Bursa 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin otoyol ihlalli geçiş ücreti ve cezaları nedeniyle ticari hizmet sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasına ilişkin gerekçeli kararı.
Özet: Bu gerekçeli karar, otoyol işleten davacının, ihlalli geçişlerden doğan ödenmemiş otoyol geçiş ücretleri ve cezaları için başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali talebini incelemektedir; davacı, yasalara dayanarak alacakların tahsil yetkisi olduğunu, arabuluculuk sürecini tamamladığını ve bilgilendirme yöntemlerini kullandığını belirtirken, mahkeme, itirazın iptali davasının, icra takibiyle sıkı sıkıya bağlı olduğunu ve takip talebindeki borç sebebiyle dava konusunun uyumlu olmasının özel bir dava şartı teşkil ettiğini değerlendirerek, usulüne uygun takibin önemini vurgulamaktadır.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2026/
KARAR NO : 2026/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/04/2026
KARAR TARİHİ : 17/07/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 11/08/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından işletilen otoyoldan davalıya ait ... plakalı araçların ihlalli geçişleri nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarları ile yasadan kaynaklı ceza bedellerinin tahsili amacıyla ... 3. Genel İcra Müdürlüğü’nün 2025/... E. sayılı dosyasında başlatılan icra takibine davalının haksız şekilde itiraz ettiğini, 7155 sayılı Kanun ve 6102 sayılı TTK’nın 5/A maddesi uyarınca dava şartı olan arabuluculuk sürecinin 2025/ ve 2026/ numaralı başvurularla tamamlandığını ve anlaşamama tutanağı düzenlendiğini, müvekkil şirketin 3996 sayılı Kanun ve ilgili uygulama sözleşmesi çerçevesinde ... Otoyolu Projesi’nin işletilmesini üstlendiğini, 6001 sayılı Kanun’un 30. maddesinin 5. fıkrası uyarınca geçiş ücretinin ödenmemesi halinde 1 katı, 45 gün içerisinde ödenmemesi halinde ise 4 katı tutarında ceza tahsil etme yetkisinin bulunduğunu, ihlalli geçişin ücret ödenmeksizin yapılan kullanım anlamına geldiğini, müvekkil şirketin özel hukuk hükümlerine tabi bir anonim şirket olması nedeniyle resmi tebligat yapma yetkisinin bulunmadığını ve 6001 sayılı Kanun uyarınca tahakkuk eden alacağın özel alacak statüsünde olduğunu, ... gişelerinden geçişlerde provizyon alınamaması halinde bariyerlerin açılmadığını ve sürücülerin ihlalli geçiş bildirimi alarak geçiş yaptıklarını, 7417 sayılı Kanun ile getirilen bilgilendirme yükümlülüğünün bir tebliğ şartı olmadığını, SMS ve e-devlet gibi yöntemlerle bilgilendirme yapıldığını, müvekkili şirketin ... sistemine müdahale yetkisinin bulunmadığını ve bakiye yükleme işlemlerinin araç sahibinin etiket hesabına yapıldığını, davalının itirazlarının takibi sürüncemede bırakmaya yönelik olduğunu, davalının ödeme iddiasının bulunmadığını ve kanunu bilmemenin mazeret sayılamayacağını belirterek davalının icra dosyasına yaptığı itirazın iptaline, alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına, arabuluculuk vekâlet ücretine ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı tarafından süresinde cevap dilekçesi sunulmadığından HMK 128. Maddesi uyarınca davacı tarafından ileri sürülen vakıaların tamamını inkar ettiği sayılmıştır.Dava, otoyol geçiş ücreti ve cezası alacağının tahsili için başlatılan takipte itirazın iptali istemine ilişkindir. Dosya kapsamından davacı tarafından geçiş ücreti ve ceza tutarı olmak üzere toplam 17.425,00-TL'nin tahsili için davalı aleyhine ... 3. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlu tarafından takibe süresinde itiraz edildiği ve takibin durdurulduğu, davacı tarafından itirazının iptali ile takibin devamı için İİK 67. maddesi gereğince bir yıllık hak düşürücü sürede iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.2004 sayılı İİK'nın 58. maddesinde; takip talebinin icra dairesine yazılı veya sözlü olarak ya da elektronik ortamda yapılacağı ile senet, senet yoksa borcun sebebinin belirtilmesi gerektiği, alacak belgeye dayanmakta ise, belgenin aslının veya alacaklı yahut mümessili tarafından tasdik edilmiş, borçlu sayısından bir fazla örneğinin takip talebi anında icra dairesine tevdiinin mecburi olduğu hususu düzenlenmiştir. Anılan Kanunun 61. maddesinde ise takibin belgeye dayanması halinde, belgenin tasdikli bir örneğinin ödeme emrine bağlanacağı belirtilmiş olup, bu düzenlemelerin amacı, borçlunun hangi hukuki sebebe dayanılarak hangi alacağın talep edildiğini açık ve tereddüde yer vermeyecek şekilde öğrenmesini sağlamaktır.Öte yandan, itirazın iptali davası, icra takibine sıkı sıkıya bağlı; itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın icra takibine bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir. Bu anlamda itirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı olduğunda takip sebebinin değiştirilmesi imkânı da bulunmamaktadır.
Bu itibarla, itirazın iptali davasında takip talebinde dayanılan borç ve borcun sebebi ile bağlılık asıl olduğundan, itirazın iptali davasındaki borç sebebi ile takipteki borç sebebinin uyumluluk arz etmesi gerekir. Borcun sebebinin davayla uyumluluk arz etmemesi halinde usulüne uygun takipten bahsetmek mümkün olmayıp usulüne uygun takibin varlığı itirazın iptali davası için özel dava şartıdır. ... 3. Hukuk Dairesinin 30/09/2024 tarih, 2024/ Esas, 2024/ Karar sayılı ilamında; "Dava dosyasının incelenmesinde; davalının mülkiyeti kendisine ait olan aracın otoyol ücreti ödemeksizin ihlalli geçişi nedeniyle davalı hakkında ... 17. İcra Müdürlüğünün 2022/... E. sayılı takip dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun itirazı ile takibin durduğu, açılan itirazın iptali davasında davalı borçlunun cevap dilekçesinde "...takip talebi ve ödeme emri incelendiğinde takibe dayanak sebebin bildirilmediğini..." ifade ettiği, 2004 sayılı Kanun'un 58 inci ve 60 ncı maddesi gereğince borcun sebebinin gösterilmesinin zorunlu olduğu, ... Kurulunun 08.03.2022 tarihli ve 2019/()- E., 2022/ K. sayılı ilamı ile ... Kurulunun 11.02.2020 tarihli ve 2017/- E., 2020/ K. sayılı ilamında itirazın iptali davasının takip talebiyle sıkı sıkıya bağlantılı olduğu ve takip talebinde dayanılan borç ve borcun sebebi ile bağlılığın asıl olduğu belirtildiği, bu anlamda borcun sebebinin gösterilmemesinin usule aykırı olduğu, ... 10. Hukuk Dairesinin 25.12.2017 tarihli ve 2015/ E., 2017/ K. sayılı ilamı ve Dairemizin 15.01.2024 tarihli ve 2023/ E., 2024/ K. sayılı ilamında belirtildiği üzere usulüne uygun takip talebi ve ödeme emri olmadığı anlaşıldığından Mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve aykırı olup bozmayı gerektirmektedir." şeklinde karar verilmiştir. ... 3. Hukuk Dairesinin 15/01/2024 tarih, 2023/ Esas, 2024/ Karar sayılı ilamı ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 02/03/2026 tarih, 2023/ Esas, 2026/ Karar sayılı ilamları da benzer niteliktedir.Tüm bu açıklamalarla dosya kapsamı incelendiğinde; takip talebi ve ödeme emrinde borcun sebebi olarak yalnızca "Borçlunun ... Otoyolundan ihlalli geçişleri sebebiyle tahakkuk eden geçiş ücreti ve 6001 sayılı Kanun uyarınca tahakkuk eden geçiş ücretinin dört katı tutarındaki ceza" açıklamasının belirtildiği, alacağa konu ihlalli geçişlere ilişkin araç plakası, geçiş tarihleri, geçiş yapılan gişe veya güzergâh bilgileri ile talep edilen geçiş ücreti ve ceza tutarlarının hangi ihlalli geçişlerden kaynaklandığını gösteren herhangi bir açıklama takip talebi ve ödeme emrinde bulunmadığı gibi ihlalli geçiş tablosu, fotoğraf kayıtları veya sair belgelerden herhangi birinin takibe dayanak belge olarak takip talebi ekinde sunulmadığı, iş bu davadaki itirazın iptali istemiyle uyumlu takip talebi ve ödeme emrinin bulunmadığı anlaşılmakla 6100 sayılı HMK'nın 114/2 ve 115/1-2 maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-HMK'nun 333. Maddesi uyarınca kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa resen (taraflar tarafından hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktırılmak üzere, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı gider avansından karşılanmak üzere ... merkez ve iş yerleri vasıtasıyla adrese ödemeli) İADESİNE,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca ... Bakanlığı bütçesinden ödene 6.000,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 17/07/2026
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır