sigorta primine esas kazancın tespiti talepli, işçilik alacakları davası sonrası yeniden değerlendirilen, ilk derece ve istinaf mahkemesi kararlarının temyizi üzerine yüksek mahkeme incelemesi.

Sigorta primine esas kazancın tespiti talepli, işçilik alacakları davası sonrası yeniden değerlendirilen, ilk derece ve istinaf mahkemesi kararlarının temyizi üzerine yüksek mahkeme incelemesi.

Özet: Eski bir işçinin, daha önce kazandığı işçilik alacakları doğrultusunda, sigorta primine esas kazancının gerçek ücretine göre eksik bildirildiği iddiasıyla bu farkın tespitini talep ettiği dava sürecinde; ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne ilişkin kararı istinaf mahkemesince kaldırılarak farklı bir brüt prim esas kazanç farkının tespitine hükmedilmiş, davalı şirket ve kurum vekilleri ise eksik inceleme ve delillerin hatalı değerlendirildiği gerekçeleriyle bu kararı temyiz etmiştir.

10. Hukuk Dairesi 2025/15503 E. , 2026/4230 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 58. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/2119 E., 2025/1134 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 19. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/128 E., 2022/244 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, 01.04.2006-19.06.2014 tarihleri arasında davalı şirkette çalıştığını, Bakırköy 15. İş Mahkemesinin 2020/28 Esas sayılı dosyası ile işçilik alacakları davası açtığını, bu dava kapsamında işçilik alacaklarına hükmedildiğini ve kararın kesinleştiğini, davacının bu alacakları Bakırköy 8. İcra Müdürlüğünün 2020/2696 Esas sayılı dosyası ile icra takibine koyduğunu, takibe konu alacakların davalı yanca davacıya ödendiğini beyanla; davacının kesinleşen işçi alacağı dosyasındaki ücret niteliğindeki alacakları dikkate alınarak prime esas fark kazancının olduğunun ve miktarının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. vekili; davacının ... Evleri Toplu Yapısı Yönetiminde güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, kendi çalışanları olmadığını, davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, Kuruma başvuru dava şartının yerine getirilmediğini, hak düşürücü sürenin dolduğunu, davacının prime esas kazancının Kuruma gerçek ücreti üzerinden bildirildiğini beyan ederek, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili; Kuruma başvurunun dava şartı olduğunu, Kurum kayıtlarının esas olduğunu, re'sen araştırma ilkesinin geçerli olduğunu, iddianın yazılı belge ile ispatı gerektiğini, iş yerinin Kanun kapsamına alınış çıkış tarihlerinin tespitinin gerektiğini, hak düşürücü süre ile zamanaşımı itirazları bulunduğunu beyan ederek, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karan ile davanın kabulü ile davacı ...'in davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. unvanlı iş yerinde 2014/6 dönemde geçen son çalışma ayında prime esas kazanç fark matrahının 6.282,57 TL olduğunun tespitine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davacı, davalı şirket ve davalı Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 15.05.2025 tarihli 2023/2119 Esas, 2025/1134 Karar sayılı karanyla; I) Davacı vekilinin, davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. vekilinin ve davalı Kurum vekilinin istinaf istemlerinin kabulü ile Bakırköy 19. İş Mahkemesinin 30.11.2022 tarihli, 2021/128 Esas - 2022/244 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1 -b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına,

II) Davanın kabulü ile davacının davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti unvanlı ... sicil numaralı iş yerinde geçen son çalışma ayı olan 2014/6 döneminde Kuruma bildirilmesi gereken 19 günlük fark prime esas kazancın brüt 3.730,02 TL olduğunun tespitine,

Karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 556,10 TL harcın (davalı Kurumun harçtan muaf olması nedeni ile) davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'den alınarak Hâzineye gelir kaydına,

Davacı tarafından başvurma ile karar ve ilam harcı olarak yatırılan toplam 118,60 TL harcın (davalı Kurumun harçtan muaf olması nedeni ile) davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,

Davacı tarafından tarafından yapılan toplam 1.005,50 TL yargılama giderinin davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'den ve davalı Kurumdan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

Davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. ve davalı Kurumdan tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 30.000,00 TL maktu avukatlık ücretinin davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'den ve davalı Kurumdan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davalı şirket vekili; Mahkemece eksik inceleme yapıldığını, toplanan delillerin ve tanık ifadelerinin hatalı değerlendirildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... Başkanlığı vekili; Mahkemece eksik inceleme yapıldığını, toplanan delillerin ve tanık ifadelerinin hatalı değerlendirildiğini ileri sürerek karann bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, sigorta primine esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

1-İnceleme konusu eldeki davada, davacının 01.04.2006-19.06.2014 tarihleri arasında davalı şirkette çalıştığını, Bakırköy 15 İş Mahkemesinin 2020/28 Esas sayılı dosyası ile işçilik alacakları davası açtığını, bu dava kapsamında işçilik alacaklarına hükmedildiğini ve karann kesinleştiğini, davacının bu alacakları Bakırköy 8. İcra Müdürlüğünün 2020/2696 Esas sayılı dosyası ile icra takibine koyduğunu, takibe konu alacaklann davalı yanca davacıya ödendiğini beyanla; davacının kesinleşen işçi alacağı dosyasındaki ücret niteliğindeki alacakları dikkate alınarak prime esas fark kazancının olduğunun ve miktarının tespitini talep ettiği, Mahkemece, davanın kabulüne karar verildiği, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulduğu, davacının iş yerinde geçen son çalışma ayı olan 2014/6 döneminde Kuruma bildirilmesi gereken 19 günlük fark prime esas kazancın brüt 3.730,02 TL olduğunun tespitine karar verilmiş olması karşısında; esasen davacı istemi ve hüküm karşılaştırıldığında davanın kısmen kabulü şeklinde hüküm kurulması gerekirken, yazılı gerekçelerle kabul şeklinde hüküm kurularak, ayrıca salt davalılar aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Kanun'un 438. maddesi gereğince Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı Kurum vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.Hüküm fıkrasında yer alan "Davanın kabulüne" ibaresi silinerek, yerine 'Davanın kısmen kabulüne" ibaresinin eklenmesine,

3.Hükmün (2) no.lu bendinin sonuna gelmek üzere, "Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 30.000,00 TL vekalet ücretinin de davacıdan alınarak davalı Kuruma verilmesine" ibaresinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgili davalı Şirkete iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.