Danıştay Altıncı Daire, Çevre Bakanlığının genelgesindeki mimari proje ve personel tanımlarına ilişkin iptal ve yürütmeyi durdurma talepli davada, terditli istem nedeniyle dilekçeyi usulden reddetti.
Özet: Bir meslek odasının, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 2025/2 sayılı genelgesinin öncelikle tümünün, bunun kabul görmemesi halinde ise genelgenin belirli madde ve tanımlarındaki ibarelerin iptali talebiyle açtığı davada, idari yargılama usulünde "terditli istem"e (alternatifli talep) yer verilmediği ve dava konusunun hiçbir tereddüde mahal bırakmayacak şekilde açıkça belirtilmesi gerektiği gerekçesiyle dava dilekçesinin reddine karar verilmiş, davacıya 30 gün içinde eksiklikleri gidererek yeniden dava açması uyarısı yapılmış, aksi takdirde davanın reddedileceği bildirilmiştir.
Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2025/2422 E.  ,  2025/3954 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2025/2422
Karar No : 2025/3954
DAVACI :... Odası
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1-... Bakanlığı-...
2- ... Genel Müdürlüğü
DAVANIN KONUSU: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Kadastro Dairesi Başkanlığının 13/02/2025 tarih ve 2025/2 sayılı Genelgesinin öncelikle tümüyle iptali, bu talebin kabul görmemesi halinde ise anılan Genelgenin 3.maddesinde yer alan onaylı mimari proje tanımındaki "mühendis" ibaresinin, üç boyutlu sayısal yapı modeli tanımındaki "yapı aplikasyon projesi müellifi sorumluluğunda üretilen" ibaresinin, yetkin teknik personel tanımının ise eksik düzenlemesi nedeniyle iptali ve yürütmesinin durdurulması istenilmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakimi...'in açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi gereğince incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinde, idari dava türleri; iptal, tam yargı ve kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar olarak sayılmış olup anılan Kanun maddeleri uyarınca idari yargıda tespit davası açılması olanağı bulunmamaktadır.
Aynı Kanunun 3. maddesinde; idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde; tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği; ayrıca dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı, hususları düzenlenmiştir.
Anılan Kanunun 14. maddesinin 3. fıkrasının (g) bendinde, dilekçelerin 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden inceleneceği; 15. maddenin 1. fıkrasının (d) bendinde, dilekçelerde 14 üncü maddenin 3/g bendine aykırılık görülmesi halinde otuz gün içinde 3 ve 5 inci maddelere uygun şekilde düzenlemek veya noksanları tamamlamak üzere dilekçenin reddine karar verileceği; 5 inci fıkrasında; 1. fıkrasının (d) bendine göre dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.
Yargılama usulü ilkeleri uyarınca, idari yargı merciilerinin taleple bağlı olarak hukuka uygunluk denetimi yapmaları nedeniyle ilgililerce dava dilekçelerinde davanın konusunun hiç bir tereddüde mahal bırakmaksızın açık ve net olarak ortaya konulması gerekmektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununda dava dilekçesinde bulunması gereken hususların tek tek sayıldığı düzenleme ile ilginin isteminin yeterli açıklığa kavuşturulmasının sağlanması amaçlanmış ve "terditli" yani biri olmazsa öteki istemin incelenmesine imkan veren çok seçenekli dava müessesesine yer verilmemiştir.
Dosyanın incelenmesinden, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Kadastro Dairesi Başkanlığının 13/02/2025 tarih ve 2025/2 sayılı genelgesinin öncelikle tümüyle iptali, bu talebin kabul görmemesi halinde ise anılan Genelgenin 3.maddesinde yer alan onaylı mimari proje tanımındaki "mühendis" ibaresinin, üç boyutlu sayısal yapı modeli tanımındaki "yapı aplikasyon projesi müellifi sorumluluğunda üretilen" ibaresinin, "yetkin teknik personel" tanımının ise eksik düzenlemesi nedeniyle iptalinin terditli olarak istenildiği görülmektedir.
Bu durumda, terditli isteme yer verilmeksizin, dava konusu edilen talebin hiçbir tereddüte yer bırakmayacak şekilde açık ve anlaşılır olarak belirtilmesi suretiyle dava dilekçesinin yenilenmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı Kanunun 3. maddesi hükmüne uygun bulunmayan dava dilekçesinin, aynı Kanunun 3622 sayılı Kanun ile değişik 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca bu kararın bildirim tarihinden itibaren 30 gün içinde belirtilen eksiklikler giderilerek yeniden dava açılmak üzere reddine, 15. maddenin beşinci fıkrası gereğince yeniden verilen dilekçede aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceğinin davacıya duyurulmasına, dilekçe örneği ve eklerinin davacıya iadesine, yenileme dilekçesi verilmesi halinde davacıdan ayrıca harç alınmamasına, 03/07/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.