Ön ödemeli konut satış vaadi sözleşmesine aykırı muvazaalı taşınmaz devrinde tapu iptali ve tescil davasında temyiz incelemesi ve hukuki uyuşmazlık.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının ön ödemeli konut satış vaadi sözleşmesiyle sahip olduğu taşınmazın, yüklenici davalı tarafından taahhüt edilen teslim tarihinden önce üçüncü bir davalıya muvazaalı şekilde devredildiği iddiasıyla açtığı tapu iptali ve tescil davasını konu almaktadır; ilk derece mahkemesi davalılar arasındaki işlemi muvazaalı bularak tapu kaydının ikinci davalı adına iptali ve davacı adına tesciline karar vermiş, bu karar istinaf mahkemesince onanmış olup, şimdi her iki davalı tarafından, özellikle muvazaa tespiti ile ödeme belgelerinin değerlendirilmemesi ve vekalet ücreti hususları başta olmak üzere çeşitli usul ve esas eksiklikleri gerekçeleriyle temyiz edilmektedir.
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1412 E., 2025/64 K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Samsun 2. Tüketici MahkemesiSAYISI : 2023/118 E., 2024/83 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı ... arasında... Mahallesi, 4 16... parsel, 1 no'lu bağımsız bölümün satışına ilişkin 08.09.2017 tarihli ön ödemeli konut satış vaadi sözleşmesi imzalandığını, sözleşmede konutun devir ve temlikinin 31.12.2019 tarihinde yapılacağının kararlaştırıldığını, sözleşme bedeli olan 100.000,00 TL'nin nakit olarak davalı ...'a ödendiğini, yurt dışında ikamet eden müvekkilinin tapu devri için Türkiye'ye geldiği sırada dava konusu taşınmazın davalı ... tarafından diğer davalı ...'a satışının yapıldığını öğrendiklerini, satışın müvekkilinden mal kaçırmak amacıyla muvazalı olarak yapıldığını belirterek, müvekkili ile davalı ... arasında yapılan satış vaadi sözleşmesi gereğince dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiş, davacı vekili 23.01.2024 tarihli ıslah dilekçe ile dava konusu taleplerinin tapu iptali ve tescil, terditli olarak tazminat talebi olduğunu belirterek, dava değerini 1.070.193,79 TL'ye artırmıştır.II. CEVAP1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; sözleşmeden ... hak davacı tarafından tapuya şerh edilmediğinden diğer davalı mülkiyetinde yer alan taşınmazın tescili için müvekkiline dava açılmasının mümkün olmadığını, taşınmaz devrinin muvazaalı ve mal kaçırma amacıyla yapılmadığını, müvekkilinin sözleşmenin yapıldığı tarihte zor durumda olduğundan davacıdan borç para aldığını, ancak sonrasında borcunu ödediğini savunarak davanın reddini istemiştir.2.Davalı ... usulüne uygun olarak yapılan tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu... Mahallesi, 416 ada, 11 parselde kaim 1 numaralı bağımsız bölümün davalı yüklenici ...'a kalan bağımsız bölümlerden olduğu, davacı ile davalı yüklenici ... arasında düzenlenen 08.09.2017 tarihli ön ödemeli konut satış sözleşmesinin geçerli olduğu, sözleşme bedelinin ödendiği, sözleşmeye göre devir tarihinin 31.12.2019 olarak belirlendiği, ancak bu tarihten önce taşınmazın davalı ...'a devredildiği, davalılar arasında başka daire satım sözleşmelerinde bulunduğu, davalı yüklenici ... tarafından davalı ...'a devredilen taşınmazların üçüncü kişiye devredilirken davalı yüklenici ...'ın diğer davalı ... adına vekaleten tapuda işlem yaptığı, dava konusu taşınmazın davalı yüklenici ... tarafından diğer davalı ...'a satış suretiyle tescil edildiği 13.12.2017 tarihinden sonra 01.03.2019 tarihinde davalılar arasında bedelsiz kira sözleşmesi düzenlendiğinden davalıların muvazaalı hareket ettikleri gerekçesi ile davalı ... aleyhine açılan tapu iptali ve tescili davasının kabulüne, davalı ... aleyhine açılan davanın ise pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Sebepleri1.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemece taraflar arasındaki hukuki ilişkinin muvazaaya dayanak yapıldığını, dava konusu satış bedelinden kaynaklı borcun ödendiğini ancak ödeme belgelerinin mahkemece değerlendirmediğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkil hakkında dava pasif husumet yokluğundan reddedilmesine rağmen lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmesinin ve davacıya hükmedilecek vekalet ücretinden müvekkilin de sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu beyan etmektedir.2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; mahkemenin muvazaanın varlığına ilişkin sunmuş olduğu gerekçelerin yeterli ve açık olmadığını, müvekkilinin ve diğer davalı ...'ın banka hesapları incelenmeden eksik incelemeye dayalı hüküm kurulduğunu, dava konusu taşınmazın banka kredisi ile alındığından taşınmaz üzerinde ipotek bulunduğunu, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin muvazaaya dayanak yapıldığını, müvekkilinin iyiniyetli üçüncü kişi olduğunu, dava konusu taşınmazı tapu kayıtlarına güvenerek ve bedelini ödeyerek satın aldığını, bedelsiz kira sözleşmesinin tek başına muvazaaya kanıt oluşturmadığını beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, yüklenici temlikine dayalı taşınmaz satış vaadi sözleşmesi kapsamında tapu iptal ve tescil aksi halde tazminat istemine ilişkindir.1.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalılar ... vekili ve davalı ... vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. 2. Yerel mahkemece davalılar arasındaki devir işleminin muvazaalı olarak yapıldığının tespitine rağmen davalı ...'ın tapu maliki olmaması nedeniyle hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş ise de; davanın ileri sürülüş şekli ve mahkeme gerekçesine göre muvazaa niteliği itibariyle haksız fiil olup haksız fiili birlikte işleyen davalıların sorumluluğu müteselsil olmakla davada davalı ...'ın da taraf sıfatı olup, bu davalı hakkında pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi bozma nedenidir. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/4. maddesi uyarınca kararın gerekçesinde ve 370/2. maddesi uyarınca ise hüküm fıkrasında yer alan "pasif husumet yokluğu nedeniyle" ibaresinin gerekçeden ve hükümden çıkarılarak, davalılar aleyhine açılan tapu iptali ve tescil davasının kabulü şeklinde değiştirilmek suretiyle kararın düzeltilerek onanması gerekmiştir.VI. KARAR Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı ... vekili ve Davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının REDDİNE,Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, Samsun 2. Tüketici Mahkemesi'nin 2023/118 E.-2024/83 K. sayılı kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinin ilk cümlesinin çıkarılarak yerine "davacının tapu iptali tescil isteğine ilişkin davasının kabulüne", (2) numaralı bendin hükümden çıkarılması, (6) numaralı bentte yer alan "pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verildiğinden" ibaresinin çıkarılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,İstek halinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,24.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.