Kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan, yüklenicinin eksik ve ayıplı imalatları, teslim gecikmesi ile imar mevzuatına aykırılıkları nedeniyle sözleşmenin feshi, tapu iptali, tescil ve tazminat istemi.
Özet: Bu hukuki evrak, arsa sahibi davacının, yüklenici şirketle yaptığı kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında, şirketin inşaatı sözleşmeye, teknik şartnameye ve imar mevzuatına uygun tamamlamaması, bağımsız bölümleri zamanında teslim etmemesi, eksik ve hatalı imalatlar yapması ve imar mevzuatına aykırılıklar nedeniyle yıkım kararı alınması gibi ihlallerden kaynaklanan tazminat alacakları, kira kaybı, cezai şart ödemesi ile sözleşmenin geriye dönük feshini, yüklenici tarafından üçüncü kişilere satılan dairelerin tapu iptali ve tescilini ve taşınmazın boş olarak teslimini talep ettiği asıl ve birleşen davaları kapsamakta olup, daireler tarafından verilen önceki onama-bozma kararına karşı yapılan karar düzeltme taleplerinin kabulü üzerine dosyanın yeniden incelendiğini ortaya koymaktadır.
6. Hukuk Dairesi         2025/3577 E.  ,  2026/584 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2015/167 E., 2023/141 K.
Dairemizin 01.07.2025 tarihli, 2024/2514 E., 2025/2648 K. sayılı onama-bozma kararına karşı asıl ve birleşen davalarda davacılar vekili, birleşen 2005/283 Esas sayılı davada davalılar ... ve...vekili, davalılar ..., ... mirasçıları ...,..., ..., ..., ..., ..., ..., ... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekili, davalı ... mirasçısı ... ...vekili tarafından karar düzeltme talebinde bulunulmuş olmakla; yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA
1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin maliki olduğu arsa üzerine bina yapılması amacıyla davalılardan şirket ile 22.08.1996 günlü düzenleme şeklinde taşınmaz mal satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşme uyarınca arsa üzerine zemin dahil 8 katlı ve her katta 3 daire olmak üzere 21 daire ve 1 dükkandan oluşan binanın yapılmasının kararlaştırıldığını, yüklenicinin %53 hisse karşılığı inşaat yapmayı vaad ettiğini, bu sözleşme uyarınca zemin kattaki komple tek dükkan, 2. normal kattaki 5, 6, 7 no'lu daireler, 4. kattaki 11, 12, 13 no'lu daireler, 6. normal kattaki 18, 19 no'lu daireler ile 7. normal kattaki 20 no'lu dairenin davacıya, bunun dışında kalan dairelerin ise davalı şirkete ait olacağının ve davalının davacıya en geç 22.10.1998 günü daireleri teslim edeceğinin kararlaştırıldığını inşaatın %86’sının tamamlandığını, bu güne kadar davacıya sözleşme hükümleri çerçevesinde bağımsız bölümlerin teslim edilmediğini, davalının kendisine ait olan daireleri yapıp bitirerek üçüncü kişilere sattığını, davacıya ait olan dairelerin tamamlanmadığını, yapılan işlerin sözleşmede belirlenen teknik şartlara uymadığını, binanın zamanında bitirilip teslim edilmemesi nedeniyle ... kira tazminatı alacaklarının 24.384,47 TL, cezai şart alacaklarının ise 13.500,00 DM, inşaatın sözleşmedeki teknik şartlara uygun olmamasından kaynaklanan malzeme ve işçilik alacaklarının ise 6.650,00 TL, inşaatın daireler bölümünün sözleşme şartlarına göre tamamlanması için gerekli parasal harcamanın 30.500,00 TL, ortak alanlar için 5.100,00 TL gerektiğini, toplam 66.636,47 TL ve 13.500,00 DM alacağın varlığının saptandığını ileri sürerek, şimdilik 50.000,00 TL’nın inşaatın bitim tarihi olan 22.10.1998 tarihinden itibaren temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 10.03.2010 tarihli oturumda eksik iş bedeli ve nesafet farkı alacaklarından binanın imar mevzuatına aykırı imal edilmesi nedeniyle vazgeçtiklerini belirtmiştir.
2.Asıl dava ile birleşen ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/283 E. sayılı dava dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili ile davalılardan şirket arasında 22.08.1996 günlü düzenleme şeklinde taşınmaz mal satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşme gereğince sözleşme ve teknik şartnameye aykırılık halinde hiçbir ihtara gerek duyulmaksızın sözleşmenin feshedileceği ve 20.000,00 DM tazminatın yüklenici tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığını, davalılardan şirketin sözleşme, proje ve imar mevzuatına aykırı imalât yapması nedeniyle imal edilen inşaatın yıkılmasına karar verildiğini, inşaatın projeye uygun hale getirilme ihtimalinin bulunmadığını, eksik imalât yapıldığını ileri sürerek, anılan sözleşmenin geriye yürürlüklü olarak feshine, davalı şirketin diğer davalılara sattığı bağımsız bölümlerin tapularının iptali ile davacı adına tesciline, sözleşme gereği ödenmesi kararlaştırılan 20.000,00 DM karşılığı 17.843,70 TL’nin temerrüt faiziyle davalı şirketten tahsiline, davalıların taşınmaza müdahalelerinin men’i ile taşınmazın boş olarak teslimine, sözleşmenin feshi nedeniyle uğranılan 3.000,00 TL tazminatın temerrüt faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
3.Asıl dava ile birleşen ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2006/370 E. ve 2006/566 E. sayılı dava dosyalarında davacı vekili dava dilekçelerinde, müvekkili ile asıl davada davalı şirket arasında 22.08.1996 günlü düzenleme şeklinde taşınmaz mal satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, şirketin inşaatı tamamlayarak teslim etmediğini, eksik imalât yaptığını, proje ve imar mevzuatına aykırı imalât yapıldığını, bu nedenle de yıkım kararı alındığını, binanın yasal hale getirilmesinin mümkün olmadığını, yüklenicinin bu davalarda davalı olanların murislerine daire sattığını ileri sürerek, anılan sözleşmenin geriye yürürlüklü olarak feshine, birleşen bu davalarda davalı olanların murisleri adına tapuda kayıtlı taşınmazların tapusunun iptali ile davacı adına tesciline, taşınmaza davalıların müdahalelerinin men’i ile boş olarak davacıya teslimine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalılardan ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... vekili cevap dilekçesinde, davacının izni ve bilgisi ile proje dışı imalât yapılarak dairelerin büyütüldüğünü, aynı büyüme oranında inşaat süresinin de uzatılması gerektiğini, yapılan işlerin sözleşmede belirtilen şartlardan ve niteliklerden daha üstün yapıldığını, davacının kira bedeli alacağı olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
2. Davalılardan ..., davalılardan ... ile davalı ... vekilleri cevap dilekçelerinde, davalı şirketten daire satın alındığını ve iyiniyetli olunduğunu savunarak davanın reddini istemişlerdir.
3. Davalı ... vekili ile davalılar ... ve ... vekili, müvekkillerinin diğer davalı şirketten iyiniyetle daire satın aldığını savunarak davanın reddini istemişlerdir.
4. Birleşen davada davalılardan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... vekili, müvekkillerinin iyiniyetli olduklarını savunarak davanın reddini istemiştir.
5. Birleşen davada davalılardan ..., ... (...) ve ... (...) davaya yanıt vermemişlerdir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 22.06.2011 tarihli kararı ile davacı vekilinin 10.3.2010 günlü oturumda asıl davadaki eksik iş bedeli ve nesafet farkı talebinden vazgeçtiği, birleşen davada davalılardan ... ile ...’in davadan önce öldükleri ve ölü kişi aleyhine dava açılamayacağı anlaşıldığından davanın bu nedenle reddine karar vermek gerektiği, asıl davanın, davacı ile davalı ... İnşaat Ltd. Şti. arasındaki 22.8.1996 tarihli düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca inşaatın teknik şartlara uygun yapılmamasına dayalı malzeme ve işçilik farkı, eksik işlerin yapılabilmesi için gereken malzeme ve işçilik bedeli isteği ile kira alacağı ve cezai şart talepli dava olduğu, taleplerden kira alacağı ve cezai şart dışındaki talepler hakkındaki davadan vazgeçildiği, davacının kiradan ... alacağının 24.386,47 TL, cezai şart alacağının ise 13.500 DM olduğu ve davacının sözleşmenin feshi nedeniyle uğradığı zarar olarak bu meblağları talep hakkının bulunduğu, birleşen davaların sözleşmenin feshi, tapu iptali ve tescil, el atmanın önlenmesi ve taşınmazın boş olarak davacıya teslimi yanında davacının kendisine düşen daireler için sarf ettiğini iddia ettiği tazminatın tahsili davası olduğu, imal edilen bina hakkında proje, ruhsat ve eklerine aykırı büyültme nedeniyle belediye encümenince verilmiş yıkım ve para cezası kararları bulunduğu, binanın proje, ruhsat ve eklerine aykırı yapılan kısımlarının giderilmesine yönelik bir girişim bulunmadığı, yapının betonarme sistemi itibariyle risk faktörleri birlikte göz önünde bulundurulduğunda imar mevzuatına aykırı olarak fazladan imal edilen kısımlarının yıkılarak proje ve ruhsata uygun hale getirilmesi, tadilat projesi kapsamında ruhsata bağlanması ve iskân alınarak kat mülkiyeti tesis edilmesinin mümkün olmadığı, sözleşmenin tarafı olan davalı şirketin davacı arsa sahibine karşı edimini tam yerine getirmediği, binanın kaçak vaziyette, yıkıma mahkum ve imar mevzuatına uygun hale getirilmesinin olanaksız olduğu, bu nedenle de davacı ile davalı şirket arasındaki anılan sözleşmenin feshine karar vermek gerektiği, tapu kayıt maliklerinin iyiniyetli olduklarının ileri sürülemeyeceği, zira, yüklenici davalı şirketin arsa sahibi davacıya karşı edimini tam yerine getirmemesi halinde davacının yükleniciye karşı dava açacağı ve sözleşmeyi iptal edebileceğini bilebilecek durumda bulundukları, bu nedenle de kayıt maliki olan davalıların adına olan tapu kayıtlarının iptaline karar vermek gerektiği, bunların tabii sonucu olarak davalıların el atmalarının önlenmesine, taşınmazın boş olarak davacıya teslimine de karar vermek gerektiği belirtilerek, 2003/1166 Esas sayılı asıl davada, davacının davalı ... İnşaat Ltd. Şti. aleyhine açtığı tazminat davasında, inşaat sözleşmesindeki teknik şartlara uygun yapılmamasından ... malzeme ve işçilik farkı, eksik işlerin yapılabilmesi için gereken malzeme ve işçilik bedelleri isteğine ilişkin davanın açılmamış sayılmasına, kira alacağı ile cezai şart taleplerinin kabulüne, birleşen 2005/283 Esas sayılı davada, sözleşmenin feshi isteğinin kabulüne, davalılardan ... ile ... aleyhine açılan davanın, bu davalıların davadan önce ölmeleri nedeniyle reddine, diğer davalılar ..., ..., ... mirasçıları olan ... ... ve... (...), ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... aleyhine açılan davanın kabulüne, davacının davalı şirket aleyhine açtığı zararın tazmini isteğinin reddine, birleşen 2006/566 Esas sayılı davada davalılar ..., (...), ..., ... ... (...), ve ... aleyhine açılan davanın kabulüne, birleşen 2006/370 Esas sayılı davada, davalılar ..., ... (...) ve ... (...) aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
1. Mahkemenin 22.06.2011 tarihli kararının süresi içinde asıl ve birleşen davada davalı ... İnşaat Ltd. Şti. ile birleşen davada ... vekili, birleşen davada davalı ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... ... vekili, birleşen davada ... vekili, birleşen davada davalı ... ve ... vekili, birleşen davada ..., birleşen davada ... vekili, Birleşen davada ... vekili, birleşen davada ... ile birleşen davada ..., ... (... ve ... (...) tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 23. Hukuk Dairesi'nin 27.12.2012 tarihli bozma ilâmı ile, birleşen davada davalı ... vekili, birleşen davada davalı ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... ... vekili, birleşen davada ... vekili, birleşen davada davalı ... ve ... vekili, birleşen davada ..., birleşen davada ... vekili, birleşen davada ... vekili, birleşen davada ...’in tüm, asıl ve birleşen davada davalı yüklenici ... İnşaat Ltd. Şti. vekilinin diğer temyiz itirazları yerinde olmadığı belirtildikten sonra,
"Asıl ve birleşen davalarda davalı ... İnşaat Ltd. Şti. vekilinin temyiz istemi bakımından yapılan incelemede; yapılan inşaatın ruhsatına, eki projelere tümüyle aykırı olduğu ve kamu düzeni ile ilgili bulunan imar mevzuatına aykırı bulunduğu saptanmış, yapılan bilirkişi incelemesi ile de yapının herhangi bir şekilde yasal hale getirilme imkânının bulunmadığı belirlenmiş, anılan gerekçelerle ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/283 Esas sayılı birleşen davada 22.08.1996 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin talep doğrultusunda geriye etkili feshine karar verilmiştir.
Bu durumda, mahkemece, sözleşmede aksine bir hüküm de bulunmadığından, arsa sahibi davacı yanca müspet zarar niteliğinde bulunan gecikme tazminatı ile ifaya ekli cezai şartın istenebilmesi mümkün değildir. İzah edilen nedenlerle, asıl davanın tümüyle reddi gerekirken, cezai şart ve gecikme tazminatı alacağına karar verilmesi doğru olmamıştır.
...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2006/370 Esas sayılı birleşen davada davalı ..., (...) ... (...) ...’ın temyiz itirazlarına gelince;
Bu davalılar ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/283 E. sayılı birleşen davada davalı olan ...’in mirasçıları olup, murislerinin davadan önce 21.12.1998 tarihinde vefatı üzerine mirası reddettikleri dosyadaki Kartal 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 1999/36 Esas, 232 Karar sayılı ilâmı ile Kartal 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1999/247 E., 2000/428 K. sayılı ilâmından anlaşılmaktadır.
Şu halde, mahkemece, ... mirasçılarının mirası reddettikleri nazara alınarak, taraf teşkilinin sağlanması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bu husus nazara alınmadan bu davalılar hakkında hüküm tesisi doğru bulunmamıştır" gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
2. Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davacı ile davalı yüklenici arasındaki sözleşmenin geriye etkili feshine bağlı olarak yükleniciye isabet edilen bağımsız bölümlerin birleşen dava dosyasındaki davalılara satışına esas işlemlerin temelsiz atıldığı, dolayısıyla davalılar adına olan tescilin yolsuz tescil niteliğinde olduğu, iptali gerektiği gözönüne alınarak mahkememizce verilen 22.06.2011 tarihli karar içeriğindeki tapu iptali ve tescil içeriğine yönelik kararlarla ilgili temyiz itirazlarının reddedildiği anlaşılmakla, birleşen dava dosyasındaki davalılar adına olan tapu kayıtlarının iptali ve davacı adına tesciline, davalıların müdahalelerinin meni ile taşınmazın boş olarak davacıya teslimine yönelik kararın bozma kapsamı dışında bırakılarak kesinleştiği görülmekle birlikte infazda tereddüt olmaması açısından aynı doğrultuda hüküm vermek gereği duyulmuştur.
Mahkememizin 2003/1166 Esas sayılı dava dosyasında, iş bu dava ve birleşen 3 ayrı dava dosyası ile ilgili 22.06.2011 tarihinde verilen kararın temyizi üzerine incelemeyi yapan Yargıtay (Kapatılan) 23. Hukuk Dairesi'nin 27.12.2012 tarihli bozma ilâmında, bozma kapsamı dışında bırakılan hususlar yeniden incelenmeksizin, bozma ilâmındaki 2 no'lu bent gereğince yapılan incelemede davalı şirket ile ilgili sözleşmenin geriye etkili olarak feshedilmiş olması nedeniyle davacıların müsbet zarar niteliğinde gecikme tazminatı ve ifaya ekli cezai şart talep edemeyecekleri, ayrıca birleşen 2006/370 Esas sayılı dosyadaki davalı ...'in ölümüne müteakip mirasçılarının mirası reddettikleri anlaşılmakla, terekesine temsilci olarak atanan kişiye davanın yöneltilmesi suretiyle bozma ilâmındaki 3 no'lu bent gereğince eksikliğin giderildiği ve ... ile ilgili bağımsız bölümün, yüklenici şirketten geriye etkili olarak feshedilen sözleşmeye dayalı tescil niteliğinde olduğu ve yüklenici açısından geriye etkili olarak feshedilen sözleşmeye konu bağımsız bölümle ilgili kayıt maliki ... veya mirasçılarının iyi niyetli 3. kişi kabul edilemeyecekleri" gerekçesiyle
Asıl davada "Taraflar arasındaki sözleşme ve teknik şartlara uygun olarak inşaa edilmeyen binadaki malzeme ve işçilik farkı ile eksik işlerin yapılabilmesi için gereken bedellerin tahsili talebi yönünden davanın açılmamış sayılmasına, yüklenici ile arsa sahipleri arasındaki sözleşmenin birleşen dosyadaki taleple ilgili geriye etkili olarak feshedilmiş olması nedeniyle davacıların kira karşılığı alacak ve ifaya ekli cezai şart talepleri yönünden davanın reddine"
Birleşen 2005/283 Esas sayılı dosyada, "davalı şirket yönünden fesih istemi açısından kabulü ile ...Noterliği'nin 22.08.1996 tarihli ... yevmiye no'lu taşınmaz mal satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olarak feshine, davalı şirket yönünden tazminat istemi açısından reddine,davalılar ... ile ... aleyhine açılan davalarda her iki davalının dava tarihinden önce ölmüş olması nedeniyle ölü şahıs aleyhine açılmış olan davaların usulden reddine, davalılar ..., ..., ... mirasçıları olan ..., ...ve..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... aleyhine açılan davanın kabulü ile ... Mah., 2357 ada, 158 parseldeki davalılar adına kayıtlı olan hisselerle ilgili tapu kayıtlarının iptali ve davacı ... mirasçıları adına miras hisseleri nispetinde tesciline, taşınmaza yönelik davalıların müdahalesinin meni ile taşınmazın boş olarak davacı ... mirasçılarına teslimine"
Birleşen 2006/566 Esas sayılı dava dosyasında, davacıların talebinin kabulü ile "... Mah., 2357 ada, 158 parsel sayılı taşınmazda davalılar ... ..., ..., ... (...) ve ...'in murisleri olan ... adına olan tapu kaydının iptali ile davacı ... mirasçıları adına miras hisseleri nispetinde tesciline, taşınmaza yönelik davalıların müdahalesinin meni ile taşınmazın boş olarak davacı ... mirasçılarına teslimine" birleşen 2006/370 Esas sayılı dava dosyasında davalı ... mirasçıları hakkında açılan bilahare tereke temsilcisine yöneltilen davanın kabulü ile "... Mah., 2357 ada, 158 parsel sayılı taşınmazda ... adına olan tapu kaydının iptali ile davacı ... mirasçıları adına miras hisseleri nispetinde tesciline, taşınmaza yönelik müdahalenin meni ile taşınmazın boş olarak davacı ... mirasçılarına teslimine" karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı davalılar ... ve...vekili, davalılar ..., ... mirasçıları, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, davalı ... vekili, davalılar ..., ... ve ... vekili, davalı ..., davalı ... Tereke Tasfiye Memuru tarafından temyiz talebinde bulunulması üzerine Dairemizin 01.07.2025 tarihli, 2024/2514 E., 2025/2648 K. sayılı ilâmı ile asıl davada davalı yüklenici vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile mahkeme kararının asıl dava yönünden onanmasına, davalılar ... mirasçıları ..., ... ..., ... mirasçıları ..., ...ve ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... İnşaat Ltd. Şti. ... ve ...'in birleşen ...Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2005/283 Esas sayılı dava dosyasına, davalı ...'in birleşen ...Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2006/566 Esas sayılı dava dosyasına yönelik temyiz itirazları yönünden temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla, karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise, yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, birleşen 2005/283 Esas sayılı dava dosyasında ve birleşen 2006/566 Esas sayılı dava dosyasında davalı olan üçüncü kişiler hakkında verilen 22.06.2011 tarihli, 2003/1166 Esas, 2011/365 Karar sayılı kararın kesinleşmiş olduğu anlaşılmakla bu davalıların tüm temyiz itirazlarının reddine, birleşen ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2006/370 Esas sayılı dava dosyasında, davalı ... Tereke Tasfiye Memurunun temyiz istemi yönünden ise, Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 16.05.2025 tarihli, 2024/1 Esas, 2025/2 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı ve Dairemizin yeni içtihatları doğrultusunda inceleme ve değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmek üzere hükmün bozulmasına karar verilmiş, bozma nedenine göre birleşen 2006/370 Esas sayılı dava dosyasında, davalı ... Terekesi tasfiye memurunun şimdilik diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
VI. KARAR DÜZELTME
A. Karar Düzeltme Sebepleri
1.Asıl ve birleşen davalarda davacılar vekili karar düzeltme dilekçesinde; mahkeme kararının geriye etkili fesih ve 3. kişilere yapılan temlik niteliğindeki satışların geçersizliği konusunda kesinleştiğini, davalıların 7143 sayılı Yasa kapsamında aldığı bege ve yaptıkları işlemlerin Yasanın amacına aykırı olduğunu, 3. kişilerin pay yada tapu talep edebilmesinin yüklenicinin edimini tam olarak yerine getirmesine bağlı olduğunu, yüklenici edimini ifa etmediğinden, Dairenin ... tekere tasfiye memurunun temyiz itirazlarının kabulü ile verdiği bozma kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bozma kararının arsa sahibinin mülkiyet hakkının ihlali niteliğinde olduğunu, ayrıca Yargıtay duruşmasında hazır olmalarına rağmen taraflarına vekalet ücreti verilmemesinin de hatalı olduğunu Birleşen 2005/283 Esas sayılı davada davalı beyan etmektedir.
2.Birleşen 2005/283 Esas sayılı davada davalı ... vekili karar düzeltme dilekçesinde; Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulunca verilen 16.05.2025 tarihli, 2024/1 Esas, 2025/2 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının karşı taraf lehine oluşan kazanılmış hakkı ortadan kaldırdığını, yüklenici hakkında verilen sözleşmenin geriye etkili feshi, tapu iptali ve tescili davaları kesinleşmeden, yükleniciden daire satın alan üçüncü kişiler hakkında karar verileyemeyeceğini, dava devam ederken, dava konusu binaya yapı kayıt belgesi alındığının dikkate alınması gerektiğini beyan etmektedir.
3.Birleşen 2005/283 Esas sayılı davada davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti, ... mirasçıları ..., ... ve... vekili karar düzeltme dilekçesinde; ... İnşaat dışındaki müvekkillerinin tapuya güvenerek ve iyiniyetli olarak bağımsız bölüm satın alan 3. kişiler olduklarını, içtihat değişikliğinin eldeki bütün davalara uygulanması gerektiğini, yüklenici ... İnşaat yönünden ise taraflar arasında düzenlenmiş ve imar işlem dosyasına sunulmuş bir arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi bulunmadığını, ... İnşaat'ın davacı kontrolünde inşaat yapan taşeron olduğunu, bu nedenle şirket hakkında açılan davanın reddi gerektiğini beyan etmektedir.
4.Birleşen 2005/283 Esas sayılı davada davalı ... vekili karar düzeltme dilekçesinde; müvekkilinin taşınmazı 03.08.2004 tarihinde kullanılan kredi ile satın aldığını, satın alırken tapu kaydı üzerinde şerh bulunmadığını, içtihadı birleştirme kararının iş bu dosya yönünden bağlayıcı olduğunu ve dikkate alınması gerektiğini, bozma kararı verilen ... terekesi ile müvekkilinin hukuki durumunun birebir aynı olduğunu, ... terekesi yönünden karar bozulurken müvekkili yönünden onanmasının maddi hata olup, adil yargılanma ilkesine aykırı olduğunu beyan etmektedir.
5.Birleşen 2005/283 Esas sayılı davada davalılar ... ve...vekili karar düzeltme dilekçesinde; dosya Yargıtay aşamasında iken çıkan içtihadı birleştirme kararı ile önceki uygulamadan dönüldüğünden karşı tarafın kazanılmış hakkının ortadan kalktığını beyan etmektedir.
6.Birleşen 2005/283 Esas sayılı davada davalı ... vekili karar düzeltme dilekçesinde; bozma kararının Yargıtay Kanunu'nun 45/5. maddesine aykırı olduğunu, müvekkilinin kötüniyetli olduğunun ispatlanmadığını, müvekkilinin taşınmazı kredi, altın, döviz ile borçlanarak ve 3. kişiden satın aldığını, taraflarla ve satıcı ile tanışıklığı olmadığını, satış tarihinde tapu kaydı üzerinde herhangi bir şerh olmadığını, müvekkilinin iyiniyetli 4. kişi olduğunu, içtihadı birleştirme kararının karşı taraf lehine oluşan usuli kazanılmış hakkı ortadan kaldıracağını beyan etmektedir.
7.Birleşen 2005/566 Esas sayılı davada davalı ... mirasçısı ... ...vekili karar düzeltme dilekçesinde; bozma kararının Yargıtay Kanunu'nun 45/5. maddesine aykırı olduğunu, müvekkilinin iyiniyetli 3. kişi olmadığının ispatlanmadığını, taşınmazın ...'den müvekkilinin mevcut evi satılarak, kredi ve borç alınarak satın alındığını, satış tarihinde taşınmazın tapu kaydında şerh bulunmadığını, içtihadı birleştirme kararı ile önceki uygulamadan dönülmüş olması nedeniyle karşı taraf lehine kazanılmış hakkın ortadan kalktığını beyan etmektedir.
B.Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre asıl ve birleşen davalarda, uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi, tazminat, tapu iptali ve tescil ile alacak istemine ilişkindir.
1.Asıl ve birleşen davalarda davacılar vekili ile davalı ... İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin karar düzeltme istemleri yönünden;
Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilâmında benimsenen gerektirici sebeplere göre HUMK'un 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteklerinin reddine karar verilmiştir.
2.Birleşen davalarda davalılar ... vekilinin, ..., ..., ..., ..., ... vekilinin, ... mirasçıları ..., ... ve... vekilinin, ... vekilinin, ... ve...vekilinin, ... vekilinin ve ... mirasçısı ... ...vekilinin karar düzeltme istemleri yönünden;
16.05.2025 tarihli, 2024/1 Esas; 2025/2 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında belirtildiği gibi, Yargıtay Kanunu’nun 45/5. fıkrası gereğince içtihadı birleştirme kararları benzer hukuki konularda Yargıtay Genel Kurullarını, dairelerini ve adliye mahkemelerini bağlar. İçtihadı birleştirme öncesinde aksi yönde bir bozma olsa bile usuli kazanılmış hakkın istisnası olarak uygulanması gerekir.
Bu nedenle her ne kadar Dairemizin 01.07.2025 tarihli bozma ilâmında; bozmaya uyulmakla, karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, birleşen 2005/283 Esas sayılı dava dosyasında ve birleşen 2006/566 Esas sayılı dava dosyasında davalı olan üçüncü kişiler hakkında verilen 22.06.2011 tarihli, 2003/1166 Esas, 2011/365 Karar sayılı mahkeme kararın kesinleşmiş olduğu gerekçesiyle; davalılar, ... mirasçıları ..., ... ..., ... mirasçıları ..., ...ve ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... İnşaat Ltd. Şti, ... ve ...'in birleşen 2005/283 Esas sayılı dava dosyasına ilişkin tüm temyiz itirazları ve yine davalı ...'in birleşen 2006/566 Esas sayılı dava dosyasına ilişkin tüm temyiz itirazlarının reddine karar verilmiş ise de; yapılan incelemede Dairemizin (Yargıtay (Kapatılan) 23. Hukuk Dairesi'nin) 27.12.2012 tarihli bozma ilâmında, bu davalılar hakkında verilmiş olan mahkeme kararının açık olarak onanmadığına karar verilmekle birlikte temyiz itirazlarının yerinde olmadığının belirtildiği, bu belirtme kapsamında asıl ve birleşen davalarda davacı arsa sahibi lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu (YİBK, 04.021959 T, 1957/13 E., 1959/5 K.) ancak yukarıda da belirtildiği üzere, öncesinde aksi yönde bir bozma olsa bile içtihadı birleştirme kararının usuli kazanılmış hakkın istisnası olarak uygulanması gerektiği kabul edilmiştir (YİBK, 09.05.1960 T, 1960/21 E., 1960/9 K.). Buna göre, temyiz istemleri reddedilen ve bu kez karar düzeltme isteminde bulunan birleşen davalarda davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... mirasçıları ..., ... ve..., ..., ... ve..., ... ve ... mirasçısı ... ...n karar düzeltme istemlerinin kabulü ile Dairemizin 01.07.2025 tarihli ilâmının "Değerlendirme ve Gerekçe" bölümünün 2 numaralı bendinin ve "Karar" bölümünün 2. paragrafının karardan çıkarılarak, karar düzeltme talebinde bulunan davalılar yönünden de Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 16.05.2025 tarihli, 2024/1 Esas, 2025/2 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme kararı doğrultusunda inceleme ve değerlendirme yapılarak sonucuna göre karar verilmek üzere mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
VII.KARAR
Yukarıda 1 no'lu bentte açıklanan nedenlerle asıl ve birleşen davalarda davacılar vekili ile davalı ... İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin karar düzeltme istemlerinin REDDİNE,
Yukarıda 2 no'lu bentte açıklanan nedenlerle birleşen davalarda davalılar ... vekilinin, ..., ..., ..., ..., ... vekilinin, ... mirasçıları ..., ... ve... vekilinin, ... vekilinin, ... ve...vekilinin, ... vekilinin ve ... mirasçısı ......vekilinin karar düzeltme istemlerinin KABULÜNE,
Dairemizin 01.07.2025 tarihli, 2024/2514 E., 2025/2648 K. sayılı ilâmının "Değerlendirme ve Gerekçe" bölümünün 2 numaralı bendinin ve "Karar" bölümünün 2. paragrafının karardan çıkarılmasına,
Mahkeme kararının karar düzeltme talebinde bulunan birleşen davalarda davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... mirasçıları ..., ... ve..., ..., ... ve..., ... ve ... mirasçısı ... ...yönünden BOZULMASINA,
Karar düzeltme talebinde bulunan birleşen davada davalıların yatırdıkları karar düzeltme harcının talep halinde iadesine,
Asıl ve birleşen davada davacılar ile davalı ... İnşaat Sanayii E Ticaret Ltd. Şti'den 243,10'ar TL karar düzeltme harcı ile 3.760,00 TL para cezasının alınarak Hazineye gelir kaydına,
17.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.