Danıştay tarafından hayvanların korunması uygulama yönetmeliğinin iptali davasının, idari yargılama usul kanununun 3. maddesine aykırılık nedeniyle dilekçe eksikliği sebebiyle usulden reddi kararı.
Özet: Bir dernek, hayvanların korunması hakkında çıkarılan bir yönetmeliğin bazı hükümlerinin iptali istemiyle dava açmış; ancak dilekçesi, iptali istenen kısımlar ve hukuka aykırılık gerekçeleri idari yargılama usulü kanununa uygun olarak açıkça belirtilmediği için ilk başta reddedilmiştir. Yenilenen dava dilekçesinde de benzer usul eksikliklerinin giderilmediği, yönetmeliğin tamamının mı yoksa hangi belirli bölümlerinin mi iptalinin talep edildiği ve bu taleplerin hukuki dayanaklarının yeterince açıklanmadığı tespit edildiğinden, davanın tekrar usulden reddine karar verilmiştir.
Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2026/29 E.  ,  2026/423 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2026/29
Karar No : 2026/423
DAVACI : ... Derneği
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Bakanlığı
DAVANIN_KONUSU: Davacı tarafından, 13/12/2024 tarih ve 32751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği'nin tamamının, aksi kanaatte olunması halinde 4. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinin, 6., 7. maddesinin, 7. maddesinin birinci fıkrasının (c), (ç), (g), (n) bentleri ile ikinci ve beşinci fıkralarının, 10. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinin, 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin, 25. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesine uygun olmayan dava dilekçesinin reddine yönelik Dairemizin 22/09/2025 tarih ve E:2025/3945, K:2025/3960 sayılı kararı üzerine yenilenen dava dilekçesinde aynı yanlışlığın yapıldığı görüldüğünden, anılan Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrası uyarınca davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Davanın, ilk olarak 13/12/2024 tarih ve 32751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği'nin iptaline karar verilmesi istemiyle açıldığı,
Dairemizin 27/03/2025 tarih ve E:2025/734, K:2025/1887 sayılı kararıyla, dilekçenin "Konu" ile "Sonuç ve İstem" kısımlarında dava konusu Yönetmeliğin tamamının iptali istemine yer verildiği; dilekçe içeriğinde ise, Yönetmeliğin bir kısım maddelerine yönelik hukuka aykırılık iddialarında bulunulduğu, buna rağmen dilekçenin "Konu" ile "Sonuç ve İstem" kısımlarında anılan maddelere yönelik herhangi bir iptal istemine yer verilmediği, bununla birlikte, Yönetmeliğin birçok konuda eksiklik içerdiğinden bahisle iptalinin istenildiği, bu haliyle dava dilekçesinin, içeriği ile konu ve sonuç kısımlarının birbiriyle uyumlu olmadığı, iptali istenilen Yönetmeliğin tamamının mı, yoksa bir kısmının mı dava konusu edildiğinin ve anılan Yönetmeliğin eksik düzenleme içerdiği iddia edilen madde/maddelerinin tereddüte yer vermeyecek şekilde dilekçede ifade edilmediği; bu durumda Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği'nin yetki veya şekil yönünden tamamının iptalinin istenilebileceği açık olmakla birlikte, bu istemin hukuki sebebi ile beraber belirtilmesi, ayrıca söz konusu Yönetmelik'te yer verilen düzenlemelerin de iptali isteniyorsa işlemin diğer unsurları (sebep, konu, maksat) yönünden hangi kısımlarının (fıkra, bent, ibare vb.) dava konusu edildiğinin açıkça gösterilmesi, yine eksik düzenleme içerdiği iddiasıyla iptali istenilen maddelerin/kısımların açıkça belirtilmesi ve bunlara yönelik iptal talebine yer verilmesi, hukuka aykırılık sebepleri ve bu düzenlemelerin davacının menfaatini ne şekilde etkilediğinin iptali istenen her bir kısım yönünden ayrı ayrı açıklanması, istemin dava dilekçesinin konu, içerik ve sonuç kısımlarında uyumlu bir şekilde belirtilmesi suretiyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak yenilenen, Danıştay Başkanlığına hitaben yazılmış açık ve anlaşılabilir bir dilekçeyle dava açılması gerektiği gerekçesiyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddine karar verildiği,
Bu karar üzerine yenilenen dilekçeyle bu kez, 13/12/2024 tarih ve 32751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği'nin tamamının, aksi kanaatte olunması halinde 4. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinin, 6., 7. maddesinin, 7. maddesinin birinci fıkrasının (c), (ç), (g), (n) bentleri ile ikinci ve beşinci fıkralarının, 10. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinin, 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin, 25. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin iptaline karar verilmesi istemiyle davanın açıldığı,
Dairemizin 22/09/2025 tarih ve E:2025/3945, K:2025/3960 sayılı kararıyla da, dilekçenin "konu" kısmında, 13/12/2024 tarih ve 32751 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği'nin, "sonuç ve istek" kısmında, 13/12/2024 tarih ve 32751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği'nin tamamının, aksi kanaatte olunması halinde 4. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinin, 6. ve 7. maddesinin, 7. maddesinin birinci fıkrasının (c), (ç), (g), (n) bentleri ile ikinci ve beşinci fıkralarının, 10. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinin, 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin, 25. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin iptalleri istemine yer verildiği; dilekçe içeriğinde ise,
-Yönetmeliğin tamamının iptali istemi yönünden, 5199 sayılı dayanak Kanun'un nasıl uygulanacağına dair hususlara tam olarak yer verilmediği, Kanunla uyuşmadığı, eksiklik ve yanlışlık içerdiğinin iddia edildiği görülmekle beraber, Yönetmeliğin tamamının ancak yetki veya şekil yönünden hukuka aykırılığının ileri sürülebileceği dikkate alındığında, Yönetmeliğin tamamının belirtilen yönlerden iptalinin istenilip istenilmediğinin açıklığa kavuşturulmadığı,
-Yönetmeliğin "İl hayvanları koruma kurulunun görev ve sorumlulukları" başlıklı 6. maddesi yönünden, Kurulun 11 bent halinde görev ve sorumluluklarının sayılmasına rağmen Kurulda çalışanların yetkinliklerinin, göreve alımlarında aranacak şartların düzenlenmediği, Kurula 6. maddenin birinci fıkrasının (ğ) bendi uyarınca "kişilerin hayvan bakımevlerinden sahiplenebileceği hayvan sayısını belirlemek" konusunda yetki verilmesine rağmen hayvan sayısının belirlenme şartları, takibi ve sayı sınırı gibi pek çok belirsizlik olduğu iddialarının öne sürüldüğü dikkate alındığında, ilgili maddenin tamamının mı, sadece 6. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinin mi yoksa tamamının eksik düzenleme nedeniyle mi iptalinin istenildiğinin anlaşılamadığı, maddede sayılan hangi bentlerin iptalinin istenildiğinin açıkça gösterilmediği,
-Yönetmeliğin "Yerel yönetimlerin görev ve sorumlulukları" başlıklı 7. maddesinin altı fıkradan oluştuğu, dilekçe içeriğinde 7. maddede eksik ve hatalı pek çok hususa yer verildiği iddiasıyla maddenin tamamının iptali isteminin yanı sıra bazı fıkraları ve bentleri özelinde de hukuka aykırılık iddialarının bulunduğu, bu haliyle hangi fıkraların ve/veya bentlerin iptalinin istenildiğinin açık ve net olarak ortaya konulamadığı gerekçesiyle yeniden 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddine karar verildiği,
Bu kararın 29/11/2025 tarihinde davacı vekiline tebliğ edilmesi üzerine 25/12/2025 tarihinde verilen yenileme dilekçesi ile bakılmakta olan davanın açıldığı görülmektedir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde; dilekçelerde, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği hükmü yer almış; Kanun'un 14. maddesinin üçüncü fıkrasında, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları hususu ilk inceleme konuları arasında sayılmış; 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde de, dilekçelerin, 3. ve 5. maddelere uygun olmaması halinde uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere reddine karar verileceği; aynı maddenin beşinci fıkrasında ise, dava dilekçesinin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddine karar verileceği hükümlerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden, Dairemizin 27/03/2025 tarih ve E:2025/734, K:2025/1887 sayılı dilekçe ret kararında, Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği'nin yetki veya şekil yönünden tamamının iptalinin istenilebileceği açık olmakla birlikte, bu istemin hukuki sebebi ile beraber belirtilmesi, ayrıca söz konusu Yönetmelik'te yer verilen düzenlemelerin de iptali isteniyorsa işlemin diğer unsurları (sebep, konu, maksat) yönünden hangi kısımlarının (fıkra, bent, ibare vb.) dava konusu edildiğinin açıkça gösterilmesi, yine eksik düzenleme içerdiği iddiasıyla iptali istenilen maddelerin/kısımların açıkça belirtilmesi ve bunlara yönelik iptal talebine yer verilmesi gerektiği gerekçesine; Dairemizin 22/09/2025 tarih ve E:2025/3945, K:2025/3960 sayılı dilekçe ret kararında da, Yönetmeliğin tamamının ancak yetki veya şekil yönünden hukuka aykırılığının ileri sürülebileceği, Yönetmeliğin tamamının belirtilen yönlerden iptalinin istenilip istenilmediğinin açıklığa kavuşturulmadığı, 6. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinin mi yoksa tamamının eksik düzenleme nedeniyle mi iptalinin istenildiğinin anlaşılamadığı, 7. maddesinin hangi fıkralarının ve/veya bentlerin iptalinin istenildiğinin açık ve net olarak ortaya konulamadığı gerekçelerine yer verildiği görülmektedir.
Dairemizce verilen son dilekçe ret kararı üzerine yenilenen işbu davaya ait dilekçede ise, "Sonuç ve İstek" kısmında 06/08/2025 kayıt tarihli yenileme dilekçesinde yer verilen istemlerin yer aldığı, ancak Yönetmeliğin tamamının iptali istemine ilişkin dilekçe içeriğindeki hukuka aykırılık iddialarının Kanunla uyuşmayan eksiklik ve yanlışlık içerdiğine ilişkin olduğu, işlemin yetki veya şekil unsurlarına yönelik olmadığı, Yönetmeliğin 6. ve 7. maddelerinin ise yine hangi kısım/kısımlarının iptalinin istenildiğinin açık ve net olarak ortaya konulmadığı, sonuç olarak yenilenen dilekçede de daha önceki iki dilekçe ile aynı yanlışlıkların yapıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; Dairemizce daha önce verilen dilekçe ret kararları üzerine, davacı tarafından yenilenen işbu dava dilekçesinde de aynı yanlışlıklar yapıldığından, 2577 sayılı Kanun'un yukarıda anılan 15. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrası uyarınca DAVANIN REDDİNE,
2. Aşağıda dökümü yapılan ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Posta gideri avansından artan tutar ile yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmediğinden ve dava dilekçesinin reddine ilişkin kararlarda iadesine karar verildiği halde iade alınmadığı görüldüğünden kullanılmayan ...TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya iadesine,
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 05/02/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.