Danıştay 10. Dairesi, havacılık elektriği personelinin SHY-ATSEP Yönetmeliği kapsamına alınması talebinin reddi üzerine açılan davada, düzenleyici işlemlere karşı 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında yapılan idari başvurunun dava açma süresine etkisini incelemiştir.
Özet: Danıştay, hava trafik emniyeti elektronik personeli lisans ve yetkilendirme yönetmeliği kapsamına havacılık elektriği personelinin de dahil edilmesi yönündeki başvurunun reddi işleminin iptali istemiyle açılan davada, idari yargılama usul kanununda belirtilen dava açma sürelerini, düzenleyici işlemlerin dava edilebilirlik şartlarını ve idareye yapılan başvuruların dava süresi üzerindeki etkisini ayrıntılı olarak değerlendirmiştir; özellikle, ilan edilen düzenleyici işlemlere karşı 60 günlük dava açma süresi içinde idareye yapılan başvuruların süreyi durdurduğunu, ancak bu sürenin bitiminden sonra yapılan başvuruların farklı hukuki nitelik taşıdığını vurgulayarak davanın süre aşımı yönünden incelenmesi gerektiğini belirtmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YONUNCU DAİREEsas No : 2026/343Karar No : 2026/420DAVACI: ... Derneği VEKİLİ: Av. ... DAVALI:... MüdürlüğüVEKİLİ: Av. ...DAVANIN_ÖZETİ: Davacı tarafından, hava trafik emniyeti elektronik personelinin yanı sıra havacılık elektriği alanında görev yapan personelin de 19/04/2025 tarih ve 32875 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hava Trafik Emniyeti Elektronik Personeli Lisans ve Yetkilendirme Yönetmeliği (SHY-ATSEP) kapsamına alınması istemiyle 11/08/2025 tarihinde yapılan başvurunun reddine ilişkin Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Hava Seyrüsefer Daire Başkanlığının ... tarih ve E-... sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istenilmektedir. DAVALININ_SAVUNMASI: Davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...DÜŞÜNCESİ :Davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onuncu Dairesince, ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın görev yönünden reddine karar verilerek dosyanın Danıştaya gönderilmesi üzerine Dairemiz esasına kaydedilen dosyada, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, dava dilekçesi öncelikle davanın süresinde açılıp açılmadığı yönünden incelenerek gereği görüşüldü:2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu; anılan maddenin 4. fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği, düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olmasının bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmayacağı; 8. maddesinin 1. fıkrasında, sürelerin tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı; 11. maddesinin 1. fıkrasında, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı; 2. fıkrasında, otuz gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı; 3. fıkrasında, isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı; 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinde, dava dilekçelerinin ilk inceleme esnasında süre aşımı yönünden inceleneceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, yasal süresi içerisinde açılmayan davaların reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre, ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayan dava açma süresi içerisinde idari davaya konu edilmeyen düzenleyici işlemlerin, bu tarihten sonra davaya konu edilebilmeleri için, ilgili hakkında uygulama işlemi tesis edilmiş olması, bu işlemin ise dava konusu edilen düzenleyici işlemin uygulanması niteliğinde bulunması gerekmektedir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde sözü edilen "uygulama işlemi" kavramı, kural koyucu nitelikteki düzenleyici işlemlere dayanılarak ilgililer hakkında tesis edilen ve onların menfaatlerinin ihlal edilmesi sonucunu doğuran, başka bir ifadeyle hukuksal durumlarında değişiklik yaratan bireysel nitelikteki işlemleri ifade etmektedir.İlgililerin, altmış günlük dava açma süresi içerisinde doğrudan dava açmak yerine işlemi tesis eden idarenin hiyerarşik olarak üstü olan makama veya üst makam yoksa işlemi tesis eden makama başvurarak işlemin düzeltilmesini isteme hakkına sahip oldukları açık olup; kanun koyucu tarafından, 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca yapılacak başvuruya konu edilebilecek işlemin niteliği bakımından düzenleyici ya da bireysel işlem gibi bir ayrıma gidilmemiş, 11. maddenin kapsamı salt bireysel işlemlerle sınırlandırılmamıştır.Dolayısıyla, düzenleyici işlemlerin ilan edildiği tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlayan altmış günlük dava açma süresi içerisinde idareye yapılan başvurunun reddi üzerine, düzenleyici işlemin ilan edildiği tarih ile 11. madde kapsamında başvuruda bulunulduğu tarih arasında geçen süre de dikkate alınmak suretiyle kalan dava açma süresi içerisinde açılan davalarda süre aşımı bulunmadığının; öte yandan, altmış günlük dava açma süresi geçtikten sonra düzenleyici işlemlerin değiştirilmesi, düzeltilmesi, kapsamının genişletilmesi gibi istemlerle yapılan ve bu nedenle 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmayan başvuruların, cevap verilmek suretiyle ya da zımnen reddi yolundaki işlemlerin, uygulama işlemi olarak kabulüne olanak bulunmadığından, bu işlemlerin iptali istemiyle açılan davalarda süre aşımı bulunduğunun kabulü gerekmektedir.Dosyanın incelenmesinden; Hava Trafik Emniyeti Elektronik Personeli Lisans ve Yetkilendirme Yönetmeliği'nin 19/04/2025 tarih ve 32875 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandığı, davacı dernek tarafından ise havacılık elektriği alanında görev yapan personelin de Yönetmelik kapsamına alınması talebiyle 11/08/2025 tarihinde Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne başvuruda bulunulduğu, bu başvurunun ... tarihli işlemle reddedilmesi üzerine de 21/10/2025 tarihinde bakılmakta olan davanın açıldığı görülmektedir.Davacı dernek tarafından yapılan başvurunun reddi yolundaki işlemin bir uygulama işlemi olduğunun kabul edilmesine olanak bulunmamaktadır. Bu başvurunun, anılan düzenlemenin dava açma süresi içinde olmak şartıyla kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem (düzenleme) yapılmasına yönelik olarak İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi kapsamında yapılmış bir başvuru olarak nitelendirilmesi gerekmektedir. Bu durumda, davacının yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin bir uygulama işlemi niteliği taşımadığı, dolayısıyla davalı idarenin ret işlemi sonrasında, düzenleyici işlemlerin iptal davasına konu edilebileceğinin kabulünün, kamu düzeninden sayılan dava açma süresinin göz ardı edilmesi sonucunu doğuracağı açıktır.Uyuşmazlık bu çerçevede değerlendirildiğinde, 19/04/2025 tarih ve 32875 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Hava Trafik Emniyeti Elektronik Personeli Lisans ve Yetkilendirme Yönetmeliği'ne karşı 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinde öngörülen süre içinde dava açmayan davacının, havacılık elektriği alanında görev yapan personeli de kapsayacak şekilde düzenleme yapılması yönündeki 11/08/2025 tarihli başvurusunun dava açma süresini yeniden başlatması mümkün olamayacağından, bu başvurunun reddi üzerine 21/10/2025 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.KARAR SONUCU:Açıklanan nedenlerle, 1- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendi ve 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca süre aşımı nedeniyle DAVANIN REDDİNE,2- Aşağıda ayrıntısı gösterilen ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın ve kullanılmayan...TL harcın davacıya iadesine,3- Kararın verildiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,4- Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 05/02/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.