Danıştayın 2015 Ankara Gar saldırısında vefat edenlerin yakınlarının idarenin hizmet kusuru nedeniyle talep ettiği manevi tazminat davasının temyiz incelemesi.
Özet: Ankara Tren Garı patlamasında yakınlarını kaybeden davacılar, idarenin hizmet kusuru nedeniyle uğradıkları zararların tazmini ve 675.000 TL manevi tazminat talebiyle açtıkları davada, ilk derece mahkemesinin hükmettiği 375.000 TL manevi tazminat kararının bölge idare mahkemesince onanması üzerine, davacılar tazminatın yetersizliğini, davalı idareler ise sorumluluklarının bulunmadığını, tazminat miktarının yüksek olduğunu ve olayın terör eylemi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulması istemiyle temyize başvurmuştur.
T.C.
D A N I Ş T A YONUNCU DAİREEsas No : 2022/2462Karar No : 2025/5646 TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ... 2-... ... 12- ... 13- ...VEKİLİ : Av. ...TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı / ANKARAVEKİLİ : Hukuk Müşaviri ... 2- ... Valiliği / ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacılar tarafından, 10/10/2015 tarihinde Ankara Tren Garı önünde meydana gelen patlamada yakınları ...'ın vefat ettiğinden bahisle uğranıldığı ileri sürdükleri zararların tazmini istemiyle yaptıkları başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile anne ve baba için ayrı ayrı 200.000,00 TL, kardeşlerinin her biri için 25.000,00 TL olmak üzere toplam 675.000,00 TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; başvurunun zımnen reddine yönelik dava konusu işlemin iptali ve manevi tazminat istemleri yönünden davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile anne ve baba için ayrı ayrı 50.000,00 TL, kardeşleri olan diğer davacıların her biri için ayrı ayrı 25.000,00 TL olmak üzere toplam 375.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 09/12/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin ise reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; tarafların istinaf başvurularının reddi ile başvurunun zımnen reddine yönelik dava konusu işlem yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir. TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından, olayın meydana gelmesinde idarenin hizmet kusurunun bulunduğu, hükmedilen manevi tazminat tutarının yetersiz olduğu iddialarıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhlerine olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, olay nedeniyle meydana gelen zarardan idarelerinin sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğu, hükmedilen manevi tazminat tutarının yüksek olduğu iddialarıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının idareleri aleyhine olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı Ankara Valiliği tarafından, idarelerinin manevi tazminat yönünden sorumluluğunun bulunmadığı, olayın terör olayı niteliğinde olduğu bu nedenle 5233 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, 5233 sayılı Kanun'da manevi tazminata yer verilmediğinden davacı lehine manevi tazminata hükmedilmesinin ve faiz işletilmesinin hukuka aykırı olduğu, olay nedeniyle meydana gelen zarardan idarelerinin sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğu, hükmedilen manevi tazminat tutarının yüksek olduğu, harçtan muaf olduklarından idareleri aleyhine harca hükmedilemeyeceği iddialarıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının idareleri aleyhine olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. TARAFLARIN_SAVUNMASI : Taraflarca savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ :Temyiz istemlerinin kısmen kabulü kısmen reddi gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Davacılar tarafından, 10/10/2015 tarihinde Ankara Tren Garı önünde meydana gelen patlamada yakınları ...'ın vefat ettiğinden bahisle uğranıldığı ileri sürdükleri zararların tazmini istemiyle yaptıkları başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile anne ve baba için ayrı ayrı 200.000,00 TL, kardeşlerinin her biri için 25.000,00 TL olmak üzere toplam 675.000,00 TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: Manevi zarar; kişinin fizik yapısının ve iç huzurunun bozulmasını, yaşama gücünün ve sevincinin azalmasını, kişilik haklarının zedelenmesini, şeref ve haysiyetinin rencide edilmesini, ölüm veya uğranılan diğer cismani zarar nedeniyle duyulan acı ve ızdırabı, kişinin günlük yaşamını zorlaştıran belli ağırlıktaki her türlü üzüntü ve sıkıntıyı ifade etmektedir. Kendisinin veya yakınlarının uğradığı tecavüz, saldırı veya meydana gelen bir ölüm olayı sonucunda; fiziki veya manevi acılar duyan, ruhsal dengesi bozulan, yaşama sevinci azalan kişinin manevi yönden zarara uğramış olduğu kabul edilmektedir. Manevi tazminat, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Belirtilen niteliği gereği manevi tazminatın, olayın ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı bir miktarda olması gerekmektedir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: A- Temyize konu kararın zararlarının karşılanması istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin kısım yönünden incelenmesi: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen kararın belirtilen kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. B- Temyize konu kararın manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne ilişkin kısmı ile davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat tutarlarına işletilecek yasal faizin başlangıcına ilişkin kısmının incelenmesi: I-) Temyize konu kararın manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne ilişkin kısmının incelenmesi: Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında davacı anne, baba için 50.000,00 TL, davacı kardeşler için 25.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiş ise de, davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat tutarlarının Dairemiz içtihatlarına göre yüksek olduğu görülerek manevi tazminatın amaç ve niteliği de dikkate alınarak olay karşısında duyulan acıyla da orantılı olacak şekilde yeniden takdiri yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Dairemizce incelenen, 10/10/2015 tarihli Ankara Garı'nda meydana gelen patlamalar nedeniyle tazminat istemlerine ilişkin ... tarih ve E:..., K:... sayılı dosyasında anne, baba için belirlenen 30.000,00 TL ile kardeş için belirlenen 15.000,00 TL manevi tazminat miktarının onandığı görülmüştür. Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının davacı anne, baba ve kardeşlerin manevi tazminat istemlerine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır. II-) Temyize konu kararın davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat tutarlarına işletilecek yasal faizin başlangıcına ilişkin kısmı yönünden incelenmesi: Faiz; en basit biçimiyle, idarenin tazmin borcu bağlamında; kişilerin, idarenin eylem ve/veya işlemlerinden dolayı uğradıkları zararların giderilmesi istemiyle başvurmalarına karşın, idarenin zararı kendiliğinden ödemeyip, yargı kararıyla tazminata mahkûm edilmesi sonucunda, idarenin temerrüde düştüğü tarihten tazminatı ödediği tarihe kadar geçen süre için 3095 sayılı Kanuna göre hesaplanacak tutarı ifade etmektedir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, uyuşmazlık bakımından ön karar başvurusunda bulunulduğu tarihteki haliyle 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği; bu isteklerinin kısmen veya tamamen reddi halinde, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren veya istek hakkında altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren dava süresi içinde dava açılabileceği kuralı yer almaktadır. İdari işlem ve eylemlerden dolayı uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davalarda, uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak idareye başvuru tarihinin, dava dilekçesinde yasal faizin başlangıç tarihine ilişkin bir istemde bulunulmaması halinde ise dava tarihinin esas alınması Danıştay içtihatlarında genel kabul görmüş ve istikrar kazanmıştır. Bakılan davada, Bölge İdare Mahkemesince, hukuka uygun bulunan İdare Mahkemesi kararında hükmedilen manevi tazminata, idareye başvuru tarihi olan 09/12/2015 tarihinden itibaren yasal faiz işletildiği görülmüştür. Buna göre, davacı tarafından dava dilekçesinde yasal faizin başlangıç tarihi yönünden bir talepte bulunulmadığından, hükmedilen manevi tazminata Danıştay'ın yerleşik içtihatları gereği davanın açıldığı tarih olan 07/04/2016 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerekirken, idareye başvuru tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesinde, buna yönelik istinaf başvurularının reddedilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, davacıların temyiz isteminin REDDİNE,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının zararlarının karşılanması istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin kısmı yönünden ONANMASINA, manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne ilişkin kısmı ile davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat tutarlarına işletilecek yasal faizin başlangıcına ilişkin kısmı yönünden BOZULMASINA, 3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 27/11/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.