niteliği taşıdığı, temyize konu Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu, bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 25/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.